[phuongnn]

PhuongNN viết

Bài này em đã post trên một số diễn đàn về Luật, xin post lại ở đây để các bác tham khảo.

Luật sư nói: Sẽ còn nhiều tội ác dã man như Lê Văn Luyện

Ông luật sư Trần Chí Thanh

Vnexpress ngày hôm nay (hôm xử án – 13/01/2012 - PhuongNN) có bài phỏng vấn luật sư Trần Chí Thanh (Đoàn luật sư Hà Nội). Bài gốc xin đọc ở đây.

Ngay đầu bài tôi đã không hiểu ông Luật sư Thanh khen hay chê HĐXX.

Luật sư Thanh viết

Tôi nghĩ rằng TAND tỉnh Bắc Giang đã chuẩn bị tương đối kỹ lưỡng, nhưng không lường trước được một số tình huống…

Nhưng ở dưới, ông ta lại nói:

Luật sư Thanh viết

… trong quá trình xét xử, HĐXX đã đặt những câu hỏi với sự chuẩn bị rất sơ sài…

Càng đọc, tôi càng nghi ngờ khả năng chuyên môn của Luật sư, chính xác hơn, tôi đang nghi ngờ cái sự chăm học của cựu sinh viên luật Trần Chí Thanh hồi học đại học. Ông ta nói:

Luật sư Thanh viết

Hơn nữa, chúng tôi nghi ngờ có đồng phạm thứ hai…

Nếu đã nói đồng phạm, thì trong vụ án này phải là đồng phạm thứ nhất. Còn nếu đồng phạm thứ hai, có nghĩa là có ít nhất ba người cùng thực hiện tội phạm. Cách nói của ông luật sư này giống như ông ấy học tại chức vậy. (Viết thế này hẳn lại có người tự ái đây!)

Bây giờ cần bàn đến vấn đề chính của vụ án. Người ta bàn tán râm ran về khả năng Lê Văn Luyện chỉ bị tuyên mức hình phạt cao nhất là 18 năm tù. Điều này quá rõ ràng, ngay một sinh viên năm thứ ba ngành luật cũng có thể phân tích ra được. Phóng viên Anh Thư của Vnexpress (phải chăng cũng học ngành luật) khi phỏng vấn đã trích ngay vào điều 74 BLHS, vô hình trung đã dẫn Luật sư Thanh xoáy sâu vào phân tích vấn đề bao nhiêu năm tù. Xin nói rằng, đó không phải là phương pháp nghiên cứu của người nghiên cứu luật học nói chung, cũng như của luật sư nói riêng. Cần xem lại tổng thể cả bộ luật, và quan trọng nhất là xem lại Phần chung của Bộ luật hình sự và tập trung vào Chương X – những quy định đối với người chưa thành niên phạm tội.

Điều 69: Nguyên tắc xử lý đối với người chưa thành niên phạm tội

Điều 69 viết

Việc xử lý người chưa thành niên phạm tội chủ yếu nhằm giáo dục, giúp đỡ họ sửa chữa sai lầm, phát triển lành mạnh và trở thành công dân có ích cho xã hội.

Như vậy, mục tiêu giáo dục, giúp đỡ người chưa thành niên phạm tội sửa chữa sai lầm và phát triển lành mạnh đã được đặt ra thành nguyên tắc xử lý rồi, thì đó cần phải được coi là kim chỉ nam trong xây dựng Luật hình sự. Việc luật sư Thanh đề xuất:

Luật sư Thanh viết

Nhưng chúng tôi rất mong muốn, khi đưa ra khung hình phạt, nên chăng có mở ngoặc những trường hợp đặc biệt. Ví dụ như giết trẻ em, giết nhiều người... thì buộc phải tử hình. Bởi đối với những tội ác như vậy thật quá dã man. Tuy nhiên, từ xưa tới giờ, chưa từng có một vụ án nào bị cáo dưới 18 tuổi bị mức án quá 18 năm tù.

Hoàn toàn là một mong muốn mà nếu thực hiện sẽ gây khó cho quá trình xây dựng pháp luật. Phải chăng khi xây dựng luật, chỗ nào cũng nên có ngoại lệ? và nếu đã có ngoại lệ như vậy, thì luật và các văn bản dưới luật cũng cần phải giải thích thêm thế nào là ngoại lệ.

Ông luật sư Thanh quên mất một điểm, là việc hoàn thiện pháp luật hình sự từ khía cạnh hình phạt, cùng với sự phát triển của tiến bộ nhân loại, luôn phải theo hướng nhân đạo hơn. Ông ấy đề xuất ngược lại, theo hướng tăng nặng hơn, đề xuất thêm án tử hình.

Ông này quên mất lý thuyết về luật hình sự, xin để tôi nhắc cho ông ấy. (1) Luật hình sự có đặc điểm đặc biệt, là nó quy định thế nào là tội phạm và hình phạt áp dụng cho tội phạm tương ứng. Tiếp tục, (2) luật hình sự có tính phòng ngừa, phòng ngừa riêng và phòng ngừa chung. Phòng ngừa riêng, là Lê Văn Luyện phải bị chịu hình phạt. Phòng ngừa chung là mọi người nhìn vào đó mà sợ, đừng có phạm tội giống như nó.

