Cuộc chính biến ngày 19-08-1991 ở Liên Xô
 

Ngày mai, nhân dân ta kỷ niệm tưng bừng 60 năm Cách mạng tháng Tám - chiến thắng quan trọng dẫn đến sự thành lập của Nhà nước công nông đầu tiên ở châu Á. Một ngày vui cho cả dân tộc chúng ta.

Ngày mai, có lẽ ở nước Nga và những mảnh vỡ của Liên Xô ngày nào, sẽ còn những người nhớ lại, vào đúng ngày này mười bốn năm về trước đã xảy ra một sự kiện như giọt nước làm tràn ly,là một trong những nguyên nhân chính thúc đẩy sự sụp đổ của Liên bang cộng hoà xã hội chủ nghĩa xô viết - Nhà nước công nông đầu tiên trên thế giới. Một ngày không vui, hẳn thế, với rất nhiều người cộng sản .

Đó là cuộc đảo chính bất thành của những người "bảo thủ" trong giới lãnh đạo Liên xô ngày ấy, đứng đầu là phó tổng thống G.Ianaev, nhằm hạ bệ tổng thống M.Gorbachov lúc đó đang hoang mang với cuộc cải tổ bất thành.
Có lẽ không cần phải nhắc lại 3 ngày lịch sử đau buồn đó nữa.

Liên tiếp 3 năm liền, trung tâm nghiên cứu dư luận xã hội toàn Nga (ВЦИОМ) đã phỏng vấn mọi người về sự kiện 19/8/1991, thu được kết quả như sau, mời bà con tham khảo:

45 phần trăm người được hỏi (trong năm 2001-2004) cho rằng đây là cuộc đấu tranh quyền lực giữa các nhóm lãnh đạo trong Đảng. Khoảng 25-26 phần trăm cho rằng sự kiện 1991 đó là thảm hoạ mang tính huỷ diệt đối với đất nước và dân tộc. Chỉ có 10-11phần trăm cho đó là chiến thắng của dân chủ, kết thúc chính quyền của ĐCSLX (Theo http://www.strana.ru.)

Những con số lạnh lùng cũng nói lên được nhiều điều

Năm nay,báo chí Nga không nhắc nhiều đến sự kiện 19/8/1991 nữa,có lẽ người ta đã quá mệt mỏi với những câu hỏi Tại sao rồi. Chúng ta cũng không đặt một câu hỏi nào nhân ngày này,chỉ nhắc lại một chút lịch sử của vùng đất rộng lớn, từng chiếm tới 1/6 diện tích địa cầu.

Chẳng phải là điều nên làm sao,khi chúng ta đang tiếp tục trăn trở với mảnh đất ấy?

Em nhớ lại khi ấy, mình mới 16 tuổi. Đám CS già SG hồi ấy hoang mang, chẳng biết thế nào khi nghe Gorbachov bị lật. Lý do trước đó nhiều người kỳ vọng vào một phép màu sẽ vực dậy hình ảnh LX. Riêng em đã cảm thấy có lẽ Gorkie đang bị đám CS bảo thủ lật. Và em đã đúng.

Riêng về cuộc chính biến, theo em đó là lẽ thường trong lịch sử nước Nga, lịch sử vĩ đại nhưng vô cùng đẫm máu. Do vậy, không thể trách ai, chỉ biết số phận nước Nga là thế đó. Những năm sau này, Eltsin đã lèo lái nước Nga tả tơi qua bao sóng gió, cương quyết trấn áp những âm mưu phục hồi quá khứ. Ông đã giúp nước Nga thoát khỏi cảnh tan nát như sau năm 1917 (tất nhiên năm 1917 nước Nga Sa hòang tan nát be bét, và sau đó khôi phục lại dưới những bàn tay cứng rắn, nhưng quy mô nhỏ hơn nhiều so với năm 1914). Vô cùng cám ơn Eltsin.

Ý kiến nhân dân chẳng nói lên được gì.

Tai sao trí thức Vn ta lại trăn trở vì nước Nga, dù chẳng có mối liên hệ mật thiết nào về quyền lợi? Phải chăng vì chúng ta luôn đi tìm một đấng Tối cao, một người anh, người cha tinh thần trong đời? Hay chẳng qua đó là do sự tự ti cố hữu VN? Hay đúng hơn, là vì hai nền văn hóa có một điểm chung vô hình?

Anh là trí ngủ, không phải là trí thức đâu Dân ơi, đừng nghĩ sai mà tội nghiệp.
Chẳng biết chú thế nào, chứ anh nghĩ đơn giản là còn lâu các trí thức và các trí ngủ xứ ta mới quên và thoát ra khỏi cái bóng của nước Nga . Cũng chẳng hẳn là vì mấy cái "ný do" như chú đã nêu trên đâu. Ngay cả danngoc, chẳng có căn duyên gì ghê gớm cả, cũng bị cái nền văn hoá lớn ấy lôi cuốn đấy.

Tặng Mì Gà và các bạn quan tâm đến sự kiện này. Đây là những quan điểm khác nhau của người Nga , mời các bạn tham khảo.

ШАНС МИХАИЛА ГОРБАЧЕВА

МОСКВА. (Андрей Колесников, политический обозреватель «РИА Новости»).

Он постарел, немного раздражен, перебивает опытного интервьюера на радио, говорит ему «ты». Он не верит в то, что Советский Союз развалила неумолимая логика истории, а не члены Государственного комитета по чрезвычайному положению (ГКЧП), которые в августе 1991-го затеяли смещение президента СССР. Ему не нравятся те, кто пришел после него. Он не любит Бориса Ельцина, упоминание имени Егора Гайдара, который в конце 1980-х работал на него в группах спичрайтеров и экспертов, вызывает у него ярость. Зато он запальчиво поясняет, почему ему нравится Владимир Путин.
Михаил Горбачев написал еще одну книгу. Она называется «Понять перестройку. Почему это важно сейчас». Не думаю, что книга станет бестселлером. В одном из крупных московских книжных магазинов я невольно подслушал разговор двух стариков. С раздражением, не менее ярко выраженным, чем его, горбачевское, они обсудили книгу. И, брезгливо вернув ее на полку, чуть ли не хором сказали: «Да кому он нужен сейчас!». Они думают, что именно он развалил Союз ССР. А я думаю, что они ему льстят. Михаил Горбачев – символ конца советской истории. Но первый и последний президент СССР не мог лично, усилием воли, развалить империю. Он просто соприсутствовал при ее развале. Вопрос был только в скорости и болезненности катастрофы.
В книге «Понять перестройку» Михаил Горбачев доказывает обратное. (Возможно, для этого она и написана.) «Все, казалось, сошлось в июле 1991-го, - пишет он, - Как бы завершили путь, пройденный с апреля 1985-го. Складывались предпосылки, чтобы вытащить страну из кризиса и продвинуть демократические преобразования. Поэтому 4 августа я уехал в отпуск, не сомневаясь, что через две недели в Москве будет подписан Союзный договор».
Но через две недели произошел путч, по форме – опереточный, по содержанию – трагический, ускоривший распад империи. В ГКЧП входила вся верхушка СССР, у которой не было серьезных разногласий с Михаилом Горбачевым, кроме одного – его пребывания у власти и планов подписать договор «О Союзе суверенных государств». Они считали, что договор ставит крест на существовании Советского Союза. В сущности, так оно и было: этот документ мог только продлить агонию. Взяв власть, заговорщики обнаружили, что они не могут ею распорядиться – им уже нечем было управлять. Экономики не было, финансов не было, страна, над которой они хотели властвовать с использованием режима чрезвычайного положения, растворялась на глазах. Министр внутренних дел застрелился, премьер-министр напился, министр обороны не рискнул стрелять в людей, председатель КГБ обнаружил бессмысленность своего былого могущества. Глиняные ноги гигантского колосса, гибель которого еще в конце 1980-х не могла предсказать ни одна западная спецслужба, надломились от не слишком сильного толчка.
Но Михаил Горбачев снова и снова возвращается к одной и той же мысли: Союз можно было спасти, он уже сделал для этого все, что надо. «Путч подорвал позиции президента СССР, авторитет союзной власти. А ведь к этому моменту, как я уже писал, мы вышли на новую программу партии, подошли к этапу глубинных реформ». Новая программа КПСС в то время едва ли вообще кого-то интересовала, кроме советского истеблишмента. А что же до этапа глубинных реформ…
Когда осенью 1990 года Михаил Горбачев отказался реализовывать так называемую «программу Шаталина—Явлинского», а дал команду скрещивать ее с более консервативной программой кабинета Николая Рыжкова, был упущен, пожалуй, последний шанс на начало реальных преобразований. Пришедшее в январе 1991 правительство Валентина Павлова, который потом войдет в число заговорщиков, уже ничего не могло сделать, а только пыталось тушить финансовый пожар и безуспешно затыкать все разраставшуюся дыру в бюджете. Что уж говорить о реформах, если, начиная с 1988 года, Николай Рыжков и Михаил Горбачев рассуждали о необходимости немедленно провести реформу цен, но так и не решились на нее даже два года спустя.
«Трагедия для меня лично состояла в том, что, нанеся 18 августа решающий удар по путчистам, отклонив их ультимативные требования, я сам терял шанс сохранить власть и тем самым продолжить начатые реформы», - констатирует Михаил Горбачев. Вот про то, что президент потерял власть – это чистая правда. В сущности, до самого конца, до формального акта отставки Михаила Горбачева 25 декабря 1991 года, в Советском Союзе был кризис безвластия, а сама страна существовала только на бумаге.
Михаил Горбачев – фигура трагическая. Он хотел реформировать Систему, которая не подлежала реформированию, а могла только развалиться. Именно этого он и не понял, пытаясь «понять перестройку», свое собственное детище. И не был понят страной: респонденты Фонда «Общественное мнение», отвечая на вопрос, при ком простым людям жилось лучше всего, говорят – при Леониде Брежневе (46%), Юрии Андропове (8%), Иосифе Сталине (6%), Николае II (6%). Михаил Горбачев с 2% замыкает этот список, уступая даже Борису Ельцину и Владимиру Ленину.
Такая вот драма взаимного непонимания. «Я не жалуюсь на судьбу. Хотя другим не пожелал бы такого, - пишет Михаил Горбачев, - Потери и ответ за все – расплачиваюсь до сих пор. Тем не менее, верю, что судьба была щедрой ко мне, дав такой шанс, редкий шанс».
С точки зрения вечности, свой шанс Михаил Горбачев использовал.-0-

(còn tiếp)

15 ЛЕТ СПУСТЯ: УРОКИ И ПОСЛЕДСТВИЯ АНТИГОРБАЧЕВСКОГО ПУТЧА
Андрей Колесников, политический обозреватель РИА Новости

Прошло всего 15 лет с момента попытки высших чинов советского руководства сместить с поста президента СССР Михаила Горбачева – по историческим меркам срок ничтожный – а уже кажется, что эти события происходили совсем в другую эпоху. 19—21 августа 1991-го – и так-то прошлый век. Уже выросло и вступило в жизнь целое поколение, которое не может помнить обстоятельств путча. И для большинства россиян эти три горячих дня, которые потрясли Советский Союз и констатировали его развал, стали холодной историей из учебников – такой же далекой, как годы сталинского, хрущевского, брежневского правления.

