TÌM NGỮ NGHĨA TÍNH TỪ “БЕЛОКРЫЛАЯ” trong bài TÔI TỪNG CÓ NGƯỜI VỢ CHƯA CƯỚI – Thơ Borix Kornhilov
Tôi là người dịch thơ Nga nghiệp dư, trong số bài đã dịch thì thấy quá khó khi tìm ngữ nghĩa tính từ
“Белокрылая” ở bài У МЕНЯ БЫЛА НЕВЕСТА - Борис Корнилов (TÔI TỪNG CÓ NGƯỜI VỢ CHƯA CƯỚI - Borix Kornhilov).
Trong bài đó, dịch giả Thuỵ Anh đã dịch “
Белокрылая жена” là “Người vợ
mang đôi cánh trắng“ (
http://www.thivien.net/viewpoem.php?ID=13016).
Tôi đoán, dịch giả đã ghép
Бело với
крылая (cho là tính từ có nghĩa
cánh) thành tính từ có nghĩa
cánh trắng.
Tuy nhiên khi tra cứu Từ điển tiếng Nga - 1973 (sách) của X. I. O-gie-gov; Từ điển Nga - Việt (điện tử) MultiDictionary v8.o – 2007; Từ điển Nga - Việt (điện tử) SpbDic thì không thấy từ điển nào đề cập đến ngữ nghĩa của tính từ
Белокрылая hoặc
крылая. Danh từ
крыло, крылья (s.n.) – có nghĩa
cánh, ..., nhưng không có tính từ cấu thành
крылая, mà chỉ có
крылатый, ая, ое –
có cánh,..., ở mục riêng biệt trong các từ điển.
Như vậy dịch “
Белокрылая жена” - “Người vợ
mang đôi cánh trắng “ là không có cơ sở và dù có ghép với câu: "Nhưng tiếc thay,
đường bay phiêu lãng” thì cũng không hợp lý, bởi từ
скитается chỉ có nghĩa
phiêu bạt (phiêu lãng, tha phương,...).
Khi tra cứu trên Google có đựơc một số kết quả mà tôi quan tâm sau đây:
БЕЛОКРЫЛАЯ:
Đặt tên sinh vật hoặc sự vật (Có hình ảnh kèm theo, nhưng chưa biết hiện lên Blog):
- elenavinok — «Летит
белокрылая чайка» на Яндекс.Фотках
fotki.yandex.ru
Летит
белокрылая чайка
- Голубиные ассоциации на берегу Иордана:
о белокрылых птицах
cursorinfo.co.il/.../golubinye-associacii-na-beregu-ior..
- Мариуполь заполонили
белокрылые дятлы - Общество | KP.UA
dn.kp.ua/daily/070511/279407/
-
Белокрылая морская свинья,Dall's Porpoise,Phocoenoides dalli
www.cetacea.ru
- Владимир Набоков. Пьесы в стихах ...
lib.ru/NABOKOW/ver_drams.txt?format=_Ascii.txt
Жена Ведь он нам не родня: мы дедушкой его прозвали сами. Джульетта Он ..... Домой, пора домой - к очарованьям жизни
белокрылой! Ты скрыл лицо ...
Trong các trang web này có thể dịch như sau:
.
белокрылая чайка: chim hải âu
trắng.
.
о белокрылых птицах: về các chú chim
trắng (về đôi bồ câu trắng).
.
белокрылые дятлы: những chim gõ kiến cánh
đốm trắng.
.
Белокрылая морская свинья: [cá] lợn biển
bụng trắng.
. - к очарованьям жизни
белокрылой!: tạm dịch là: tiếp cận những sự quyến rũ của đời sống
trong sáng.
Như vậy tuỳ theo sinh vật hoặc sự vật mà có lời dịch thích hợp.
