|
M. Iu. Lermontov - Người thừa kế các truyền thống của Pushkin trong thi ca Nga
Thưa các bác, nhân dịp đề tài Thơ Pushkin sôi nổi quá, em chợt nhớ đến một vài bản dịch hiếm hoi các bài thơ của Lermontov mà em đã post hồi còn forum cũ, nhưng tới khi mở Box Thi ca mới phát hiện ra chưa có đề tài nào về Lermontov. Em xin phép các bác mở đề tài này.
Để mở đầu, em xin giới thiệu bài thơ Nàng tiên cá, em đã post ở forum cũ http://www.nuocnga.net/forum/viewtop...=asc&&start=15 Nàng tiên cá М. Lermontov Nàng bơi theo dòng xanh mát, Vầng trăng đầy đặn sáng soi, Nghịch ngợm nàng tung bọt nước Hoà cùng ánh trăng ngời ngời. Rì rào sông chảy long lanh Bóng mây theo dòng lai láng Ngọt ngào nàng cất tiếng ca Vọng đến đôi bờ dốc đứng. Nàng ca: "Nơi đáy biển sâu, Ánh mặt trời soi thấp thoáng; Từng đàn cá vàng bơi lội; Có cả thành phố pha lê. Nơi ấy có chàng tráng sĩ, Sóng dữ đưa chàng đến đây. Ngủ quên dưới bóng sậy dày, Gối đầu lên vầng cát biếc Mái tóc xoăn mềm như lụa Chị em tôi chải hàng đêm, Ngày ngày chúng tôi mê mải Hôn hết trán lại môi mềm. Nhưng sao chàng không đáp lại Dù chúng tôi hôn thiết tha; Nằm trong lòng tôi say ngủ, Chàng không thở, chẳng nói mê!" Nàng tiên cá buồn rười rượi Hát trên sông bạc long lanh, Con sông âm thầm chảy vội, Lay nhẹ bóng mây theo dòng... 1832 Русалка М. Лермонтов Русалка плыла по реке голубой, Озаряема полной луной; И старалась она доплеснуть до луны Серебристую пену волны. И шумя и крутясь, колебала река Отраженные в ней облака; И пела русалка—и звук ее слов Долетал до крутых берегов. И пела русалка: "На дне у меня Играет мерцание дня; Там рыбок златые гуляют стада; Там хрустальные есть города; И там на подушке из ярких песков Под тенью густых тростников Спит витязь, добыча ревнивой волны, Спит витязь чужой стороны. Расчесывать кольца шелковых кудрей Мы любим во мраке ночей, И в чело и в уста мы в полуденный час Целовали красавца не раз. Но к страстным лобзаньям, не зная зачем, Остается он хладен и нем; Он спит—и, склонившись на перси ко мне, Он не дышит, не шепчет во сне!" Так пела русалка над синей рекой, Полна непонятной тоской; И, шумно катясь, колебала река Отраженные в ней облака. 1832 |
Bài thơ này đã được Михаил Юрьевич Лермонтов viết vào (1830 года) (26 августа)
Романс В те дни, когда уж нет надежд, А есть одно воспоминанье, Веселье чуждо наших вежд, И легче на груди страданье. Xin mời chàng trai Phi Lao cường tráng cùng các bạn dịch khác ra tay giúp các độc giả bài thơ " khúc tình ca " cực ngắn này. Cám ơn. |
Trích:
Khúc tình ca Những tháng ngày không hy vọng, Chỉ mỗi hoài niệm khôn nguôi Mắt nhìn cảnh vui hờ hững, Đớn đau cũng hoá thường thôi. Mikhail Lermontov, 1930 |
Trích:
Tình ca Nếu một ngày hy vọng đã cạn rồi, Duy ký ức vẫn còn lại bên đời, Thế cũng đủ, dù vui là xa lạ Nỗi đau dường bớt nặng trái tim tôi. 1830 |
Trích:
Những ngày vô vọng ấy, Sót một niềm vấn vương, Vui người, ưng chia sẻ, Ngực nhẹ nhiều đớn đau. |
M.Ю. Лермонтов
Из поэмы "Маскарад" Когда печаль слезой невольной Промчится по глазам твоим, Мне видеть и понять не больно, Что ты несчастлива с другим. Незримый червь незримо гложет Жизнь беззащитную твою, И что ж? Я рад, что он не может Тебя любить, как я люблю. Но если счастие случайно Блеснет в лучах твоих очей, Тогда я мучусь горько, тайно, И целый ад в груди моeй. Mikhail Iurevich Lermontov Trích trường ca "Vũ hội giả trang" Khi nỗi buồn vô tình không kìm nổi Trên đôi mắt em thành lệ tuôn ròng Anh nhận thấy và anh chẳng đau lòng Hiểu em bên người ta không hạnh phúc. Như con sâu vô hình suốt ngày đêm Lặng lẽ nhấm cuộc đời em yếu đuối. Thì đã sao? Anh vui, vì người ấy Chẳng yêu em nhiều như anh từng yêu. Nhưng nếu như hạnh phúc có tình cờ Lấp lánh trong ánh mắt em bối rối, Đó là lúc anh đau ngầm cay đắng Và ngực anh mang địa ngục sục sôi. |
Михаил Юрьевич Лермонтов.