Но, если следовать известной максиме Дэн Сяо Пина, который говорил о том, что итоги Великой Французской революции подводить еще рано, пока мы можем оценить только промежуточные результаты путча. Да, Советский Союз на самом деле развалился в дни переворота, то есть раньше официального календарного срока, каковым считается декабрь 1991-го. Да, неизбежным стало то, что было неизбежным – движение к рынку через «шоковые терапии» разной степени тяжести, принципиально новый геополитический расклад, изменивший представления о миропорядке, постреволюционные неразбериха и хаос, последовавший за этим период стабилизации. Но ведь и в самом деле «послепутчевое» движение России еще не остановилось, страна продолжает меняться, так что подводить окончательные итоги – куда и к чему она пришла – рано.
По своим формальным признакам попытка путча—91 сильно напоминала удавшийся «бархатный» переворот октября 1964 года, когда советская верхушка на пленуме ЦК КПСС сместила Никиту Хрущева.

Государственный комитет по чрезвычайному положению (ГКЧП) пытался повторить сценарий. Во всяком случае в заговоре участвовали все ключевые высшие государственные чиновники – вице-президент, премьер-министр, министр обороны, министр внутренних дел, председатель КГБ, председатель парламента, руководитель военно-промышленного комплекса, а также второе лицо в партии, главком сухопутных войск, помощник президента, начальник охраны президента… Но «хрущевский» сценарий провалился, потому что важнее всего – не внешнее сходство, а глубинные различия.

Первое. В 1964 году Советский Союз не трещал по швам, а состояние его экономики было далеко не блестящим, но не катастрофическим, как летом 1991-го. Второе. Смещавшие Хрущева могли апеллировать хотя бы к какой-то легитимности своих действий – все-таки пленум Центрального комитета снимал с должности своего первого секретаря. А вот в 1991-м ни о какой легитимности речи не было. Что, кстати, признавал искушенный юрист, председатель Верховного Совета Анатолий Лукьянов, который поддержал путчистов, но «условно» - 26 августа должен был собраться советский парламент и подтвердить или не подтвердить законность действий ГКЧП. А комитет был органом неконституционным. Переворот готовился в КГБ и методами госбезопасности – предполагалась некоторая безоглядность и, в случае необходимости, жесткость действий. Во всяком случае, едва ли не самой главной фигурой в многолюдном составе ГКЧП был председатель КГБ Владимир Крючков, собиравший заговорщиков еще 5 августа на так называемом объекте АБЦ. Но ситуация складывалась таким образом, что путчисты сами не решились на крайние действия. В историю вошла фраза министра обороны Дмитрия Язова: «В людей стрелять не дам!».

Конечно, путчисты рассчитывали на поддержку не только консервативно настроенной антигорбачевской элиты, но и на позитивный отклик народа. В «Обращении к советскому народу» было сказано многое, что должно было пролить бальзам на души тех, кто устал от перестройки и от Михаила Горбачева: «На смену первоначальному энтузиазму и надеждам пришли безверие, апатия и отчаяние. Власть на всех уровнях потеряла доверие населения… Страна по существу стала неуправляемой… Инфляция власти страшнее, чем всякая иная разрушает наше государство, общество… резкое падение уровня жизни… расцвет спекуляции и теневой экономики… если не принять срочных и решительных мер по стабилизации экономики, то в самом недалеком будущем неизбежен голод и новый виток обнищания… Только безответственные люди могут уповать на некую помощь из-за границы».
Все сказанное было правдой. Обо всем этом высшие чиновники писали друг другу докладные записки в течение последних трех лет, с тех самых пор, когда начала разваливаться экономика и финансовая система, страна залезла в долги, подавленная инфляция переходила в открытую форму, а дефицит бюджета постепенно подбирался к двузначным цифрам. Но именно эти люди не решились на реформы, боясь потерять свои высокие посты. И именно от них народ не хотел слышать правду или неправду – что бы они не говорили. Слова уже не имели значения, потому что у большинства слишком велико было отвращение к тем, кто подписывал обращение и давал памятную пресс-конференцию. Заговорщики представляли советскую власть в ее худших проявлениях, а этой власти народ уже не хотел.

На самом деле они - путчисты - сами испугались ответственности. Они взяли власть. Но что они могли сделать с этой властью? При пустой казне, при нарастающем недовольстве народа, при дистрофии надежд на успех любых реформ? Дмитрий Язов не решился дать приказ стрелять в народ… Премьер-министр Валентин Павлов выпил столько алкоголя, что допился до гипертонического криза… Ближайший помощник Михаила Горбачева Валерий Болдин, примкнувший к путчистам, дипломатично «заболел» и лег в больницу… Практически каждый пытался найти себе алиби…

Михаил Горбачев считал, что путчисты сорвали подписание договора «О Союзе суверенных государств», намеченное на 20 августа, и тем самым спровоцировали развал СССР. Это правда и неправда одновременно. Правда, потому что Советского Союза не стало в тот момент, когда заговорщики объявили о своем замысле, а народ вышел на улицы. Неправда, потому что никакой новый союзный договор не спас бы СССР от развала, а российскую экономику от катастрофы. Документ «О Союзе суверенных государств» был лишь формой относительно цивилизованного развода с сохранением хорошей мины при плохой игре.

Историю делают люди. Но от ее неумолимого хода все равно не уйти. Даже если ты президент великой державы или всесильный глава спецслужб. Это главный урок путча, причем до сих пор не выученный. В 2003 году Фонд «Общественное мнение» задал вопрос респондентам, лучше ли жилось бы при путчистах или хуже. «Лучше», ответили 17 процентов, «хуже» -- 26 процентов. Но – главное! – затруднились ответить 56 процентов опрошенных.

Уроки истории ничему не учат – и это еще один печальный урок неудавшегося переворота, призванного спасти Советский Союз, но лишь ускорившего его распад.

Một số bức ảnh về cuộc chính biến xảy ra tròn 15 năm trước:
Xe tăng bảo vệ Nhà Trắng:
http://i14.photobucket.com/albums/a326/hungmgmi/dc1.jpg

Xe tăng tiến vào thành phố:
http://i14.photobucket.com/albums/a326/hungmgmi/dc2.jpg


Một số cảnh khác:

http://i14.photobucket.com/albums/a326/hungmgmi/dc4.jpg

http://i14.photobucket.com/albums/a326/hungmgmi/dc5.jpg

http://i14.photobucket.com/albums/a326/hungmgmi/dc6.jpg

http://i14.photobucket.com/albums/a326/hungmgmi/dc8.jpg

Tờ Ogoniok đã đăng kết quả các cuộc trưng cầu dân ý để đánh giá sự kiện 19/8 và nhận được kết quả như sau:
Năm 2006:
Đa số người dân cho rằng sự kiện này là một sự kiện bi thảm, để lại hậu quả nặng nề cho đất nước và dân tộc 36%.
39% cho đó là cuộc đấu tranh quyền lực của lãnh đạo đất nước.
12% người được hỏi không có câu trả lời.
Chỉ có 13% cho rằng đó là kết quả thắng lợi của lực lượng dân chủ, kết thúc sự lãnh đạo của ĐCSLX.

Trả lời câu hỏi đánh giá hướng phát triển của đất nước sau sự kiện 19/8/2001
44% cho rằng đất nước đã phát triển chệch hướng.
30% cho rằng phát triển đúng hướng.
26% không có câu trả lời.

15 năm trước, Liên xô sụp đổ
 

Bộ phim tài liệu mới về sự sụp đổ của Liên xô

Việt Hùng(Nuocnga.net)


Tròn 15 năm trước, các nhà lãnh đạo Nga, Belorussia, Ucraina đã cùng nhau ký Hiệp định Belovezh, chấm dứt sự tồn tại của Liên xô.Xin lược dịch bài báo của Elena Lankina đăng trên tờ Tin tức Matxcơva về sự kiện này:


http://i14.photobucket.com/albums/a3...gmgmi/cccp.jpg

Ngày 8/12/1991 Hiệp định Belovezh đã được ký kết, đặt dấu chấm hết cho sự tồn tại của Liên xô. Bộ phim tài liệu 2 tập "Liên bang bền vững" của đạo diễn A.Pobortsev trên kên truyền hình HTB sẽ cho chúng ta biết về cái chết của cường quốc này.

Đã 15 năm nay người ta vẫn tranh cãi về nguyên nhân của việc ký kết Hiệp định Belovezh. Một số thì lấy làm tiếc vì sự đổ vỡ của Liên xô và kết án một số nhà lãnh đạo đất nước thời đó. Số khác thì nêu ra những khó khăn khách quan và những vấn đề khiến cho không thể duy trì hệ thống nhà nước như trước nữa. Bộ phim cũng cho thấy ngay cả những người tham gia trực tiếp vào sự kiện này cũng không có cùng chung ý kiến.
Như chúng ta đã rõ, Hiệp định về việc "tiêu diệt" Liên xô và thành lập Cộng đồng các quốc gia độc lập do B.Eltsin, Leonid Kravchuk và Stanislav Shushkevich ký kết."Chúng tôi muốn mời cả 3 vị đến đó(nơi ký Hiệp định-ND)-đạo diễn Pobortsev kể-nhưng Eltsin từ chối đến Pusha và bày tỏ thái độ với những gì xảy ra 15 năm trước. Đối với tôi, sự từ chối này không bất ngờ. Từ năm 1996, Eltsin đã nói là ông ấy lấy làm tiếc về điều mình đã làm trong tháng 12/1991".

Căn nhà, nơi ký Hiệp định là một ngôi nhà đi săn xây từ năm 1957, dưới thời N.Khrutsev. Nơi đây các chính khách như Khrushev, Brezhnev và lãnh đạo các nước thành viên Hiệp ước Varsava, các ủy viên BCT đã từng đi săn.Tháng 12/1991, nơi đây thật lạnh lẽo và đầy băng tuyết. Lần đó, Kravchuk gặp một chú heo rừng nhưng ông ta chần chừ không kịp bắn. Buổi tối, ba nhà lãnh đạo ngồi ăn tối cùng nhau và uống vodka hiệu Belovezhskaya và Zubrovka. Họ thỏa thuận sẽ tiến hành công việc vào ngày hôm sau. Không có một văn bản nào được chuẩn bị sẵn."Nếu như đã chuẩn bị sẵn các văn bản thì chúng tôi đã gặp nhau ở Minsk-Kravchuk nhớ lại-Chúng tôi gặp nhau ở một nơi yên tĩnh, cùng suy nghĩ đến việc sẽ làm, nghĩ đến việc phải làm với Liên xô và cách ứng phó với Gorbachev..."

