Nước Nga trong tôi

Nước Nga trong tôi (http://diendan.nuocnga.net/index.php)
-   Học tiếng Nga (http://diendan.nuocnga.net/forumdisplay.php?f=20)
-   -   Dịch thơ từ tiếng Việt sang tiếng Nga!!! (http://diendan.nuocnga.net/showthread.php?t=3819)

La.w_rua 10-03-2011 09:45

Dịch thơ từ tiếng Việt sang tiếng Nga!!!
 
xin chào bác admin, bác cho cháu hỏi là dịch thơ từ tiếng Việt sang tiếng Nga vào mục nào được không ạ?
chùa muồn nhờ mọi ngừoi dịch hộ cháu bài "Thằng Bờm"

Dmitri Tran 10-03-2011 15:27

Trích:

La.w_rua viết (Bài viết 80605)
xin chào bác admin, bác cho cháu hỏi là dịch thơ từ tiếng Việt sang tiếng Nga vào mục nào được không ạ?
chùa muồn nhờ mọi ngừoi dịch hộ cháu bài "Thằng Bờm"

Trong khi Admin đang bận, tôi xin phát biểu.

Chắc bạn đánh giá quá cao trình độ mọi người ở đây! Và sáng kiến "dịch thơ từ tiếng Việt sang tiếng Nga" của bạn hơi to gan đấy, Dịch thơ là công việc của người bản ngữ, ta dịch thơ Nga sang Việt còn "trầy trật", nếu dịch ngược, e rằng không ai đọc được.

hungmgmi 10-03-2011 15:54

Dân ta vẫn dịch rồi mà bác.
Ví dụ như Truyện Kiều: Đường đường một đấng anh hùng: сахар сахар один герой:emoticon-0102-bigsm

ADAM 10-03-2011 16:13

Dịch thơ thì quá khó, chứ dịch dân ca thì dễ hơn. Hồi sinh viên em đã dịch dân ca quan họ Bắc Ninh thế này...:

"Вечером на границе
Скучаю по тебе
Так кусает грусть
Знаешь ли нет
Мои слова...
А ой а, гы ой гы ля гы ой гы..."


:D

USY 10-03-2011 17:09

Ngày trước forrum cũ của NNN cũng có topic dịch thơ Việt ra tiếng Nga, cũng có nhiều phân tích, đánh giá rất hay. Tôi nhớ có một số mem của NNN ngày trước đã dịch, nhưng chuẩn nhất là bạn Đại_diện_Nga là người Nga giỏi tiếng Việt (theo tôi thấy là giỏi hơn nhiều người Việt) đã dịch thơ Việt ra Nga. Để tôi về tìm bản dịch của bạn ấy bài thơ "Mẹ yêu con" của Xuân Quỳnh post lên đây nhé.
Ngoài ra còn có bác Lê Văn Nhân ở ĐHHN cũng sáng tác cả thơ Nga nữa ("Из дома домой"), rồi còn cả "Nhật ký trong tù" dịch ra tiếng Nga v.v...
Riêng tôi thì thấy mình không đủ trình độ để dịch ngược thơ Việt ra Nga, nên không dám phát biểu gì về lĩnh vực này.

La.w_rua 10-03-2011 20:47

vậy ạ!!!
đó là cháu có ý kiến đó vì cháu thấy văn học của mình cũng có rất nhiều nét đọc đáo không thua kém gì.
Nếu ai có ý kiến khác xin vào comment tiếp ạ.
rất mong đuọc mọi người ủng hộ!!!

nikitava2010 10-03-2011 22:26

Hihi
 
Trích:

Dmitri Tran viết (Bài viết 80617)
Trong khi Admin đang bận, tôi xin phát biểu.

Chắc bạn đánh giá quá cao trình độ mọi người ở đây! Và sáng kiến "dịch thơ từ tiếng Việt sang tiếng Nga" của bạn hơi to gan đấy, Dịch thơ là công việc của người bản ngữ, ta dịch thơ Nga sang Việt còn "trầy trật", nếu dịch ngược, e rằng không ai đọc được.

Cái anh này hay nhi?.em nó muốn nhận được sự trợ giúp thì anh lại nói thế làm em nó mất hứng dịch thơ tiếng việt sang tiếng nga.Mặc dù là hơi khó nhưng em nghĩ anh nên khích lệ tinh thần và giúp đỡ chứ.:emoticon-0136-giggl:emoticon-0136-giggl

masha90 10-03-2011 23:59

Gửi bạn nikitava2010.
Ý kiến của bác Dmitri Tran là cực chuẩn vì bác ấy là 1 trong số không nhiều người biết tiếng Nga rất giỏi trên diễn đàn này, đương nhiên là bác ấy hiểu rõ những điều bác ấy đã viết. Và tôi tin rằng ai biết tiếng Nga càng giỏi thì càng hiểu rằng dịch thơ từ tiếng Nga ra tiếng Việt đã là rất rất khó rồi, huống hồ lại còn dịch ngược từ tiếng Việt ra tiếng Nga! Bạn mới vào diễn đàn, chưa biết ai là ai, thiết nghĩ không nên viết câu "cái anh này hay nhỉ?" với người mình chưa hề quen biết. Hay là bạn nghĩ rằng dịch thơ từ tiếng Việt ra tiếng Nga là công việc rất đơn giản và chẳng qua là bác Dmitri Tran lười nên trả lời bạn La.w rua thế?

