[Kóc Khơ Me]

Các qui định của Luật đất đai 2003 liên quan đến giao/thuê đất nông nghiệp:
(tiếp theo)

Tuy nhiên dù là giao đất bãi bồi, đất chưa sử dụng hay đất nông nghiệp với thời hạn, mốc tính, diện tích nhiều ít gì đi nữa thì sau ngày 01.07.2004 là ngày Luật 2003 có hiệu lực cũng đều phải “rà soát” xem xét lại để xử lý và áp dụng theo các điều qui định của luật mới. Ngoài phần trong hạn mức (từ 3-5ha) được giao với thời hạn 20 năm tính từ ngày 15.10.1993 phải “khoanh” lại với đầy đủ bản vẽ hiện trạng vị trí theo thủ tục giao đất, phần còn lại phải chuyển sang thuê đất theo:

Điều 35. Cho thuê đất

1. Nhà nước cho thuê đất thu tiền thuê đất hàng năm trong các trường hợp sau đây:
a) Hộ gia đình, cá nhân thuê đất để sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng thuỷ sản, làm muối;
b) Hộ gia đình, cá nhân có nhu cầu tiếp tục sử dụng diện tích đất nông nghiệp vượt hạn mức được giao trước ngày 01 tháng 01 năm 1999 mà thời hạn sử dụng đất đã hết theo quy định tại khoản 2 Điều 67 của Luật này;
…..

Thì ai chả biết là phải chuyển sang thuê đất 16ha từ ngày 01.07.2004 và 19ha từ ngày 09.04.2007. Nhưng muốn ra được cái “hợp đồng” thuê đất thì phải thực hiện trước cái thủ tục “thu hồi” mà Luật 2003 đã qui định. Nghĩa là phải sửa cái “chưa đúng” trước, đồng thời như bất kỳ một hợp đồng nào trên thế gian này, hai bên chỉ có thể trao đổi với nhau “cái mà mình đang có” chứ nếu là "cái mà mình sẽ có" thì ai sẽ "bảo lãnh" cho ai đây!:

Điều 38. Các trường hợp thu hồi đất

Nhà nước thu hồi đất trong các trường hợp sau đây:
1. Nhà nước sử dụng đất vào mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng, phát triển kinh tế;
2. Tổ chức được Nhà nước giao đất không thu tiền sử dụng đất, được Nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất mà tiền sử dụng đất có nguồn gốc từ ngân sách nhà nước hoặc cho thuê đất thu tiền thuê đất hàng năm bị giải thể, phá sản, chuyển đi nơi khác, giảm hoặc không còn nhu cầu sử dụng đất;
3. Sử dụng đất không đúng mục đích, sử dụng đất không có hiệu quả;
4. Người sử dụng đất cố ý hủy hoại đất;
5. Đất được giao không đúng đối tượng hoặc không đúng thẩm quyền;
6. Đất bị lấn, chiếm trong các trường hợp sau đây:
a) Đất chưa sử dụng bị lấn, chiếm;
b) Đất không được chuyển quyền sử dụng đất theo quy định của Luật này mà người sử dụng đất do thiếu trách nhiệm để bị lấn, chiếm;
7. Cá nhân sử dụng đất chết mà không có người thừa kế;
8. Người sử dụng đất tự nguyện trả lại đất;
9. Người sử dụng đất cố ý không thực hiện nghĩa vụ đối với Nhà nước;
10. Đất được Nhà nước giao, cho thuê có thời hạn mà không được gia hạn khi hết thời hạn;
11. Đất trồng cây hàng năm không được sử dụng trong thời hạn mười hai tháng liền; đất trồng cây lâu năm không được sử dụng trong thời hạn mười tám tháng liền; đất trồng rừng không được sử dụng trong thời hạn hai mươi bốn tháng liền;
12. Đất được Nhà nước giao, cho thuê để thực hiện dự án đầu tư mà không được sử dụng trong thời hạn mười hai tháng liền hoặc tiến độ sử dụng đất chậm hơn hai mươi bốn tháng so với tiến độ ghi trong dự án đầu tư, kể từ khi nhận bàn giao đất trên thực địa mà không được cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định giao đất, cho thuê đất đó cho phép.

Thế tại sao cứ phải là khoản 10 điều 38 mà không phải là khoản nào khác? Đơn giản là bởi vì không thể có cách nào gia hạn thêm thời gian giao đất đối với phần diện tích "vượt hạn mức" nữa!