Thực ra họ không cần phải nói gì với Gorbachev. Cuối năm 1991, đất nước lâm vào tình trạng có một không hai-không có một tổng thống thực quyền. Không ai nghe lời Gorbachev, không ai chấp hành lệnh của ông ta. Phương Tây như điếc trước những lời kêu cứu viện trợ tài chính của ông. Các nhà lãnh đạo của các nước Cộng hòa tụ tập ở Novo-Ogarevo theo sáng kiến của Gorbachov cũng không ủng hộ phương án thành lập Liên minh các nhà nước có chủ quyền. Khi mà các cuộc đàm phán đi vào ngõ cụt, Shushkevich đề nghị Eltsin tổ chức cuộc gặp ở Belorussia mà không mời Gorbachev. Eltsin bay đến Minsk,và Shushkevich gọi điện cho Kravchuk gọi ông này đến. Cũng trong ngày này, 1/12/1991, Ucraina đã tổ chức trưng cầu dân ý về độc lập. Tiến trình tan rã Liên xô đang đi đến hồi cuối cùng.

Bây giờ thì đa số những người tham gia ký kết Hiệp định đều thề thốt rằng họ đã làm tất cả những gì có thể. Quả thực, vào thời điểm đó Liên xô đang lâm bệnh trọng và trên thực tế là đã chết. "Vậy thì ai sẽ có trách nhiệm ký giấy chứng tử đây?"-Cựu thủ tướng Nga S.Shakhrai đã nói như vậy trong phim. Nhiều chính trị gia vào thời điểm đó cũng nghĩ như vậy. Sự hồi sinh của một cường quốc là công việc của những người khác.

Người Nga vẫn còn luyến tiếc Liên xô

Nhân kỷ niệm sự kiện 15 năm ký Hiệp định Belovezh chấm dứt sự tồn tại của Liên xô, công ty "Bashkirova và cộng sự" đã công bố cuộc thăm dò ý kiến mới nhất về thái độ của các công dân Nga đối với việc Liên xô tan rã.

Các nhân viên của Bashkirova đã phát phiếu thăm dò cho 1500 công dân Nga từ 18 tuổi trở lên.Trả lời câu hỏi:"Quý vị có cho rằng việc sụp đổ Liên xô là tất yếu và có thể ngăn chặn được việc đó không?", có tới 52,7% trả lời sự tan rã Liên xô không phải là điều tất yếu và có thể ngăn được điều đó. Thật thú vị trong nhiều năm qua, thái độ của người dân Nga với sự kiện này hầu như không thay đổi. Năm 2003, có tới 56% người đồng ý với ý kiến trên. Năm 2003, có 64% "lấy làm tiếc vì Liên xô tan vỡ" và năm nay con số đó là 56,3%.
Song song với việc điều tra ý kiến người Nga, các nhà xã hội học đã lấy ý kiến của các công dân thuộc 3 nước Cộng hòa Trung Á của Liên xô trước đây: Tadjikistan, Kirgiztan và Kazastan. Họ phát phiếu thăm dò ý kiến 1000 người (trên 18 tuổi) của mỗi nước với câu hỏi tương tự như trên. Kết quả như sau: 62,2% người Tadjikistan, 78,4% người Kirgiztan, 54,7% người Kazastan bày tỏ sự tiếc nuối vì Liên xô tan vỡ.

(Theo RG.ru và bashkirova-partners.ru)

Vâng! chúng ta đã được đọc và nghe nhiều về sự tan rã của Liên Xô trên các thông tin đại chúng, nhưng hình như mới có của Nga và Việt Nam là nói nhiều về vấn đề này. Nay tôi muốn đưa ra bản dịch khác cho nguồn tài liệu thêm phong phú để mọi người tham khảo.

Cuộc cải cách tại Liên Xô

Một chương trình cải tổ về kinh tế, xã hội và sắp xếp lại cơ cấu tổ chức của tổng bí thư Mikhail Gorbachev tại kỳ họp lần thứ hai mươi của hội nghị đảng cộng sản vào năm 1986 đã không định trước được nhiều các nguyên nhân xúc tác khác sẽ hủy diệt đi một chuyên chính vô sản của chủ nghĩa Marxist-Leninist-Stalinist đã được tạo dựng nên gần ba phần tư thế kỷ qua.

Cả thế giới đang theo dõi tình hình trong một sự hoài nghi, nhưng với việc quân đội của Xô Viết rút khỏi Afganistan đã làm lòng tin của mọi người lớn mạnh. Chính quyền dân chủ đã thay thế cho chế độ cộng sản trên nhiều nước Đông Âu, hai nhà nước Đức đã hợp nhất, Hiệp ước Warsaw bị hủy bỏ và chiến tranh Lạnh chấm dứt.

Trên đất nước Xô Viết, dù sao cũng tự mình chuyển đổi theo các chính sách mới đã được hòa nhập đó. Họ sửa đổi nhưng không thay thế hoàn toàn các nền tảng của những chính sách cũ đã được xây dựng theo phương thức chuyền thống - Tất cả các quyền lực là do đảng nền kinh tế và xã hội nắm giữ. Họ đặt những nền móng mới cho tự do hội họp, tự do tôn giáo và tự do ngôn luận, có quyền đình công và bất kỳ một tổ chức hoặc cá nhân nào có năng lực cũng có thể đứng ra đấu thầu các công trình xây dựng, đầu tư dịch vụ… cho dù tổ chức, cá nhân đó không thuộc liên bang Xô Viết. Nhưng người ta cũng có thể dự đoán trước là rất khó có thể tiễu trừ hết được những cay đắng, khổ hạnh và những rủi ro cho nhiều lớp người trong dân chúng cũng như trong nền kinh tế và xã hội sẽ than trách về những bất đồng, những bãi công hàng loạt và tỉ lệ tội phạm sẽ tăng cao.

Gorbachev đã đưa ra kế hoạch của các chính sách mới để bắt dầu thiết lập một nền kinh tế thị trường cho khuyến khích tư nhân hóa và có lợi cho các ngành công, nông nghiệp Xô Viết. Nhưng vì còn nhiều các qui tắc hạn chế của đảng, sự quá tập trung và đặc quyền trong quyền lực vẫn còn tồn tại nên các chính sách mới này không thành công được cho nền kinh tế như mong đợi. Theo đó không bao lâu sau các hàng hóa rất khó kiếm được ở trong các kho hàng dự trữ cũng như ở các cửa hàng bán lẻ, người dân thì luôn bất ổn về giá cả leo thang và nhiều những cuộc tàn sát, đàn áp đẫm máu ở các nước thuộc Liên Xô cũ đã xảy ra thường xuyên…

Nthach1 dịch từ nguyên bản tiếng Anh - http://www.ibiblio.org

Trong cuộc chính biến vào tháng mười năm 1993 tại Nga đã được nhiều người nhắc đến. Ở Việt Nam các thông tin đại chúng cũng đã đưa tin, nhưng chưa đựơc thật hoàn chỉnh lắm. Nay tôi post lại bài này do một nhóm phóng viên nước ngoài thường trú tại Moscova ghi lại, nó tuy chưa phải toàn cảnh (theo nhận thức của riêng tôi) nhưng cũng phần nào nói thêm chút ít về sự kiện này. Mong các bác góp ý và bổ xung thêm.


Cơn gió "Nhẹ" giữa bầu trời Moscova

Cuộc xung đột đã kéo dài đang trên đà phát triển lên đến đỉnh điểm là một sự kiện nóng bỏng nhất tại Moscova vào những ngày 3-4 tháng mười hai năm 1993. Cuối năm 1991, B.Yelsin và các tổng thống thuộc các nước cộng hòa thuộc Liên Xô cũ đã ký một hiệp ước giải thể liên bang cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô Viết (CCCP). Cuối tháng 12 năm 1991, M.Gorbachev rời khỏi điện Kremlin.

Đầu năm 1992, chỉ mới sau khi Liên Xô bị tan rã không bao lâu. B. Yeltsin và chính quyền của ông đã kiên quyết bắt đầu thực thi một chính sách về tiết kiệm tiền tệ,nhưng nó đã làm cho số người không đồng thuận ngày càng tăng thêm. Chính sách này đã được mọi người chuyền miệng bằng câu “ một cú sốc không liệu pháp”, nó trái ngược với tên gọi “liệu pháp cho cú sốc” của sự cải cách nền kinh tế tại Balan. Do sự sụp đổ của Liên Xô, hệ thống kinh tế thì chịu sự kiểm soát chỉ đạo tập trung của trung ương, nền kinh tế và thương mại truyền thống bị trói buộc, các thị trường ngày càng bị mất dần. Điều kiện cuộc sống của đa số dân chúng ở Nga nhanh chóng suy yếu. Về chính phủ và cân bằng kinh tế bị khủng hoảng ,thậm chí nó đã còn tồi tệ hơn bằng sự đấu tranh cho quyền lực giữa các bên là đương kim tổng thống Yelsin và phe đối lập trong quốc hội Nga (cùng với phó tổng thống Rutskoi). Dưới sức ép từ quốc hội, trong tháng 12 năm 1992 thủ tướng E. Gaidar buộc phải từ chức, nhưng vẫn chưa chấm dứt được cuộc xung đột. Vào những tháng của đầu năm 1993 cả hai phe luôn gắng giành thêm quyền lực về mình, nhưng tất cả đều thất bại.

Ngày 21/9/1993, Yelssin đã ra sắc lệnh giải tán quốc hội và tổ chức bầu cử quốc hội mới vào ngày12 tháng 12. Tại một phiên họp khẩn cấp của quốc hội tại (Nhà Trắng của Nga). Phó tổng thống Rutskoi tuyên bố rằng ông sẽ đắc cử vào chức vụ tổng thống, quốc hội và những người ủng hộ ông sẽ không tuân theo các mệnh lệnh của tổng thống Yelssin nữa. Mặc dù vậy, G.Zyuganov và các nhà lãnh đạo cao cấp của đảng cộng sản Nga đã không tham gia vào các sự kiện này, Những người không thuộc đảng cộng sản và những tổ chức những người theo chủ nghĩa dân tộc thì tích cực ủng hộ quốc hội. Ngày 2-3 tháng mười, những người thuộc phe ủng hộ quốc hội đã xây dựng những chướng ngại vật và ngăn chặn giao thông trên những đường phố chính ở Moscova. Ngày 3 tháng mười, một đám đông dân chúng thuộc phe ủng hộ quốc hội đã tấn công vào hàng rào cảnh sát làm bảo vệ xung quanh khu vực Nhà Trắng (chính vị trí này do quốc hội đã tự đặt ra làm phòng thủ) và bắt giữ được thị trưởng của thành phố Moscova. Lúc lâu sau đám đông dân chúng này đã được Rutskoi đón chào tại bancông của Nhà Trắng và đã đề nghị họ bao vây và chiếm giữ trung tâm truyền hình quốc gia Ostankino . Vào buổi chiều cùng ngày một lực lượng nhỏ lính dù Nga (khoảng 40 người) đã bảo vệ và ngăn chặn được cuộc tấn công vào đài truyền hình Ostankino, nhưng một phần của trung tâm TV bị hư hại nặng nề. Trong một vài giờ trước đó, trực tiếp E.Gaidar đã kêu gọi dân chúng hãy ủng hộ tổng thống. Vào nửa đêm tất cả các kênh truyền hình chính của Ostankino bất ngờ ngừng hoạt động. Nhưng còn một kênh chính khác vẫn tiếp tục hoạt động từ trường quay dự phòng ở một trung tâm TV khác, Tuy nhiên chương trình truyền hình này hầu như không đưa tin gì về sự tấn cống ở tại Ostankino. Trong khi đó số dân chúng Moscova ủng hộ tổng thống Yelsin đã tập trung tại khu vực trung tâm thành phố và đã xây dựng nhiều chướng ngại vật nhằm ngăn chặn những lực lượng ủng hộ quốc hội có thể tấn công, để bảo vệ những nhân vật quan trọng trong chính phủ và các quan chức khác. Vào buổi sáng ngày hôm sau những chướng ngại vật để phòng thủ này vẫn chưa được dỡ bỏ.