Осень Листья в поле пожелтели, И кружатся и летят; Лишь в бору поникши ели Зелень мрачную хранят. Под нависшею скалою, Уж не любит, меж цветов, Пахарь отдыхать порою От полуденных трудов. Зверь, отважный, поневоле Скрыться где-нибудь спешит. Ночью месяц тускл, и поле Сквозь туман лишь серебрит. 1828 Lermontov Mikhail Iurevich Cây cối trên đồng vàng úa Gió đưa lá rụng xoay tròn. Duy nhất nơi rừng thông rậm Màu xanh ảm đạm vẫn còn. Thợ cày không còn thích nghỉ Tạm rời công việc triền miên Giữa đám hoa thu nở muộn Trong bóng râm vách đá nghiêng. Muông thú vội tìm chỗ tránh Chờ mùa đông giá lạnh qua. Cánh đồng bạc ròng lấp lánh Mây mù che khuất trăng ngà. |
Bài thơ "Cánh buồm" (Парус) của Lermontov là một bài thơ nổi tiếng ở Việt nam. Xin post lại lên đây bài thơ và các bản dịch các lão làng và của thành viên NNN từ forum cũ, do bác Tạ Phương sưu tầm:
ПАРУС Белеет парус одинокой В тумане моря голубом!.. Что ищет он в стране далекой? Что кинул он в краю родном?.. Играют волны - ветер свищет, И мачта гнется и скрыпит... Увы, - он счастия не ищет И не от счастия бежит! Под ним струя светлей лазури, Над ним луч солнца золотой... А он, мятежный, просит бури, Как будто в бурях есть покой! 1832 1 - CÁNH BUỒM Buồm trắng dần xa mờ lẻ chiếc Trùng dương mặt biển lạt màu sương! Buồm hướng tìm chi nơi đất khách? Có gì bỏ lại chốn quê hương? Sóng cồn gió rít, thuyền lướt tới Và cột buồm trèo trẹo vặn mình, Chao ôi, buồm đâu tìm hạnh phúc Cũng đâu lìa hạnh phúc tha phương! Dưới buồm làn nước xanh như ngọc Trên buồm vàng nắng rộm từng không... Nhưng buồm day dứt đòi bão tố, Dường trong bão tố có bình yên. Thuỳ Dương dịch (= Thuý Toàn) 2 - CÁNH BUỒM Buồm ai đó cô đơn trắng toát! Lướt trong sương xanh ngắt biển khơi!... Tìm chi ở chốn xa xôi? Còn chi để lại khi rời quê hương? Gió gầm rít, bốn phương sóng cuộn, Cột buồm nghiêng, mình uốn triền miên... Ôi, niềm hạnh phúc chẳng tìm Nhưng không từ chối những niềm sướng vui! Buồm lướt dưới mặt trời vàng chói Biển xanh rờn vời vợi mênh mông... Nhưng buồm khao khát cuồng phong, Dường như trong bão mà lòng yên vui! Quân Ngọc dịch 3 - CÁNH BUỒM Cánh buồm trắng một mình lẻ loi Trong sương mờ biển xanh sâu thẳm. Nó tìm gì đất nước xa xôi? Gì để lại quê hương đằm thắm? Sóng nô rỡn và gió thét gào Buồm nghiêng ngả, tròng trành như lắc Nó đâu tìm cho mình hạnh phúc, Hạnh phúc không chối bỏ mà đi! Dưới cánh buồm là biển xanh rì Còn trên đầu mặt trời rực rỡ... Nó muốn gọi nổi lên giông tố Như muốn tìm trong bão tình yêu! Lê Đức Thụ dịch 4 - CÁNH BUỒM Thấp thoáng trắng cánh buồm đơn chiếc Trong mờ xanh sương sớm biển khơi!... Buồm tìm chi ở chốn xa xôi? Và bỏ lại gì nơi cố hương thân thiết?… Sóng cuồn cuộn trào dâng, gió rít, Cột buồm cót két, ngả nghiêng... Ôi, hạnh phúc - buồm không chạy trốn Cũng không tha thiết kiếm tìm. Dưới buồm luồng biếc trong như ngọc, Trên buồm tia nắng rực tựa vàng... Nhưng buồm vẫn sục sôi đòi bão tố, Dường như trong bão có bình an. Tạ Phương dịch 5 - CÁNH BUỒM Hiện trăng trắng một cánh buồm Lẻ loi trong biển sương chờn vờn xanh!... Kiếm tìm chi giữa mông mênh? Bỏ chi lại xứ sở mình, buồm ơi? Gió gào, sóng biển trào sôi, Cột buồm cọt kẹt, dưới trời đảo chao... Ôi niềm hạnh phúc ngọt ngào Buồm không tìm, cũng không sao cách rời! Dưới buồm luồng sáng xanh tươi, Trên buồm vàng rực nắng ngời tầng không... Nhưng buồm đòi hỏI bão dông, Dường như bão tố giúp lòng bình yên! Tạ Phương dịch (tự nhận thấy không đạt) USY: Em mạn phép đua ra bản dịch của mình, bới vì Lermontov là nhà thơ em yêu mến nhất. Em thích thơ ông, thích cả văn của ông, thích tâm hồn ông. Nét hùng vĩ trong thiên nhiên ông tả, sự phức tạp, dằn vặt và sâu sắc, tính cách mạnh mẽ đắm say cũng như nỗi bế tắc trong tâm lý nhân vật của ông làm em say mê tác phẩm Lermontov ngay từ những bài đầu tiên được học về ông. Thật ra em không thuộc một bản dịch thơ nào của Ler, vì cho rằng với Ler phải đọc và hiểu bằng nguyên bản. Hôm nay em dịch bài "Cánh buồm" chỉ là muốn xem có thể dịch 1 từ Nga ra tiếng Việt được bao nhiêu phương án mà thôi. Do đã nhiều người dịch xuất sắc bài này rồi nên rất khó chọn từ hay cách thể hiện khác đi, thế nên bản dịch của em có nhiều chỗ xa rời nguyên gốc... : 6 - CÁNH BUỒM Một cánh buồm bạc phếch cô đơn Trong mờ sương biển xanh bát ngát Buồm tìm chi nơi chân trời xa lắc? Bỏ những gì ở lại chốn quê hương? Sóng sôi trào, gió gào thét đại dương Khiến cột buồm cũng oằn nghiêng rền rít Buồm, than ôi,- không kiếm tìm hoan lạc Mà cũng đâu rời hạnh phúc trốn đi! Bên dưới thuyền biển xanh ánh lưu ly Trên trời cao vầng dương vàng rực rỡ Thế mà buồm lại chỉ đòi bão tố Như thể bình yên có trong tiếng bão gầm. |
