|
Thơ Lưu Quang Vũ
Tôi vốn rất yêu mến nhà thơ và nhà viết kịch Lưu Quang Vũ nhưng ít được đọc thơ của anh. Bài thơ Vườn trong phố khá nổi tiếng nhưng tôi được đọc đầy đủ khá tình cờ trên một cuốn tạp chí nào đó trong loạt bài nhân dịp giỗ đầu của anh chị và con gái, cuốn tạp chí không đầu không đuôi đựợc chuyền tay nhau đọc đến độ mềm như bằng giấy bản. Thời chúng tôi sách và nhất là báo Việt nam rất hiếm, ngay cả những tò báo gói đồ đã rách cũng đem chắp lại để đọc, đọc xong thì chuyển cho người khác chứ không vất đi. Bài Vườn trong phố ra đời đã lâu nhưng đọc vẫn thấy rất xúc động. Nhân dịp bài thơ sắp bước sang tuổi 41 xin post lên đây mong được các bác cùng đọc.
Vườn Trong Phố Lưu Quang Vũ Trong thành phố có một vườn cây mát Trong triệu người có em của ta Buổi trưa nắng bầy ong đi kiếm mật Vào vườn rồi ong chẳng nhớ lối ra Vườn em là nơi đọng gió trời xa Hoa tím chim kêu bàng thưa lá nắng Con nhện đi về giăng tơ trắng Trái tròn căng mập nhựa sinh sôi Nơi ban mai cỏ ướt sương rơi Một hạt nhỏ mơ hồ trên má Hơi lạnh nào ngón tay cầm se giá ? Suốt cuộc đời cũng chẳng hiểu vì sao... Nơi đêm khuya vọng lại tiếng còi tàu Bỗng nhớ xa xôi những miền đất nước Nơi bài hát lên đường ta hẹn ước Nơi góc vườn ta để quên chùm hoa... Nơi vòm lá rì rào xao động cơn mưa Quả ngọt chín khi mùa ve lại đến Những chân trời màu hồng, những chân trời màu tím Những ngôi sao bàng bạc cả hoàng hôn Nơi lá chuối che nghiêng như một cánh buồm Cánh buồm xanh đi về trong hạnh phúc Se sẽ chứ, không cánh buồm bay mất Qua dịu dàng ẩm ướt của làn môi Dưa hấu bổ ra thơm suốt ngày dài Em cũng mát lành như trái cây mùa hạ Nước da nâu và nụ cười bỡ ngỡ Em như cầu vồng bảy sắc hiện sau mưa Đến bây giờ đánh giặc anh đi xa Nhìn lại mảnh vườn xưa thấy hẹp Biết bao điều anh còn chưa nói được Rối rít trong lòng một nỗi em em Rừng rậm đèo cao anh đã vượt lên Theo tiếng gọi con tàu ngày bé dại Vườn không níu được bước chân ở lại Nhưng lá còn che mát suốt đường anh Mảnh vườn em vẫn là mảnh vườn xanh Nơi ban đầu lòng ta ươm tổ mật Nơi ta hái những chùm thơ thứ nhất Nơi thu sang mây trắng vẫn bay về 1967 |
Cảm ơn bác Thao vietnam, hình như anh em ta tư tưởng "nhơ nhỡ" gặp nhau. Tự nhiên hôm qua khi phóng lang thang trên phố, thế quái nào em lại nhớ đến 4 câu trong "Mây trắng của đời tôi" của bác LQV, nhưng lại nhớ không chính xác lắm. Đó là 4 câu thật gợi:
Trên mái nhà, cao vút rừng cây Trên rừng cây, những đám mây xô dạt Trên ngày tháng, trên cả niềm cay đắng Thơ tôi là mây trắng của đời tôi Mùa hè em về phép sau năm thứ ba, cũng là mùa hè mà gia đình nhỏ của LQV gặp nạn. Thơ của bác Vũ cũng nổi tiếng, theo em là cũng chẳng kém kịch là mấy. Nay em xin copy toàn bài đó ra đây: Mây trắng của đời tôi Những ngọn lửa vô hình chưa kịp có tên Dòng nhựa trong cây, mùa xuân trong dòng nhựa Cơn gió ẩn sau buồm, chân trời sau biển cả Những nhịp cầu Nối hạt cát với ngôi sao Bánh ăn và giấc mộng Đưa tôi tới những bến bờ chưa tới được Vượt khỏi mình, tôi nhập với trăm phương Nói lời riêng mà thấu triệu tâm hồn Sau đêm tối, một ban mai mới mẻ Dẫu ngắn ngủi dẫu từng tia chớp lóe Đủ cho anh nhìn thấy mặt em rồi Trên mái nhà, cao vút rừng cây Trên rừng cây, những đám mây xô dạt Trên ngày tháng, trên cả niềm cay đắng Thơ tôi là mây trắng của đời tôi Những dòng thơ thao thức khôn nguôi Những dòng thơ người viết cho người Trên bãi bể thời gian, tôi viết tiếp Những dòng thơ như móng tay day dứt Trên vỏ dưa xanh thắm của mùa hè Cho kẻ xa nhà mái lá chở che Cho ngưng lại nhịp đồng hồ quên lãng Sợi dây mỏng nối liền ta với bạn Và ban mai trong mắt những con gà … |
Và bài thơ sau, cũng ra đời năm 1967, cùng năm với Vườn trong phố:
Hơi ấm bàn tay Phút đưa nhau ta chỉ nắm tay mình Điều chưa nói thì bàn tay đã nói Mình đi rồi hơi ấm còn ở lại Còn bồi hồi trong những ngón tay ta. Như hai dòng sông gặp gỡ đổi phù xa Nhập luồng nước, hoà nhau mầu sắc Trao cảm thương, hai bàn tay nắm chặt Nghe máu mẹ cha chuyển giữa mỗi tay mình. Những ngày xa, trời nhớ một màu xanh Xây trận địa bàn tay ta rám nắng Khi vuốt ngọ cỏ non khi lắp đạn Khi áp lên vầng trán thấm mồ hôi. Bàn tay trên ngực lớn cuộc đời Ấm hơi ấm ở tay mình lưu luyến Và ở tận đầu kia trận tuyến Bàn tay mình mang ánh nắng tay ta. Khi đàn chim bay tới rợp trời trưa Cồn mây về mang cơn mưa đầu hạ Hai vì sao đổi ngôi trong đêm gió… Đó chính tay mình đang vượt khoảng xa Tìm đén nơi này âu yếm nắm tay ta. 1967 |
Xin góp với các bác 1 bài thơ khá nổi tiếng của nhà thơ Lưu Quang Vũ được viết năm 1976:
...Và Anh tồn tại Lưu Quang Vũ Giữa bao la đường sá của con người Thành phố rộng, hồ xa chiều nổi gió Ngày chóng tắt cây vườn mau đổ lá Khi tàu đông anh lỡ chuyến đi dài Chỉ một người ở lại với anh thôi Lúc anh vắng người ấy thường thức đợi Khi anh khổ chỉ riêng người ấy tới Anh yên lòng bên lửa ấm yêu thương Người ấy chỉ vui khi anh hết lo buồn Anh lạc bước, em đưa anh trở lại Khi cằn cỗi thấy tháng ngày mệt mỏi Em là sớm mai là tuổi trẻ của anh Khi những điều giả dối vây quanh Bàn tay ấy chở che và gìn giữ Biết ơn em, em từ miền cát gió Về với anh, bông cúc nhỏ hoa vàng Anh thành người có ích cũng nhờ em Anh biết sống vững vàng không sợ hãi Như người làm vườn, như người dệt vải Ngày của đời thường thành ngày- ở -bên -em Anh biết tình yêu không phải là vô biên Như tia nắng, chúng mình không sống mãi Như câu thơ, chắc gì ai đọc lại Ai biết ngày mai sẽ có những gì Người đổi thay, năm tháng cũng qua đi Giữa thế giới mong manh và biến đổi "Anh yêu em và anh tồn tại" Em của anh, đôi vai ấm dịu dàng Người nhóm bếp mỗi chiều, người thức dậy lúc tinh sương Em ở đấy, đời chẳng còn đáng ngại Em ở đấy, bàn tay tin cậy Bàn tay luôn đỏ lên vì giặt giũ mỗi ngày Ðôi mắt buồn của một xứ sở có nhiều mưa Ngọn đèn sáng rụt rè trên cửa sổ Ðã quen lắm em còn bỡ ngỡ Gọi tên em, môi vẫn lạ lùng làm sao 1976 |
Chào các bác!
Em xin phép post lên đây hai bài thơ của Lưu Quang Vũ và Xuân Quỳnh viết cho nhau trong mùa hè năm 1988, khi Xuân Quỳnh nằm viện vì bệnh tim rất nặng và Lưu Quang Vũ đang ở độ chín của tài năng và sự nghiệp. Thư viết cho Quỳnh trên máy bayLưu Quang Vũ Có phải vì mười lăm năm yêu anh Trái tim em đã mệt? Cô gái bướng bỉnh Cô gái hay cười ngày xưa Mẹ của các con anh Một tháng nay nằm viện Chiếc giường trắng, vách tường cũng trắng Một mình em với giấc ngủ chập chờn Thương trái tim nhiều vất vả lo buồn Trái tim lỡ yêu người trai phiêu bạt Luôn mắc nợ những chuyến đi, những giấc mơ điên rồ, những ngọn lửa không có thật Vẫn là gã trai nông nổi của em Người chồng đoảng của em 15 mùa hè chói lọi, 15 mùa đông dài Người yêu ơi Có nhịp tim nào buồn khổ vì anh? Thôi đừng buồn nữa, đừng lo phiền Rồi em sẽ khoẻ lên Em phải khoẻ lên Bởi ta còn rất nhiều dặm đường phải đi Nhiều việc phải làm nhiều biển xa phải tới Mùa hè náo động dưới kia Tiếng ve trong vườn nắng Và sau đê sông Hồng nước lớn Đỏ phập phồng như một trái tim đau Từ nơi xa anh vội về với em Chiếc máy bay dọc sông Hồng Hà Nội sau những đám mây Anh dõi tìm: đâu giữa chấm xanh nào Có căn phòng bệnh viện nơi em ở? Trái tim anh trong ngực em rồi đó Hãy giữ gìn cho anh Đêm hãy mơ những giấc mơ lành Ngày yên tĩnh như anh luôn ở cạnh Ta chỉ mới bắt đầu những ngày đẹp nhất Vở kịch lớn, bài thơ hay nhất Dành cho em, chưa kịp viết tặng em Tấm màn nhung đỏ thắm Mới bắt đầu kéo lên Những ngọn nến lung linh