USY 12-03-2011 22:16

Trích:

USY viết (Bài viết 80627)
Tôi nhớ có một số mem của NNN ngày trước đã dịch, nhưng chuẩn nhất là bạn Đại_diện_Nga là người Nga giỏi tiếng Việt (theo tôi thấy là giỏi hơn nhiều người Việt) đã dịch thơ Việt ra Nga. Để tôi về tìm bản dịch của bạn ấy bài thơ "Mẹ yêu con" của Xuân Quỳnh post lên đây nhé.

CON YÊU MẸ

Xuân Quỳnh

- Con yêu mẹ bằng ông trời
Rộng lắm không bao giờ hết

- Thế thì làm sao con biết
Là trời ở những nơi đâu
Trời rất rộng lại rất cao
Mẹ mong bao giờ con tới!

- Con yêu mẹ bằng Hà Nội
Để nhớ mẹ con tìm đi
Từ phố này đến phố kia
Là con gặp ngay được mẹ

- Hà nội còn là rộng quá
Các đường như nhện giăng tơ
Nào những phố này phố kia
Gặp mẹ làm sao gặp hết!

- Con yêu mẹ bằng trường học
Suốt ngày con ở đấy thôi
Lúc con học, lúc con chơi
Là con cũng đều có mẹ

- Nhưng tối con về nhà ngủ
Thế là con lại xa trường
Còn mẹ ở lại một mình
Thì mẹ nhớ con lắm đấy

Tình mẹ cứ là hay nhớ
Lúc nào cũng muốn bên con
Giá có cái gì gần hơn
Con yêu mẹ bằng cái đó

- À mẹ ơi có con dế
Luôn trong bao diêm con đây
Mở ra là con thấy ngay
Con yêu mẹ bằng con dế!
Я люблю тебя, мама!
Bản dịch của Ôlia - mẹ bé Timur

- Мама, я тебя люблю, родная!
Как огромный, бесконечный небосвод,
Так моя любовь без берега, без края,
Никогда не кончится и не уйдет.

- Как же, милый, сможешь ты понять,
Где то небо, раз не видно края?!
Небо не измерить, не достать.
Лучше ты расти скорей, и буду рада я.

- Ну, тогда люблю тебя я, как Ханой.
И когда соскучусь иль взгрустнется,
Чтобы мамы вспомнить силуэт родной,
Я пройдусь по улицам столицы.

- Но, сынок, Ханой – огромный город,
Улицы растут, не прерываясь, как паучья сеть.
Их не обойти тебе за годы!..
Как тогда ты сможешь всю меня узреть?

- Я буду любить тебя, как школу,
С самого утра до вечера я там:
В классе, во дворе, в команде по футболу…
Словно целый день со мной ты рядом, мам!

- Но ведь вечером ты дома, милый,
Школа остается далеко.
А у мамы на душе так грустно и уныло,
Знаешь, как одной скучать по сыну нелегко!

Мамы так всегда, сынок,
Мечтают, чтобы рядом были дети.
Просто ты люби меня, дружок,
Словно то, что ближе всех на свете.

- Ой, ведь у меня же есть сверчок!
С ним не расстаюсь я никогда.
Он вот тут, смотри, от спичек коробок.
Так, мам, и тебя любить буду всегда.

nguyentiendungrus_83 14-03-2011 03:21

Bản dịch tiếng Nga còn hay hơn cả bản tiếng Việt , các khổ các vần điệu rõ ràng. Như khổ 1 bản tiếng Việt chỉ có 2 câu, không cần bằng với cả bài thơ. Nhưng bản tiếng Nga cso 4 câu hợp với nhịp điệu cả bài. Đồng thời cách reo vần cũng rất khéo léo : родная -без края; небосвод - уйдет ....,cách chuyển tải nội dung và ý nghĩa bài thơ sang tiếng Nga cũng rất tuyệt vời :
- Мама, я тебя люблю, родная!
Как огромный, бесконечный небосвод ( Con yêu mẹ bằng ông trời)
-Так моя любовь без берега, без края,
Никогда не кончится и не уйдет. (Rộng lắm không bao giờ hết)

La.w_rua 14-12-2012 18:24

Trích:

La.w_rua viết (Bài viết 80605)
xin chào bác admin, bác cho cháu hỏi là dịch thơ từ tiếng Việt sang tiếng Nga vào mục nào được không ạ?
chùa muồn nhờ mọi ngừoi dịch hộ cháu bài "Thằng Bờm"

Xin cho hỏi có ai dùng "nhầm" acount La.w_rua của mình đấy ạ? lâu lắm hum nay mới vào diễn đàn mà thấy nhiều topic và comment không phải của mình! Mình cũng thích thơ nhưng chưa yêu tới mức đăng đàn lập topic "dịch thơ từ tiếng Việt sang tiếng Nga!" này đâu ạ! mình cũng không cần tìm từ điển xây dựng gì đó như La.w_rua nào đó hỏi ở topic khác, còn cả вьетнамской фразеологии gì nữa! :( Nhân tiện báo luôn vs bạn là mình vừa đổi pass rồi ạ

Saomai 15-12-2012 10:06

Trích:

USY viết (Bài viết 80735)
CON YÊU MẸ

Xuân Quỳnh

- Con yêu mẹ bằng ông trời
Rộng lắm không bao giờ hết

- Thế thì làm sao con biết
Là trời ở những nơi đâu
Trời rất rộng lại rất cao
Mẹ mong bao giờ con tới!