Còn có một bài thơ ngắn và cũng không kém phần nổi tiéng nữa của Lermontov, mà bác Tạ Phương đã dịch rất thành công:
... На севере диком стоит одиноко На голой вершине сосна И дремлет, качаясь, и снегом сыпучим Одета, как ризой, она. И снится ей все, что в пустыне далекой, В том крае, где солнца восход, Одна и грустна на утесе горючем Прекрасная пальма растет. 1841 Trên đỉnh núi trụi trơ phương bắc Có một chàng thông đứng cô đơn, Tuyết phủ vai như một tấm dạ sờn, Chàng thiếp ngủ, thân cành khẽ lắc. Chàng mơ chốn xa xăm hoang mạc, Nơi mỗi ngày rực rỡ mặt trời lên, Trên mỏm đá nóng ran, buồn man mác Có một nàng cọ mọc, đẹp như tiên. Tạ Phương dịch USY đã dịch phóng tác thế này ạ: Đỉnh non phương Bắc xa xôi Cô đơn một dáng thông trời hiên ngang. Đung đưa đội tuyết lim dim, Phục trang như thể quân vương oai hùng. Mơ màng nhớ dáng Kiều xinh Tận nơi hoang mạc mênh mông xa vời: Một nàng cọ đẹp ngời ngời, Một mình buồn bã bên trời phương Đông. Bác Tạ Phương còn có một bản dịch tuyệt vời nữa, bài "Mỏm đá" (Утес), xin giới thiệu lại với cả nhà: УТЕС Ночевала тучка золотая На груди утеса-великана, Утром в путь она умчалась рано, По лазури весело играя; Но остался влажный след в морщине Старого утеса. Одиноко Он стоит, задумался глубоко, И тихонько плачет он в пустыне. MỎM ĐÁ Trên ngực mỏm đá khổng lồ Mây vàng thiêm thiếp ngủ nhờ qua đêm, Sớm rày vội vã bay lên Lưng trời cao thẳm hồn nhiên nô đùa. Ngẩn ngơ, mỏm đá già nua Trán nhăn nheo vẫn ướt nhoà dấu mây, Cô đơn ngẫm ngợi dứt day, Khóc thầm kiếp đá đọa đày rừng hoang. Tạ Phương dịch, post ở forum cũ ngày 18/4/2006 http://www.nuocnga.net/forum/viewtop...c10f1447f2a675 |
Cuộc diễu binh của những cánh buồm
Để khỏi "lạc", Geo xin đưa lại ra đây cho mọi người cùng thưởng thức tất cả những gì hiện Geo có trong tay về bài thơ mà geo cho là hay nhất của Lermontov: CÁNH BUỒM
Nếu ai có nữa, xin bố sung :emoticon-0150-hands ПАРУС Белеет парус одинокой В тумане моря голубом!.. Что ищет он в стране далекой? Что кинул он в краю родном?.. Играют волны - ветер свищет, И мачта гнется и скрыпит... Увы, - он счастия не ищет И не от счастия бежит! Под ним струя светлей лазури, Над ним луч солнца золотой... А он, мятежный, просит бури, Как будто в бурях есть покой! 1832 1 - CÁNH BUỒM Buồm trắng dần xa mờ lẻ chiếc Trùng dương mặt biển lạt màu sương! Buồm hướng tìm chi nơi đất khách? Có gì bỏ lại chốn quê hương? Sóng cồn gió rít, thuyền lướt tới Và cột buồm trèo trẹo vặn mình, Chao ôi, buồm đâu tìm hạnh phúc Cũng đâu lìa hạnh phúc tha phương! Dưới buồm làn nước xanh như ngọc Trên buồm vàng nắng rộm từng không... Nhưng buồm day dứt đòi bão tố, Dường trong bão tố có bình yên. Thuỳ Dương dịch (= Thuý Toàn) 2 - CÁNH BUỒM Buồm ai đó cô đơn trắng toát! Lướt trong sương xanh ngắt biển khơi!... Tìm chi ở chốn xa xôi? Còn chi để lại khi rời quê hương? Gió gầm rít, bốn phương sóng cuộn, Cột buồm nghiêng, mình uốn triền miên... Ôi, niềm hạnh phúc chẳng tìm Nhưng không từ chối những niềm sướng vui! Buồm lướt dưới mặt trời vàng chói Biển xanh rờn vời vợi mênh mông... Nhưng buồm khao khát cuồng phong, Dường như trong bão mà lòng yên vui! Quân Ngọc dịch 3 - CÁNH BUỒM Cánh buồm trắng một mình lẻ loi Trong sương mờ biển xanh sâu thẳm. Nó tìm gì đất nước xa xôi? Gì để lại quê hương đằm thắm? Sóng nô rỡn và gió thét gào Buồm nghiêng ngả, tròng trành như lắc Nó đâu tìm cho mình hạnh phúc, Hạnh phúc không chối bỏ mà đi! Dưới cánh buồm là biển xanh rì Còn trên đầu mặt trời rực rỡ... Nó muốn gọi nổi lên giông tố Như muốn tìm trong bão tình yêu! Lê Đức Thụ dịch 4 - CÁNH BUỒM Một cánh buồm bạc phếch cô đơn Trong mờ sương biển xanh bát ngát Buồm tìm chi nơi chân trời xa lắc? Bỏ những gì ở lại chốn quê hương? Sóng sôi trào, gió gào thét đại dương Khiến cột buồm cũng oằn nghiêng rền rít Buồm, than ôi,- không kiếm tìm hoan lạc Mà cũng đâu rời hạnh phúc trốn đi! Bên dưới thuyền biển xanh ánh lưu ly Trên trời cao vầng dương vàng rực rỡ Thế mà buồm lại chỉ đòi bão tố Như thể bình yên có trong tiếng bão