Павел Джонз - Lưỡng quốc Đô đốc Pavel Dzhones
 

Павел Джонз - Lưỡng quốc Đô đốc Pavel Dzhones


John Paul Jones, anh hùng hải quân của cuộc Cách mạng Hoa Kỳ, con trai của John Paul (hai cha con trùng tên), một người làm vườn ở Scotland, được sinh ra 6 tháng 7 năm 1747. Ông được sinh ra và trải qua cả tuổi niên thiếu tại một ngôi nhà trên đất của người chủ - ông Craik tại Arbigland, giáo xứ Kirkbean nơi người cha làm thuê.

Cậu bé từ nhỏ khi đi học ở trường chỉ thu được những kết quả học tập khiêm tốn, nhưng đến 12 tuổi thì đã được đi học nghề đi biển. Scotland là vùng đất không quá khó khăn để tìm được công việc kinh doanh hàng hải, và chàng thiếu niên đã bắt đầu làm việc tại cảng Whitehaven, Cumberland. Cuộc phiêu lưu đầu tiên của chàng trẻ tuổi là đến Virginia, Hoa Kỳ, nơi anh chàng sẽ làm nên một sự nghiệp đặc biệt và kỳ vĩ.

Người ta gặp John Paul với một ấn tượng một người đàn ông bé nhỏ, hoạt bát, không cao nhưng rất mạnh mẽ, cặp mắt sắc sảo. Một người đi biển lão luyện, một sỹ quan hào hiệp và tốt bụng, ông thậm chí còn có các tố chất của một nhà thơ hay nhà văn. Nhưng người ta còn biết đến ông như một người chỉ huy, thuyền trưởng không kém phần tàn nhẫn.

Trước khi đến Virginia, John Paul là thuyền trưởng một tàu buôn thường xuyên đậu tại thương cảng vùng Carribean nhưng một biến cố đã mang lại cho ông một cái tên, mà sau này nó rất nổi tiếng. Cuộc nổi loạn các thủy thủ trên tàu năm 1773 đã khiến ông phải giết một thủy thủ của mình. Ông thêm từ Jones vào sau tên mình để giấu tung tích, trốn đến Virginia để khỏi bị xét xử. Đây cũng chính là thời gian ông bị hấp dẫn bởi một đất nước Cộng hòa tương lai, nên ra nhập Hải quân Hoa Kỳ trong cuộc chiến chống lại nước Anh.


Giờ phút huy hoàng nhất của John Paul “Jones” là vào năm 1779 khi ông chỉ huy con tàu Bonhomme Richard, ông đã chiến đấu một trận chiến dữ dội, kéo dài suốt 3 giờ với một tàu chiến Anh lớn hơn nhiều: tàu Serapis. Ông đã từ chối lời gọi hàng ngạo mạn của quân Anh và cuối cùng đã giành chiến thắng.


Câu chuyện chính của chúng ta bắt đầu vào năm 1788: Nữ hoàng Catherine Đại đế (Catherine II of Russia) bổ nhiệm một tư lệnh mới cho một trong những Hạm đội Nga: Đô đốc Pavel Dzhones. Nữ hoàng nói khi ký “Quyết định” bổ nhiệm ông: “Thêm một con người kiên cường nữa cho Biển Đen”. Đó chính là vị Đô đốc John Paul “Jones” – ông lấy tên Nga “Павел Джонз” để tỏ lòng mong muốn tìm được vinh quang trong vai trò của người Đô đốc Hải quân Nga. Ông lên đường nhận nhiệm vụ giải phóng Biển Đen khỏi sự chiếm giữ của người Thổ Nhĩ Kỳ. Ông nhận được 12 chiếc tàu ở cửa sông Dniepr và nhanh chóng, ông đã chứng tỏ Nữ hoàng Catherine đã không nhầm khi chọn mình làm nhiệm vụ. Với kinh nghiệm lão luyện, ông còn chỉ huy với sự can đảm tuyệt vời. Thậm chí, ông còn cho thuyền của mình xáp lá cà với một chiếc galê của quân Thổ.
Viên Đô đốc hy vọng những cố gắng của mình sẽ đem lại vinh quang, danh tiếng. Trong một bức thư gửi Nữ hoàng, ông viết: “Đam mê vinh quang, có lẽ tôi cũng gắn liền với danh dự”. Nhưng vinh quang đã không đến. Xa lạ với vài người đồng đội Nga xấu tính, ông đã bị họ cướp hết công trạng mà ông đáng được hưởng. Ông bị cách chức và không bao giờ đi biển nữa. Mưu đồ chính trị đã từ chối những vinh quang ở nước Nga của ông, nhưng những chiến công của ông trong cuộc Cách mạng Mỹ thì người ta không quên. Và đến nay thì cả những chiến công trong cuộc chiến tranh Nga – Thổ người ta cũng không quên. Người ta gọi ông là “Người anh hùng của Biển Đen”.

Câu nói nổi tiếng của ông khi lâm trận trước quân Anh: “Tôi vẫn chưa bắt đầu chiến đấu!” (“I have not yet begun to fight!”) đã trở thành một câu nói bất hủ. Lúc đầu người ta còn nghi ngờ rằng câu nói này không phải của ông. 16 năm sau, một cựu sỹ quan Hải quân trên tàu Bonhomme Richard đã khẳng định rằng đúng ông nói câu đó. Người ta còn ghi nhận những câu nói khác của ông như: “Tôi có thể bị chết chìm, nhưng sẽ bị nguyền rủa nếu hạ cờ đầu hàng!”.
Ngoài những tước vị được phong ở Hoa Kỳ và Nga, ông còn được Vua nước Pháp phong tước “Chevalier” (Tạm dịch là Hiệp sỹ) năm 1780.
Ông mất ngày 18 tháng Bảy năm 1792 khi mới 45 tuổi.


______
Theo Rick Beyer và vài nguồn khác