- Con yêu mẹ bằng Hà Nội
Để nhớ mẹ con tìm đi
Từ phố này đến phố kia
Là con gặp ngay được mẹ

- Hà nội còn là rộng quá
Các đường như nhện giăng tơ
Nào những phố này phố kia
Gặp mẹ làm sao gặp hết!

- Con yêu mẹ bằng trường học
Suốt ngày con ở đấy thôi
Lúc con học, lúc con chơi
Là con cũng đều có mẹ

- Nhưng tối con về nhà ngủ
Thế là con lại xa trường
Còn mẹ ở lại một mình
Thì mẹ nhớ con lắm đấy

Tình mẹ cứ là hay nhớ
Lúc nào cũng muốn bên con
Giá có cái gì gần hơn
Con yêu mẹ bằng cái đó

- À mẹ ơi có con dế
Luôn trong bao diêm con đây
Mở ra là con thấy ngay
Con yêu mẹ bằng con dế!
Я люблю тебя, мама!
Bản dịch của Ôlia - mẹ bé Timur

- Мама, я тебя люблю, родная!
Как огромный, бесконечный небосвод,
Так моя любовь без берега, без края,
Никогда не кончится и не уйдет.

- Как же, милый, сможешь ты понять,
Где то небо, раз не видно края?!
Небо не измерить, не достать.
Лучше ты расти скорей, и буду рада я.

- Ну, тогда люблю тебя я, как Ханой.
И когда соскучусь иль взгрустнется,
Чтобы мамы вспомнить силуэт родной,
Я пройдусь по улицам столицы.

- Но, сынок, Ханой – огромный город,
Улицы растут, не прерываясь, как паучья сеть.
Их не обойти тебе за годы!..
Как тогда ты сможешь всю меня узреть?

- Я буду любить тебя, как школу,
С самого утра до вечера я там:
В классе, во дворе, в команде по футболу…
Словно целый день со мной ты рядом, мам!

- Но ведь вечером ты дома, милый,
Школа остается далеко.
А у мамы на душе так грустно и уныло,
Знаешь, как одной скучать по сыну нелегко!

Мамы так всегда, сынок,
Мечтают, чтобы рядом были дети.
Просто ты люби меня, дружок,
Словно то, что ближе всех на свете.

- Ой, ведь у меня же есть сверчок!
С ним не расстаюсь я никогда.
Он вот тут, смотри, от спичек коробок.
Так, мам, и тебя любить буду всегда.

Bản dịch hẳn là hay rồi, có lẽ phải là người Nga mới dịch được như vậy. Tất nhiên bản gốc tiếng Việt của XQ cũng rất tuyệt, kiệm lời và ngây thơ, dễ hiểu, đúng giọng điệu trẻ con.

Trong bản tiếng Nga có những chỗ mình không hiểu dịch giả sử dụng dạng thức gì, ví dụ: Он вот тут, смотри, от спичек коробок. Bác nào biết, chỉ dùm. Thanks!

(Ý mình muốn hỏi từ Спичечный коробок, Коробка спичек cấu trúc thế nào để thành cụm từ от спичек коробок để ứng với ý "... luôn trong bao diêm con đây"?)

Hình như cũng có chỗ dịch giả không hiểu ý tác giả:

Trời rất rộng lại rất cao
Mẹ mong bao giờ con tới!

Небо не измерить, не достать.
Лучше ты расти скорей, и буду рада я.

Theo SM hiểu, đoạn này bà mẹ muốn nói với cậu con trai là ví mẹ với Trời thì cao xa quá, mẹ mong và biết bao giờ con tới được (logic là đến đoạn cuối, bà muốn con yêu mình như vật gì gần gũi nhất). Còn bản dịch tiếng Nga không bám theo ý này, mà phát triển theo ý khác hẳn...?

Dmitri Tran 15-12-2012 10:31

Trích:

Saomai viết (Bài viết 118301)
Trong bản tiếng Nga có những chỗ mình không hiểu dịch giả sử dụng dạng thức gì, ví dụ: Он вот тут, смотри, от спичек коробок. Bác nào biết, chỉ dùm. Thanks!
(Ý mình muốn hỏi từ Спичечный коробок, Коробка спичек cấu trúc thế nào để thành cụm từ от спичек коробок để ứng với "Luôn trong bao diêm con đây"?)

Hơi khó hiểu vì dùng 2 từ C2 liền nhau:
Короб - hộp; Коробка - hộp nhỏ
Hộp diêm = Спичечная коробка hay коробка спичек
От спичек коробок (hay thuận tai hơn: От коробок спичек) là: Từ những hộp diêm

Trong tiếng Nga hạn chế dùng nhiều (3 - 4 từ trở lên) danh từ C2 đi liền nhau, mặc dù về cấu trúc ngữ pháp không có gì là sai!

Saomai 15-12-2012 11:34

Trích:

Dmitri Tran viết (Bài viết 118303)
Hơi khó hiểu vì dùng 2 từ C2 liền nhau:
Короб - hộp; Коробка - hộp nhỏ
Hộp diêm = Спичечная коробка hay коробка спичек
От спичек коробок (hay thuận tai hơn: От коробок спичек) là: Từ những hộp diêm

Trong tiếng Nga hạn chế dùng nhiều (3 - 4 từ trở lên) danh từ C2 đi liền nhau, mặc dù về cấu trúc ngữ pháp không có gì là sai!

Cảm ơn bác Trần đã trả lời. Nhưng ý SM muốn hỏi cả về mặt logic, chỉ có 1 con dế (cả bản tiếng Việt và tiếng Nga đều viết thế) nên không thể nhốt nó trong nhiều bao diêm được. SM đồ là do bí vần mà dịch giả đành hy sinh tính logic, biến 1 bao diêm thành nhiều bao diêm chăng?