gầm. (USY dịch) 5 - CÁNH BUỒM Cánh buồm trắng cô đơn Trên biển xanh bao phủ... Tìm gì chốn xa xôi? Bỏ chi nơi quê cũ? Sóng dồn và gió cuộn Buồm rên rỉ ngả nghiêng... Ôi, hạnh phúc không tìm, Mà cũng không trốn chạy! Trên buồm nắng rực rỡ Dưới buồm nước trong xanh... Buồm vẫn đòi bão tố, Mơ trong bão yên lành! (Không rõ dịch giả) 6 - CÁNH BUỒM Cánh buồm trắng dần trôi lẻ bóng Vào thẳm xanh biển rộng mù khơi!... Tìm chi thế ở đất trời xa xôi? Bỏ lại gì chốn quê nhà thân thuộc? Sóng đùa giỡn - gió reo từng đợt Cột buồm xô kẽo kẹt ngả nghiêng Ôi, chẳng tìm hạnh phúc thần tiên Cũng không rời hạnh phúc buồm trốn chạy Ở trên đầu ánh mặt trời vàng cháy Dưới cánh buồm dòng nước ngọc xanh trong Mà cánh buồm sôi sục đòi bão giông Dường như có bình yên trong bão tố (Butgai dịch) 7 - CÁNH BUỒM Buồm trắng trôi lẻ bóng Thẳm xanh biển mù khơi!... Tìm chi chốn xa xôi? Bỏ gì nơi thân thuộc? Sóng đùa - gió từng đợt Buồm kẽo kẹt ngả nghiêng Ôi, hạnh phúc chẳng tìm Buồm cũng không trốn chạy Trên, mặt trời vàng cháy Dưới, dòng nước xanh trong Mà buồm đòi bão giông Tìm bình yên trong bão (Butgai bản 2) 8 - CÁNH BUỒM Hiện trăng trắng một cánh buồm Lẻ loi trong biển sương chờn vờn xanh!... Kiếm tìm chi giữa mông mênh? Bỏ chi lại xứ sở mình, buồm ơi? Gió gào, sóng biển trào sôi, Cột buồm cọt kẹt, dưới trời đảo chao... Ôi niềm hạnh phúc ngọt ngào Buồm không tìm, cũng không sao cách rời! Dưới buồm luồng sáng xanh tươi, Trên buồm vàng rực nắng ngời tầng không... Nhưng buồm đòi hỏI bão giông, Dường như bão tố giúp lòng bình yên! Geo dịch (tự nhận thấy không đạt) 9 - CÁNH BUỒM Thấp thoáng trắng cánh buồm đơn chiếc Trong mờ xanh sương sớm biển khơi!... Buồm tìm chi ở chốn xa xôi? Và bỏ lại gì nơi cố hương thân thiết?… Sóng cuồn cuộn trào dâng, gió rít, Cột buồm cót két, ngả nghiêng... Ôi, hạnh phúc - buồm không chạy trốn Cũng không tha thiết kiếm tìm. Dưới buồm luồng biếc trong như ngọc, Trên buồm tia nắng rực tựa vàng... Nhưng buồm vẫn sục sôi đòi bão tố, Dường như trong bão có bình an. (Geo dịch) |
Bản 2 của Butgai em trong chỗ bác Geo đưa lên thực ra chỉ là phương án rút gọn: bó bớt đi 1 số chữ trong mỗi câu ở bản chính.
Còn đây là một góc nhìn ngược của Butgai vào "Cánh Buồm". Em cứ cho vào đây cho nó khỏi lạc đàn, nếu các bác cho là spam thì Bác Admin xóa đi hộ nhé. Xin lỗi bác USY trước vì "báng bổ" nhà thơ yêu thích của bác. Hay là NNN cho 1 góc để dịch kiểu này nhỉ? Em cứ hỏi trước, nếu các bác đồng ý thì mở chủ đề mới <table><tr><td valign="top"><font size="3"><font color="scarlet"><b> ПАРУС </font></font></b> Белеет парус одинокой В тумане моря голубом!.. Что ищет он в стране далекой? Что кинул он в краю родном?.. Играют волны - ветер свищет, И мачта гнется и скрыпит... Увы, - он счастия не ищет И не от счастия бежит! Под ним струя светлей лазури, Над ним луч солнца золотой... А он, мятежный, просит бури, Как будто в бурях есть покой! 1832 </td><td valign="top"><font size="3"><font color="scarlet"><b> CÁNH BUỒM</font></font></b> Buồm trắng trôi lẻ bóng Thẳm xanh biển mù khơi!... Sao bỏ cái mâm xôi? Tham chi đi tìm đĩa? Chiều nào mà gió chĩa Buồm chiều ấy ngả nghiêng Hạnh phúc chẳng đi tìm Cũng chẳng ra trốn chạy Trên đầu toàn vàng đấy Ngọc vô kể dưới chân Mà cứ đòi bão giông Lấy bình yên trong bão </td><td valign="top"><font size="3"><font color="scarlet"><b> BÌNH LUẬN </font></font></b> Tham đĩa, bỏ mâm Gió chiều nào, che chiều ấy Được voi, đòi … cả sở thú </td></tr></table> :emoticon-0100-smile:emoticon-0102-bigsm:emoticon-0102-bigsm |
<table><tr><td valign="top">* * *
На севере диком стоит одиноко На голой вершине сосна И дремлет, качаясь, и снегом сыпучим Одета, как ризой, она. И снится ей все, что в пустыне далекой, В том крае, где солнца восход, Одна и грустна на утесе горючем Прекрасная пальма растет. 1841 </td><td valign="top">* * * Trên đỉnh núi trụi trơ phương bắc Có một chàng thông đứng cô đơn, Tuyết phủ vai như một tấm dạ sờn, Chàng thiếp ngủ, thân cành khẽ lắc. Chàng mơ chốn xa xăm hoang mạc, Nơi mỗi ngày rực rỡ mặt trời lên, Trên mỏm đá nóng ran, buồn man mác Có một nàng cọ mọc, đẹp như tiên. 1841 Geo dịch</td></tr></table> <table><tr><td valign="top">* * * На севере диком стоит одиноко На голой вершине сосна И дремлет, качаясь, и снегом сыпучим Одета, как ризой, она. И снится ей все, что в пустыне далекой, В том крае, где солнца восход, Одна и грустна на утесе горючем Прекрасная пальма растет. 1841 </td><td valign="top">* * * Đồi phương bắc hoang vu tuyết trắng Có nàng thông rủ bóng cô đơn Nửa lay động, nửa mơ màng Vai mang tuyết trắng, như mang bạch bào. Thông mơ mãi miền sa mạc nọ Quanh tháng năm chói lóa mặt trời, Có nàng cọ đẹp lẻ loi Mọc buồn rầu giữa mặt đồi nắng thiêu. Đức Mẫn dịch</td></tr></table> |
