[Siren]

- Thế ai làm rầy chúng ? – Ô rô zơ kun quay ngoắt lại. Y bỗng đỏ mặt tía tai. – Ông nói lăng nhăng không ra sao cả, ông già ạ. – Y khẽ thốt lên, giọng đượm vẻ hăm dọa.
« Hừ, - Y nghĩ - lão nói bóng gió đấy! Ra ý là vì những con quạ của lão mà đừng có động đến một cây thông, đừng có làm gãy lấy một cành cây chứ gì? Đừng hòng! Hiện giờ ta vẫn còn là chủ ở đây kia mà ». Y đưa mắt hằn học nhìn đàn quạ đang kêu gào : « Hừ, giá mà có khẩu súng máy thì hay biết mấy! » - và y quay đi văng câu chửi tục.

Mô-mun lặng thinh. Ông không thể quen được với thói chửi tục của con rể. « Hắn lại khùng lên rồi. Ông già buồn rầu nghĩ thầm. – Cứ rượu vào là hắn hung lên. Sau cơn say cũng thế, khỏi phải nói. Nhưng tại sao người ta lại đâm ra như thế nhỉ?- Mô mun cản thấy buồn phiền. – Ta đối tốt với hắn, hắn lại xử tệ với ta. Mà không lấy làm hổ thẹn, không hề nghĩ lại. Dường như đấy là lẽ tất nhiên. Bao giờ cũng cho mình là phải. Miễn sao hắn thỏa lòng. Mọi người xung quanh phải chiều ý hắn. Không chịu thì hắn bắt phải theo. Còn may là cái thằng như thế ngồi ru rú trong núi, trong rừng, dưới quyền hắn chỉ có vài ba mống đếm trên đầu ngón tay. Chứ nều hắn quyền cao chức trọng hơn thì sẽ ra sao? Lạy trời đừng để xảy ra chuyện ấy.. Loại người như thế không bao giờ thiếu. Bao giờ chúng cũng giành giật lấy phần lợi hơn cho mình. Không bao giờ tránh thoát được chúng. Chúng chờ ta, lùng ta ở khắp nơi. Để hắn sống được thoải mái, kẻ như thế sẽ tìm cách làm cho ta đáng tởm kinh hồn. Còn hắn thì vẫn đúng. Phải, loại người như thế bao giờ cũng có... »
- Thôi nghỉ thế đủ rồi, Ôrôzơkun cắt đứt luồng suy nghĩ của ông già- Đi đi,- Y ra lệnh.
Thế là họ lại ra đi.

Hôm nay, ngay từ sáng, Ôrôzơkun đã bực dọc. Buổi sáng, khi cần sang sông, đem theo dụng cụ sang bờ bên kia để vào rừng thì Mô mun lại vội vã lấy ngựa đưa cháu đến trường. Lão già hoàn toàn mất trí rồi ! Sáng nào cũng thắng ngựa đưa thằng bé đến trường, rồi lại rông ngựa tới trường đón nó về. Thật mất thời giờ với đứa trẻ bị bỏ rơi ấy. Hừ, không thể đến học muộn được! Thế còn công việc ở đây thì sao, có trời biết được rồi kết quả sẽ ra sao, việc này thì có thể lần chần được chắc ? Lão bảo « Tôi sẽ quay lại ngay để thằng bé vào học muộn thì thật thẹn mặt với cô giáo .» Lại đi thẹn với cái thứ người ấy kia chứ! Ngốc ơi là ngốc Mụ ta là cái thá gì, cái mụ giáo viên ấy? Năm năm trời vẫn chỉ trần xì chiếc măng tô độc nhất. Lúc nào cùng chỉ thấy mang vở, túi đựng sách. Đi đường cũng than vãn: lúc nào mụ cũng có việc cần kêu lên huyện, lúc nào mụ cũng thiếu một thứ gì, khi thì than dùng cho trường, khi thì kính, khi thì phấn, khi thì cả giẻ lau. Một cô giáo ra cô giáo có đời nào lại về một cái trường như thế? Người ta đã đặt cho trường cái tên như thế nào: trương lùn tịt. Mà cái trường loắt choắt thật kia. Trường như thế thì còn nước non gì? Thầy cô giáo thực sự ở thành phố kia. Trường toàn lắp kính. Các thầy giáo đeo cà vạt. Nhưng đấy là ở thành phố... Ở đấy những cán bộ lãnh đạo oai vệ đi ô tô trên các đường phố. Mà ô tô mới sang trọng làm sao. Tự dưng ta cứ muốn dừng lại, ngây ra, vươn thẳng người khi chiếc ô tô đen bóng loáng ấy lướt qua êm ru. Vậy mà họ, những người thành phố, dường như họ không để ý gì tới những chiếc xe ấy, họ không có thời giờ, lúc nào họ cũng vội vã, chạy đi đâu không rõ. Ở đấy, ở thành phố, cuộc sống thật ra cuộc sống! Giá mà chuyển được về thành phố, kiếm một việc gì ở đấy thì tuyệt. Ở đấy người ta kính trọng người có chức vụ. Có địa vị tức là phải được tôn trọng. Chức vụ càng lớn càng được tôn trọng.