CHÚ LỆ DẶN :” YÊU TRÁNH HẬU QUẢ !”
Chú Lệ là ai vậy ? Chú tên là Đỗ Văn Lệ, hiện giờ (2010) khoảng 83 tuổi . Quê của chú ở huyện Ba Tri, tỉnh Bến Tre . Xuất thân từ một gia đình chẳng giàu có, nhưng trong thời điểm chàng thanh niên Lệ đi lên Sài Gòn học trường Tây, thì toàn huyện Ba Tri chỉ có hai người được may mắn như vậy mà thôi . Nhờ vậy chú giỏi tiếng Pháp . Một thời gian sau, vì gia đình không đủ tiền chu cấp nên chú phải chuyển sang học ở trường Hoa, lại biết thêm tiếng Hoa .
“Sài Gòn thời xưa, đường Catinat (Tự Do)”
Sau Cách mạng tháng 8, chú Lệ tham gia kháng chiến . Năm 1954, chú đi tập kết từ cửa sông Ông Đốc, huyện Trần Văn Thời, tỉnh Cà Mau . Chú đi chuyến cuối cùng bằng tàu thủy Karinsky của Ba lan, chở ra đến cảng Hải Phòng .
“Người Nam tập kết ra Bắc năm 1954” (ảnh tại Thanh Hoá)
Ở Hải Phòng, chú Lệ đã từng học tại trường Hàng hải thuộc Bộ Giao thông vận tải . Năm 1964, chú Lệ viết đơn tình nguyện xin đi B, để trở về miền Nam trực tiếp chiến đấu . Trong bản lý lịch, chú viết rằng biết tiếng Pháp và Hoa . Nhờ ưu thế ngoại ngữ nên chú được giữ lại, chuyển về làm việc tại Ủy ban Thống nhất Trung ương, trụ sở nằm gần Văn Miếu, Hà nội . Đó chính là khoảng thời gian chuẩn bị cho việc thành lập Chính phủ Cách mạng lâm thời miền Nam Việt Nam .
“Người Bắc di cư vào Nam năm 1954” (ảnh chụp tại cảng Sài Gòn)
Chú Lệ được cử sang CCCP học ở Moskva . Thời ấy, sinh viên Việt Nam phải học tiếng Nga do giáo viên giảng dạy thông qua tiếng Pháp, bởi vì chưa có từ điển Nga-Việt . Chú đã từng gặp ông Vũ Khoan cũng đang học ở Moskva, được ông này khuyên nên tìm nói chuyện với trẻ con để học tiếng Nga mau lẹ hơn…
“Thủ đô Moskva”
Khi học xong, chú Lệ được cử sang làm việc trong Sứ quán Chính phủ Cách mạng lâm thời miền Nam Việt Nam tại Moskva . Năm 1969, chú bắt đầu đưa các đoàn sinh viên miền Nam sang CCCP . Hồi đó, vì quan hệ ngoại giao căng thẳng nên Trung Quốc không cho người Việt Nam đi ngang bằng tàu hỏa . Các đoàn sinh viên phải đi bằng tàu thủy của CCCP, từ cảng Hải phòng đến cảng Vladivostok . Sau đó đoàn chia thành 2 nhóm, một nhóm đi tàu hỏa về Tashkent để học Dự bị tiếng Nga, rồi học tại CCCP . Một nhóm đi tàu hỏa về Moskva, rồi đi tiếp qua học ở Đông Âu .
“Thành phố cảng Vladivostok”
Năm 1971, chú đưa đoàn chúng tôi gồm khoảng 150 người đến Kiev bằng tàu hỏa, đó chính là đoàn sinh viên miền Nam cuối cùng .
“Thành phố Kiev”
Chú Lệ làm việc tại Sứ quán Chính phủ Cách mạng lâm thời miền Nam Việt Nam ở Moskva cho đến năm 1975 . Chú từng giữ chức vụ cao nhất là Bí thư thứ 2 ở đây, chuyên phụ trách giải quyết các vấn đề về sinh viên miền Nam .
Năm 1975, hai miền Nam Bắc Việt Nam được thống nhất, Sứ quán Chính phủ Cách mạng lâm thời miền Nam Việt Nam tại Moskva đóng cửa, vì đã hoàn thành sứ mạng của mình . Trong bữa tiệc chiêu đãi chia tay có mời phái đoàn Palestin đến dự, họ đã đề nghị phía Việt Nam nhường lại địa điểm này để làm Sứ quán Palestin, rất có thể là họ vẫn còn giữ địa điểm này cho đến ngày nay .