quanh giá nhạc Bao nỗi khổ niềm yêu thành tiếng hát Trái tim hãy vì anh mà khoẻ mạnh Trái tim của mùa hè, tổ ấm chở che anh... 7/5/1988 Thời gian trắngXuân Quỳnh Cửa bệnh viện, ngoài kia là quá khứ Những vui buồn khao khát đã từng qua Nào chỉ đâu những chuyện ngày thơ Con đường gạch ao bèo hoa tím ngát Những ô ăn quan, que chuyền, bài hát Những mùa hè chân đất, tóc râu ngô Quá khứ em không chỉ ngày xưa Mà ngay cả hôm nay là quá khứ Quá khứ của em ngoài cánh cửa Gương mặt anh, gương mặt các con yêu... Em ở đây không sớm không chiều Thời gian trắng, không gian toàn màu trắng Trái tim buồn sau lần áo mỏng Từng đập vì anh vì những trang thơ Trái tim nay mỗi phút mỗi giờ Chỉ có đập cho em mình em đau đớn Trái tim này chẳng còn có ích Cho anh yêu, cho công việc, bạn bè Khi cuộc đời trôi chảy ngoài kia Thời gian trắng vẫn ngừng trong bệnh viện Chăn màn trắng, nỗi lo và cái chết Ngày với đêm có phân biệt gì đâu Gương mặt người nhợt nhạt như nhau Và quần áo một màu xanh ố cũ Người ta khuyên “lúc này đừng suy nghĩ Mà cũng đừng xúc động, lo âu” Phía trước, phía sau, dưới đất, trên đầu Dường trong suốt một màu vô tận trắng Muốn gánh đỡ cho em phần mệt nhọc Tới thăm em, rồi anh lại ra đi Đôi mắt lo âu, lời âu yếm xẻ chia Lúc anh đến, anh đi thành quá khứ Anh thuộc về những người ngoài cánh cửa Của con đường, trang viết, câu thơ Mùa vải thiều lại tới mùa dưa Mùa hoa phượng chắc rơi hồng mái phố Đường cuốn bụi bờ đê tràn ngập gió Những phố phường lầm lụi với lo toan. Dù cùng một thời gian, cùng một không gian Ngoài cánh cửa với em là quá khứ Còn hiện tại của em là nỗi nhớ Thời gian ơi sao không đổi sắc màu. |
Để biết thêm thông tin về nhà thơ, nhà viết kịch Lưu Quang Vũ và người vợ - Nhà thơ nổi tiếng Xuân Quỳnh. (VietNamNet) đã đưa tin:
Lưu Quang Vũ - Xuân Quỳnh và mùa hè định mệnh - Mùa hè năm 1988 là mùa hè cuối cùng của Lưu Quang Vũ và Xuân Quỳnh. Đó là khoảng thời gian mà Lưu Quang Vũ làm việc hối hả, với năng suất phi thường, làm việc như biết mình sắp bị giời bắt đi. Đó cũng là mùa hè Xuân Quỳnh phải nằm viện, trái tim nhỏ bé của chị nặng trĩu những dự cảm ưu phiền... Chúng tôi xin giới thiệu những chi tiết chưa nhiều người biết về những ngày cuối cùng của anh chị. Bài viết do nhà báo Lưu Quang Định, em ruột của Lưu Quang Vũ gửi riêng cho VietNamNet. http://i214.photobucket.com/albums/c...uynh040903.jpg Xuân Quỳnh chụp với Lưu Quang Định tại Quảng trường Đỏ ( Matxcova, Liên Xô) Chỉ trong vòng 8 năm kể từ khi bước vào sân khấu - năm 1980 với vở “Sống mãi tuổi 17” - cho đến khi nằm xuống, Lưu Quang Vũ đã viết hơn 50 vở kịch, hầu hết đã được dàn dựng. Đó là còn chưa kể hàng trăm bài thơ, truyện ngắn, bài báo... Người ta vẫn thường hỏi Lưu Quang Vũ lấy đâu ra thời gian, năng lượng để hoàn thành một khối lượng công việc đồ sộ như vậy trong một thời gian ngắn như vậy? Ngay cả bạn bè, đồng nghiệp, ngay cả những người thân trong gia đình nhiều lúc cũng không trả lời nổi câu hỏi đó. Đặc biệt, trong năm cuối cùng, mùa hè cuối cùng của đời mình, Lưu Quang Vũ làm việc hối hả hơn bao giờ hết. Sau khi Lưu Quang Vũ mất, trên bàn làm việc của anh vẫn còn để một mảnh giấy nhỏ, trong đó anh ghi: “Công việc phải làm từ tháng 8 tới tháng 12 (1988)”, với tên 8 vở kịch, một tập thơ cùng một số công việc khác. Cho đến khi mất, nghĩa là chỉ trong vòng một tháng kể từ khi viết mảnh giấy, anh đã kịp thực hiện và đưa lên sàn diễn trọn vẹn 3 vở: Trái tim trong trắng (đoàn Kịch Hải Phòng và Đoàn Chèo Hà nam Ninh dựng), Lời thề thứ chín (Đoàn kịch nói Tổng cục Chính trị dựng 1988), Điều không thể mất (Nhà hát Tuổi trẻ, Đoàn Kịch Quân khu II dựng 1988). Vở thứ tư - Chim sâm cầm không chết – đã