- Ой, ведь у меня же есть сверчок!
С ним не расстаюсь я никогда.
Он вот тут, смотри, от спичек коробок.
Так, мам, и тебя любить буду всегда.

masha90 15-12-2012 13:36

Đơn giản là коробок = маленькая коробка (từ điển "Словарь русского языка" - С.И. Ожегов, tr.263, dòng 20 từ dưới lên). Người Nga nói "коробок спичек" chứ không nói "коробка спичек". Từ коробка thường dùng cho những hộp bình thường (hộp đựng bàn là hoặc to hơn), còn những hộp bé xíu thì phải là коробок. Chữ "коробок" trong khổ thơ này là từ số ít, giống đực ở cách 1, không phải là cách 2 số nhiều của từ коробка.

Мужик 15-12-2012 16:35

Trích:

masha90 viết (Bài viết 118317)
Người Nga nói "коробок спичек" chứ không nói "коробка спичек".

Bổ sung cho masha90:

"коробок спичек": bao diêm vẫn còn diêm, giống như "бутылка молока";
"коробок от спичек": cái bao diêm rỗng (đã hết diêm) giống như "бутылка из-под молока".

@ bác Saomai: Em chưa từng gặp thơ Nga viết theo phong cách thơ Bút Tre bao giờ cả, đại loại như:

Bộ đội hành quân qua đèo
Nhìn về phía bản thấy mèo gâu gâu.
(chú thích: mèo gâu gâu là con chó )

Bộ đội vừa đi qua cầu
Bỗng dưng xuất hiện con trâu vàng vàng.
(chú thích: trâu vàng vàng là bò )

masha90 15-12-2012 16:50

Ái chà, chú MU là dân chuyên có khác - tỉ mỉ, kỹ lưỡng không chê vào đâu được! Quả thật là dạo bài thơ ra đời thì diêm là mặt hàng quý, người lớn chỉ cho trẻ con chơi những bao diêm đã dùng hết diêm và quẹt mòn cả hai bên sườn, đứa nào mà cả gan lấy bao diêm dùng dở để nghịch thì chỉ có ăn roi (nhất lại là bao diêm mới nữa thì càng quắn đít!).
Riêng cái vụ này thì cháu tin chú 100% chứ không như vụ cái tháp gì đấy...

Dmitri Tran 15-12-2012 21:15

masha90 nói:
Trích:

Chữ "коробок" trong khổ thơ này là từ số ít, giống đực ở cách 1
thì đúng rồi
Nhưng cái này:
Trích:

Người Nga nói "коробок спичек" chứ không nói "коробка спичек"
thì không hẳn. Trong cuộc sống vẫn thường nói "Коробка спичек", trong từ điển có, VD "Большой англо-русский и русско-английский словарь":
http://dic.academic.ru/dic.nsf/eng_rus/126730/коробка
Văn thơ cũng có, như bài thơ "Коробка спичек" của Николай Агнивцев trên trang Web thơ Nga:
http://slova.org.ru/agnivcev/korobkaspichek/

Saomai 15-12-2012 23:28

Trích:

Мужик viết (Bài viết 118320)
Bổ sung cho masha90:

"коробок спичек": bao diêm vẫn còn diêm, giống như "бутылка молока";
"коробок от спичек": cái bao diêm rỗng (đã hết diêm) giống như "бутылка из-под молока".

Chỉ câu trả lời của bác Мужик mới làm cho SM hiểu được vấn đề. Thì ra dịch giả đã đảo thứ tự các chữ trong cụm коробок от спичек thành от спичек коробок. Lần đầu tiên SM biết được cái bao diêm rỗng trong tiếng Nga gọi là gì, nếu không biết thì vẫn còn nguyên thắc mắc... Thanks!

Мужик 16-12-2012 10:43

Những trường hợp này thực sự có thể coi là sự "tinh tế trong tiếng Nga".
Trong bài thơ trên, nếu con dế không phải là "сверчок" mà là "сверчкa" chẳng hạn, thì có lẽ, để giữ vần, dịch giả sẽ dùng "от спичек коробка".
Còn việc phải đảo trật từ "коробок от спичек" thành "от спичек коробок" là để giữ niêm luật của bài thơ.

Có thể nói vui rằng, cả bác Tran, cả bạn masha90, đều bị ngữ pháp Nga nó "lừa"!

sonsicone 16-12-2012 19:13

Dịch thở Việt sang tiếng nga quả là khó. Bài dịch trên mình chẳng thấy chuẩn gì cà. Con và mẹ loạn cào cào. Nhà thơ Xuân Quỳnh mồ côi mẹ từ nhỏ nên mới làm thơ như vậy. Pú tủng à.
Kiểu dịch : Trăm voi ko bằng bát nước xáo vậy ko được. Đó là thơ của người khác rồi và câu tiếng Nga thì quá dài dòng
- Я буду любить тебя, как школу,
С самого утра до вечера я там:
В классе, во дворе, в команде по футболу…
Словно целый день со мной ты рядом, мам!

Chỉ có thể tạm dịch là:
Con (sẽ) yêu mẹ như trường
Nơi từ sáng đến chiều buông
Trong lớp, ngoài sân, trong đội bóng
Túm lại
suốt ngày vẫn cạnh mẹ thương

Heheh, chẳng giống thơ XQ tẹo nào cả. Hic.