Năm 1976, chú Lệ trở về Việt Nam, làm việc tại Ban Đối ngoại thuộc Thành ủy thành phố Hồ Chí Minh . Năm 1986, chú chuyển sang làm Chủ tịch Công đoàn Sở Giao thông vận tải .
Năm 1991 chú Lệ về hưu . Hiện nay chú đang sống tại đường Hồng Đào, Sài Gòn . Cuộc sống của gia đình chú khá vững vàng . Vừa rồi, chú Lệ nhận được huy hiệu 65 năm tuổi Đảng .
“Sài Gòn”
Như vậy, chúng ta có thể kết luận rằng chú Lệ từng là một nhà ngoại giao hào hoa phong nhã, tánh tình điềm đạm, xử sự lịch lãm… Chắc chắn phụ nữ chẳng bao giờ chịu để cho chú cô đơn . Chưa biết bao nhiêu phụ nữ đã đi ngang qua cuộc đời của chú Lệ, nhưng ở đây chúng ta chỉ nhắc đến những người thực sự “có chức, có quyền” .
Trước khi đi tập kết ra Bắc, chú Lệ đã có bà vợ thứ nhất sống tại huyện Ba Tri . Hai người có một con trai, từng tốt nghiệp Đại học Luật tại Sài gòn trước 1975, hiện nay làm việc tại Sở Kế hoạch đầu tư tỉnh Bến Tre .
“Dừa Bến Tre”
Sau này, chú Lệ lập gia đình với bà vợ thứ hai, sống chung cho đến ngày nay tại Sài Gòn . Bà từng là một Việt kiều tại Cămpuchia . Hai người cũng có một con trai, trước đi bộ đội, nay đã phục viên . Khi Trương Hùng điện thoại hẹn gặp, nghe văng vẳng tiếng bà nói với chú Lệ :”Trương Hùng ở Vietnam-Ukraina muốn gặp…“, như vậy có nghĩa là bà thường vào website này để cùng đọc cho chú nghe ! Bà là người có thái độ xử sự ân cần, lịch sự . Bà thích nấu nướng, hiện nay đang ăn chay, và hay đến tham dự các lớp Hội thảo dinh dưỡng do Kim Hưng tổ chức . Bà thường tự nấu rồi đem tới chia sẻ với mọi người một món ăn chay nào đấy…
“Chú Lệ thường xuyên họp mặt Dự bị Tổng hợp Kiev 71 hằng năm”
Trong thời gian chúng tôi học Dự bị, chú Lệ thường xuyên từ Moskva đến Kiev để giải quyết nhiều công việc . Mỗi lần đến, chú Lệ đều họp tất cả lại, luôn nhắc nhở các nhiệm vụ cần phải siêng năng học tập, đừng lười biếng bỏ học, đừng gây gổ đánh nhau với thanh niên CCCP, đừng xem phim tư bản, đừng mặc quần ống loe, đừng để tóc dài…, và nếu yêu đương thì luôn luôn cần phải chú ý tránh hậu quả !
“Nụ hôn đầu đời”
“Chú Lệ vẫn quen tiếp tục chỉ đạo Hội trưởng Trương Hùng cần nhắc nhở các điều cấm kỵ !!!”
Mỗi khi nhắc đến chuyện yêu đương, chúng tôi nhận thấy ánh mắt của chú Lệ chuyển sang nhìn thẳng vào các bạn nữ . Với nhiều kinh nghiệm từng trải trên tình trường, chú Lệ nhận thấy rõ cần phải căn dặn ai về vấn đề này ! Bọn con trai tánh tình quen hùng hục ẩu tả, có biết sợ cái gì đâu mà căn dặn ngừa với tránh ?
“Họ đã biết hôn”
“Bây giờ chẳng ai chịu “tránh hậu quả” nữa, chú Lệ ơi !”
Sứ quán miền Nam đành phải chấp nhận một sự thật hiển nhiên, là không thể thiếu vắng tình yêu nam nữ trong cuộc sống của sinh viên Dự bị Kiev, ngược lại, chúng tự do nở rộ như hoa mùa xuân ! Gia đình, cha mẹ, người thân đâu có mặt kề bên để khuyên bảo can ngăn, giờ đây các anh các chị cứ việc tự do chọn lựa nhau tùy thích…
“Tay trong tay”
“Lén lút giữa vòng rào sắt những điều cấm kỵ”
(còn tiếp)