Lệ Hằng xin cám ơn tất cả các bạn đã góp ý cũng như phê bình bài dịch CHIỀU MAT.. của LH. Thú thật là LH rất khoái khi được các bạn đọc và góp ý nhiều như thế. LH sẽ nghiên cứu kĩ các phân tích trên để trình làng lại một bản dịch khác xem có khá hơn được không (xin hẹn vài hôm nữa vì LH đang có việc làm dở)
Tiện đây LH chỉ giải thích một vài điều với các bạn mới quen (mà đã thấy rất quí) như sau:
Tính của LH xưa nay ưa làm việc gì kho khó một tí cơ. Dich thơ nước ngoài sang lục bát đúng là việc cố nuốt cái gai qua cổ họng, vậy nên khi bị mắc ở cổ thì phải cố chịu, còn biết kêu ca với ai! Nhưng một khi nuốt cái gai qua cổ họng một cách ngon lành mà dạ dày cũng không bị thủng thì khoái biết chừng nào!
Nói vui như vậy nhưng LH xin quay trở lại vấn đề một cách nghiêm túc như sau:
Lục bát đang được đề nghị công nhận là quốc thơ, hầu như đã là người Việt Nam ham làm thơ thì ai cũng có thể viết được lục bát (khác nhau ở chỗ hay hoặc dở và cái tầm của tứ thơ mà thôi) nên LH chợt nghĩ "mình hãy cố gắng dịch các bài thơ nước ngoài sang thể lục bát để người nước ngoài biết tiếng Việt và Kiều bào ta ở nước ngoài thấy rằng thơ lục bát Việt Nam có thể tải được mọi tư tưởng của các nhà thơ trên thế giới (tất nhiên cần phải tránh gò ép đến quá mức những bài không nên dịch sang thể lục bát như ý kiến góp ý của bạn Phan Hoa May), LH cũng đã có nhiều bản dịch thơ của của các thi hào không phải người Nga đăng ở các Website văn chương nhưng với Nước Nga Trong Tôi, LH sẽ chỉ dịch và trình làng các bài thơ Nga (Liên Xô cũ hay gốc Slava nói chung) mà thôi.
Không biết các bạn nghĩ sao nhưng LH thấy rằng đã nhiều năm nay đại đa số người Việt yêu thơ có thái độ xa lạ với thơ dịch, nhất là những bài dịch theo kiểu không vần, giống như những bài báo được ngắt xuống dòng tùy thích theo khẩu vị "người dịch". Một lần anh Mai Văn Phấn để vào chiếc máy tính của tôi gửi ở nhà Thi Hoàng khoảng vài ngàn bài thơ đã dịch theo kiểu ấy của nhiều tác giả ở nhiều quốc gia lắm nhưng thú thật tôi không thể chọn được mươi bài để mà nhớ trong đầu! Sau rồi đã xóa tất cả đi.
Vậy nên nếu LH dịch 100 bàì thơ Nga sang lục bát mà có được khoảng 15 bài khiến người đọc có thể nhớ trong đầu họ đã là quá mừng rồi. Được các bạn khen-chê, kể cả mắng mỏ nữa có làm sao đâu!
Chắc chắn bản dịch lại bài CHIỀU MÁTX-CƠ-VA sẽ khá hơn bản đã trình làng.
Nhận thấy bạn Minminixi có tính hài hước cao, LH xin được góp thêm với bạn một chuyện dịch thơ như sau:
Một anh bạn Nga học tiếng Viêt rất thich hai câu ca dao : GIÓ ĐƯA CÀNH TRÚC LA ĐÀ / TIẾNG CHUÔNG THIÊN MỤ CANH GÀ THỌ XƯƠNG. Khi về nước đọc cho một anh bạn Ba Lan (cũng biết một ít tiếng Việt) nghe và giải thích thêm nghĩa của từng từ trong câu ca dao. Anh Ba Lan khoái chí dịch lại thành thơ Việt như sau:
PHONG BA LAY CÀNH TRÚC / RƠI XUỐNG TÀ VẸT ĐƯỜNG (bởi chữ ĐÀ dịch sang Nga còn có nghĩa là TÀ VẸT!) / MẸ TRỜI THỈNH MỘT HỒI CHUÔNG (Thiên mụ dich là mẹ Trời cũng không sai) / XÚP GÀ HÚP VỘI HÓC XƯƠNG MẤY LẦN!!! (canh gà dịch là xúp gà thì quá chuẩn còn gì. Thọ xương chẳng phải là bị hóc xương hay sao?
LH sẽ còn dịch và còn rửa sạch tai để nghe các bạn mắng mỏ mà (sau đó mới biết mà chỉnh sửa chứ). Không hề giận đâu.
LH