[nqbinhdi]

Nina viết

Em phải nói cám ơn bác Kóc Khơ Me, vì từ đầu chủ đề này đến giờ, bài viết của bác có trích dẫn Luật rất rõ ràng, không để cảm tính lấn át. Cá nhân em nghĩ rằng, giá mà chủ đề này có nhiều bài như thế hơn thì sẽ chất lượng hơn rất nhiều.

@ Nina,

Đúng là dẫn ra tất cả mọi luật để xem xét một cách nghiêm túc thì có lẽ sẽ bớt cảm tính hơn.

Tuy nhiên, cần phải thấy rằng hầu hết các quan ta đều biết luật cả, nhiều hay ít, sâu hay nông và quan trọng hơn cả là cái chỗ đứng (từ Hán-Việt kêu là lập trường ạ) để xem luật mà thôi (trẻ con cũng biết rằng cái số 6, đứng xuôi thì đọc là 6 nhưng đứng ngược lại sẽ ra số 9, có là 1 triệu viết thảo, đứng ngược cũng sẽ đọc là là số 1 với 6 số 0 vớ vẩn đứng trước đó).

Thế mới lùng nhùng. Xin đơn cử vài chuyện.

1. Các cấp HP vốn tin chắc rằng việc phải thu hồi là đúng (và có thể, rất có thể đằng sau cái quyết định của Mr. Ba D. cũng là vậy: phải thu hồi, chỉ là thu hồi ra sao thôi) vì đã có án lệ từ vụ ông Thảo ở xã Tiên Thắng - TANDTC đã bác tất cả đơn của ông Thảo lẫn kháng nghị của Viện KSNDTC (vừa mới xảy ra năm 2007). Hì hì, bàn thêm tí cho nó xôm thôi, luật của ta học theo kiểu Pháp, tức là luật theo bộ (code) chứ không phải là luật theo án lệ như của Mỹ (không có các bộ luật, mọi việc xử căn cứ vào luật cao nhất là hiến pháp - có các điều này điều nọ trong luật liên bang hay luật của từng bang cũng căn cứ từ hiến pháp - sao cho không vi hiến, và căn cứ vào án lệ - nghĩa là nếu đã có một vụ tương tự đã xử thì cứ theo đó mà diễn, muốn thêm muốn đổi gì phải có tu chính án) cho nên không mặc nhiên thừa nhận việc xử theo án lệ là đúng. Nếu cứ chiếu theo kiểu Mỹ thì quyết định của bác Ba D. sẽ là ngang tuyên rằng TANDTC đã sai ở vụ ông Thảo. Hầy dà, bàn nữa thì phải vài trang, riêng mỗi cái này.

2. Vụ gỗ pơ mu (PMU18), xử được Mr. Bùi mấy tội? Chỉ từ mấy tội ấy có ra được cái số tiền thất thoát mà chỉ mấy đồng lẻ đem đi vui chơi có thưởng đã là gần 2 nhân 10 lũy thừa sáu bucks không?

3. Vụ chìm con tàu VINASHIN (không phải là VinaLines Queen nhé, chuyện ấy muỗi)?

4. EVN? (Hô hô, gần 7 năm trước đây, khi được mời tới hội nghị Diên Hồng bàn chuyện đánh giặc viễn thông đóng góp ý kiến về chuyện đầu tư vào viễn thông và việc kinh doanh cùng EVN Telecom của một trong những Cty điện lực mạnh nhất nước lúc bấy giờ - bây giờ là Tổng Cty -, với tư cách của người làm tư vấn tôi đã nêu ra 4 điểm chí mạng đối với cái cuộc kinh doanh ấy, cuối buổi họp, mệt rã ra rồi mà cử tọa hoan hô ghê lắm. Tết năm ngoái, một anh bạn khá thân là giám đốc của một tỉnh trong cái Tổng Cty ấy tới thăm và tặng tôi quà Tết mới ngậm ngùi bảo rằng "Chết đúng là vì 4 cái anh đã nói ngày trước, đến bây giờ những vấn đề ấy vẫn còn nguyên!"). Giờ có xử tù ai được vì đã làm lỗ vốn cả hàng ngàn tỷ đồng không?