Trong buổi sáng ngày 4 tháng mười, sau vài ngày do dự, một số người thuộc lực lượng quân đội Nga đã quyết định ủng hộ tổng thống B.Yelsin. Một lực lượng xe tăng thiết giáp đã bao vây quanh tòa nhà quốc hội từ 5 giờ sáng và bắt đầu nã pháo vào đây lúc 7 giờ. Cuộc công kích đã liên tục suốt cả ngày hôm đó. Cùng kết hợp với sự công pháo này là những tay xạ tỉa rất trung thành đã bắn vào những tầng trên của một vài tòa nhà trong khu thương mại thành phố Moscova. Trong khi đó những người bảo vệ quốc hội cũng đã được trang bị súng chống tăng do vậy họ cũng đã bắn hạ được vài chiếc tăng trong đợt công pháo đó. Một lượng lớn thanh, thiếu niên và những người dân Moscova khác đã bị thu hút bởi sự kiện này, nên họ đã đến xung quanh tòa nhà quốc hội để tò mò quan xát, một vài trong số họ đã bị chết hoặc bị thương do trúng phải những viên đạn lạc.

5 giờ chiều cùng ngày. Lực lượng đặc biệt đã tấn công vào tào nhà quốc hội, chủ tịch quốc hội và phó tổng thống Rutskoi bị bắt giữ. Tuy nhiên vẫn còn nhiều tay xạ thủ thuộc phe ủng hộ quốc hội vẫn kháng cự và nã súng nhiều giờ sau đó, do vậy một vài người dân thường bị thương vong trên đường phố Moscova. Trong thời gian chiều và tối các ngày 4-5 tháng mười, lực lượng quân đội cùng cảnh sát truy lùng các tay xạ thủ này trong khu vực thương mại của Moscova. Một vài ngày sau, Dưới áp lực của Tổng thống, người đứng đầu của tòa án hiến pháp Nga bị xử bắn, do ông ta đã chống đối lại lực lượng quân đội và có những giải pháp rất dữ dội về cuộc xung đột giữa tổng thống và quốc hội.
Một vài tháng sau, vào ngày 26/2/1994, tất cả những người lãnh đạo chiến dịch chống lại tổng thống đã được tha và được phóng thích khỏi nhà giam. Trong các báo cáo của chính quyền, trong sự kiện tháng mười năm 1993 đã làm thiệt mạng 146 người và làm bị thương khoảng 1000 người. Chính phủ đã chi hơn 300 triệu USD trong năm 1994 chỉ để phục hồi và sửa chữa lại tòa nhà quốc hội.

Nthach1 dịch từ nguyên bản.

17 năm - Ngày chính biến 19-08-1991
 

Nhân dịp 17 năm ngày chính biến, xem lại một số "Văn bản" như các thông báo về việc thành lập Ủy ban Quốc gia về Tình trạng Khẩn cấp, lời kêu gọi của Uỷ ban gửi tới toàn dân Liên Xô...

---

1. УКАЗ ВИЦЕ-ПРЕЗИДЕНТА СССР

В связи с невозможностью по состоянию здоровья исполнения Горбачевым Михаилом Сергеевичем своих обязанностей Президента СССР на основании статьи 127/7 Конституции СССР вступил в исполнение обязанностей Президента СССР с 19 августа 1991 года.

Вице-президент СССР Г.И. ЯНАЕВ.
18 августа 1991 года.

2. ЗАЯВЛЕНИЕ СОВЕТСКОГО РУКОВОДСТВА

В связи с невозможностью по состоянию здоровья исполнения Горбачевым Михаилом Сергеевичем обязанностей Президента СССР и переходом в соответствии со статьей 127/7 Конституции СССР полномочий Президента Союза ССР к вице-президенту СССР Янаеву Геннадию Ивановичу;

в целях преодоления глубокого и всестороннего кризиса, политической, межнациональной и гражданской конфронтации, хаоса и анархии, которые угрожают жизни и безопасности граждан Советского Союза, суверенитету, территориальной целостности, свободе и независимости нашего Отечества;

исходя из результатов всенародного референдума о сохранении Союза Советских Социалистических Республик;

руководствуясь жизненно важными интересами народов нашей Родины, всех советских людей, заявляем:

1. В соответствии со статьей 127/3 Конституции СССР и статьей 2 Закона СССР "О правовом режиме чрезвычайного положения", и идя навстречу требованиям широких слоев населения о необходимости принятия самых решительных мер по предотвращению сползания общества к общенациональной катастрофе, обеспечения законности и порядка, ввести чрезвычайное положение в отдельных местностях СССР на срок 6 месяцев с 4 часов по московскому времени 19 августа 1991 года.

2. Установить, что на всей территории СССР безусловное верховенство имеют Конституция СССР и законы Союза ССР.

3. Для управления страной и эффективного осуществления режима чрезвычайного положения образовать Государственный комитет по чрезвычайному положению в СССР (ГКЧП СССР) в следующем составе:

Янаев Г.И. - и.о. Президента СССР
Павлов В.С. - премьер-министр СССР
Бакланов О.Д. - первый заместитель председателя Совета Обороны СССР
Крючков В.А. - председатель КГБ СССР
Пуго Б.К. - министр внутренних дел СССР
Стародубцев В.А. - председатель Крестьянского союза СССР
Тизяков А.И. - президент Ассоциации государственных предприятий и объектов промышленности, строительства, транспорта и связи СССР
Язов Д.Т. - министр обороны СССР

4. Установить, что решения ГКЧП СССР обязательны для неукоснительного исполнения всеми органами власти и управления, должностными лицами и гражданами на всей территории Союза ССР.

Г. ЯНАЕВ, В.ПАВЛОВ, О. БАКЛАНОВ.
18 августа 1991 года

3. ОБРАЩЕНИЕ К СОВЕТСКОМУ НАРОДУ

Соотечественники!
Граждане Советского Союза!

В тяжкий, критический для судеб Отечества и наших народов час обращаемся мы к вам! Над нашей великой Родиной нависла смертельная опасность! Начатая по инициативе М.С. Горбачева политика реформ, задуманная как средство обеспечения динамичного развития страны и демократизации общественной жизни, в силу ряда причин зашла в тупик. На смену первоначальному энтузиазму и надеждам пришли безверие, апатия и отчаяние. Власть на всех уровнях потеряла доверие населения. Политиканство вытеснило из общественной жизни заботу о судьбе Отечества и гражданина. Насаждается злобное глумление над всеми институтами государства. Страна по существу стала неуправляемой.

Воспользовавшись предоставленными свободами, попирая только что появившиеся ростки демократии, возникли экстремистские силы, взявшие курс на ликвидацию Советского Союза, развал государства и захват власти любой ценой. Растоптаны результаты общенационального референдума о единстве Отечества. Циничная спекуляция на "национальных чувствах" - лишь ширма для удовлетворения амбиций. Ни сегодняшние беды своих народов, ни их завтрашний день не беспокоят политических авантюристов. Создавая обстановку морально-политического террора и пытаясь прикрыться щитом народного доверия, они забывают, что осуждаемые и разрываемые ими связи устанавливались на основе куда более широкой народной поддержки, прошедшей к тому же многовековую проверку историей. Сегодня те, кто по существу ведет дело к свержению конституционного строя, должны ответить перед матерями и отцами за гибель многих сотен жертв межнациональных конфликтов. На их совести искалеченные судьбы более полумиллиона беженцев. Из-за них потеряли покой и радость жизни десятки миллионов советских людей, еще вчера живших в единой семье, а сегодня оказавшихся в собственном доме изгоями. Каким быть общественному строю, должен решать народ, а его пытаются лишить этого права.

Вместо того, чтобы заботиться о безопасности и благополучии каждого гражданина и всего общества, нередко люди, в чьих руках оказалась власть, используют ее в чуждых народу интересах, как средство беспринципного самоутверждения. Потоки слов, горы заявлений и обещаний только подчеркивают скудость и убогость практических дел. Инфляция власти страшнее, чем всякая иная, разрушает наше государство, общество. Каждый гражданин чувствует растущую неуверенность в завтрашнем дне, глубокую тревогу за будущее своих детей.

Кризис власти катастрофически сказался на экономике. Хаотичное, стихийное скольжение к рынку вызвало взрыв эгоизма: регионального, ведомственного, группового и личного. Война законов и поощрение центробежных тенденций обернулись разрушением единого народнохозяйственного механизма, складывавшегося десятилетиями. Результатом стали резкое падение уровня жизни подавляющего большинства советских людей, расцвет спекуляции и теневой экономики. Давно пора сказать людям правду: если не принять срочных и решительных мер по стабилизации экономики, то в самом недалеком времени неизбежен голод и новый виток обнищания. от которых один шаг до массовых проявлений стихийного недовольства с разрушительными последствиями. Только безответственные люди могут уповать на некую помощь из-за границы. Никакие подачки не решат наших проблем, спасение в наших собственных руках. Настало время измерять авторитет каждого человека или организации реальным вкладом в восстановление и развитие народного хозяйства.

Долгие годы со всех сторон мы слышим заклинания о приверженности интересам личности, заботе о ее правах, социальной защищенности. На деле же человек оказался униженным, ущемленным в реальных правах и возможностях, доведенным до отчаяния.

На глазах теряют вес и эффективность все демократические институты, созданные народным волеизъявлением. Это результат целенаправленных действий тех, кто, грубо попирая Основной Закон СССР, фактически совершает антиконституционный переворот и тянется к необузданной личной диктатуре. Префектуры, мэрии и другие противозаконные структуры все больше явочным путем подменяют собой избранные народом Советы.

Идет наступление на права трудящихся. Права на труд, образование, здравоохранение, жилье, отдых поставлены под вопрос.

Даже элементарная личная безопасность людей все больше и больше оказывается под угрозой. Преступность быстро растет, организуется и политизируется. Страна погружается в пучину насилия и беззакония. Никогда в истории страны не получали такого размаха пропаганда секса и насилия, ставящие под угрозу здоровье и жизнь будущих поколений. Миллионы людей требуют принятия мер против спрута преступности и вопиющей безнравственности.

