Kinh nghiệm dịch Nga - Việt: từ viết tắt
 

Kinh nghiệm dịch tin tức từ báo chí Nga sang tiếng Việt

Chào cả nhà!
Em cũng hay đọc các news ở các trang của Nga. Dạo này thêm nhiệm vụ hay dịch các bản tin sang tiếng Việt. Đọc hiểu nội dung chính là một chuyện , dịch thành bản tin là một chuyện. Thấy các bác trong NNN dịch rất hay nên rất mong được học hỏi.
Trong quá trình dịch , hay gặp rắc rối ỡ những cụm từ viết tắt.
VD như ГУ МЧС, cụm này thì quen (Главное управление Министерства по Чрезвычайным Ситуациям): dich ra là Bộ thông báo các tình trạng khân cấp.
ГИБДД- Государственная инспекция безопасности дорожного движения, tạm dịch:Cơ quan kiểm tra an toàn giao thông đuờng bộ quốc gia( ko biết có chính xác ko?)
....

Có cụm từ này em ko biết nó nghĩa là gì? ОМ УВД, ko biết các bác có biết trang nào chuyên giải thich các từ viết tắt này ko ạh? nhiều lúc cũng có rồi nhưng ko biết dịch sang tiếng Việt thế nào cho chính xác nữa? T_T
Ah, em cũng thắc mắc ở từ "область" em thấy ở NNN hay dịch là tỉnh, nhưng em nghĩ nó là khu vực thì rộng hơn, chẳng hạn ta có "Московская область", trong đó có thủ đô Moscow . Vậy thủ đô thuộc tỉnh(??). Nhờ các bác giải thích dùm em, thăcvs mắc lâu nhưng chưa biết hỏi ai.

Em cũng hay dùng Google, yandex nhưng ko biết thêm chữ
аббревиатура nên hơi vất:D.

Thế ОМ theo em là đồn cảnh sát còn Управления Внутренних Дел thì em suy nghĩ mãi ko hiểu ghép thế nào cho hay cả.T_T

Thì cái Министерство Внутренних Дел ngày xưa nhà mình dịch là Bộ Nội Vụ mà :) - phân biệt với Министерство Иностранных Дел - Bộ Ngoại giao

Vậy thì ta có thể ghép tạm thành Phòng Cảnh sát Nội vụ :)

Bạn à, thủ đô Moskva và tỉnh Moskva là hai đơn vị hành chinh khác nhau cùng trực thuộc trung ương, có chính quyền và bộ máy lãnh đạo riêng (ông thị trưởng hói đầu của Moskva là Luzhkov chắc bạn quá quen rồi, còn thống đốc - губернатор - của tỉnh Moskva là ông Boris Gromov (Борис Громов) bạn ạ. Thậm chí chính quyền thủ đô Moskva (là ông hói đầu ấy) còn "oai" hơn ông kia một bậc cơ, chứ hoàn toàn không phải thành phố Moskva nằm trong tỉnh Moskva đâu.
Cũng tương tự như vậy đối với St.Peterburg và tỉnh Leningrad (có điều khi thành phố Leningrad lấy lại tên St.Peterburg ngày xưa thì tỉnh Leningrad vẫn không đổi tên), tuy nhiên thế lực của thành phố St.P. kia vẫn chưa lớn bằng Moskva, dù nó vẫn được gọi là "thủ đô/kinh đô phương Bắc". Thống đốc St.P. là bà Matvienko (bà này trong tiếng Nga không dược gọi là thị trưởng мэр - như ông Luzhkov đâu nhé), còn tỉnh trưởng (cũng là губернатор) tỉnh Leningrad (Ленинградская область, Ленобласть) là ông Valery Serdyukov.
Hiến pháp LB Nga ghi rõ: trong thành phần Liên bang Nga có các nước cộng hòa (республика), các vùng (край), các tỉnh (область), các thành phố trực thuộc trung ương (chỉ có 2 TP là Mát và Xanh thôi), các tỉnh tự trị (автономная область), các khu tự trị (автономный округ), tất cả đều là các chủ thể субъект) bình đẳng trong Liên bang.

Bạn có thể tham khảo thêm Hiến pháp LB Nga, trong đó liệt kê đủ 89 chủ thể (21 nước cộng hòa, 6 vùng, 49 tỉnh, 2 thành phố, 1 khu tự trị và 10 vùng tự trị):
http://www.constitution.ru/10003000/10003000-5.htm

Theo mình Управления Внутренних Дел tùy theo đơn vị hành chính lớn hay nhỏ mà có cách dịch phù hợp, thí dụ công an phường, hay công an huyện...
Bạn băn khoăn về các từ tiếng Nga viết tắt, mời bạn vào trang sau, tra cứu vô cùng thuận tiện. Nên lưu ý chọn đúng theo ngữ cảnh, vì một cụm từ viết tắt có thể cho ra rất nhiều phương án khác nhau.
www.sokr.ru

Theo DNCC thì:

ГИБДД: Thanh tra giao thông. (Dịch như Nina là quá chuẩn về nghĩa rồi, nhưng hơi dài).

OM Управления Внутренних Дел: Cơ quan Công an Sở Nội vụ Tp ABC (Dịch thoáng thì chỉ cần "Công an Tp ABC" là đủ).

