[nqbinhdi]

Old Tiger viết

Hè hè, bẩm cụ! Cụ chỉ được cái suy bụng cụ ra bụng... con cháu là giỏi. Nhẽ ra cụ phải cảm ơn nhà cháu mới đúng: nhà cháu mới gãi một tý mà kỷ niệm ngày xưa của cụ ầm ầm dội về, văn chương chảy ra lai láng. He he!!!

Về cái từ Cố San là nhà cháu đã từng đến đó và nghe người ta nói vậy thôi.

Nhà cháu có bà bá ở ngay dưới ga Phố Lu. Ngay hè năm 1979 cháu đã phi ra ngoài đó. Tận mắt thấy những chiếc nhà cuối cùng trong đó có nhà bá cháu bị đốt. Quân Tàu bị chặn tại cầu (đường sắt) Phố Lu. Ấy là hồi đó đài báo nói thế và cũng rất dễ nhận biết vì chúng đi đến đâu là đốt hết nhà, đặt mìn phá đường ray, và chúng phá sập chiến cầu thì dừng lại. Nên nhà cháu mới dám mạo muội khẳng định vậy. Nghĩa là dọc theo đường sắt và Sông Hồng xuôi Hà Nội thì quân Tàu bị chặn lại ở đó.

Phố Ràng nằm trên QUốc Lộ 70 phía đông nam Phố Lu. Ý là nó không phải nằm theo chuỗi trên tuyến đường sắt xuôi Hà Nội nên nhà cháu mới đi cãi lại cụ ợ.

Mong cụ đại xá!

À, hóa ra Hổ gừ đọc vội (gì mà chả vội, ngồi ôm máy tính đọc thì ai đánh xế hộp ống xả đeo rọ mõm đi vớt cá chết vì vỡ ống xả của nhà máy bi-ô-bi-a?).

Thú thực là nhà lão chưa từng đến ga Phố Lu. Lúc mới lên trên đó ngày 20-2-1979, lão đóng quân ở phía Nam đường 4E dẫn từ ngã ba bây giờ gọi là Bắc Ngầm sang ga Phố Lu. Sau rút thì theo đường 4E ra Bắc Ngầm trên đường 70, lùi xuống trên Phố Ràng chừng 10 km (phía dưới ngầm chừng 2-3 km), rồi sau đó còn lùi tiếp nữa.

Hướng đường 70 là hướng rất quan trọng vì theo đường ấy mới xuống được Yên Bái về HN được chứ đi theo đường sắt thì không tiện cho hành quân bộ (vì phải có ô tô chở lương thực, đạn dược). Hướng này chỉ được mỗi một lợi thế cho phòng ngự là đường độc đạo, đường thì cũng xấu. Chỉ có hơn 1 trung đoàn quân địa phương đã đủ kìm không cho địch tiến xuống sâu quá Bắc Ngầm rồi. Trên hướng đường sắt thì địch đông và mạnh hơn nhiều, quân ta thì mỏng. Thế nên địch tiến được vào tới ga Phố Lu và xuôi thêm xuống phá cầu đường sắt trước khi rút. Đây là điểm mà địch vào sâu nhất trong nội địa của ta trong cả cuộc chiến 18 ngày ấy, chừng 30 km. Chúng cũng chỉ phá được cái cầu, cậy bóc đường ray, đốt phá nhà cửa là cùng, không gây hại được nhiều như phá mỏ a-pa-tít bên Cam Đường.