Углубляющаяся дестабилизация политической и экономической обстановки в Советском Союзе подрывает наши позиции в мире. Кое-где послышались реваншистские нотки, выдвигаются требования о пересмотре наших границ. Раздаются даже голоса о расчленении Советского Союза и о возможности установления международной опеки над отдельными объектами и районами страны. Такова горькая реальность Еще вчера советский человек, оказавшийся за границей, чувствовал себя достойным гражданином влиятельного и уважаемого государства. Ныне он - зачастую иностранец второго класса, обращение с которым несет печать пренебрежения либо сочувствия.

Гордость и честь советского человека должны быть восстановлены в полном объеме.

Государственный комитет по чрезвычайному положению в СССР полностью отдает себе отчет в глубине поразившего нашу страну кризиса, он принимает на себя ответственность за судьбу Родины и преисполнен решимости принять самые серьезные меры по скорейшему государства и общества из кризиса.

Мы обещаем провести широкое всенародное обсуждение проекта нового Союзного договора. Каждый будет иметь право и возможность в спокойной обстановке осмыслить этот важнейший акт и определиться по нему. ибо от того, каким станет Союз, будет зависеть судьба многочисленных народов нашей великой Родины

Мы намерены незамедлительно восстановить законность и правопорядок, положить конец кровопролитию, объявить беспощадную войну уголовному миру, искоренять позорные явления, дискредитирующие наше общество и унижающие советских граждан. Мы очистим улицы наших городов от преступных элементов, положим конец произволу расхитителей народного добра.

Мы выступаем за истинно демократические процессы, за последовательную политику реформ, ведущую к обновлению нашей Родины, к ее экономическому и социальному процветанию, которое позволит ей занять достойное место в мировом сообществе наций.

Развитие страны не должно строиться на падении жизненного уровня населения В здоровом обществе станет нормой постоянное повышение благосостояния всех граждан.

Не ослабляя заботы об укреплении и защите прав личности, мы сосредоточим внимание на защите интересов самых широких слоев населения, тех, по кому больше всего ударили инфляция, дезорганизация производства, коррупция и преступность.

Развивая многоукладный характер народного хозяйства мы будем поддерживать и частное предпринимательство, предоставляя ему необходимые возможности для развития производства и сферы услуг.

Нашей первоочередной заботой станет решение продовольственной и жилищной проблем. Все имеющиеся силы будут мобилизованы на удовлетворение этих самых насущных потребностей народа.

Мы призываем рабочих, крестьян, трудовую интеллигенцию, всех советских людей в кратчайший срок восстановить трудовую дисциплину и порядок, поднять уровень производства, чтобы затем решительно двинуться вперед. От этого зависит наша жизнь и будущее наших детей и внуков, судьба Отечества.

Мы являемся миролюбивой страной и будем неукоснительно соблюдать все взятые на себя обязательства. У нас нет ни к кому никаких притязаний. Мы хотим жить со всеми в мире и дружбе. Но мы твердо заявляем, что никогда и никому не будет позволено покушаться на наш суверенитет, независимость и территориальную целостность. Всякие попытки говорить с нашей страной языком диктата, от кого бы они ни исходили, будут решительно пресекаться.

Наш многонациональный народ веками жил исполненный гордости за свою Родину, мы не стыдились своих патриотических чувств и считаем естественным и законным растить нынешнее и грядущее поколения граждан нашей великой державы в этом духе.

Бездействовать в этот критический для судеб Отечества час - значит взять на себя тяжелую ответственность за трагические, поистине непредсказуемые последствия. Каждый, кому дорога наша Родина, кто хочет жить и трудиться в обстановке спокойствия и уверенности, кто не приемлет продолжения кровавых межнациональных конфликтов, кто видит свое Отечество в будущем независимым и процветающим. должен сделать единственно правильный выбор. Мы зовем всех истинных патриотов, людей доброй воли положить конец нынешнему смутному времени.

Призываем всех граждан Советского Союза осознать свой долг перед Родиной и оказать всемерную поддержку Государственному комитету по чрезвычайному положению в СССР, усилиям по выводу страны из кризиса.

Конструктивные предложения общественно-политических организаций, трудовых коллективов и граждан будут с благодарностью приняты как проявление их патриотической готовности деятельно участвовать в восстановлении вековой дружбы в единой семье братских народов и возрождении Отечества.

Государственный комитет по чрезвычайному положению в СССР.
18 августа 1991 года.

http://mgo-rksmb.narod.ru/Education/lukianov.jpg

Bạn Nina có thời gian chuyển ngữ sang tiếng Việt nhé, Cảm ơn!

Bác TLV ơi!mọi người trong NNN cũng như bác đều yêu mến nước Nga,nhưng bác yêu nước nga đến mức sử dụng luôn tiếng Nga để bày tỏ tình cảm của mình trước bàn dân thiên hạ trong NNN thì e là không ổn.bác cứ viết tiếng việt tụi mình sẽ hưởng ứng theo bạn.

.

Bác sniper_hunglam ơi! bác TLV cũng rất bận nên đã có "nhời " với Nina rồi đấy chứ: Bạn Nina có thời gian chuyển ngữ sang tiếng Việt nhé, Cảm ơn! . Mong bạn hãy đọc hết bài rồi hãy có ý kiến cho chính xác :emoticon-0150-hands

Nhân 18 năm ngày chính biến, có thông tin điều tra xã hội học do trung tâm Levada tiến hành:

18 лет спустя. О ГКЧП, "путче" и "победе демократии"

18 лет назад произошли события, которые были названы путчем и попыткой государственного переворота. Утром 19 августа весь мир узнал, что власть в СССР перешла в руки Государственного комитета по чрезвычайному положению. Спустя трое суток победу праздновали демократы во главе с Борисом Ельциным. Что было дальше - хорошо известно...

Впрочем, оценка тех событий рядовыми гражданами нашей страны существенно отличается от той, которую в первые годы после "победы над ГКЧП" провозглашали "победители". Для большинства жителей России августовские события 1991 года стали простым эпизодом в борьбе за власть. А чуть меньшее количество людей считает, что произошедшее имело трагические последствия для страны.

Накануне очередной годовщины "путча" социологи из Аналитического центра Юрия Левады провели опрос, посвященный событиям 19-21 августа 1991 года.

Результаты опроса еще раз зафиксировали крайне низкое число людей, считающих, что в августе 1991 года победила демократия. Таковых набралось 9 процентов от общего числа респондентов. Для сравнения Левада-Центр приводит данные аналогичного опроса в 1994 году (тогда он был проведен впервые). Тогда про победу демократии заявили 7 процентов опрошенных. За прошедшие 15 лет количество людей, уверенных в этом, практически не изменилось.

Большая часть опрошенных, как и в 1994 году, называет августовские события простым эпизодом борьбы за власть в высшем руководстве страны. Впрочем, если сейчас об этом говорят 42 процента опрошенных, то 15 лет назад людей, придерживающихся аналогичного мнения, было больше - 53 процента.

Однако за это время выросло число людей, уверенных в том, что 19-21 августа стало "трагическим событием, имевшим гибельные последствия для страны и народа". В 1994 году таковых было 27 процентов, ныне - 33.

Не определились с оценкой 16 процентов опрошенных. 15 лет назад таковых было 13 процентов.

Мнения о том, что события августа 1991 года были эпизодом борьбы за власть, придерживаются 48 процентов служащих, 47 процентов предпринимателей, 46 процентов безработных. Подобная оценка характерна для россиян в возрасте 40-50 лет (46 процентов), со средним специальным образованием (43 процента) и жителей городов с населением до 100 тысяч человек (46 процентов).

Стоит отметить, что опрошенные социологами военные и сотрудники правоохранительных органов в большинстве своем считают события 19-21 августа 1991 года трагическими. Таковых оказалось 46 процентов. Схожего мнения придерживаются пенсионеры по возрасту (41 процент от числа опрошенных из этой группы) и, вообще, люди старше 55 лет со средним специальным образованием (35 процентов) и жители городов с населением 100-500 тысяч человек (45 процентов).

"Победой демократической революции над КПСС" называют произошедшее 19-21 августа 1991 года 16 процентов специалистов, 14 процентов предпринимателей. В целом такого мнения придерживаются 11 процентов людей моложе 25 лет, с высшим образованием (15 процентов) и москвичи (15 процентов).

Антон Пономарев
http://pravda.ru/politics/authority/...321196-gkchp-0

Tháng 8 “đen đủi” đối với nước Nga hiện đại

Nguồn:http://www.nakanune.ru/news/2009/08/26/22168898

Trong 18 năm vừa qua tháng 8 là một tháng rất dữ đối với nước Nga và không gian hậu xô viết. Đảo chính, khủng hoảng, chiến tranh, khủng bố và thảm hoạ luôn đi cùng với tháng 8.

Năm 1991: từ ngày 19 – 21 tháng 8 cuộc phiến loạn “gê – ka – chê – pê” ở Matxcova. Lịch sử Liên Xô chấm dứt, sau đó trên bản đồ xuất hiện các nước cộng hoà mới, 15 nước được công nhận và 5 nước không được công nhận (ở thời điểm đó).

Năm 1992: ngày 14 tháng 8 quân đội Gruzia bắt đầu tiến vào Abkhazia, chiến tranh kéo dài đến mùa thu năm 1993. 27 tháng 8 máy bay Tu-134 nổ tung ở gần Ivanovo, 84 người thiệt mạng.

Năm 1996: ngày mùng 6 tháng 8 các toán phiến quân tấn công Groznưi. Sau hai ngày chúng đã kiểm soát được toàn bộ thành phố, ngoại trừ khu vực nhà chính phủ , khu Khankal và sân bay “Phương Bắc”. Ngày 31 tháng 8 ký kết hoà ước Khasaviutor, chính thức chấm dứt cuộc chiến Chesnia lần thứ nhất.

Năm 1998: ngày 17 tháng 8 chính phủ Nga tuyên bố ngừng thanh toán nhiều món nợ.

Năm 1999: ngày mùng 2 và 7 tháng 8 phiến quân Chesnia xâm nhập vùng Tsumadinski và Botlikhski thuộc Dagestan. Cuộc chiến Chesnia lần thứ hai bắt đầu.

Năm 2000: ngày mùng 8 tháng 8 - vụ khủng bố ở lối đi ngầm ở quảng trường Puskin Matxcova, 15 người chết. Ngày 12 tháng 8 tàu ngầm nguyên tử Kursk chìm ở biển Baren, toàn bộ thuỷ thủ đoàn 118 người tử nạn.

Năm 2002: ngày mùng 8 tháng 8 vòi rồng mạnh ở Novorosiski và Shirokaya Balka làm chết 130 người. Ngày 19 tháng 8 – máy bay trực thăng vận tải Mi-26 rơi trúng bãi mìn ở gần Khankal cướp đi sinh mạng của 127 binh lính.

Năm 2003: ngày 1 tháng 8 một chiến binh liều chết lái xe tải chở bom lao vào toà nhà của bệnh viện quân y ở Mozdok (Bắc Osetia), 50 người chết.