Saomai 16-12-2012 21:35

Trích:

sonsicone viết (Bài viết 118376)
Dịch thở Việt sang tiếng nga quả là khó. Bài dịch trên mình chẳng thấy chuẩn gì cà. Con và mẹ loạn cào cào. Nhà thơ Xuân Quỳnh mồ côi mẹ từ nhỏ nên mới làm thơ như vậy. Pú tủng à.
Kiểu dịch : Trăm voi ko bằng bát nước xáo vậy ko được. Đó là thơ của người khác rồi và câu tiếng Nga thì quá dài dòng
- Я буду любить тебя, как школу,
С самого утра до вечера я там:
В классе, во дворе, в команде по футболу…
Словно целый день со мной ты рядом, мам!

Chỉ có thể tạm dịch là:
Con (sẽ) yêu mẹ như trường
Nơi từ sáng đến chiều buông
Trong lớp, ngoài sân, trong đội bóng
Túm lại
suốt ngày vẫn cạnh mẹ thương

Heheh, chẳng giống thơ XQ tẹo nào cả. Hic.

Dịch xuôi dễ hơn dịch ngược nhiều, ai cũng biết vậy. Thế mà đoạn bạn dịch, dù là dịch nghĩa, đọc lên không thấy tinh thần của đoạn bằng Nga văn.

Bạn hãy thử dịch bài thơ của Xuân Quỳnh ra tiếng Nga mà xem. Khi đó mới thấy vì sao mọi người khen bản dịch của Olia một cách chân thành.

sonsicone 16-12-2012 22:05

Mình chỉ dịch chơi thôi vì nó ko giống của Xuân Quỳnh, là phụ nữ. ko đá banh. ekh
Con yêu mẹ bằng trường học
Suốt ngày con ở đấy thôi
Lúc con học, lúc con chơi
Là con cũng đều có mẹ
Люблю тебя как школу
ведь день целый я там
и в уроке, и в перерыве
чувств. что ты рядом, мам!

Эх. Xuân Quỳnh mồ côi nên "cái gì" cũng thành mẹ. Thật tội cho những người ko mẹ. Làm thơ khó dịch thía hông biết. heheh thử chơi thôi à nhen
vsevo khorosevo

Nina 16-12-2012 22:26

Trích:

sonsicone viết (Bài viết 118397)
Mình chỉ dịch chơi thôi vì nó ko giống của Xuân Quỳnh, là phụ nữ. ko đá banh. ekh
Con yêu mẹ bằng trường học
Suốt ngày con ở đấy thôi
Lúc con học, lúc con chơi
Là con cũng đều có mẹ
Люблю тебя как школу
ведь день целый я там
и в уроке, и в перерыве
чувств. что ты рядом, мам!

Эх. Xuân Quỳnh mồ côi nên "cái gì" cũng thành mẹ. Thật tội cho những người ko mẹ. Làm thơ khó dịch thía hông biết. heheh thử chơi thôi à nhen
vsevo khorosevo

Phần dịch này của bạn hoàn toàn không đạt về ngữ pháp (đoạn bôi xanh), ý nghĩa. Còn vần điệu thì chắc là quá tinh tế nên mình không nhận thấy.

sonsicone 16-12-2012 22:33

Chào Nina,
Mình chỉ conpekschirovach mà cũng ko dược sao bạn( dấu chấm). phải nguyên cả động từ mà
câu : i i nên dịch bằng động từ kép thì có thể hay
ygraya etc. Thơ tiếng nga mang tính dân gian cao nên chỉ dám chơi, ko làm thiệt
vần điệu thì tùy nếu dịch cả bài mới có vần điệu

sonsicone 16-12-2012 22:39

Mình ko biết người dịch có biết Xuân Quỳnh là nữ sỹ, mồ côi mẹ và viết bài này chỉ cho những người mồ côi mẹ hay không; ( hay mình hiểu sai?) và cứ lẫn lúc mẹ , lúc con là ko đúng. Vậy thôi.
Nếu sai thì phải sửa thôi.
dobro.

Nina 16-12-2012 22:46

Mình đọc các bài của bạn trong chủ đề này thì thấy có vẻ bạn chưa hiểu hết ý nghĩa của cả bài thơ tiếng Việt của Xuân Quỳnh, cũng như bài tiếng Nga. Theo mình, bài thơ tiếng Việt của Xuân Quỳnh là viết cho con của bà, và người dịch bài thơ ra tiếng Nga chẳng lẫn lộn chỗ nào.

Trích:

ygraya etc. Thơ tiếng nga mang tính dân gian cao nên chỉ dám chơi, ko làm thiệt
Lần đầu tiên mình nghe một điều tương tự đấy. Bạn chỉ giáo thêm được không - thế nào là tính dân gian cao (là do chữ "tiếng nga" của bạn không viết hoa à?), mà tại sao thơ tiếng Nga lại mang tính dân gian cao?