Trích:
|
Trích:
Xin gửi tiếp 1 bài thơ ngắn. <table><tr><td valign="top">HAD WE NEVER LOVED SО КINDLY* Если б мы не дети были, Если б слепо не любили, Не встречались, не прощались, Мы с страданьем бы не знались. 1830 ________________________ * Если б мы не любили так нежно (англ.). </td><td valign="top">HAD WE NEVER LOVED SO KINDLY* Nếu chúng mình không còn là con nít, Nếu chúng mình không mù quáng yêu nhau, Không gặp gỡ, không vội vàng chia biệt, Thì bây giờ đâu biết nghĩa buồn đau. 1930 ________________________ * - Nếu chúng mình không yêu nhau tha thiết (Tiếng Anh trong nguyên tác) - ND </td></tr></table> |
http://www.geocaching.su/photos/areas/6488.jpg
Место Дуэли Лермонтова . Tượng đài tưởng nhớ ông Léc-môn -tốp ngay chỗ đâu súng ngày xưa . Mãi đến khi về trường hơn 1 tháng tôi mới biết ở thành phố mình sống có rất nhiều di tích liên quan tới nhà đại thi hào Nga - Lécmôn tốp . Ai từng ở đây không thể không biết đến ông : tượng đài tưởng nhớ ông ngay sau ốp , đi vào rừng khoảng 500 mét là tới . Ra chợ thì có chợ Lecmôntốp nằm ngay cạnh ga Lecmôntốp luôn . http://www.museum.ru/img.asp?7216 Музей - домик Лермонтова cũng không xa ngay trên phố Lec-môn-tốp luôn. Vào trung tâm thành phố thì tại nhiều nhà hàng treo rất nhiều tranh về ông . Nói chung là đi khắp thành phố đâu đâu cũng gợi nhớ đến nhà đại thi hào Nga này . Chỗ đấu súng của ông rất yên tĩnh nằm ngay sườn núi Бештау , 1 trụ vuông ở giữa , 4 góc là 4 con đại bàng núi ( biểu tượng của thành phố tôi sống ) cúi đầu buồn bã . Hàng ngày đông cũng như hè có rất nhiều du khách đến tham quan nơi này , các đôi tân uyên cũng đến nơi này đặt hoa chụp ảnh cưới lưu niệm . |
Trích:
Trong bài này em chỉ thấy "Nếu như" bác để chữ "Nếu" bằng "Giá như" thì sẽ đúng nghĩa hơn, và chưa từng thay cho không còn: Giá chúng mình chưa từng là con nít Giá mình không mù quáng yêu nhau Nguyên bản sử dụng Если б chứ không phải chỉ Если, và ngữ nghĩa cũng vậy: không thể làm lại. Nếu thì còn có thể sửa được, còn giá như thì chỉ còn là mong muốn, không thể làm lại. Câu nhan đề tiếng Anh cũng sử dụng quá khứ hoàn thành Had never loved, nên cũng phải được hiểu là chưa từng chứ không phải là không, khác với didn't love hay haven't loved. Giá chúng ta chưa tưng yêu tha thiết (tử tế) Bài này có ngôn ngữ "quốc tế" quá nên em xin hùa với bác bằng lục bát cho nó Việt nam Giá chưa qua thời con trẻ Giá mình đừng mù quáng thế khi yêu Chẳng gặp nhau, chẳng chia tay, Thì phải đâu nếm khổ đau thế này! |
Trích:
<table><tr><td valign="top">* * * Нет, не тебя так пылко я люблю, Не для меня красы твоей блистанье: Люблю в тебе я прошлое страданье И молодость погибшую мою. Когда порой я на тебя смотрю, В твои глаза вникая долгим взором: Таинственным я занят разговором, Но не с тобой я сердцем говорю. Я говорю с подругой юных дней, В твоих чертах ищу черты другие, В устах живых уста давно немые, В глазах огонь угаснувших очей. 1841 </td><td valign="top"> * * * Không, tôi đâu có yêu em đắm say đến vậy Nhan sắc em cũng đâu rạng rỡ vì tôi: Tôi yêu trong em nỗi đau khổ một thời Và tuổi trẻ đã qua không trở lại. Đôi khi tôi ngắm em, ánh nhìn đắm đuối Cứ ngập lâu trong đáy mắt em cười: Nhưng chẳng cùng em, tôi tự nhủ mình thôi Điều thầm kín trái tim hằng nhắc nhở. Tôi muốn nói cùng người bạn gái thuở ấu thơ, Trong dáng em tôi muốn tìm những hình nét khác, Trong mắt em - tìm ánh lửa cặp mắt huyền đã khép, Trong môi em - tìm lại làn môi câm lặng đã lâu rồi. 1841 </td></tr></table> |
Hehe, bài thơ thì ngắn, các bác dịch trước lấy hết cả vần :). Thôi em dịch ... phóng tác cho vui nhé
|
Небо и звезды
Чисто вечернее небо, Ясны далекие звезды, Ясны как счастье ребенка; О! для чего мне нельзя и подумать: Звезды, вы ясны, как счастье мое! Чем ты несчастлив, Скажут мне люди? - Тем я несчастлив, Добрые люди, что звезды и небо - - Звезды и небо! - а я человек!... Люди друг к другу Зависть питают; Я же, напротив, Только завидую звездам прекрасным, Только их место занять бы желал. Bài thơ rất hay này của cụ Ler đã có ai dịch chưa ạ? |