Năm 2004: ngày 21 tháng 8 - phiến quân đột kích vào Groznưi giết 48 người dân địa phương và 30 cảnh sát. Ngày 24 tháng 8 - các nữ chiến binh liều chết làm nổ hai máy bay chở khách Tu-134 và Tu-154 giết chết 93 người Nga.

Năm 2006: ngày 22 tháng 8 máy bay chở khách Tu-154 bị nổ ở Donetsk (Ukraina) 170 người chết.

Năm 2008: từ ngày 8 – 12 tháng 8 – “Cuộc chiến tranh 5 ngày” ở Nam Osetia bắt đầu bằng cuộc tấn công của Gruzia. Cũng trong tháng này bắt đầu cuộc khủng hoảng kinh tế mới.

Năm 2009: ngày 17 tháng 8 - một kẻ liều chết lái chiếc xe cài bom lao vào toà nhà bộ Nội vụ (Công an) ở Nazran (Ingusetia) làm chết 25 dân thường. Cùng lúc đó ở đầu kia của nước Nga xảy ra tai nạn ở nhà máy thuỷ điện Sayano-Shushenski, 71 công nhân chết, bốn người mất tích.

Một trong những kẻ phá vỡ Liên bang Xô viết lĩnh lương hưu 1 đô-la/tháng

http://img.lenta.ru/news/2010/05/28/letter/picture.jpg

Stanislav Shushkevich-Chủ tịch Xô viết tối cao Belorussia thời kỳ 1991-1994 một trong những người đã ký vào Hiệp ước Belovezh chấm dứt sự tồn tại của Liên xô vào tháng 12/1991 hiện lĩnh lương hưu 3200 rúp Belarus, tương đương 1 đô-la/tháng.
Mức lương này được tổng thống Lukashenco duyệt từ năm 1997, sau nhiều lần trượt giá hiện chỉ còn giá trị "hài hước" như trên.
Ông này hiện đang viết đơn kêu cứu gửi Thủ tướng và lãnh đạo lưỡng viện, Chánh văn phòng tổng thống.
Chẳng biết có nên cơm cháo gì không.
http://lenta.ru/news/2010/05/28/letter/

Về lá thư yêu cầu khiếu nại kêu cứu của ông Shushkevich, một trong những kẻ phá hoại Liên xô, đã có một bài phản biện khá thú vị của nhà văn, nhà báo L.Rudnitskii mà đoạn trích dưới đây là một ví dụ:
[QUOTE]Кто еще присутствовал среди «терминаторов», уничтожавших СССР в Беловежской пуще? Леонид Кравчук и Борис Ельцин. Никто из них впоследствии на пенсии не жаловался, хотя, возможно, пенсия такого же размера, как и у Шушкевича, была бы для них более справедливой.

Если ненадолго отвлечься от сюжета, то что есть пенсия? Помимо всего прочего, в ней заложена еще и благодарность общества за то, что человек сделал на протяжении своей активной жизни для этого общества. Одни всю жизнь честно трудились, укрепляли государство, а другие это государство разрушили в один момент, перечеркнув труд и жертвы сотен миллионов. Справедливости же хотят как те, так и другие. Ну не странно ли это? Неужели разрушители не чувствуют, что в их требованиях есть нечто противоестественное?

Странно еще и другое. СССР разрушили на радость Западу, отрицать это не станет никто. Запад сразу же получил такие преимущества, о которых и мечтать прежде не смел. Что же он не взял на себя, в знак благодарности, заботу о пенсионном обеспечении своих благодетелей? Это не обязательно могла быть пенсия – какие-нибудь гранты, фонды и прочая тоже подошли бы. Но нет, Запад прагматичен: они больше ему не нужны, чувство благодарности ему неведомо. Как говорится, ничего личного, только бизнес. А бизнес уже сделан. Вот и приходится тем, кого Запад позабыл, писать открытые письма... Кстати говоря, почему письмо открытое? Уж не потому ли, что закрытые читать не хотят?/QUOTE]
http://news.km.ru/razrushitelyu_sssr_zaxotelos_spr

Bài học lịch sử về sự sụp đổ của Đảng Cộng sản Liên Xô
 

Đọc chơi cho đỡ buồn thôi!!!
Đọc xong chấm điểm chính tả giùm em nhé, máy pác viết bài này chắc chưa học chính tả kỹ!
Bài học lịch sử về sự sụp đổ của Đảng Cộng sản Liên Xô

Báo Thời Nay - một ấn phẩm của báo Nhân Dân - mới đây đăng loạt bài viết về những bài học trong sự sụp đổ của Đảng Cộng sản Liên Xô. Bài dưới đây nói về tầng lớp đặc quyền gồm các cán bộ đảng viên cấp cao của nước này.

Vào một ngày mùa thu năm 1988, đột nhiên có hàng trăm, hàng nghìn nguời tụ tập bên ngoài của một cửa hàng ở thủ đô Matxcơva. Nguyên nhân gì đã khiến cho cửa hàng không phải là lớn này trở thành tâm điểm của dư luận?

Đây là một cửa hàng đặc biệt, chuyên phục vụ một số khách hàng đặc biệt, và hôm đó là ngày cuối cùng trước khi cửa hàng tuyên bố bị đóng cửa. Người dân Liên Xô gọi các khách hàng đặc biệt của cửa hàng đặc biệt này là những người thuộc tầng lớp đặc quyền. Tầng lớp đặc quyền này từng bước hình thành dưới thời Brezhnev và tiếp tục phát triển dưới thời Gorbachev; và đó là một chất xúc tác gây nên sự tan rã từ bên trong Đảng CS Liên Xô, là cũng một trong các nhân tố quan trọng thúc đẩy biến cố Liên Xô.

Sau Cách mạng Tháng Mười, chiến tranh và nạn đói đe dọa nghiêm trọng đối với chính quyền Xô Viết còn non trẻ. “Rồi sẽ có bánh mì và sẽ có tất cả”, câu nói đầy ấn tượng của Vasili trong bộ phim Lenin trong Tháng Mười đã trở thành câu nói thịnh hành một thời ở Liên Xô.

Ngày nay, người ta khó có thể tin rằng những người làm việc gần gũi với Lenin từng nhường nhịn, chia sẻ cho nhau chỉ một mẩu bánh mì, nhưng đây là sự thật của lịch sử. Nhà làm phim đã dựa vào một câu chuyện có thật hồi ấy để dựng nên tình tiết này trong phim. Năm 1918, chính quyền Xô Viết gặp phải một cuộc khủng hoảng lương thực. Tại một cuộc họp của UBND, Churuva lúc đó đang là Ủy viên nhân dân phụ trách vấn đề lương thực, bất ngờ bị ngất xỉu. Người ta phải khẩn cấp điều bác sĩ đến khám. Khám xong, bác sĩ kết luận, Churuva bị ngất xỉu do đói!

Là quan chức cao nhất phụ trách vấn đề lương thực của chính quyền Xô Viết, Churuva nắm trong tay quyền điều động hàng triệu, thậm chí hàng chục triệu tấn lương thực, nhưng lại không giữ cho riêng mình số thực phẩm đủ để no bụng. Ngay sau đó, Lenin kiến nghị xây dựng nhà ăn điều dưỡng để bảo đảm cho những đồng chí đang ngày đêm lo lắng cho nhân dân được no. Điều này hoàn toàn đúng và không có gì phải bàn cãi.

Nhà ăn điều dưỡng do Lenin khởi xướng năm ấy dần dần mở rộng thành cửa hàng cấp đặc biệt, rồi dần dần quy mô và số lượng của nó đã có sự thay đổi căn bản. Sau nửa thế kỷ, chỉ có những cán bộ đặc biệt cao cấp của Liên Xô mới có thể ra vào tòa nhà không hề có biển hiệu này. Đây là cửa hàng cung cấp đặc biệt lớn nhất Matxcơva.

Vào dịp cuối tuần, những chiếc xe hơi lũ lượt kéo đỗ trước của tòa nhà, chật kín cả dãy phố. Ở đây có đủ các loại hàng hóa xa xỉ của nước ngoài, như rượu brandy của Pháp, whisky của Scotland, thuốc lá thơm Mỹ, chocolate Thụy Sĩ, coffee của Italia, giầy da của Áo, len dạ Anh, máy thu thanh Đức, máy ghi âm Nhật Bản,... có cả các mặt hàng khan hiếm ở Liên Xô.

Báo chí đã nói công khai rằng, đối với những nhân vật thuộc tầng lớp trên thì chủ nghĩa Cộng sản đã được xây xong từ lâu! Chỉ riêng Matxcơva đã có hơn 100 cửa hàng như vậy.

Tầng lớp đặc quyền trong điện Kremlin có quy tắc riêng của mình, chức vụ càng cao đặc quyền càng lớn thì sự chênh lệch về đãi ngộ vật chất mà họ được hưởng so với dân thường càng lớn. Đương nhiên những người được hưởng đặc quyền này chỉ là một bộ phận rất nhỏ trong đội ngũ cán bộ Đảng CS Liên Xô. Thế nhưng thứ đặc quyền này phải chăng là căn nguyên đầu tiên của sự bất mãn xã hội mà tầng lớp này đã gây ra?

Thời kỳ Liên Xô vừa bắt đầu xây dựng chủ nghĩa xã hội, mọi người phấn đấu gian khổ hướng tới một cuộc sống mới. Khi đang phải phấn đấu vất vả để thực hiện lý tưởng chung, xã hội không chấp nhận những hàng vi dành chiếm độc quyền, mưu lợi cá nhân. Vào lúc nhà nước, dân tộc đứng trước nguy cơ tồn vong, nếu nói cán bộ lãnh đạo Đảng CS Liên Xô có đặc quyền gì đó thì đó chính là xung phong ra trận, xả thân chiến đấu, tắm máu sa trường, lãnh đạo nhân dân đánh đuổi quân xâm lược trong tiếng réo hờn căm của Kachiusa.

Thời Stalin, yêu cầu của Đảng với cán bộ nhìn chung rất nghiêm khắc. Khi đó Liên Xô cũng đang phải đương đầu với môi trường chiến tranh tàn khốc và cả sóng to gió lớn của cuộc đấu tranh chính trị. Từng đoàn cán bộ, đảng viên đi ra tiền tuyến. Sự thay đổi cán bộ lãnh đạo diễn ra thường xuyên, tầng lớp đặc quyền không có cơ hội hình thành.

Sau khi lên nắm quyền, Khrushchev đã thực hiện chính sách “cán bộ đặc biệt” theo quy định tại Điều 25 - Điều lệ Đảng CS được Đại hội 22 của Đảng CS Liên Xô thông qua. Cán bộ đảng viên cần thay đổi thường xuyên. Tại các buổi bầu cử diễn ra tại tổ chức đảng cơ sở hàng năm đều có hàng loạt bí thư bị thay thế sau khi kết thúc nhiệm kỳ. Tỷ lệ thay đổi cán bộ lãnh đạo lên tới 60%. Bởi vậy, trong thời kỳ này Liên Xô vẫn chưa hình thành tầng lớp người thật sự được hưởng đặc quyền trong Đảng. Tầng lớp đặc quyền trong Đảng CS Liên Xô chỉ từng bước hình thành sau khi Brezhnev nắm quyền, nhất là vào giai đoạn cuối thời Brezhnev.

