K/g các bạn: hungmgmi và Sao mai
Trước hết phải xin lỗi ban QT bởi năng lực “vi tính” của tôi hạn hẹp, không biết sử dụng công cụ của trang mạng, ngay cả những từ tiếng Anh thông thường cũng chật vật đánh vần, cứ như bị gài bẫy, mong Ban QT chỉ dẫn. Sau khi nhấn chuột mới biết lỡ đà, không biết khắc phục, chứ không phải cố tình.
Nhân dịp bạn Sao Mai có đưa ra so sánh, tôi thấy cũng cần nêu ra cách tiếp cận một cách hệ thống. Tôi làm kỹ thuật (nghiên cứu , thiết kế cơ khí) chỉ quen với nét vẽ cùng những công thức, không biết làm thơ và chẳng có thú yêu thơ, kể cả thơ Nga.
Nhân đọc: Я ВАС ЛЮБИЛ – TÔI YÊU EM, BÀI THƠ KHÔNG HÌNH ẢNH
Ngô Tự Lập
(Viet-Studies 17-11-10)
tôi mới biết thơ Puskin. Tôi còn biết thơ Olga Berggoltx là qua phản hồi cùng dịch giả Thụy Anh với bài “Hãy hiện về với mẹ con ơi…” ở
http://lopa0khoa9.wordpress.com/2011...%C6%A1-puskin/.
Vì “tức cảnh” mà “diệt thơ” nên “múa rìu” qua mặt những nhà VĂN KHOA được đào tạo bài bản. Nay muốn giới thiệu thơ Borix Kornhilov vì trong chuyên mục không thấy có. Còn nhận xét: “SM đã đọc bản dịch của Thụy Anh, thấy cô ấy dịch thoát, hay, giàu chất thơ. Đúng là nhà thơ dịch thơ, mà lại là phụ nữ dịch thơ phụ nữ, có khác” thì rất đúng, bởi là người dịch chuyên nghiệp.
Tuy nhiên tôi thấy cần dẫn ra tư liệu sau đây:
“Que diêm vừa lóe sáng đã tắt liền...”
Borix Kornhilov
Que diêm vừa lóe sáng đã tắt liền,
Chúng ta không châm được thuốc từ que diêm.
Còn vầng trăng - như tảng bơ phát sáng
Lặng lẽ khuất dần về nơi tồn tại.
Và khi đó, lúc giơ [vẫy] tay [tiễn biệt],
Là lúc nghĩ về nỗi đau, về bản thân,
Ta mới cảm nhận cách chia ly cay đắng,
Không có cách này chúng ta sẽ không sống nổi.
Chúng ta sẽ nhớ tiếng ầm rung trong nhà ga,
[nhà ga] Ồn ào,
nhà ga nặng nề [nghẹt thở].
Có điều [chúng ta] đã nói hết,
Có điều -[chúng ta] đã chưa nói hết,
Bởi con tàu đã [bắt đầu] lăn bánh.
Tất cả [chúng ta] rời xa đến phương trời xanh.
Những người sau này sẽ nói: có chàng trai... còn trẻ ,
[Đã yêu] cô gái tươi vui [trẻ trung] nào đó
Như đã yêu dòng sông [về mùa] xuân.
Sông mang [ta] theo
và ru ngủ,
Và trên sông không có giận dữ, không có tai ương,
Còn khi đổ vào đại dương, nó không hứa hẹn (đừng hy vọng, đừng chờ đợi)
Rằng [sông] đã [có thể] mang ta theo cùng.
Thế là xong tất cả.
Khi mọi nguời đã rời xa,
Ta đã chợt nghĩ,
chỉ không nói ra,
Về dòng sông ta đã chợt nghĩ,
về nhà ga,
Về miền đất [chốn quê], giống hệt nhà ga...
Bùi Huy Bằng dịch nghĩa
|
“Que diêm nhỏ cháy bùng rồi tắt lịm…”
Que diêm nhỏ cháy bùng rồi tắt lịm vào đêm
Mình không kịp châm mồi điếu thuốc
Trăng vằng vặc như miếng bơ sáng ướt
Lại trở về đơn giản chỉ là trăng!
Đưa tay ra còn níu được gì không
Anh nghĩ ngợi về bao điều bất hạnh
Về cuộc chia ly đã trở thành sự sống
Của riêng anh. Anh chợt yêu nó vô cùng
Ga nhỏ ồn ào, hồi hộp nỗi riêng chung
Ta sẽ nhớ khung cảnh này mãi mãi
Những gì nói ra,
những gì chưa nói hết
Tàu chuyển bánh rồi, còi xé bên tai
Thôi thế là xong,
mình đã chia hai
Cùng lao vào vực thẳm xanh vời vợi
Người đời sau này nghĩ về anh sẽ nói:
Anh chàng trẻ trai từng yêu cô nàng tươi mát như sông xuân
Như dòng sông bồi lở mùa xuân
Nàng cuốn chàng đi trong nhịp ru sóng nước
Rất đỗi yêu thương,
rất đỗi dịu dàng
và tràn đầy mơ ước
Đổ ra đại dương hòa vào sóng say cuồng
Thôi thế là xong.
Khi người đã lên đường
Anh chạnh nghĩ,
chỉ có điều không nói
Anh nghĩ về dòng sông,
về sân ga anh đã tới
Và về miền đất của mình giống hệt một nhà ga….
(Thụy Anh dịch)
|
Bỏ qua những tiểu tiết, tôi thấy trong bài dịch của dịch giả Thuỵ Anh có 3 khổ thơ và vài câu (tôi gạch dưới) xa nội dung và ngữ pháp so với bản gốc. Với tôi, yêu cầu chính xác được đặt hàng đầu (điều kiện cần), đó là tiêu chuẩn trung thành với nguyên tác và cũng là để không rơi vào tình huống mà nhiều người cứ đùa rằng, dịch là “diệt”. Nếu bạn Sao Mai thấy đồng điệu với suy nghĩ này thì chúng ta cùng tiếp tục trao đổi, bằng không thì xin dừng tại đây.