<table><tr><td valign="top">Небо и звезды
Чисто вечернее небо, Ясны далекие звезды, Ясны как счастье ребенка; О! для чего мне нельзя и подумать: Звезды, вы ясны, как счастье мое! Чем ты несчастлив, Скажут мне люди? - Тем я несчастлив, Добрые люди, что звезды и небо - - Звезды и небо! - а я человек!... Люди друг к другу Зависть питают; Я же, напротив, Только завидую звездам прекрасным, Только их место занять бы желал. </td><td valign="top">Bầu trời và những vì sao Bầu trời đêm tinh khiết, Những sao xa sáng ngời, Sáng như hạnh phúc trẻ nhỏ; Mà sao ta không thể nghĩ, sao ơi : Các ngươi sáng ngời như hạnh phúc ta thôi ! Cớ chi anh bất hạnh, Rồi mọi người sẽ nói cùng ta ? – Còn ta, ta bất hạnh, Hỡi những người tốt bụng, kìa bầu trời và những ngôi sao xa, - Ôi bầu trời và những ngôi sao! – Còn ta, ta chỉ là Một con người cô quạnh !… Người với người nhìn nhau Ganh ghét và e ngại; Còn ta thì, chao ôi, Có cách nhìn ngược lại: Ta chỉ ghen với những ngôi sao tuyệt vời Chỉ muốn được đổi ngôi và sáng mãi... </td></tr></table> Bài này quả là Geo chưa hiểu thấu đáo lắm, nhất là khổ thơ thứ 2. Xin được góp ý, trao đổi, sẽ tiếp thu, sửa chữa... |
Kính bác Geo: Bài này của Cụ Lermantov liên quan đến triết lý nhiều mà triết lý thì mỗi người hiểu và bình thơ theo cách nghĩ riêng của mình. Em cũng ngẫm nghĩ và lăn tăn nhiều ở khổ thơ thứ 2, trúng ý cụ Lê khó thật. Cách hiểu riêng em thì thế này:
Bầu trời về đêm trong vắt Lấp lánh ngàn ánh sao xa Long lanh như hạnh phúc trẻ nhà Ồ, vì điều gì đã làm ta không thể nghĩ: Những vì sao ơi, ngươi sáng ngời, tựa hạnh phúc của ta! Mọi người sẽ thổ lộ cùng ta Về bạn bị bất hạnh điều gì? Còn ta bất hạnh vì điều Mọi người nhân hậu ơi, những vì sao và bầu trời - Là bầu trời và các vì sao! Còn ta – ta chỉ là một con người! … Người đời thường cảm thấy Hay ghen tỵ lẫn nhau Còn ta đây, thì ngược lại Ta chỉ biết ghen với những vì sao sáng Và ao ước đời mình được đổi kiếp làm SAO Làm sao thích thật, không phải bon chen đời thường, không bị chịu cảnh tắc đường ... (@ cụ Le triết lý chút :) ) Mời cả nhà tiếp tục góp ý. |
Cái khổ 2 đó em cũng nghĩ như chị Rừng. Tôi thấy buồn bã (bất hạnh) vì thấy mình quá nhỏ nhoi, cô độc trước một vũ trụ rộng lớn, bao la. Nơi đó dường như chỉ ngự trị sự tốt lành, thân thiện, các ngôi sao xa ngái kia cũng được thể hiện mình tự do, sáng trên một vòm trời chiều trong sạch và khoáng đạt(Чисто вечернее небо/Ясны далекие звезды). Cái ý này nó "ăn" vào khổ sau, khi thấy trên trái đất này con người ta chỉ rặt những ghen tỵ và đố kỵ nhau (Люди друг к другу/Зависть питают). Do vậy tôi ước ao mình được thế chỗ các ngôi sao, để được sống trong cái môi trường trong lành đó.
|
Trích:
Còn 2 câu cuối của khổ thì hiểu nghiã là thế, có vẻ ổn rồi. Do hiểu nghĩa chưa tốt, nên geo dịch tam vậy. sẽ trau chuốt lại toàn bài sau khi tìm được nghĩa đích thực của đoạn 2. |
Trích:
Trích:
|
Hình như bác Geo đang lăn tăn ngôi thứ 2 trong câu "Чем ты несчастлив" không hiểu cụ Lê đang ám chỉ ai???, đó cũng chính là điều em lăn tăn mãi ở khổ thơ này. Em nghĩ ở đây cụ Lê đang ngồi tự triết lý và tự sự, vì vậy ngôi thứ 2 ở đây em nghĩ là một hình ảnh vô hình, vì vậy em đã cố ý đổi từ "anh" thành từ "bạn" cho bớt cụ thể. Đấy là em cũng cứ tự suy diễn thế, mong các bác tiếp tục cùng phân tích nhé.
|
Đúng như Nina nói, mọi người hỏi, và anh chàng bắt đầu trả lời từ Тем я несчастлив,
Добрые люди, что звезды и небо - - Звезды и небо! - а я человек |
Trích:
Cảm ơn Nina! |
Butgai em thì hiểu câu <i>Чем ты несчастлив, Скажут мне люди. Тем я несчастлив,</i>
là <i>Cái điều làm bạn bất hạnh, mà mọi người sẽ nói với tôi, thì cũng chính là điều làm tôi bất hạnh</i>... (Sở dĩ BG nghĩ vậy là vì có cặp từ <b>Чем/Тем</b>) Khổ 2: <b>thực trạng</b> Sao và trời là sao và trời, Tôi và bạn bất hạnh vì chúng ta là người. Cái điều mà loài người, cả bạn và tôi bất hạnh là ở chỗ chúng ta luôn ghen ghét đó kỵ lẫn nhau, không như những vì sao. Khổ 3 <b> Mong muốn</b> Còn tôi, tôi chỉ ghen tỵ với các vì sao vì chúng không ghen tỵ lẫn nhau. Ý nói tôi mong con người chúng ta xử sự với nhau vô tư như các vì sao (muốn đổi chỗ) Butgai nghĩ đó là ý của cụ Lê |
Kính thưa các bác, và đặc biệt là bác Geo và bạn Butgai!
