Trích:
phuongnn viết
...
Bác Vỉ Đinh ơi, nghĩa là cái phần trăm đó là tỷ số đối trên kề x 100 ( % ) đúng không bác?
Bác nào thạo môn này cho em hỏi, tại sao ở đường dốc người ta lại quy ra phần trăm công điểm kiểu này mà không tính béng nó bằng độ cho nó dễ hiểu?
...
|
Nhà em không thạo, nhưng thấy nhiều bác thắc mắc cái này nên đánh liều giải đáp theo công việc thường làm.
Tỷ lệ Đối/Kề để quy ra % được dùng chủ yếu trong ngành giao thông, thứ nhất vì đường sá không bao giờ làm quá dốc như anh Kok đã đưa ra, thứ hai là theo % dễ suy ra khoảng cách và độ cao (thấp) con dường theo dốc lên hay xuống. Nhưng cũng như có bác đã mô tả chiện Tại chức thì vách 90 độ sẽ không thể hiện bằng % được.
Công việc nhà em thường gặp thì quy định độ dốc công trình theo cô-tang, tức là Kề/Đối và không nhân với 100, đọc mái dốc theo phân số. Theo vậy thì mái dốc 3/1 sẽ là đi ngang 3 thì lên cao 1, phân số càng nhỏ thì mái càng dốc, đến 90 độ thì mái dốc là 0, dốc xuống thì tính theo số âm.
Còn trong chuyên ngành thủy với tàu bè thì tính trực tiếp ra độ góc đối với trục đứng, suy ra mặt boong tàu thuyền là so với mặt phẳng ngang (mặt nước). Với tàu thuyền thì diện tích của mặt cắt ngang theo mớn nước có vai trò quan trọng để ổn định vật nổi, tàu thuyền sẽ lật nếu trọng tâm của nó theo hình chiếu đứng rơi ra ngoài diện tích này, suy ra tàu chở nặng khó lật hơn tàu không tải, nhưng dễ chìm hơn nếu để nước tràn vào.
Tàu VNLQ chở hàng rời dưới bụng tàu và có nắp kín, chuyện nước vào không nên kể đến trừ khi con người cố tình mở nó ra. Khi tàu không tải có mớn nước thấp thì nghiêng 20 độ là dễ bị lật, nhưng chở đầy tải thì mớn nước cao gần hết theo thiết kế và lại khó lật hơn, và dù quá nghiêng cũng dễ trở lại phương đứng nhờ có vật dằn dưới đáy. Chúng chỉ dễ chìm khi được mở nắp khoang cho nước tràn vào thôi, vì trọng tâm của tàu luôn hạ thấp nhất do có hàng chứa ở dưới.
Còn tại sao tàu bè hay trên máy bay người ta tính ra độ trực tiếp: vì họ dùng quả dọi để lấy phương đứng nhờ lực hút Trái đất mà so, chứ % mặt nghiêng hay phân số mặt dốc chả có ý nghĩa gì ở đây và chẳng cần đo nó làm gì. Tàu thuyền thường được thiết kế nghiêng trên 45 độ mới bị lật với điều kiện nước không vào lòng nó. Dĩ nhiên quả dọi là nói nôm, chứ ở đây là dọi điện tử với con quay hồi chuyển rồi...