Chắc ông ấy không nhớ câu nói của Lênin khi Người bàn về tội phạm và hình phạt, tôi cũng nhắc luôn: Vấn đề của hình phạt không phải ở chỗ nó nặng hay nhẹ, mà là ở chỗ không tội phạm nào là không bị phát hiện, không tội phạm nào là không bị trừng phạt.

Như vậy, quá trình hoàn thiện luật hình sự, cần theo hướng để không để lọt tội phạm, xử đúng người, đúng tội, chứ không phải là theo hướng tăng thật nặng hình phạt. Quan điểm của thời Trung cổ đó, cần phải nhanh chóng được dẹp bỏ. Luật sư mà phát biểu như vậy thì có khác gì đám đông thiếu hiểu biết đang nhao nhao đòi tử hình Lê Văn Luyện đâu!

Ông ta nhầm lẫn một phần là vì:

Luật sư Thanh viết

Sau ngày xử đầu tiên, có nhiều người nói lại cho chúng tôi biết rằng ở phía ngoài phòng xử án có một nhóm thanh niên mặc đồng phục học sinh đã hoan hô, luôn miệng gọi tên Luyện khi Luyện được dẫn giải về trại. Đó là một điều rất đáng buồn. Các thầy cô giáo hay bậc cha mẹ sẽ nghĩ gì khi nhìn thấy những hình ảnh này. Rõ ràng, lối sống của một bộ phận thanh thiếu niên Việt Nam đã quá hư hỏng.

Tức là, ông ấy lẫn cẫn giữa một bên là vấn đề xã hội, vấn đề giáo dục nhân cách của lớp trẻ, với một bên là việc của pháp luật. Chức năng của pháp luật dùng để răn đe những cháu bé thiếu hiểu biết đang hô tên Lê Văn Luyện ở ngoài cổng Tòa án như vậy – chưa được thực hiện tốt – nhưng có nghĩa là giáo dục pháp luật chưa tốt, chứ không thể cho rằng tử hình Lê Văn Luyện là chúng nó sẽ sợ, không hô nữa. Đây là vấn đề lệch lạc về mặt nhân cách.

Một câu hỏi đặt ra cho ông luật sư: Vậy, nếu ông tử hình được Lê Văn Luyện, xong là ông sẽ làm gì? Về nhà, thở phào và thỏa mãn? Tôi thấy không có khác gì những kẻ thiếu hiểu biết khác đâu?

Đọc bài trả lời của ông, tôi không biết chiến thuật, chiến lược bảo vệ cho phía bị hại của ông thực sự rõ rệt như thế nào. Hoặc là, ông muốn đề nghị kịch khung – thì Lê Văn Luyện đã bị tuyên lên mức hình phạt cao nhất rồi. Hoặc là, ông cần xác định rõ và khai thác điểm yếu của hồ sơ: Để lọt tội phạm (Có đồng phạm) – trường hợp như thế này khả năng trả hồ sơ điều tra lại sẽ là rất lớn. Biết đâu hung thủ chính không phải là Luyện, mà là một người nào đó lớn tuổi hơn Luyện, lúc đó ông thích thì đòi người ta tử hình thoải mái.

Ngược lại, ông luật sư Phạm Văn Huỳnh, người bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho phía bị hại nói:

Luật sư Huỳnh viết

sẽ yêu cầu xác định lại tuổi của Lê Văn Luyện.

Cá nhân tôi đánh giá đây là một đề nghị thông minh, với điều kiện y học hiện đại hiện nay điều đó là không quá khó khăn. Tôi cũng đang tự hỏi, với cái giấy khai sinh mà chỉ 3 tháng nữa, Luyện tròn 18 tuổi, tại sao người ta không giám định tuổi xương của anh ta nhỉ? Tất nhiên, sai số của giám định tuổi xương là đúng… 3 tháng, nhưng biết đâu khi trưng cầu giám định, nó cho kết quả bất ngờ!

Nhân tiện, cũng cần phàn nàn về giới truyền thông của ta, tôi có cảm giác họ cứ vớ được vụ án giật gân là khai thác thục mạng, câu khách rẻ tiền kiểu cướp, giết, hiếp. Chính họ, không phải ai khác, cùng với internet đang dẫn các cháu đến sự lệch lạc về nhận thức hôm nay. Cái cách giật tít của Vnexpress cũng củ chuối hết sức, ví dụ trong bài này:

Tôi không thể tuyên án tử hình Lê Văn Luyện

Vnexpress viết

"Tội của Luyện có thể tuyên tử hình nhưng theo luật, mức án với bị cáo chưa đủ tuổi thành niên tối đa là 18 năm, chúng tôi không thể làm khác. Biết không bị tử hình nên thái độ của Luyện trước tòa rất dửng dưng", thẩm phán Thân Quốc Hùng chia sẻ.

Luật là luật, đương nhiên là HĐXX không thể làm khác. Thế mà còn đi xoáy vào hỏi vấn đề đương nhiên ấy, thật chẳng ra làm sao.

P.S. Em thấy nhận thức của bác Mujik về vụ này là rất chuẩn. Bác học Luật hệ gì vậy?