Về nội dung toàn bài, khổ đầu và khổ cuối tôi xin nhất trí với ý kiến đã dược tất cả các bác làm rõ, đó là tác giả cảm thấy mình bất hạnh vì sống ở cõi người toàn đố kỵ và ghen ghét, chứ không phải như các vì sao khoáng đạt tự do và "vô tư" sáng rực rỡ trên bầu trời, và muốn được như các vì sao, có thể thoải mái "sáng" và cảm thấy hạnh phúc. Riêng khổ thơ thứ hai, chủ yếu là 2 câu đấu - thật lòng tôi thấy các bậc cao thủ về thơ như bác Geo và cả bạn Butgai nhiều khi hay "phức tạp hóa" vấn đề (không chỉ trong trường hợp này:emoticon-0100-smile). Chỉ có 2 câu đơn giản tự sự của tác giả mà các bác "mổ xẻ" rối rắm quá (xin các bác thông cảm, cho phép tôi tranh luận tí ti nhé). Tôi (cũng như Nina) chỉ đọc một lèo và nghĩ rất đơn giản theo quy tắc ngữ pháp trực tiếp như sau: Чем ты несчастлив, Скажут мне люди? - Тем я несчастлив, Добрые люди, что звезды и небо - - Звезды и небо! - а я человек!... "Nếu như người đời có hỏi tôi vì sao anh bất hạnh thì tôi trả lời ra sao? (Chỗ này là câu hỏi giả định tác giả đặt ra để giải thích rõ tâm trạng của mình thôi, chứ chả phải có ai quan tâm hỏi han ai thật đâu), Lúc đó tôi sẽ nói rằng: "Mọi người tốt bụng (tốt bụng vì đã quan tâm đến tôi) ơi, tôi bất hạnh vì kia là bầu trời và sao, mà tôi lại chỉ là 1 con người, không thể biến thành sao trên trời được!" (vì sao tác giả muốn thành sao trên trời thì đoạn sau giải thích rõ rồi) Tóm lại, cả bài này hoàn toàn là tự sự của tác giả thôi ạ. |
@bác USY: "bạn" ở đây cũng là tưởng tượng thôi, ý nói chung là "loài người" thì bất hạnh vì đố kỵ, ghen ghét lẫn nhau mà.
Butgai chỉ muốn khi tác giả đã dùng đại từ nhân xưng ngôi thứ 2 để tự sự thì mình cũng cũng cố gắng đưa cái đó vào bằng tiếng Việt mà vẫn toát lên đúng tinh thần thôi. Em vẫn không đồng ý với cách dịch của bác: "Nếu như người đời có hỏi tôi vì sao anh bất hạnh thì tôi trả lời ra sao? Em không tách 2 câu đầu mà nghĩ là nó phải liền với câu thứ 3. Em vẫn bảo lưu là: <b>Khi mọi người nói với tôi họ bất hạnh vì điều gì (Чем)? thì đó (Тем) cũng chính là điều tôi bất hạnh</b> Cái này thuần túy là ngữ pháp thôi chứ em có mổ xẻ gì đâu??? |
Bác Butgai ơi, thông thường thì cấu trúc Чем/тем có ý nghĩa so sánh, nếu dịch ra tiếng Việt thì là cái cấu trúc "càng ... càng..."
Kiểu như Чем дальше, тем лучше. Чем больше он говорил, тем больше краснел. Càng về sau càng tốt Anh ta càng nói càng đỏ mặt Trong trường hợp cụ thể là bài thơ của Lermontov này thì cái cấu trúc này rõ ràng là không phù hợp bác ạ. Còn đối với riêng em, khi đọc bài thơ từ đầu đến cuối thì thấy rõ ràng - toàn bài thơ là tự sự của tác giả mà thôi, và ngôi thứ hai ở đây chỉ là dùng trong một câu hỏi tưởng tượng để dẫn dắt mạch tự sự. |
@Nina: Cấu trúc mà butgai nói là dạng Чтo ты говорил, тo и я cказaл cơ:
Điều mà anh nói cũng chính là điều tôi đã nói. Nếu hiểu theo cấu trúc này thì chẳng còn gì để tranh luận cái ты nữa. |
Trích:
Ты сказал то же самое, что я сказал cơ bác ạ, tức là cấu trúc то/что. |
@ USY: Geo khong phuc tap hoa dau, qua thuc la khong hieu nen hoi thoi. Sau khi Nina cho giai dap, Geo thay hop ly va tin nhu vay la dung. Vi the co ban dich chinh thuc sau day. Bai nay gui tu Cao Bang, trong quan Internet nen khong co dau tieng Viet. Mong dai xa.