Nina 16-12-2012 22:48

Trích:

sonsicone viết (Bài viết 118401)
Chào Nina,
Mình chỉ conpekschirovach mà cũng ko dược sao bạn( dấu chấm). phải nguyên cả động từ mà
câu : i i nên dịch bằng động từ kép thì có thể hay
ygraya etc. Thơ tiếng nga mang tính dân gian cao nên chỉ dám chơi, ko làm thiệt
vần điệu thì tùy nếu dịch cả bài mới có vần điệu

conpekschirovach là gì hả bạn? Tại sao phải nguyên cả động từ? Thế thì trong câu đó của bạn, chủ ngữ là gì, vị ngữ là gì? Động từ kép là động từ gì? Mình hỏi thật, vì mình không biết.

sonsicone 16-12-2012 23:04

Là khi nào con cũng cảm nhận thấy có mẹ bên cạnh, dù là mẹ ko còn trên cõi đời này bạn ạ,
Mẹ đã ở một nơi quá xa xôi
Con lla5i còn ở lại trên đời
Mỡi một thời gian Quỳnh đều nhớ mẹ
Tự an ủi rằng luôn có mẹ bên

Bằng phương pháp tự kỷ ám thị đó nên bài thơ có vẻ như chỉ viết cho phận mồ côi.
Thơ tiếng Nga phải dùng nhưng từ Nga cổ và rút gọn
Đã là thơ thì phải chuốt từng từ, từng câu mới gọi là thơ được
Còn như có cần vần là được thì dễ quá,
Nói làm gì và viế`t để ai nghe
Khi cứ đụng là nina lại cãi..
heheh
Vui nhé, snimi naprajen.

Saomai 17-12-2012 00:00

Trích:

sonsicone viết (Bài viết 118406)
Là khi nào con cũng cảm nhận thấy có mẹ bên cạnh, dù là mẹ ko còn trên cõi đời này bạn ạ,
Mẹ đã ở một nơi quá xa xôi
Con lla5i còn ở lại trên đời
Mỡi một thời gian Quỳnh đều nhớ mẹ
Tự an ủi rằng luôn có mẹ bên

Bằng phương pháp tự kỷ ám thị đó nên bài thơ có vẻ như chỉ viết cho phận mồ côi.
Thơ tiếng Nga phải dùng nhưng từ Nga cổ và rút gọn
Đã là thơ thì phải chuốt từng từ, từng câu mới gọi là thơ được
Còn như có cần vần là được thì dễ quá,
Nói làm gì và viế`t để ai nghe
Khi cứ đụng là nina lại cãi..
heheh
Vui nhé, snimi naprajen.

Tất nhiên, Nina cảm nhận đúng. Bài thơ của Xuân Quỳnh và bài Olia dịch ra tiếng Nga chẳng có gì "đá nhau". Có hiểu thơ, biết thẩm thơ tinh tế thì mới dịch được. Và Olia đã làm được điều đó, bởi bạn ấy người Nga và bác USY nhận xét thật chí lý: Olia là người Nga nhưng rất giỏi tiếng Việt, còn giỏi hơn cả nhiều người Việt! (Vì thực tế có rất nhiều người Việt viết câu cú chẳng ra hồn).

Bài thơ này chẳng có chút "ám ảnh" nào của thân phận mồ côi cả, bởi đơn giản: XQ viết cho con trai của mình, đối thoại với con trai - Tuấn Anh, con của XQ với người chồng đầu (anh Tuấn, nhạc công violon). Lúc đó, Tuấn Anh còn cả mẹ, cả bố, cả bố dượng (là Lưu Quang Vũ). Do vậy không thể nói bài thơ đó viết cho "phận mồ côi". Cũng chẳng vô lý khi Olia suy diễn "lúc học, lúc chơi" của cậu bé Tuấn Anh là khi trong lớp, lúc đá banh... Và vì là đối thoại giữa MẸ và CON, nên trong các khổ thơ "lúc mẹ, lúc con" là điều bình thường, có gì khó hiểu đâu?

Hiển nhiên bản dịch của Olia là một bài thơ tiếng Nga hoàn chỉnh, hiếm có người Việt nào đủ tài để dịch được như vậy.

Мужик 17-12-2012 07:48

Trích:

sonsicone viết (Bài viết 118402)
Nếu sai thì phải sửa thôi.
dobro.

Đúng rồi. Vậy nhờ bác sửa giúp:
Trích:

sonsicone viết (Bài viết 118397)
и в уроке, и в перерыве


sonsicone 17-12-2012 11:42

Привет мужик,
Ý tớ nói , nếu hiểu sai ý thơ XQ thì sẽ sửa lại cho đúng ý tác giả chứ ko phải sửa lỗi chính tả hoặc ngữ pháp gì gì đó.
Là novui membor nên liều mình tham gia chút cho vui ko phải muốn makhach toporom qua mặt các gospod trên 4rum này.
Trong vòng 5-3 phút dịch chơi 1 đoạn chơi nên cũng ko ngại để lỗi lại, vo vremia gì đó cũng ko quan trọng lắm mà.
Cái Olia tớ ko quen và đâu thù ghét gì, chỉ vì thấy 2 câu olia dịch thành 4 và thêm quá nhiều từ, nhiều giải thích thêm nên mới vội vào chọc ngoáy mấy câu cho vui, ai dè bị đao to búa lớn đuổi ... xuýt mất dép.
Tớ sai rồi, và sẽ sửa,
prosu proshiennhia,
Các bác thì: nhậu vui nói nói cười cười
vào 4rum té là người "ne prostoi
mujic",
Chúng mình vẫn cứ là bạn bè, ne tak ly? ( ko tắc lị)
zô...ô...ơ!

c uvajiennhiem,
sonsicone:emoticon-0150-hands

Nina 17-12-2012 12:31

Bạn sonsicone có gan chê người khác dịch là
Trích:

sonsicone viết
Kiểu dịch : Trăm voi ko bằng bát nước xáo vậy ko được

mặc dù lý do là bạn hiểu sai ý tác giả bài thơ gốc, vậy mà không nghe nổi sự thật về các lỗi ngữ pháp trong bản dịch của bạn à?