Cái sai của chính quyền TL trong chỗ này là đã ban hành quyết định thu hồi đất trên cả diện tích 21ha đã giao năm 1993 mà không chừa lại phần diện tích 3-5ha “trong hạn mức” (nếu đủ điều kiện) đến năm 2013 mới hết hạn, tức là chỉ thu hồi 18-16ha thôi!

Điều mà giới truyền thông nhắc đến nhiều là vấn về “bồi thường” khi thu hồi. Người nói có, người nói không. Còn luật đất đai 2003 thì nói thế này:

Điều 43. Những trường hợp thu hồi đất mà không bồi thường

1. Nhà nước thu hồi đất mà không bồi thường về đất trong các trường hợp sau đây:
a) trong các trường hợp Thu hồi đất quy định tại các khoản 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11 và 12 Điều 38 của Luật này;
b) Đất rừng phòng hộ; đất rừng đặc dụng; đất xây dựng trụ sở cơ quan, xây dựng công trình sự nghiệp; đất sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh; đất giao thông, thuỷ lợi; đất xây dựng các công trình văn hoá, y tế, giáo dục và đào tạo, thể dục thể thao và các công trình công cộng khác không nhằm mục đích kinh doanh; đất làm nghĩa trang, nghĩa địa;
c) Đất nông nghiệp do cộng đồng dân cư sử dụng;
d) Đất được Nhà nước giao có thu tiền sử dụng đất, nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất mà tiền sử dụng đất, tiền nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất có nguồn gốc từ ngân sách nhà nước;
đ) Đất thuê của Nhà nước;
e) Trường hợp không đủ điều kiện cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất quy định tại Điều 50 của Luật này;
g) Đất nông nghiệp sử dụng vào mục đích công ích của xã, phường, thị trấn.

2. Khi Nhà nước thu hồi đất, người bị thu hồi đất không được bồi thường về tài sản gắn liền với đất trong các trường hợp sau đây:
a) Tài sản gắn liền với đất được tạo ra tại khu vực đất bị thu hồi sau khi quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, quy hoạch xây dựng đô thị, quy hoạch xây dựng điểm dân cư nông thôn đã được công bố mà không được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép;
b) Tài sản gắn liền với đất được tạo ra trước khi có quyết định thu hồi đất mà trái với mục đích sử dụng đất đã được xác định trong quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất tại thời điểm xây dựng công trình đó;
c) Đất bị thu hồi thuộc các trường hợp quy định tại các khoản 4, 6, 7 và 10 Điều 38 của Luật này.
3. Người bị thu hồi đất quy định tại khoản 1 nhưng không thuộc khoản 2 Điều này được bồi thường thiệt hại về tài sản gắn liền với đất bị thu hồi.
4. Chính phủ quy định việc xử lý đối với tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, tài sản đã đầu tư trên đất trong trường hợp thu hồi đất quy định tại các khoản 2, 3, 5, 8, 9, 11 và 12 Điều 38 của Luật này.

Cái sai của chính quyền TL trong chỗ này là nếu quyết định thu hồi toàn bộ 21ha đã giao năm 1993 thì phải có “phương án sử dụng đất” được cấp thẩm quyền phê duyệt đối với phần diện tích 3-5ha “trong hạn mức” (nếu đủ điều kiện) và phải có chính sách bồi thường về đất hoặc giá trị đầu tư vào đất còn lại cho phần diện tích đất “trong hạn mức” này.

Lưu ý là những việc trên thì chính quyền huyện TL và hộ gia đình ông Đ.V.V phải thực hiện và hoàn thành từ năm 2004 đối với 16ha giao năm 1993 và từ năm 2007 đối với 19ha giao năm 1997. Mục đích của thủ tục “thu hồi” là để có thể thực hiện được thủ tục “cho thuê” theo qui định của pháp luật là rõ ràng. Cái gì và tại sao lại dây dưa loằng ngoằng đến hôm nay? “Sống và làm việc theo pháp luật” xem chừng cũng gian nan vất vả quá!

(còn tiếp)
Xem thêm điều 7 nghị định 197/2004/NĐ-CP “Về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất” và điều 44 Nghị định số 84/2007/NĐ-CP và Thông tư 14 /2009/TT-BTNMT.