Nếu dịch sang tiếng Việt là Sở nội vụ thì e rằng nhiều người Việt Nam không hiểu đó chính là Công an tỉnh, hay thành phố như bên ta. Bởi lẽ bên ta giờ lằng nhằng vừa có ông Nội vụ, lại có ông Công an, hai ông làm 2 việc khác nhau.
Còn ГИБДД dịch là Thanh tra giao thông thì đúng là ngắn thật. Tôi được biết ở Nga còn có ГАИ-Государственная автомобильная инспекция. Ông này là dân lái xe Nga sợ nhất. Vậy thì nên dịch ra sao? Là Thanh tra ô tô nhà nước?:emoticon-0136-giggl.Phải chăng hai "ông" này chính là một, vì thấy nhiều khi thấy viết ГИБДД(ГАИ)? Bác nào thạo giải thích hộ cái.

Ý em cũng vậy đó ạ. Vì em đọc bài báo nó nói cái ОМ УВД ở район mà thêm chữ Nội vụ vô nữa thì..., hichic.
Còn sở dĩ em nói cái город Москва thuộc Московская область vì em chỉ dựa vào bản đồ thôi ạh.
File đính kèm 180

Tỉnh Moskva (Moskovskaya oblast) bao gồm nhiều thành phố phụ cận nằm ven ngoại ô, cách thủ đô khoảng 100-150 km. Ngày trước, một lực lượng đông đảo các anh chị em Việt Nam ta được phân về các thành phố này để làm việc như dệt, may...Có thể kể tên như Egorevsk, Ivantievka, Noginsk, Orekhovo-Zuevo, Klin...Đúng như chị USY viết, nó chả liên quan gì đến thành phố thủ đô. Ở Saint Peterburg, bà thị trưởng Matvienko có vẻ là người rất hăng hái đoạn tuyệt với quá khứ, em còn nhớ cách đây cỡ nửa năm, chính bà này đã đề xuất đổi tên tỉnh Leningrad, nhưng không được nhiều người hưởng ứng.

ГАИ bỏ rồi anh Hungmgmi ạ, bây giờ thay bằng ГИБДД. Đọc khó hơn về âm.

Cảm ơn Julia, đúng là GAI dễ đọc hơn nhiều, và báo chí Nga hiện vẫn dùng từ гаишник để chỉ thanh tra giao thông.

Đúng như Julia viết .

Do tình hình những năm chín mấy khá phức tạp ( khủng bố , cướp , vv..) nên Nga đã bỏ ГАИ và thay bằng ГИБДД ( vẫn đọc bình thường là Ghi bê đê đê ) để tăng quyền hơn cho mấy bố Thanh tra GT !

Họ có quyền rất lớn như : dừng ,khám, bắt : xe , người , hàng hóa ! Chứ GAI chỉ liên quan đến xe thôi !

Управления Внутренних Дел là cơ quan cấp tỉnh, dịch là Sở Nội vụ thì đúng chữ; nên dịch là Sở Công an là đơn vị tương đương, dễ hiểu và đúng ý hơn. Vì ở ta ngành Tổ chức nhà nước trước đây nay gọi là Nội vụ từ trung ương đến địa phương; Bộ Công an VN hiện nay lại có tên cũ là Bộ Nội vụ dù chức năng không thay đổi. Cụm từ trên nếu dịch đúng chữ sẽ gây hiểu nhầm.
ОМ УВД tôi hiểu là bộ phận cảnh sát của Sở Công an của tỉnh (thành phố), nếu ở cấp quốc gia thì là Tổng cục Cảnh sát của Bộ Công an.

Tôi thấy chỗ này hơi lạ, nếu ở район thì trước đây họ dùng chữ OM POВД ( Отдел Милиции Pайонного Отделения Внутренних Дел), chúng tôi quá quen chữ rô-vê đê là công an quận.

Có đấy bạn àh, tôi trích 1 đoạn trong bviết

"начальник ОМ УВД по Ленинскому району Дмитрий ТЕЛЬМАШОНОК"-Nghe thì có vẻ dài, nhưng dịch thì ra rất ngắn: Dmitry Telmashonok-trưởng công an quận Lênin.

Ah` tới đây em lại thắc mắc, thế khi nào ta dịch район là quận, khi nào là thị trấn. Vì như ở chỗ em thì Иркутская область trong này lại có nhiều город vd như город Иркутск, trong город Иркутск lại có nhiùe Район, theo như cách trên thì: tỉnh-thành phố-quận, như vậy nó ko hợp theo cách hiểu của nguời VN lắm. T_T

Thì em cứ dịch là - vùng Irkutsk có nhiều thành phố, như thành phố Irkutsk, trong thành phố Irkutsk có nhiều quận :), bình thường mà

Bây giờ ngay ở VN cũng có đủ loại thành phố : thành phố trực thuộc trung ương, thành phố-đô thị loại 1, loại 2, loại 3. Tỉnh Nghệ An có thành phố Vinh, tỉnh Hà Nam có thành phố Phủ Lý, mà thành phố Hà Nội bây giờ còn có cả thành phố Hà Đông và thành phố Sơn Tây đấy các bác ạ. (Mặc dù riêng tôi nghĩ là nếu lãnh đạo đã dự định mở rộng Hà Nội rồi thì còn đưa 2 thị xã Sơn Tây và Hà Đông lên thành phố làm chi cho rối ra!:emoticon-0136-giggl)
Vì thế nên tùy ngữ cảnh mà dịch sao cho nó xuôi và không gây hiểu lầm là được bạn ạ. Thí dụ như Ircutsk của bạn mô hình tỉnh-thành phố-quận cũng đâu có gì sai? thành phố trong tỉnh không phải trực thuộc trung ương mà.
À mà район thì không thể dịch là thị trấn được, vì còn có районный центр nữa, đó mới là thị trấn.