Tháng 4-1966, Đảng CS Liên Xô tổ chức Đại hội 23. Đây là Đại hội Đảng đầu tiên diễn ra sau khi Brezhnev nắm quyền điều hành công tác của Ban chấp hành trung ương. Đại hội đã sửa đổi Điều 25 trong Điều lệ Đảng. Brezhnev đặc biệt tâm đắc câu nói của một người có thời gian dài phụ trách công tác ý thức hệ trong Đảng rằng: “Sự ổn định của đội ngũ cán bộ là sự bảo đảm cho thành công”.

Brezhnev theo đuổi sự ổn định của đội ngũ cán bộ một cách phiến diện sau đó phát triển thành chế độ chức vụ. Thực chất là chế độ chức vụ suốt đời, áp dụng với cán bộ lãnh đạo. Các cán bộ cao cấp của Liên Xô như Brezhnev, Suslov đều qua đời khi còn đương chức. Chính sách cán bộ của Brezhnev đã khiến cho các thành viên trong tầng lớp lãnh đạo của Đảng CS Liên Xô gần như không có biến động trong suốt một thời gian dài. Tại Đại hội 23 của Đảng CS Liên Xô, số ủy viên tái đắc cử và liên nhiệm đạt tỷ lệ 79,4%. Tại Đại hội 25, không tính số ủy viên trung ương đã qua đời thì tỷ lệ Ủy viên trung ương liên nhiệm cao tới 90%.

Trong hai nhiệm kỳ Đại hội Đảng cấp tỉnh từ năm 1978 đến năm 1981, chỉ có năm trong số 156 vị trí bí thư tỉnh ủy có sự thay đổi về nhân sự. Đến mùa xuân năm 1978, độ tuổi bình quân của 58 vị phó chủ tịch hội đồng bộ trưởng và bộ trưởng là 70. Thực tế này đã tạo ra một đội ngũ lãnh đạo già nua, đương chức suốt đời.

Hậu quả của chế độ cán bộ này là vừa khiến cho tầng lớp lãnh đạo thiếu đi sức sống vừa dễ hình thành một lực lượng hạt nhân trong tầng lớp đặc quyền. Xét về khách quan, chế độ cán bộ lãnh đạo suốt đời làm cho đội ngũ, tầng lớp đặc quyền không ngừng mở rộng, kéo theo sự không ngừng tăng lên cơ quan hành chính được lập ra để bố trí ngày càng nhiều cán bộ lãnh đạo.

Cuối những năm 70 của thế kỷ trước, số cơ quan cấp ban, bộ trực thuộc T.Ư Đảng CS Liên Xô lên tới 20. Trong đó, đại bộ phận trùng lặp với các cơ quan của chính phủ. Thậm chí tên gọi của những ban, bộ này cũng giống hệt nhau. Như Ban Nông nghiệp, Ban Công nghiệp quốc phòng, Ban Công nghiệp nặng và năng lượng, Ban Chế tạo cơ khí, Ban Văn hóa... Dưới thời Brezhnev, Đảng CS Liên Xô đã tạo đất cho tầng lớp đặc quyền sinh sôi, nảy nở. Nhiều cán bộ cấp cao không khỏi sửng sốt trước chế độ đãi ngộ đặc biệt mà họ được hưởng ngay sau khi được đề bạt.

Ligachev kể lại trong hồi ký rằng: Năm 1983, khi được bổ nhiệm làm Trưởng ban Tổ chức T.Ư Đảng CS Liên Xô, ngay ngày hôm sau ông đã được cấp một chiếc xe ôtô cao cấp. Khi ông yêu cầu thay cho mình một chiếc xe đẳng cấp thấp hơn một chút, không ngờ ông bị Chánh văn phòng T.Ư Đảng phê bình lại rằng: đồng chí làm như thế là một sự đòi hỏi đặc biệt, làm mất phong độ của cơ quan. Nếu không ở trong cuộc, người ta không thể tưởng tượng được những hưởng thụ do đặc quyền mang lại.

Dưới thời Brezhnev, con cái tầng lớp đặc quyền chỉ cần dựa vào địa vị đặc quyền của bố mẹ là có thể dễ dàng được vào học tại những trường đại học tốt nhất. Sau khi tốt nghiệp lại được nhận vào các ban, ngành ưu việt nhất, đồng thời nhanh chóng được nắm giữ những cương vị quyền lực quan trọng. Thậm chí, đặc quyền còn có thể trở thành “lá bùa hộ mệnh” để cán bộ lãnh đạo mặc sức tham nhũng mà không bị cản trở.

Rubanov, con rể của Brezhnev, đã dựa vào quyền thế của bố vợ, quan lộ phất như “diều gặp gió”. Chỉ trong vòng 10 năm, ông ta đã từ một sĩ quan cấp thấp trở thành thượng tướng, sau đó được bổ nhiệm làm Thứ trưởng thứ nhất Bộ Nội vụ. Trong thời gian này, ông ta đã tham ô, nhận hối lộ 650 nghìn rúp, gây ra vụ án “phò mã” chấn động cả nước. Còn Yuri, con trai Brezhnev thì được bổ nhiệm làm Thứ trưởng thứ nhất Bộ Ngoại thương Liên Xô khi còn rất trẻ.

Tháng 1/1982, tại sân bay Matxcơva, một công dân Liên Xô chuẩn bị lên máy bay ra nước ngoài du lịch, nhân viên hải quan đã tìm thấy một lượng lớn kim cương cất giấu trong chiếc túi bí mật trên người. Kết quả điều tra cho thấy, đây là sưu tập cá nhân của nữ huấn luyện viên dạy sư tử ở Rạp xiếc Trung ương. Sau đó không lâu, chuyên gia mỹ thuật và giám đốc của rạp xiếc bị bắt giữ. Người ta còn tìm thấy số kim cương trị giá khoảng 1 triệu USD và nhiều đồ vật quý giá khác tại nhà riêng của chuyên gia mỹ thuật và khoảng 500 nghìn bảng Anh cùng nhiều đồ trang sức, tác phẩm hội họa đắt tiền tại nhà riêng của giám đốc. Đáng nói là, những thứ này đều thuộc sở hữu của Galina - con gái Brezhnev.

Câu chuyện chưa dừng lại ở đó, vụ buôn lậu đồ trang sức, kim cương còn liên quan Thứ trưởng thứ nhất Bộ Ngoại thương Yuri. Vụ việc này lẽ ra thuộc thẩm quyền của Bộ Nội vụ xử lý, nhưng sau đó lại được chuyển sang cho Ủy ban An ninh quốc gia (KGB). Trong khi Phó Chủ tịch thứ nhất của KGB là Svigun, người trực tiếp chỉ đạo vụ án này lại là anh em cọc chèo với Brezhnev. Kết quả là, câu chuyện kết thúc ở đó. Con trai Brezhnev là Yuri và con gái của ông ta là Galina vẫn nhởn nhơ ngoài vòng pháp luật.

Trong 17 năm giữ chức Bộ trưởng Bộ Nội vụ, Selokhov đã lợi dụng chức quyền, biến của công thành của tư. Ông ta không chỉ chiếm khu biệt thự cấp nhà nước lớn nhất của Bộ Nội vụ và nhà khách Bộ Nội vụ làm của riêng mà còn chiếm một tòa chung cư rất lớn ở số 24, phố Hensen. Một lượng lớn tài sản cá nhân của Selokhov và người nhà ông ta được cất giữ trong khu biệt thự cấp nhà nước và tòa chung cư này. Tại một khu biệt thự, chỉ tính thảm trải nhà đã xếp tới bảy tầng, dưới gầm giường nhét đầy những bức tranh sơn dầu của các danh họa Nga.



Dưới thời Brezhnev, tình trạng tham nhũng tại Matxcơva và các nước cộng hòa thuộc Liên bang ngày càng nghiêm trọng. Năm 1980, nhân viên điều tra tình cờ mua một lô cá trích đóng hộp, sau khi mở nắp mới phát hiện bên trong đựng toàn trứng cá Cavian cực đắt. Cá trích sao lại biến thành trứng cá Cavian được?

Sau một thời gian vất vả điều tra, vụ việc đã được làm sáng tỏ. Thì ra một số quan chức Bộ Ngư nghiệp Liên Xô đã bí mật giao dịch với một công ty để họ đóng trứng cá Cavian sản xuất tại Sochi và Astrakhan vào trong những hộp dán nhãn cá trích rồi vận chuyển ra nước ngoài. Công ty phương Tây mua với giá cá trích, sau đó bán chuyển tay. Những người tham gia từ phía Liên Xô sẽ được hưởng lợi nhuận hậu hĩnh từ khoản doanh lợi kếch xù được gửi vào tài khoản ngân hàng Thuỵ Sĩ.

Hành vi buôn lậu này diễn ra trong suốt 10 năm. Kết quả điều tra cho thấy, vụ án này làm Liên Xô tổn thất hàng triệu USD, hơn 300 người dính líu vụ án. Trong đó, có những quan chức cấp cao như Thứ trưởng Ngư nghiệp, Phó Cục trưởng Sản xuất, Tiêu thụ, Quản lý ngư nghiệp cùng các cán bộ, nhân viên Bộ Ngoại thương, Bộ Công nghiệp thực phẩm, Hạm đội Thái Bình Dương, rồi nhân viên cửa hàng tại Matxcơva và các thành phố khác.

Người chịu trách nhiệm phân phối loại sản phẩm đóng hộp này là thị trưởng thành phố Sochi - Volokov, Bí thư thứ nhất Khu ủy Krasnodar trực tiếp quản hạt Sochi là Maidunov. Ông ta là người thân tín của Brezhnev. Khi được lệnh tham gia điều tra vụ án, ông ta đã ra sức bao che cho Volokov. Sau khi báo Văn học đăng tin Volokov bị bắt, Maidunov rất lo lắng, nhiều lần đã lên Matxcơva cầu cứu Brezhnev.

Do mức độ nghiêm trọng của vụ án, Chủ tịch KGB là Andropov đích thân báo cáo vụ việc này với Brezhnev. Trước một loạt chứng cớ rõ ràng, Brezhnev hỏi: “Theo đồng chí nên giải quyết thế nào?”. Andropov đáp: Vụ này phải đưa Maidunov ra tòa. Brezhnev bảo: Làm thế không được. Bây giờ chúng ta không có người đáng tin cậy ở Krasondur, liệu có thể tạm thời thuyên chuyển Maidunov đến nơi khác được không?

Sau đó Maidunov mặc dù bị cách chức nhưng lại được điều lên Matxcơva làm Thứ trưởng Bộ Lương thực Thực phẩm, được sống trong một căn hộ sang trọng tại Matxcơva. Câu chuyện đã kết thúc một cách “êm đẹp” như thế.

