Đọc những bài viết về nhân vật chính "của chúng ta" - lão văn sỹ Ngô Như Mai, thấy có người nhắc đến bút danh
Chu Thượng, đến báo Lao Động... Vậy Chu Thượng trong bài viết sau của Lưu Quang Định (em trai cố nhà thơ - nhà soạn kịch Lưu Quang Vũ), cũng từng là phóng viên kỳ cựu của Lao Động, có phải là ông? - Chắc là không phải. Vì như ta biết, lão văn sỹ của chúng ta vẫn còn, mà nhà báo Chu Thượng thì đã ra đi...
Mong các bác am hiểu văn học, báo chí, lại ở khu vực Thủ đô giải đáp giùm. Thử tìm xem có dây mơ... rễ má nào chăng...
Chu Thượng viết Sự kiện
Lưu Quang Định
Buổi trưa. Thường vào khoảng 11 giờ rưỡi, chuông điện thoại trên bàn kêu reng reng. Đầu dây bên kia là giọng nói khàn khàn của
Chu Thượng: "Ra quán 31 thôi!".
"Thế bác đã tìm được cái gì để viết chưa ?" "Rồi. Có hàng chữ đỏ rồi…". Chu Thượng khẩu khí ngang tàng bao nhiêu, thì chữ nghĩa lại cẩn thận bấy nhiêu. Bản thảo của ông viết tay, từng hàng từng hàng đều tăm tắp. Đầu đề bao giờ cũng được viết bằng mực đỏ, phía dưới lại lấy thước kẻ gạch một đường thẳng băng cũng màu đỏ. Nói "có hàng chữ đỏ" nghĩa là đã nghĩ ra cái tít, cái tứ của bài.
Xuống đến cổng nhà 51 Hàng Bồ (Hà Nội), đã thấy cái dáng to lớn, gù gù như gấu của Chu Thượng đứng đợi. Tôi chở ông trên chiếc xe Honda 82 cà khổ. Đi vòng qua vườn hoa Hàng Đậu. Rẽ sang phố Phan Đình Phùng, đến cái quán nhỏ có tên là "Quán Cũ". Trời Hà Nội chuyển mùa. Những chiếc lá sấu vàng rực đuổi nhau trên hè phố cuồn cuộn như mặt biển đang nổi sóng…
Chu Thượng càng uống càng tỉnh. Đôi mắt cứ sáng rực lên. Giọng sang sảng, cười rổn rảng. Thực đơn uống thay đổi theo biểu đồ sức khoẻ: Lúc vừa bò dậy đi làm sau cơn ốm thập tử nhất sinh, ông uống rượu vang đỏ. "Giai đoạn vang" bị chuyển rất nhanh qua Gin Tonic. Rồi đến "giai đoạn" Smirnoff, loại tím, 54 độ, châm que diêm vào có thể bùng cháy. Ngay cả đến những ngày cuối, khi bác sĩ tuyệt đối cấm uống, thì ông vẫn cần có những buổi trưa ngồi với bạn bè, học trò như thế, dù chỉ để say sưa bàn luận về một cái lọ cổ, một chậu địa lan...
Và rất lạ, dù có uống bao nhiêu nhưng chưa bao giờ, chưa một ngày nào ông không hoàn thành nhiệm vụ của mình: Viết "Sự kiện bình luận". Rất nhiều những bài viết tài hoa nhất, hào sảng nhất, bay bổng nhất, những "Chiếc roi trong tâm tưởng", "Bắt lươn khúc giữa", "Không quên hòn than"… đã ra đời sau những buổi trưa như thế…
Chu Thượng thuộc loại "cây đa cây đề" của làng báo, điều ấy hẳn nhiên rồi. Đầu những năm chín mươi của thế kỷ trước, Lao Động "nóng đùng đùng" với những bài điều tra gai góc của Nguyễn An Định (tên khai sinh của ông). Rồi một thời sau đó, bạn đọc lại nhớ những "tản mạn" da diết hoài niệm và nỗi đau đề tên Nguyễn. Còn "Sự kiện - bình luận" có thể coi là trang cuối cùng trong sự nghiệp làm báo của ông, nơi kinh nghiệm sống, kinh nghiệm viết tích luỹ suốt một đời đã giúp ông biến không ít những bài viết nhỏ thành những tác phẩm báo chí sắc sảo mà thâm thuý, không chỉ thông tin, phân tích đơn thuần mà còn gợi mở những suy nghĩ trĩu nặng về đời, về người.
Chuyên mục "Sự kiện bình luận" - cái ô nhỏ 2 cột chạy phía cuối trang nhất của báo Lao Động - ra đời ngày 1.4.2001. Và Chu Thượng chính là "cha đẻ" của chuyên mục. Nghe nói ở nhiều báo, người ta phải lập hẳn ra một "ban bệ" để viết xã luận. Ở Lao Động, sau khi ông rời trận địa, chúng tôi cũng phải huy động cả một nhóm thay nhau viết, mà vẫn thấy thật khó. Vậy mà từ lúc báo ra tuần 4 số, rồi 6 số, rồi kín cả 7 số trong tuần, Chu Thượng gần như vẫn là cây bút duy nhất "cày ải" trên cái ô nhỏ nhọc nhằn ấy. Cứ sáng đến cơ quan, cắm cúi giở báo chí tìm đề tài, tìm tư liệu. Đến trưa, khi đã có cái "chữ đỏ" thì phần còn lại, ông chỉ làm một lúc nữa là xong. Mấy năm giời, cứ đều đều viết như vậy. Nhiều lúc, chúng tôi thán phục: "Bác là khoẻ nhất đấy, mỗi ngày một "nhát!". Nghe vậy, ông chỉ cười, buông một câu khinh bạc rất Chu Thượng: "Ra cái đách gì !".
Vẫn còn nhớ vào một buổi tối tháng bảy mưa tầm tã của năm 2004, ông gọi điện cho tôi và nói rằng ngày mai ông nhập viện để chuẩn bị lên bàn mổ. Ông bảo: "Cậu gánh cho tớ "thằng Sự kiện", khoảng 10 ngày thôi, ra viện, tớ sẽ viết tiếp" - giọng ông vẫn thật tự tin.
Nhưng rồi ra viện, Chu Thượng không bao giờ còn đủ sức khoẻ để quay trở lại với chuyên mục, không còn có thể "kiếm cái gì để cà khịa" như cách nói của ông. Cái ô nhỏ mà ông để lại, đến nay vẫn thấy thật trống vắng…
http://www1.laodong.com.vn/sodara/xu...nhoa/vh29a.htm