viết xong cảnh cuối, Đoàn kịch Hải Phòng đã nhận dàn dựng. Và nếu như không ra đi đột ngột thì rất có thể Lưu Quang Vũ đã có cơ hội “hoàn thành kế hoạch năm”, viết nốt 4 vở còn lại: Bồ câu biển, Trà hoa nữ, Thủ tục làm người sống... Cũng trong năm 1988, ngoài mấy vở trên, anh còn viết một loạt vở nữa như Đôi đũa kim giao (Đoàn ca múa Hà Nam Ninh dựng), Ông không phải bố tôi (có 4 đoàn dựng), Linh hồn của đá (Đoàn Chèo Hải Phòng dựng), Bệnh sĩ (Nhà hát kịch Trung ương dựng)... Lưu Quang Vũ, Xuân Quỳnh và hai con Lưu Minh Vũ, Lưu Quỳnh Thơ Mùa hè năm đó tôi mới 22 tuổi, đang là sinh viên năm thứ hai ở Liên xô cũ, được về phép. Sau mấy năm xa nhà, thấy HN có một số thay đổi: Chế độ tem phiếu đã bị bãi bỏ. Đồ đạc có vẻ nhiều hơn, nhưng điện vẫn thường xuyên mất, cuộc sống nhìn chung vẫn rất vất vả. Gia đình tôi sống trong một căn phòng ở gác hai số nhà 96 phố Huế. Anh Vũ, chị Quỳnh, Kít (Lưu Minh Vũ) và Mí (Lưu Quỳnh Thơ) sống trên tầng ba, trong một căn phòng rộng 6,5 mét vuông. Suốt mùa hè đó, thường thường tôi chỉ gặp Lưu Quang Vũ lúc sáng sớm, hoặc lúc 1,2 giờ sáng. Còn cả ngày anh đi vắng suốt. Lịch làm việc của anh bao giờ cũng dày đặc. Có ngày sáng anh lên Hà Bắc dựng kịch, chiều về Nhà hát kịch đọc vở mới với đạo diễn, tối lại đi Hà Tây xem duyệt vở. Có khi nửa đêm về đến nhà, anh uống vội cốc cà phê rồi lại ngồi vào bàn viết. Nhiều lúc chị Quỳnh bảo với mẹ tôi: “Mẹ phải can anh Vũ giúp con, anh ấy làm việc chẳng kể gì đến sức khoẻ cả.” Mẹ tôi cũng thường nói với anh “con làm gì cũng phải giữ lấy sức khoẻ”. Những lúc đó, anh thường bảo: “Con cũng biết thế nhưng mình cố một chút thì đoàn có vở dựng, mấy chục con người có công ăn việc làm...” Anh Vũ là người rất mê bóng đá nhưng giải EURO năm đó tôi thấy hầu như anh không còn thời gian để xem. Chị Quỳnh cũng “miễn” mọi việc nhà cho anh, không phải xuống tầng 1 xếp hàng xách nước lên tầng 3. Hồi đó nước sinh hoạt ở HN là một vấn đề rất cơ cực. Nhà tôi mùa hè đó lúc nào cũng có một vài ông khách – là người của các đoàn - đến “đòi” kịch bản. Mới bảnh mắt, vừa mở cửa ra đánh răng, rửa mặt đã thấy có người đứng đợi. Có người ý tứ, anh Vũ vắng nhà thì đứng ngoài cầu thang chờ. Nhưng cũng có người cứ ngồi lì trong nhà, uống hết tuần chè này sang tuần khác, đốt thuốc khói um nhà. Dường như họ nghĩ làm vậy thì gia đình Lưu Quang Vũ sẽ sốt ruột, anh sẽ chóng phải về hơn. Nhiều hôm thương anh, chúng tôi buộc phải nói dối là anh đi vắng. Khách vẫn kiên nhẫn đứng chờ bên ngoài. Anh Vũ khoá trái cửa, ngồi trong nhà viết, muốn ho cũng không dám ho. Có ông khách đứng nấp ở cầu thang. Một lúc thấy anh Vũ lò dò ra bèn reo toáng lên, xồ tới như bắt được thằng kẻ trộm. Lưu Quang Vũ và Xuân Quỳnh Các đoàn đều săn đón vở của anh. Mà tính anh Vũ thì lại cả nể, với ai cũng hứa. Hứa rồi bận quá không thực hiện được lời hứa. Khi người ta đến lại phải lỡ hẹn, hoặc phải nói dối. Có người bị anh hẹn đi hẹn lại ba bốn lần. Thành ra anh bị mang tiếng là hay nói dối. Thực ra thì anh không định nói dối mà chỉ do quá bận bịu. Có người - như đạo diễn NSND Phạm Thị Thành – thì thông cảm và gọi đó là “kiểu nói dối đáng yêu”. Nhưng có người – như cố đạo diễn NSND Nguyễn Đình Nghi - nhiều lúc phát cáu lên, nói với chị Quỳnh: “Hay là Vũ không muốn làm việc với tôi nữa thì cứ nói thẳng ra. Việc gì cứ phải lỡ hẹn như vậy?!...” Chị Quỳnh lại phải xin lỗi, giải thích mãi. Anh Vũ thì bận túi bụi như vậy, còn chị Quỳnh mùa hè năm đó sức khoẻ giảm sút rất nhiều. Tháng 3 năm 1988 chị được cử tham gia Ban Giám khảo Liên hoan phim toàn quốc ở Nha Trang. Trên đường đi, chiếc xe chở cả đoàn đang qua cầu bỗng bị lật. Trong tấm ảnh ghi lại vụ tai nạn đó, chiếc