Tầng lớp đặc quyền trong Đảng CS Liên Xô trước hết là xuất phát từ chức tước. Có người cho rằng, chức tước càng cao thì đặc quyền càng nhiều, nếu muốn làm quan hoặc thăng chức thì phải lấy lòng, hối lộ các lãnh đạo liên quan. Chức tước vì thế mà có giá. Tại một số nơi, ngay cả chức bí thư đảng ủy cũng có giá. Năm 1969, chức bí thư thứ nhất của một khu ủy Azerbaijan có giá 200 nghìn rúp, bí thư thứ hai có giá 100 nghìn rúp. Hiện tượng mua quan, bán tước cũng tồn tại ở các nước cộng hoà khác trong Liên bang với các hình thức, mức độ khác nhau.

Hội nghị toàn thể tháng 2 năm 1973, Trung ương Đảng Gruzia từng chỉ rõ: Trước đây, công tác tuyển chọn và sử dụng cán bộ đã vi phạm nghiêm trọng nguyên tắc của Chủ nghĩa Lenin. Việc bổ nhiệm cán bộ lãnh đạo không phải căn cứ vào năng lực công tác và phẩm chất đạo đức của họ, mà dựa vào thao túng đằng sau, dựa vào quan hệ quen thân gia đình, dựa trên nguyên tắc có trung thành với cá nhân cấp trên hay không.

Để bảo vệ những lợi ích hiện có, tầng lớp đặc quyền chống lại bất cứ sự cải cách nào ảnh hưởng đến đặc quyền của mình. Bởi vậy, không thể chủ động ngăn chặn tình trạng tham nhũng đang lan tràn trong toàn Đảng, toàn xã hội.

Brezhnev lạnh lùng với từ “cải tổ” rằng: Cải cái gì, cứ làm tốt công việc là được rồi. Cuối thập kỷ 70 của thế kỷ 20, Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Liên Xô và trợ lý của ông soạn thảo một báo cáo về cải tổ kinh tế gây nên sự bất mãn và tẩy chay của một bộ phận các tầng lớp đặc quyền quan liêu. Kết quả, trợ lý của ông bị cách chức.

Tầng lớp đặc quyền đã làm tổn hại nghiêm trọng thanh danh của CNXH, tạo ra hố ngăn cách lớn trong xã hội, làm hư hỏng xã hội. Khoảng cách giữa người dân bình thường và tầng lớp đặc quyền ngày càng lớn. Trong xã hội Liên Xô, người dân bình thường tự gọi mình là “chúng ta”, còn gọi những người đặc quyền là “bọn họ”.

Thế nhưng, khi nói đến tầng lớp đặc quyền trong Đảng CS Liên Xô, chúng ta phải nhấn mạnh mấy điểm sau đây:

- Thứ nhất: Tầng lớp đặc quyền chỉ là khái niệm đặc chỉ đối với một bộ phận cực nhỏ các phần tử thoái hoá, biến chất lạm dụng chức vụ mưu lợi riêng trong đội ngũ cán bộ Đảng CS Liên Xô khi đó. Việc phương Tây gọi 600 - 700 nghìn cán bộ, đảng viên Đảng CS Liên Xô khi đó là tầng lớp đặc quyền hoàn toàn là sự tuyên truyền rắp tâm nhằm phá hoại Đảng CS Liên Xô. Nhìn chung, đại đa số cán bộ, đảng viên của Đảng CS Liên Xô khi đó đều là những người liêm khiết, chí công, hăng hái cống hiến. Họ kiên định đi theo con đường XHCN.

- Thứ hai: Phải phân biệt sự chênh lệch hợp lý với đặc quyền trong lĩnh vực phân phối. Khi đó, mặc dù trong nội bộ Đảng CS Liên Xô và trong xã hội Liên Xô tồn tại tầng lớp đặc quyền và hiện tượng đặc quyền nghiêm trọng, nhưng đồng thời với nó là chủ nghĩa bình quân theo kiểu “ăn chung nồi” tồn tại nghiêm trọng trong lĩnh vực phân phối của Liên Xô.

- Thứ ba: Không chỉ chú ý đến hiện tượng độc quyền tồn tại trong lĩnh vực phân phối mà phải chú ý đến hơn biểu hiện của hiện tượng này trong lĩnh vực khác như: xây dựng chính sách, bổ nhiệm cán bộ, uốn cong luật pháp để mưu lợi riêng cho bản thân và tập đoàn nhỏ đồng thời né tránh sự giám sát của kỷ luật Đảng và quy định pháp luật. Điều này còn nghiêm trọng hơn vì nó phá hoại mối quan hệ giữa Đảng và quần chúng, dẫn đến sự thay đổi tính chất của Đảng. Căn bệnh này càng bộc lộ rõ hơn dưới thời Gorbachev.

Tham quan một biệt thự, là nơi ở cũ của của Gorbachev trước khi ông ta lên nắm quyền, chúng ta thấy như sau: Qua cửa chính là một sảnh rộng. Tầng một có ban công bọc kính và phòng chiếu phim, chiếc bàn ăn dài 10m, phòng bếp giống như một xưởng chế biến thức ăn lớn, còn có một tủ lạnh ngầm dưới đất. Trên tầng hai, đi qua sảnh lớn là tới thẳng phòng tắm nắng, văn phòng, phòng ngủ. Mọi thứ bày biện và trang trí trong tòa biệt thự đều hết sức xa xỉ. Xét về một ý nghĩa nào đó thì cuộc sống cá nhân xa hoa tột đỉnh này còn xa mới bộc lộ được bản chất cuộc sống của tầng lớp đặc quyền. Cái gọi là “cải tổ” của Gorbachev sau khi lên nắm quyền đã trở thành chất xúc tác để tầng lớp đặc quyền chuyển biến thành giai cấp tư sản mới. Sự cải tổ rùm beng là cơ hội tuyệt vời để tầng lớp đặc quyền tha hồ mưu lợi cá nhân.

Dưới thời Gorbachev, tầng lớp đặc quyền đã không còn thỏa mãn với việc theo đuổi hưởng thụ cá nhân, mà còn mong muốn chiếm hữu lâu dài mọi đặc quyền hiện có. Thậm chí còn để lại cho con cháu đời sau. Đồng thời, tầng lớp đặc quyền còn phát hiện ra rằng CNXH, lòng tin vào chủ nghĩa cộng sản thường trực nơi cửa miệng và ánh hào quang đảng viên Đảng CS mà họ mang trên mình đã không còn giá trị sử dụng.

Họ thấy rằng, những đặc quyền mà họ vốn có phải được thay đổi hình hài và Chủ nghĩa tư bản là chế độ thích hợp nhất để hợp pháp hóa những lợi ích hiện có của họ. Đặc biệt, trong lúc Đảng CS Liên Xô và đất nước đang đứng trước nguy cơ tồn vong. Giữ vững lợi ích đặc biệt của mình và hợp pháp hoá chúng, tầng lớp đặc quyền đã không ngần ngại lột bỏ mặt nạ, công khai thúc đẩy vứt bỏ CNXH đi theo con đường của chủ nghĩa tư bản, tư hữu hoá toàn diện.

Trong thời gian này, tầng lớp đặc quyền lợi dụng quyền lực đang nắm trong tay để ra sức vơ vét, làm giàu cho bản thân. Nhất là các vị quan kinh tế trực tiếp quản lý tài sản của doanh nghiệp nhà nước. Họ lợi dụng sự hỗn loạn về thương mại hoá, thị trường hoá, kinh tế tự do hoá do Gorbachev tiến hành để làm một cuộc lật bài kinh tế, trực tiếp chiếm đoạt tài sản nhà nước thành tài sản riêng. Có kẻ thực hiện các cuộc giao dịch giữa quyền - tiền để có những ưu đãi và quota xuất khẩu nguyên liệu và vũ khí, bòn rút tài sản xã hội. Có kẻ thu siêu lợi trong các cuộc giao dịch chứng khoán, hàng hóa trả chậm rồi thành lập ngân hàng và các cơ quan tài chính khác. Một bộ phận thiểu số đó, sau này, trở thành những ông trùm tài chính mới.

Năm 1991, trong số hàng vạn triệu phú ở Matxcơva, đại bộ phận nguyên là những cán bộ làm việc trong các cơ quan Đảng, chính quyền. Kết quả điều tra tiến hành trong tháng 6 năm đó cho thấy, trong tầng lớp cán bộ cao cấp Liên Xô có tới 76,7% số người cho rằng nên đi theo con đường tư bản. Chính những kẻ gọi là đảng viên Đảng CS này đã làm cách mạng bằng cách “cách đi cái mạng của Đảng CS Liên Xô”. Bọn họ không chỉ vơ vét cho đầy túi tham mà còn tiếp tục nắm giữ những cương vị cao, kiểm soát quyền lực của nhà nước.

Nước Nga sau khi Liên Xô sụp đổ, ngoại trừ một số ít nhân vật ngự trên đỉnh ngọn kim tự tháp quyền lực, còn lại một phần cán bộ biến thành những “quý nhân” của nước Nga. Họ chiếm 75% số quan chức bên cạnh tân tổng thống; 57,1% trong số lãnh tụ những chính đảng mới và 73,4 % trong số những quan chức của chính phủ mới.

Nhà kinh tế học nổi tiếng người Mỹ David Code có một câu nói có thể gọi là “đúng tim đen”: Đảng CS Liên Xô là chính đảng duy nhất làm giàu trong tang lễ của chính mình. Trước khi Đảng CS Liên Xô sụp đổ không lâu đã có một cuộc điều tra dân ý về chủ đề: “Đảng CS Liên Xô đại diện cho ai?”. Kết quả là, số người cho rằng Đảng CS Liên Xô đại diện cho nhân dân Liên Xô chiếm 7%, đại diện cho công nhân chiếm 4%, đại diện cho toàn thể đảng viên chiếm 11%. Trong khi đó, có tới 85% số người được hỏi cho rằng: Đảng CS Liên Xô đại diện cho quan chức, cán bộ và nhân viên nhà nước.

Sự hình thành và phát triển của tầng lớp đặc quyền trong Đảng CS Liên Xô đã trải qua một quá trình lịch sử lâu dài. Trong giai đoạn này, những kẻ tham nhũng lộ liễu hay lén lút đều tham lam chiếm đoạt tài sản nhà nước thuộc sở hữu của nhân dân. Trong khi đó, đối với tầng lớp đặc quyền, Đảng CS Liên Xô đã đi từ chỗ ít ngăn chặn đến không tấn công, rồi bao che, thậm chí dung túng, khiến cho khối u ác tính này phát triển và lây lan nhanh chóng trên chính cơ thể của mình.

(Thời Nay)

Đa, pravylno! Đồng ý! :emoticon-0150-hands
Đó là "gương tày liếp" cho "hậu sinh"!

Những luận điểm này chẳng có gì mới, thậm chí là rất... cũ, nhưng điều hài hước là, có rất nhiều người không chịu tin !