БЕЛОКРЫЛАЯ:
Đặt tên trang Web
-
Белокрылая: сайт Надежды Туровской - Автостоп: Дороги - Матерщинник
http://www.belokrylaya.narod.ru/avto...tostop1-8.html
- "
Белокрылая чайка Харькова" презентовала очередной сборник ...
www.interesno.name
- Если жена ставит условия и хочет что бы все было по ее.что ...
mujchin.net › ... ›
Белокрылая Лошадка
Trong trường hợp này có thể tạm dịch tên các trang Web là:
.
Trinh trắng: website của Nađiêgiơđa Turôvxkaia.
. “Hải âu
trắng của thành phố Kharcôp”.
. Ngựa
Bạch.
БЕЛОКРЫЛАЯ:
Mô tả hình thái con người
- Плэйкаст «
Белокрылая Чайка - Лариса...»
www.playcast.ru/.../6bb7f9083179d1bf84b67dc70fd5...
Плэйкаст «
Белокрылая Чайка - Лариса...», автор Katava.
- Читать "Жена Темного Властелина или семейка, тронутая на ...
www.litmir.net/br/?b=129538&p=15 – Nga -
Белокрылые и
чернокрылые составляют некую отдельную ячейку...
Trong trường hợp này có thể lý giải như sau:
. Ở trang Web đầu:
Đây là Video – Đĩa nhạc: Hình ảnh thiếu nữ khoác trên hai cánh tay đôi cánh giả kèm bài thơ
ví thiếu nữ Larixa là chim Hải âu
trắng
. Ở trang Web sau:
Đây là truyện ngắn. Trong truyện ngắn này với 25 trang báo điện tử đã dành trang 15 đề cập đến các tính từ:
Серокрылый, Чернокрылый, Белокрылый (-ая) chỉ người (nhân vật) có liên quan đến lĩnh vực khoa hoc chính trị (политология) mà không thể dịch là
Cánh nâu, Cánh đen, Cánh trắng; vì chúng có những nghĩa bóng mang ẩn ý rất sâu và rộng. Bạn đọc nào muốn hiểu rõ, xin tham khảo trang Web đã dẫn .
Vì vậy khi dịch tính từ
“Белокрылая” tôi đã căn cứ vào trang Web sau đây:
http://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%...B8%D0%BC%D1%8B
Словарь русских синонимов с морфологией - Từ điển những từ đồng nghĩa trong tiếng Nga liên quan đến ngữ thái học (hoặc hình thái học).
Морфология
«белокрылая» - Ngữ thái học
«белокрылая»:
Прилагательное женского рода, единственного числа, именительного падежа, одушевленное, неодушевленное, качественное прилагательное – Tính từ giống cái, số ít, cách một, có nghĩa linh hoạt (hoạt bát, năng động, có sinh khí, ...), hoặc ngược lại, đó là tính từ chỉ phẩm chất.
Như vậy
Белокрылая жена có thể dịch là : Người vợ
linh lợi.
Nếu bạn đọc có thông tin khác, xin chỉ dẫn, tôi rất cảm ơn.
Bùi Huy Bằng
01/2012
1. Cảm nhận từ: vantinhcl [Blogger] 11.02.12@06:32
Chào anh Huy Bằng!
Tôi cũng học ở Nga lâu năm, nhưng không phải chuyên ngành tiếng Nga - Văn học. Đọc bài viết của anh thật thú vị, thú vị về những trăn trở, băn khoăn khi dịch một tính từ trong ngữ cảnh đó. Tôi cũng không đồng tình với dịch của Thụy Anh vì không hợp nghĩa, khó chấp nhận (Thụy Anh tôi biết khi học Đại học ở Trường Đại học sư phạm quốc gia Moskva, tôi làm Nghiên cứu sinh). Tôi đồng tình hơn về cách dịch của anh, sát nghĩa hơn: "Người vợ linh lợi".
Theo tôi, trong ngữ cảnh này cũng có thể dịch là Người vợ tháo vát", "Người vợ nhanh nhẹn" (anh tham khảo nhé).
Chúc anh thành công!