Từ ngày còn rất trẻ cho tới tận bây giờ, tôi vẫn rất thích cái bài thơ (vốn chẳng phải là thơ) của John Donne, được Ernest Hemingway trích làm lời đề tựa cho cuốn tiểu thuyết nổi tiếng và rất hay của ông For whom the bell tolls (Chuông nguyện hồn ai). Tìm trên mạng thì thấy nguyên văn của nó như sau:
No man is an island,
Entire of itself.
Each is a piece of the continent,
A part of the main.
If a clod be washed away by the sea,
Europe is the less.
As well as if a promontory were.
As well as if a manor of thine own
Or of thine friend's were.
Each man's death diminishes me,
For I am involved in mankind.
Therefore, send not to know
For whom the bell tolls,
It tolls for thee.
Lời Việt được dịch (ngay đầu tiểu thuyết Chuông nguyện hồn ai) thế này:
"Không có một người nào là một hòn đảo, tự bản thân là một thể hoàn chỉnh hết thảy; mỗi người là một mảnh của đại lục, một phần của đất liền; và nếu sóng cuốn xuống biển một mỏm đá ven bờ, thì Châu Âu sẽ bé đi, cũng như là nếu nó cuốn mất một mũi đất hay phá đổ nhà bạn anh hay nhà anh vậy; cái chết của bất cứ con người nào sẽ làm chính tôi bé đi, vì tôi là một thể thống nhất với toàn nhân loại, do đó, đừng bao giờ hỏi chuông nguyện hồn ai, chuông nguyện chính hồn anh đấy."
Những hồi chuông nguyện những đêm tháng Chạp 1972, chẳng chỉ nguyện cho nhà hàng xóm, mà thực tế, nguyện cho chính nhà của ta nữa. Và nhắm mắt với quá khứ, ta liệu thấy được gì ở tương lai?
|