xe khách nằm 1/3 trên thành cầu, còn 2/3 lửng lơ trong khoảng không. Thật hú vía! Rồi đến tháng năm, chị thường thấy khó thở, thỉnh thoảng ngực trái lại dội lên những cơn đau rất lạ. Vào viện khám, bác sĩ bảo tim chị có vấn đề. Xuân Quỳnh phải nằm viện hai tháng trời. Khi tôi về phép thì chị đã ra viện, nhưng sắc mặt kém đi nhiều so với một năm trước đó, khi tôi gặp chị ở Matxcova trong đoàn nhà văn VN sang học tại Trường viết văn Gorki. Tính chị vẫn vui, vẫn hay đùa, nhưng nhiều lúc trong câu chuyện thấy ánh mắt chị thảng thốt, như nhìn vào đâu đâu. Xuân Quỳnh đã từng có hẳn một bài thơ viết về trái tim, bài Tự hát: “Chẳng dại gì em ước nó bằng vàng/Trái tim em anh đã từng biết đấy/Anh là người coi thường của cải/Nên nếu cần anh bán nó đi ngay... Em trở về đúng nghĩa trái tim em/Là máu thịt đời thường ai chẳng có/Cũng ngừng đập lúc cuộc đời không còn nữa/Nhưng biết yêu anh cả khi chết đi rồi....” Oái ăm thay, trái tim chan chứa tình yêu thương đó giờ lại đang đau. Chị Quỳnh làm dâu trong nhà tôi đã mười lăm năm, thật sự cả mấy anh em chúng tôi đều coi chị như chị ruột. Chúng tôi vẫn nhớ ngày anh chị mới về với nhau, tài sản giá trị nhất chỉ là chiếc phích nhỏ. Những ngày hè nóng cháy, chị đi giặt ở cái máy nước công cộng ngoài phố Trần Nhân Tông về, cái chậu quần áo to tướng vẹo một bên người. Những ngày Tết chị ngồi gói bánh chưng. Thời cấp ba chị đèo tôi lên nhà thầy Trần Nhật Minh xin học thêm môn văn... Vậy mà giờ đây, khi anh Vũ bắt đầu ổn định thì chị lại đau yếu. Chắc để cho không khí trong nhà đỡ nặng nề, mọi người lúc đó thường tránh nói về bệnh tật của chị. Vì vậy tôi cũng không biết bệnh chị nghiêm trọng đến mức nào. Mãi về sau này, mẹ tôi mới kể là lúc đó, anh Vũ đã nói với bà: “Bác sĩ bảo bệnh tim của Quỳnh rất nặng. Nếu chăm sóc tốt thì cũng chỉ sống được vài ba năm nữa thôi, phải có chế độ ăn uống, nghỉ ngơi đặc biệt”... Xuân Quỳnh Về con cái của anh chị, năm đó cũng đã lớn khôn nhiều. Tuấn Anh – con riêng chị Quỳnh - đã tốt nghiệp Đại học Ngoại ngữ, xin được vào làm ở Thông tấn xã. Kít đang học Sân khấu Điện ảnh. Đặc biệt lớn là Mí. Nó không còn bầu bĩnh, để tóc dài giống con gái như hồi nhỏ, mà cao vổng lên, chân tay lòng khòng, lại đang vỡ giọng. Nhưng Mí vẫn rất ngoan và học giỏi. Chị Quỳnh thường khoe nó rất tiết kiệm, bố cho tiền ăn phở sáng thì cu cậu chỉ ăn xôi. Mí chăm làm việc nhà, ngày nào cũng xách nước, nấu cơm giúp mẹ. Lúc rảnh thì mua vé rủ bà nội đi xem phim. Nó vẫn chơi guitare rất hay, vẽ và viết truyện ngắn đều, thỉnh thoảng lại thấy được đăng báo. Tôi đặc biệt ấn tượng với một bức tranh của Mí, vẽ một lọ hoa màu tím, đến giờ vẫn treo trên tường nhà tôi. Ấn tượng bởi đó là một bức tranh rất buồn và già dặn, như không phải là của một cậu bé 13 tuổi. Cũng mùa hè năm đó, anh Vũ chị Quỳnh có một tin vui : Được Hội Nhà văn phân nhà, một căn hộ hai phòng trên tầng ba khu tập thể Ngọc Khánh. Tôi đã một lần đạp xe đèo chị Quỳnh lên xem nhà. Đi đường Kim Mã, rồi rẽ trái. Hồi đó chưa có đường Liễu Giai, phải dắt xe đạp vượt qua những đống đất đá lổn nhổn mới tới khu tập thể. Chị Quỳnh tấm tắc: “Rộng quá, ở thế nào cho hết!” Thực ra diện tích nhà tổng cộng chỉ hơn 40 mét vuông thôi , nhưng so với cái chuồng cu 6 mét mà anh chị đang ở thì quả là rộng thật. Rồi chị tính chỗ này kê giường, chỗ kia kê tủ. Suốt bao nhiêu năm, chưa bao giờ anh Vũ chị Quỳnh có giường bởi vì nhà quá chật, không đủ chỗ kê. Chỉ tiếc là chưa kịp dọn về căn hộ mới, chưa kịp nằm trên chiếc giường mơ ước ấy, anh chị đã ra đi... Xuân Quỳnh - người yêu Lưu Quang Vũ ''...cả khi chết đi rồi.. Thấm thoắt thế mà đã sắp hết hè. Tôi nhớ cái tuần cuối cùng trước ngày