<table><tr><td valign="top">Небо и звезды Чисто вечернее небо, Ясны далекие звезды, Ясны как счастье ребенка; О! для чего мне нельзя и подумать: Звезды, вы ясны, как счастье мое! Чем ты несчастлив, Скажут мне люди? - Тем я несчастлив, Добрые люди, что звезды и небо - - Звезды и небо! - а я человек!... Люди друг к другу Зависть питают; Я же, напротив, Только завидую звездам прекрасным, Только их место занять бы желал. </td><td valign="top">BẦU TRỜI VÀ NHỮNG VÌ SAO Bầu trời đêm thật trong, Những ngôi sao sáng rỡ, Sáng trong như hạnh phúc trẻ thơ; Ôi, vì sao ta không được nghĩ: Sao sáng ngời như hạnh phúc ta mơ! - Điều gì đã làm anh bất hạnh? - Mọi người rồi sẽ ngỏ cùng ta. - Ơi những con người tốt bụng, Đó, bầu trời cùng những sao xa Là bầu trời, sao! - còn phận người là ta! Con người đối với nhau Rặt ghét ghen, đố kỵ Còn ta, chẳng thế đâu: Ta chỉ ghen với những vì sao huyền diệu Chỉ muốn đổi phận này làm một vì sao. </td></tr></table> |
Tôi chỉ ghen với những ngôi sao
|
Với sự góp ý của một bạn đọc (HXT) thì ltrong bài này Lermontov không mấy thiện cảm với "con người", và chỉ muốn thoát khỏi cái "kiếp người" nhỏ nhen, đố kỵ ấy. Do vậy lời lẽ trong bài phải khác đi, chữ "các người tử tế" là một kiểu "nói mát", chứ không thật lòng. Phương án dịch mới của Geo như dưới đây. Bản dịch mới này đã khác nhiều so với phương án ban đầu của Geo, chính bới lúc đầu Geo không hiểu được ngóc ngách của ngôn từ, chứ không phải Geo muốn phức tạp hóa đâu bác USY à. Cũng xin nói thêm, bản chép ban đầu của bác Hongducanh có sai một chút về các dấu ở 2 câu đầu khổ thơ 2, làm cho nó trở thành khó hiểu hơn. Dưới đây Geo đã sửa lại theo bản gốc tra được. Geo luôn muốn dịch giản dị, sát nghĩa, không thêm thắt (như Butgai chủ trương). Nhưng khó quá. Có được bản dịch này, xin cảm ơn bác Hongducanh, cảm ơn Nina và HXT:
<table><tr><td valign="top">Небо и звезды Чисто вечернее небо, Ясны далекие звезды, Ясны, как счастье ребенка; О! для чего мне нельзя и подумать: Звезды, вы ясны, как счастье мое! Чем ты несчастлив? — Скажут мне люди. Тем я несчастлив, Добрые люди, что звезды и небо — Звезды и небо! — а я человек!.. Люди друг к другу Зависть питают; Я же, напротив, Только завидую звездам прекрасным, Только их место занять бы хотел. </td><td valign="top">BẦU TRỜI VÀ NHỮNG VÌ SAO Bầu trời đêm thật trong, Những ngôi sao xa rạng rỡ, Sáng trong như hạnh phúc trẻ thơ; Ôi, vì sao ta không được nghĩ: Sao sáng ngời như hạnh phúc của ta! Điều gì làm ngươi bất hạnh thế? - Mọi người rồi sẽ hỏi ta thôi. Ta bất hạnh, hỡi các người tử tế, Chính bởi sao và bầu trời - Là sao và bầu trời! - còn ta lại là người!... Con người đối với nhau Rặt ghét ghen, đố kỵ Nhưng ta, chẳng thế đâu: Ta chỉ ghen với những vì sao huyền diệu Chỉ muốn lên trời đổi phận làm sao. </td></tr></table> |
Михаил Лермонтов - Красная книга российской эстрады
Ngày 15 - 10 - 2008, nếu còn sống - cụ Мikhail Lermontov sẽ thọ 194 tuổi.:emoticon-0136-giggl
Có tư liệu khác viết ông sinh ngày 14 - 10 năm 1814. Thiên tài người Nga đã ra đi rất sớm - 27 tuổi. Một buổi sáng ảm đạm ngày 15 tháng bảy năm 1841, bên dưới chân núi Mashuk đã xảy ra một cuộc đọ súng đẫm máu. Khoảng cánh giữa hai cây súng tương đương với sáu bước, người tham gia đọ súng được phép bắn ba lần. Theo một nguồn tin đáng tin cậy cho biết Lermontov đã chủ động bắn một viên lên trời - theo quy ước bằng văn bản thì trận đọ súng trên đã có tín hiệu hoà giải. Đối thủ không có quyền thực hiện cuộc đọ súng. Thế nhưng, Martưnov đã vi phạm và bắn thẳng vào ngực của Lermontov. Lermontov đã chết ngay tại chỗ.(Лермонтов направил пистолет вверх (что известно из достоверных источников), а по некоторым свидетельствам, даже выстрелил первым в воздух. Согласно писаным и неписаным правилам дуэлей, это - знак примирения, после которого противник не имел права стрелять на поражение. Но Мартынов выстрелил прямо в грудь Лермонтова. Тот скончался на месте:). Nhân dịp xắp sinh nhật cụ (vì mod box này hiện đang công tác ở Italia), tôi đưa ra một số tư liệu và hình ảnh của cụ Lermontov. http://i223.photobucket.com/albums/d...tov_01_w80.jpg Lermontov trong thời thơ ấu. 1817-1818. 1817-1818. Chưa xác định tác giả. http://i223.photobucket.com/albums/d...tov_02_w80.jpg Cậu bé Lermontov. 1820-1822. 1820-1822. Chưa xác định tác giả http://i223.photobucket.com/albums/d...tov_03_w80.jpg Lermontov 1834. 1834. Hoạ sĩ F.O. Будкин Budkin http://i223.photobucket.com/albums/d...tov_04_w80.jpg Lermontov 1837. hoạ sĩ P.E.Zabolotskij http://i223.photobucket.com/albums/d...tov_05_w80.jpg Lermontov 1837. http://i223.photobucket.com/albums/d...tov_06_w80.jpg Lermontov 1838 Klyundera http://i223.photobucket.com/albums/d...tov_07_w80.jpg Lermontov 1839 hoạ sĩ P.E.Zabolotskij http://i223.photobucket.com/albums/d...rmontov_10.jpg Lermontov 1840 hoạ sĩ D.P. Palena http://i223.photobucket.com/albums/d...tov_11_w80.jpg |
Cái tên ông rất quen đối với em vì trường em nằm ngay trên con đường mang tên Lermontov!^^
|
Các bác ơi, nhân dịp nhắc đến Lecmontov em mới nhớ có một bài hát phổ thơ của ông rất hay, thậm chí đã được dịch sang tiếng Việt tên là "Mình tôi đi lặng lẽ bước chân trong đêm trường". Bài thơ tiếng Nga là " выхожу один я на дорогу". Có bác nào có bài hát này thì chia sẻ cho anh em nghe với.
|
Михаил Лермонтов - Красная книга российской эстрады
Bác nhà thơ này sao lại nằm trong Sách đỏ nhạc nhẹ Nga hả bác? |
| Giờ Hà Nội. Hiện tại là 10:01. |
Powered by: vBulletin v3.8.5 & Copyright © 2026, Jelsoft Enterprises Ltd.
VBulletin ® is registered by www.nuocnga.net license.