Trích:

sonsicone viết
Thơ tiếng Nga phải dùng nhưng từ Nga cổ và rút gọn

Ai bảo bạn thế?

Trích:

sonsicone viết
Đã là thơ thì phải chuốt từng từ, từng câu mới gọi là thơ được

Thế để lại lỗi chính tả, ngữ pháp thì là chuốt kiểu gì?
Trích:

sonsicone viết
Còn như có cần vần là được thì dễ quá,

Сделай, если можешь. (С) - Цицерон.

Dmitri Tran 17-12-2012 19:38

Trích:

Saomai viết (Bài viết 118301)
Hình như cũng có chỗ dịch giả không hiểu ý tác giả:

Trời rất rộng lại rất cao
Mẹ mong bao giờ con tới!

Небо не измерить, не достать.
Лучше ты расти скорей, и буду рада я.

Theo SM hiểu, đoạn này bà mẹ muốn nói với cậu con trai là ví mẹ với Trời thì cao xa quá, mẹ mong và biết bao giờ con tới được (logic là đến đoạn cuối, bà muốn con yêu mình như vật gì gần gũi nhất). Còn bản dịch tiếng Nga không bám theo ý này, mà phát triển theo ý khác hẳn...?

Chắc là bác SM băn khoăn dòng này: "Лучше ты расти скорей, и буду рада я."
Nghĩa là người mẹ bảo con: Tốt hơn là con lớn nhanh lên, và mẹ sẽ vui khi được như vậy.
Hoàn toàn phù hợp với nghĩa đoạn thơ gốc: "bà mẹ muốn nói với cậu con trai là ví mẹ với Trời thì cao xa quá, mẹ mong và biết bao giờ con tới" để biết được mẹ.
Và theo logic cả bài dịch, ở những đoạn sau tôi không thấy người dịch "phát triển theo ý khác hẳn...?" ở chỗ nào cả.

Đọc lại lần nữa bài dịch, tôi càng thấy nó hay, phản ảnh cái logic khúc chiết trong bài tiếng Việt. Khó có thể dịch tốt hơn!

Dmitri Tran 17-12-2012 21:26

Thấy bác sonsicone nhiệt tình dịch thơ sang tiếng Nga, nhờ bác "phang" hộ bài hát nền của phim "Cố gái trên sông"! Có ý định làm Sub Nga cho phim này nhưng đang bí bản dịch bài thơ:

Tiếng hát sông Hương - Tố Hữu.

Trên dòng Hương Giang
Em buông mái chèo
Trời trong veo
Nước trong veo
Em buông mái chèo
Trên dòng Hương Giang

Trăng lên trăng đứng trăng tàn
Đời em ôm chiếc thuyền nan xuôi dòng
Thuyền em rách nát
Mà em chưa chồng
Em đi với chiếc thuyền không
Khi mô vô bến rời dòng dâm ô!

Trời ôi, em biết khi mô
Thân em hết nhục giày vò năm canh
Tình ôi gian dối là tình
Thuyền em rách nát còn lành được không?

- Răng không, cô gái trên sông
Ngày mai cô sẽ từ trong ra ngoài
Thơm như hương nhụy hoa lài
Trong như nước suối ban mai giữa rừng.
Ngày mai gió mới ngàn phương
Sẽ đưa cô tới một vườn đầy xuân
Ngày mai trong nắng trắng ngần
Cô thôi sống kiếp đày thân giang hồ
Ngày mai bao lớp đời dơ
Sẽ tan như đám mây mờ đêm nay
Cô ơi tháng rộng ngày dài
Mỏ lòng ra đón ngày mai huy hoàng

Trên dòng Hương Giang...

(8-1938)

Saomai 17-12-2012 21:57

Trích:

Dmitri Tran viết (Bài viết 118449)
Chắc là bác SM băn khoăn dòng này: "Лучше ты расти скорей, и буду рада я."
Nghĩa là người mẹ bảo con: Tốt hơn là con lớn nhanh lên, và mẹ sẽ vui khi được như vậy.
Hoàn toàn phù hợp với nghĩa đoạn thơ gốc: "bà mẹ muốn nói với cậu con trai là ví mẹ với Trời thì cao xa quá, mẹ mong và biết bao giờ con tới" để biết được mẹ.
Và theo logic cả bài dịch, ở những đoạn sau tôi không thấy người dịch "phát triển theo ý khác hẳn...?" ở chỗ nào cả.

Đọc lại lần nữa bài dịch, tôi càng thấy nó hay, phản ảnh cái logic khúc chiết trong bài tiếng Việt. Khó có thể dịch tốt hơn!

Logic của bài thơ đơn giản, thông qua lời tâm tình, trao đổi giữa hai mẹ con.
Đứa con ví von khi nói về tình yêu của mình với mẹ, và luôn "bị" bà mẹ phản biện:

- Con yêu mẹ bằng ông trời.
- Trời cao, rộng quá. Mẹ mong thì bao giờ con tới được.
- Con yêu mẹ bằng Hà Nội.
- HN vẫn còn rộng quá, nhiều phố quá, con đi tìm thì sao gặp được mẹ.
- Con yêu mẹ bằng trường học.
- Trường sẽ vắng con khi đêm con về nhà, và mẹ sẽ buồn lắm...


Người mẹ đã phủ nhận hết những ví von về tình yêu mẹ của đứa con và gợi ý: Mẹ không thể xa mà luôn muốn gần con, nên có cái gì gần con nhất thì con hãy ví tình yêu mẹ với cái đó. Từ đó dẫn đến câu trả lời ngộ nghĩnh của cậu bé: Con yêu mẹ bằng con dế!

Do vậy khi đọc câu tiếng Nga với nghĩa: “Tốt hơn là con lớn nhanh lên, và mẹ sẽ vui khi được như vậy” thì SM thấy chẳng ăn nhập gì với mạch logic kể trên.

Vâng, bác Trần có thể hiểu theo ý bác. Trong thi ca mỗi người có cảm nhận riêng là bình thường mà. Thanks.

sonsicone 17-12-2012 23:54

sonsicone tôi cũng za theo ý của Saomai, chứ mẹ nào muốn con cao bằng trời?!
Còn "Лучше ты расти скорей, и буду рада я." chỉ là cách diễn giải.
Ở đây hai mẹ con cự nhau và kiểu nào cậu con cũng phải yêu mẹ bằng được. Vì bị ép đến cùng nên với tính cách trẻ con ngây ngô, cậu mới bảo " thế thì con yêu mẹ như con dế vậy". Chốt hạ vậy là đẹp rồi.
Chào Bác Dmitri Tran, Bác cho cái bài từ ấy đến chừ sông hương vẫn hát làm sao mà dịch ngay được. Hãy để mai đi, khi cô gái răng ko không còn bơi ở đó ta hãy dịch, Bi chừ nghe ra còn sớm quá. Các Bác làm đạo diễn cứ hay lo xa quá. hihihi sorry Bác nhé.
- Con yêu mẹ bằng ông trời
Rộng lắm không bao giờ hết
Dịch nôm na bằng tiếng Nga trình độ khoảng lớp 3 như mình:
Мама, Я тебя люблю, как небо
бесконечное и широкое
có khi đúng nghĩa hơn với bản gốc. Sai một chút thì đổ cho ngô nghê của trẻ và là văn nói giữa 2 mẹ con. Làm gì có родная, và 2 câu tiếp theo là của người lớn chêm vào với trình độ cao làm mất đi thơ XQ. Tại sao trong đầu trẻ lớp mấy đó lại không bờ bến, lại vĩnh viễn không kết thúc v.v...Nếu đến lượt mẹ nói thì may ra nghe còn được.
Xin lỗi các bạn trên 4rum vì ý kiến thật, đã sửa sai chứ không phải đem đá ném hội nghị.
Ý Mình là phải dịch sát nghĩa và từ của tác giả nhất thôi.
Chúc tất cả vui vẻ và gìn giữ hòa bình trên phòng,
bye,

Dmitri Tran 18-12-2012 19:03

Trích:

Saomai viết (Bài viết 118460)
Vâng, bác Trần có thể hiểu theo ý bác. Trong thi ca mỗi người có cảm nhận riêng là bình thường mà. Thanks.

Sao lại suy luận có vẻ "thái cực" như vậy, vì cảm nhận bài thơ gốc tiếng Việt của tôi (và chắc là của đại đa số người đọc) chẳng có gì khác với SM diễn giải!
Câu trên trong tiếng Nga là cách phản biện trìu mến của người mẹ, dùng chữ "Лучше" như kiểu nói mộc mạc trong cuộc sống: "Tốt hơn là mày làm thế này... tao sẽ cảm thấy vui hơn".
Nếu có khác nhau thì ở chỗ: Tôi cho là "logic khúc chiết", còn SM cho là "Logic của bài thơ đơn giản"
---------------------

@sonsicone: Tất nhiên, qua những post của bác thì tiếng Nga của bác chỉ "tàm tạm" thôi. Nhưng trân trọng nhiệt tình và tư tưởng "đột phá" của bác trong hành văn tiếng Nga, nếu ít thời gian thì nhờ bác "xem" tiếng Nga cho 2 câu mà tôi khá tâm đắc trong bài thơ trên:
Tình ôi gian dối là tình
Thuyền em rách nát còn lành được không?

(Thú thực, trong tiếng Nga tôi không biết dùng từ nào để chỉ từ "Tình", và hình ảnh nào cho "Thuyền em rách nát"?)

sonsicone 18-12-2012 20:17

To Mr. Dmitri Tran,
Tình ôi gian dối là tình
Thuyền em rách nát còn lành được không?

Эх! Любобь, неверная штука - прост-ка
Откуды баксы подчинить дырочку тряпочной лодки моей

Dịch ý vậy thì dễ, dịch đúng ý tác giả xưa là quá khó
Hehehe, sao vắng khách quá vậy?

thosergey 19-12-2012 22:40

Thật là thú vị khi thấy các bác tranh luận chủ đề thơ này. Bố em cũng là nhà thơ( Xin giấu tên). Ông không học tiếng Nga nhưng lúc nào cũng mong em dịch hộ ông mấy bài thơ tình ra tiếng Nga( vì em còn làm du lịch và thường tiếp xuc vớ khách Nga nên ông muốn họ đọc thơ ông và xem cách họ cảm nhận thơ Việt có hay không?). Nhưng quả thật em chỉ trả lời thẳng: "Tiếng Nga con không đủ để dịch thơ Việt ra Nga bố ơi!" vả lại dòng thơ trữ tình hiện đại không dễ hiểu được các bác ạh.:)


Giờ Hà Nội. Hiện tại là 15:20.

Powered by: vBulletin v3.8.5 & Copyright © 2026, Jelsoft Enterprises Ltd.
VBulletin ® is registered by www.nuocnga.net license.