tôi trả phép, cùng lúc có hai vở kịch của anh Vũ chuẩn bị công diễn. Vở đầu là Bệnh sĩ, một hài kịch cười ôm bụng từ đầu đến cuối. Vở thứ hai là Lời thề thứ chín, đoàn kịch nói Tổng cục Chính trị dựng. Hôm chạy suốt vở này lần đầu, anh Vũ chở tôi vào Mai Dịch xem. Hai anh em đi trên chiếc xe Peugeot 103 màu đỏ, anh Vũ vừa mua cách đó mấy hôm. Dọc đường đi, anh nói chuyện với tôi rất nhiều, về Mí, về sức khoẻ chị Quỳnh, về những chuyện tức cười hồi anh đi Liên xô. Anh bảo: “Định và Bi (thằng em út nhà tôi) ở bên đó cứ yên tâm học cho thật giỏi, ở nhà mẹ đã có anh Vũ chị Quỳnh lo chu đáo. Năng viết thư cho mẹ đỡ mong. Khi nào Định cần gì bảo anh Vũ sẽ mua gửi sang...” Tôi kém anh Vũ tới mười tám tuổi. Vừa học xong phổ thông thì tôi đi xa, nên ngoài lúc thư từ, chẳng mấy khi anh nói chuyện với tôi như với một người lớn thế này. Rồi một cơn mưa rào xối xả ập đến. Anh Vũ lấy trong xắc ra một tấm nylon nhựa choàng cho cả hai anh em rồi lại phóng đi. Vào đến Mai Dịch thì ướt lướt thướt hết cả... Ngày 23/8, mẹ tôi cùng mấy cụ trong tổ hưu đi Sài Gòn chơi. Từ sáng sớm anh Vũ đã xuống chào mẹ và nói: “Hôm nay con bận đi làm việc nên không tiễn mẹ được. Khi nào mẹ ra con sẽ đi đón.” Miệng nói như vậy, tay anh cầm bút viết lên cuốn lịch treo tường dòng chữ: 8/9 mẹ ra, có mặt” Ngày 25/8, tôi bay trở lại nước Nga. Hôm đó anh Vũ cũng đi vắng đâu. Xe sắp chuyển bánh lên Nội Bài thì chị Quỳnh và Mí chạy về. Tôi đã ngồi trong xe, chị Quỳnh đứng ngoài nắm lấy tay tôi, cười: “Hôm nào anh chị đi Liên xô, Định lại dẫn ra chụp ảnh ở Quảng trường Đỏ nhé...” Có ngờ đâu đó là những lời cuối cùng chị Quỳnh nói với tôi. Một dịp xum họp của gia đình Lưu Quang Vũ - Xuân Quỳnh (ảnh tư liệu của gia đình) Ngày 27/8, anh Vũ và hoạ sĩ Doãn Châu xuống làm việc với đoàn kịch Hải Phòng, đưa cả chị Quỳnh, Mí và gia đình anh Doãn Châu đi cùng, tranh thủ kết hợp cho trẻ con tắm biển Đồ Sơn trước khi bước vào năm học mới. Chiều 29/8 trở về, vừa qua đầu cầu Phú Lương thì tai nạn xảy ra. Ba ngày sau, tôi mới biết tin. Hôm đó tôi sang trường Bưu điện chơi. Vừa vào phòng một anh bạn nghiên cứu sinh thì thấy mắt anh đẫm nước, rồi bảo: “Xin chia buồn với Định”. Tôi ngớ người chẳng hiểu gì cả. Anh đưa cho tôi tờ báo Nhân dân, ở trang 8 có một ô nhỏ đóng khung bắt đầu bằng hai chữ :Tin buồn... Đã 15 năm trôi qua. Có thể thời gian đã mài mòn bớt những sắc cạnh so với ban đầu, nhưng nỗi đau thì vẫn là nỗi đau. Anh Vũ có một vở kịch tên là “Mùa hạ cuối cùng”, một vở rất nhiều chất thơ, do Nhà hát Tuổi trẻ dựng. Chí Trung, Đức Hải, Lan Hương, Minh Hằng... lúc đó đóng vai các cô cậu học sinh lớp 10, đều trẻ măng. Đã bao nhiêu năm, tôi vẫn nhớ vở kịch đó. Cũng như tôi không thể nào quên được cái “mùa hạ cuối cùng” đó. Không phải là người mê tín nhưng tôi thấy dường như có cái gì như là định mệnh. Anh Vũ đã làm việc ngày đêm hối hả, như biết rằng mình sắp bị giời bắt đi. Còn chị Quỳnh thì trái tim trĩu nặng bao nhiêu lo lắng. Chỉ có một điều an ủi duy nhất là ngay cả cái chết, cái chết định mệnh, phũ phàng cũng không thể chia lìa anh chị. Lưu Quang Định 9.2003 |
Nói về Lưu Quang Vũ thì phải nhắc tới Xuân Quỳnh ( cả trong sự nghiệp văn học, cả trong cuộc tình éo le của họ ) và tớ đặc biệt ấn tượng với bài này:
Mẹ Của Anh - Xuân Quỳnh Phải đâu mẹ của riêng anh Mẹ là mẹ của chúng mình đấy thôi Mẹ tuy không đẻ không nuôi Mà em ơn mẹ suốt đời chưa xong Ngày xưa má mẹ cũng hồng Bên anh mẹ thức lo từng cơn đau Bây giờ tóc mẹ trắng phau Để cho mái tóc trên đầu anh đen Đâu con dốc nắng đường quen Chợ xa gánh nặng mẹ lên mấy lần Thương anh thương cả bước chân Giống bàn chân mẹ tảo tần năm nao Lời ru mẹ hát thuở nào Chuyện xưa mẹ kể lẫn vào thơ anh Nào là hoa bưởi hoa chanh Nào câu quan họ mái đình cây đa Xin đừng bắt chước câu ca Đi về dối mẹ để mà yêu nhau Mẹ không ghét bỏ em đâu Yêu anh em đã là dâu trong nhà Em xin hát tiếp lời ca Ru anh sau nỗi lo âu nhọc nhằn Hát tình yêu của chúng mình Nhỏ nhoi giữa một trời xanh khôn cùng Giữa ngàn hoa cỏ núi sông Giữa lòng thương mẹ mênh mông không bờ Chắc chiu từ những ngày xưa Mẹ sinh anh để bây giờ cho em. |
Mai là tròn 20 năm ngày mất của Xuân Quỳnh - Lưu Quang Vũ. Xin giới thiệu một bài viết rất xúc động, mời các bác đọc và chia sẻ ý kiến:
http://www.tuanvietnam.net//vn/nhanv...625/index.aspx |
Thơ tình viết về một người đàn bà
không có tên Mái nhà nâu nhấp nhô Trong khói mờ ẩn hiện Cây bàng cao lá tím Ướt nhòa sương ngã ba. Nhìn nhau không thể xa Đèn mùa đông vụt tắt Màu áo em đỏ rực Cháy sau vòm cửa đêm Giờ anh như con thuyền Bốn bề lên sóng vỗ Xô dạt về tựa ngủ Trên rộng dài bến em Em chiếm hết anh rồi Những cánh đồng trắng xoá Những ngả đường đói lả Và giấc mơ sau cùng Anh dâng em tất cả Đây chùm hoa cúc nhỏ Rụng cánh xuống vai trần Anh ngập tràn lòng em Những màu và những tiếng. Trời xanh và cánh rộng Anh hôn từng ngón tay Anh hôn làn tóc xoã Trên trán buồn âm u Anh hôn lên đôi mắt Môi chạm vào bao la Ôm em trong vạt áo Như hoa hồng ngày xưa Thôi mắt đừng xót xa Nỗi buồn thời quá khứ Từ nay anh sẽ thở Trong mối tình của em. Lưu lạc giữa hoàng hôn Đồng mưa và cỏ lạnh Nghẹn ngào thương nhớ em Dưới một trời bom đạn. Đường anh xa vắng lắm Lòng em có đến cùng Áo bay về mênh mông Chập chờn trên gác tối Ngọn lửa nhỏ cô đơn Đang nghĩ gì phương ấy? Lưu Quang Vũ - 1973 |
Trích:
|
Trích:
HOA CÚC XANH Xuân Quỳnh Hoa cúc xanh, có hay là không có Trong đầm lầy tuổi nhỏ của anh xưa Một dòng sông lặng chảy về xa Thung lũng vắng sương bay đầy cửa sổ Hoa cúc xanh có hay là không có Một ngôi trường bé nhỏ cuối ngàn xa Mơ ước của người hay mơ ước của hoa Mà tươi mát mà dịu dàng đến thế Cỏ mới mọc con chim rừng thơ bé Nước trong ngần thầm thĩ với ngàn lau Trái tim ta như nắng thuở ban đầu Chưa chút gợn một lần cay đắng Trên thềm cũ mùa hoa vàng gió nắng Đời yên bình chưa có những chia xa Khắp mặt đầm xanh biếc màu hoa Hương thơm ngát cả một vùng xứ sở Những cô gái da mịn màng như lụa Những chàng trai đang độ tuổi hai mươi Người yêu người, yêu hoa cỏ đất đai Những câu chuyện xoay quanh mùa hái quả... Hoa cúc xanh có hay là không có Tháng năm nào ấp ủ thuở ngây thơ Có hay không thung lũng của ngày xưa Anh đã ở và em thường tới đó Châu chấu xanh, chuồn chuồn kim thấm đỏ Những ngả đường phơ phất gió heo may Cả một vùng vương quốc tuổi thơ ngây Bao ước mơ mượt mà như lá cỏ Anh đã nghĩ là hoa đã có Mọc xanh đầy thung lũng của ta xưa. http://i29.photobucket.com/albums/c2...05/cucxanh.jpg HOA VÀNG Ở LẠI Lưu Quang Vũ Mưa thu ướt đẫm cánh hoa vàng Gió lục địa tràn về như bão Gió phiêu bạt phập phồng nếp áo Mây đầy trời đất lạnh sáng mênh mông Những cánh đồng hoa cúc mọc rưng rưng Chùm nắng lạ tươi vàng trên cỏ dại Trăng ngả xuống cho hoa mềm thức dậy Những bức tường lẩy bẩy bóng hoa lên Em trở về đêm lạnh áo em đen Gian phòng nhỏ một bình hoa ướt sũng Em đã ngủ anh ngồi im lặng Cái màu hoa ám ảnh suốt đêm dài Ở ngoài kia thành phố mưa bay Bùn lầy lội những ngả đường khuya khoắt Mưa và gió ầm ào trên mặt đất Hai chúng mình bên cạnh một loài hoa Sắc hoa vàng những miền đất ta qua Biển và cát của một thời trẻ dại Những làng vắng màu hoa trên cát cháy Con sóng đêm vàng chói cánh tay nâu “Quả chuông vàng rung ở cuối rừng sâu” Bài hát ấy bây giờ ai hát lại Khói nghi ngút suốt mùa hè bom dội Một chùm hoa bên suối báo vào thu Một chùm hoa hái vội đặt trên mồ Thằng bạn cũ nơi đỉnh đèo nằm lại Đêm nay gọi tìm nhau trong đất tối Mắt to vàng nóng bỏng giữa đài hoa Đã qua đi thời say đắm mong chờ Vẫn còn đó một màu hoa gay gắt Cái màu hoa cô độc Nở âm thầm trong giá buốt heo may Em của năm nào em của hôm nay Em đang thở hay hoa vàng đang thở Gương mặt của tình yêu và nỗi khổ Phương xa nào đến ở cùng tôi Cái người trai đêm vắng lặng im ngồi Cốc rượu đắng cùng hoa chuốc lửa Tưới rượu xuống hoa vàng lả tả Thấy chập chờn sao mọc nắng dâng lên Cháy bên mình không một phút nguôi yên Tình đã hẹn đời không thể khác Chỉ e nữa lòng em rồi cũng nhạt Quên hoa vàng ở lại những đêm mưa http://i29.photobucket.com/albums/c2...5/daidoa-1.jpg HOA CÚC Xuân Quỳnh Có thay đổi gì không màu hoa ấy Mùa hạ qua rồi lại đến mùa thu Thời gian đi màu hoa cũ về đâu Nay trở lại vẫn còn như mới mẻ Bao mùa thu hoa vẫn vàng như thế Chỉ là em đã khác với em xưa Nắng nhạt vàng, ngày đã quá trưa Nào đâu những biển chờ nơi cuối đất Bao ngày tháng đi về trên mái tóc Chỉ em là đã khác với em thôi Nhưng màu hoa đâu dễ quên nguôi Thành phố ngợp ngày nao chiều gió dậy Gương mặt ấy lời yêu thưở ấy Màu hoa vẫn cháy ở trong em |
Hôm nay trang Tin tức Online đăng bài của tác giả Hạnh Nguyên, em không bình luận về nội dung thông tin của nó, các bác có thể đọc tham khảo ở đây.
Rất tiếc là bài báo có sạn. Em xin trích đoạn này: Trích:
Chỉ là nói mà người ta còn khuyên uốn lưỡi bảy lần, huống chi là viết để đến nỗi "sa bàn phím". Nhân vì bài báo có quan tâm nên em nhặt sạn chơi vậy, chứ báo mạng thì những "sạn ngôn ngữ" kiểu này đầy rẫy. Cũng xin thêm là cuối bài báo trên ghi nguồn "Phụ nữ" nhưng hai bức ảnh kèm theo thì ghi nguồn "Phụ nữ TPHCM" các bác ạ! |
Những hạt sạn WDM chỉ ra là rất chính xác.
Nhân tiện nói thêm, Phụ nữ và Phụ nữ TP.HCM cũng chỉ là một. Các tờ báo của TP.HCM muốn xâm nhập thị trường cả nước nên họ có xu hướng bỏ đi cụm "tp.HCM" trong tên gọi. Như "Thể thao tp.HCM" nay chỉ là Thể Thao. Phụ nữ TP.HCM nay là Phụ nữ. Riêng có Pháp Luật TP.HCM là vẫn giữ nguyên, cũng chả sao. Hay thì người ta vẫn xông vào đọc như thường. |
Lưu Quang Vũ - Xuân Quỳnh
Trích:
Con yêu mẹ - Con yêu mẹ bằng ông trời Rộng lắm không bao giờ hết - Thế thì làm sao con biết Là trời ở những nơi đâu Trời rất rộng lại rất cao Mẹ mong bao giờ con tới! - Con yêu mẹ bằng Hà Nội Để nhớ mẹ con tìm đi Từ phố này đến phố kia Là con gặp ngay được mẹ - Hà nội còn là rộng quá Các đường như nhện giăng tơ Nào những phố này phố kia Gặp mẹ làm sao gặp hết! - Con yêu mẹ bằng trường học Suốt ngày con ở đấy thôi Lúc con học, lúc con chơi Là con cũng đều có mẹ - Nhưng tối con về nhà ngủ Thế là con lại xa trường Còn mẹ ở lại một mình Thì mẹ nhớ con lắm đấy Tính mẹ cứ là hay nhớ Lúc nào cũng muốn bên con Giá có cái gì gần hơn Con yêu mẹ bằng cái đó - À mẹ ơi có con dế Luôn trong bao diêm con đây Mở ra là con thấy ngay Con yêu mẹ bằng con dế. |
Xin trân trọng giới thiệu lại bản dịch bài thơ "Con yêu mẹ" của nhà thơ Xuân Quỳnh. Tác giả bản dịch là bạn Olia với nick trên diễn đàn mới là dai dien Nga. Bạn là một thành viên vô cùng tích cực của diễn đàn ta từ những ngày đầu trứng nước, cũng là đạo diễn và nhà tổ chức tài ba của rất nhiều hoạt động ọp lai sôi nổi của 3N (Chương trình Olia viết kịch bản gần đây nhất là cuộc thi "Hoa vương NNN" trong buổi ọp-lai kỷ niệm sinh nhật lần thứ 3 của NNN tại Đầm Long của QKTĐ - mà thực hiện chỉ được 1/2 kịch bản đã soạn).
Riêng về tiếng Việt của Olia thì tôi chỉ dám bình luận bằng một từ - прелесть!
|
| Giờ Hà Nội. Hiện tại là 21:25. |
Powered by: vBulletin v3.8.5 & Copyright © 2026, Jelsoft Enterprises Ltd.
VBulletin ® is registered by www.nuocnga.net license.