Về mặt quân sự, từ Lao Cai theo đường 70 xuống có 3 địa điểm có tính chất quan trọng cho việc phòng ngự: Ngã ba Bản Phiệt (từ đó có thể hỗ trợ cho Lao Cai và Mường Khương) và Bắc Ngầm (vì từ đó có đường hành lang sang ga Phố Lu thuận tiện cho vận chuyển quân/vũ khí..., có thể nhận tiếp viện từ xuôi lên theo đường sắt, tạo thành tuyến phòng thủ chắc chắn, vì vậy ngay từ đầu Bộ tư lệnh tiền phương QKII đã chọn đóng trên đường 4E), dưới nữa là điểm phòng ngự cuối cùng trên đường xuống Yên Bái: Phố Ràng. Địch cũng biết thừa điều đó và dốc sức đánh chiếm. Chỉ mấy ngày sau tiến công thì ngã ba Bản Phiệt lọt vào tay quân TQ, một e254 bộ binh không đủ sức cản nhiều sư đoàn địch (trung đoàn này quần nhau cực kỳ ác liệt với địch, có ngày phải di chuyển chỉ huy sở trung đoàn đến 5 lần - khi rút khỏi vị trí, lính thông tin bên đầu e254 quay điện thoại về báo rút để trung đoàn thông tin 604 cho người đi thu dây và triển khai sang vị trí mới của ban chỉ huy trung đoàn 254, có lần như thế lính thông tin từ chỗ bọn tôi đi thu dây, tới vị trí cũ của chỉ huy sở dã chiến của e254 - chỉ là một khu công sự đào vội thôi chứ có là cái gì đâu - thì lính TQ hò reo từ trong công sự ùa ra định bắt sống, mấy cậu lính ấy chạy thoát về đến nơi, anh em cứ đùa bảo rằng cho mấy cu này đi thi chạy có khi được huy chương chứ không chơi). Các cầu trên đường 70 từ Bản Phiệt về Bắc Ngầm được phá sập nhằm làm chậm tốc độ tiến quân của địch song thế địch rất mạnh. Địch chia thành nhiều mũi, cắt rừng đánh xuống đường 4E và chỉ sau 6 ngày thì về cơ bản tới được đường 4E. Tuy nhiên sau đó thì sức kháng cự của ta đã trở nên mạnh hơn nhiều, có tổ chức hơn nhiều, vũ khí trang bị cũng được tiếp viện lên đủ và chặn đứng được sức tiến của địch nhờ cụm phòng ngự phía Bắc Phố Ràng (quanh ngầm, nơi chúng tôi dừng chân sau khi rút từ Xuân Quang về), vả lại, địch chắc không dám liều lĩnh chọc sâu xuống nữa (thấy địch phá đường sắt là biết ngay địch chắc không dám xuống sâu nữa - nếu xuống thì chúng phải cố giữ đường sắt mà vận chuyển quân và lương thảo chứ) bởi dù theo đường sắt hay đường 70 thì cũng rất khó triển khai quân, xuống tới Yên Bái thì khá xa và sẽ còn gặp cụm phòng ngự còn mạnh hơn nữa, quân tiến trên tuyến đường 70 hay đường sắt thì cũng sẽ kéo rất dài, tiếp tế hậu cần là rất khó khăn, rất dễ bị đánh chia cắt và tiêu diệt.

Với trình độ tác chiến kém và lạc hậu như quân TQ ngày ấy địch rất rất khó có thể đủ sức xuống được tới Yên Bái (cơ mà từ đó thì địch lại rất dễ triển khai binh lực đánh lớn hơn nữa, thế nên không thể để địch vượt được tuyến phòng ngự chốt chặn bắc Phố Ràng). Từ đầu cho đến lúc rút, trên hướng đường 70 bọn Khựa mới chỉ giao tranh với bộ đội địa phương và dân quân tự vệ của ta thôi. May cho bọn Khựa thính mũi, ngửi thấy mùi chủ lực ta bắt đầu lên đến nơi, bèn khoác lác là đã thành công các mục tiêu và rút ngay về chứ bọn lính kém cỏi ấy chỉ chậm rút chừng 1 tuần là ăn đòn nhừ xương.

PS: Trong lịch sử chiến tranh hàng nghìn năm với TQ, chưa bao giờ hướng Tây Bắc lại là hướng chính yếu cả vì những khó khăn về địa hình và xa xôi hơn. Hướng chính diện bao giờ cũng là Lạng Sơn và đường thủy.