...

Vậy nên mới nói rằng sẽ còn phải sửa đổi rất nhiều thứ, từ luật pháp đến cán bộ..., chứ cách chức - thậm chí bỏ tù - vài ba quan huyện hay ngay cả quan tỉnh đi thì vẫn chưa phải là cái cơ bản.

Bàn tiếp nữa, hẳn sẽ ong óc lắm đấy. Chờ cho mọi thứ vào khuôn vào phép, chắc phải vài đời nữa. Không thế bọn Tây ngu tất cả sao, mất cả mấy trăm năm mà luật lệ, hành xử công... mới tàm tạm coi là hoàn chỉnh được.

Cái bất nhân nhất trong cái vụ TL có lẽ là cái chuyện này (đố ai bảo là sai luật được nếu không moi được đến tận tổ con chuồn chuồn - là do tư lợi hay chỉ là bố mày cho mày biết thế nào là lễ độ với phụ mẫu nhé): Sau khi thu hồi, đem đấu giá cho thuê, cái anh chủ cũ - à, mày đã kiện lên kiện xuống ông hả, ông thì cho mày tạch cho bõ ghét - có đấu thầu cũng chẳng trúng được 1 cm vuông nào chứ đừng nói là 3-5 ha (ông Thảo xã Tiên Thắng là một ví dụ).

Anh cu Vươn biết rất rõ điều ấy, để thu hồi xong, có đấu thầu - dù có tính đến ưu tiên chủ cũ nhé - cũng sẽ chẳng được cái mẻ gì đâu. Và thế là quẫn lên mà bắn loạn xì ngầu thôi. Than ôi, đoàn công tác mới chỉ đến hàng rào chưa kịp làm gì người trong nhà đã nổ mìn, bắn súng hoa cải vào lực lượng thi hành công vụ, chưa biết nếp tẻ ra sao, thì chối sao được tội bắn vào người thi hành công vụ và tội giết người? Ở ta lại cũng chưa có luật cho quyền giết người xâm phạm cư gia không được phép của chủ nhà như một số nước - giăng điện quanh nhà, quanh ao chống trộm mà gây chết người thì cứ việc đi tù thôi - (hầy dà, thế nên chẳng thấy ông nào định cãi theo hướng đó cả nhỉ). Nói thêm, ngay cả Thủ tướng cũng không có quyền quyết định cho anh cu Vươn thuê đất tiếp sau khi đã thu hồi mà theo đúng luật sẽ phải đấu thầu, anh cu Vươn chỉ được cộng điểm ưu tiên chủ cũ thôi để bảo đảm công bằng trong đấu thầu giữa các đối tượng tham gia dự thầu (tất nhiên phải có đền bù thỏa đáng theo luật, nếu luật quy định không được đền bù thì anh cu Vươn cũng sẽ phải chịu).

PS: Năm kia sang Hung vừa học vừa làm phiên dịch tiếng Anh cho lớp, tới Văn phòng thủ tướng Hung nghe giảng và tham quan bộ não của chính phủ điện tử Hung, tôi đắc ý nhất với bài giảng của một GS (cố vấn của Thủ tướng về hành chính công điện tử và chính phủ điện tử, cũng là một trong số ít các GS Hung là GS mời của Havard Univ.) về vai trò, lợi ích... của Hành chính công điện tử và Chính phủ điện tử. Với cái điện tử như thế, các hành xử công sẽ không còn chỗ cho cảm tính nữa, chuyện đấu thầu (chẳng hạn có thu hồi đất xong, đấu thầu thì cứ ai bỏ giá thuê cao nhất sẽ được thuê - máy chấm điểm - và quan lại có hận dân đến mấy vì đã bị kiện cáo cũng không sao can thiệp vào kết quả được, khi đó anh cu Vươn mới có cơ hội) trong public procurement... và vô số cái khác sẽ minh bạch hơn rất nhiều.