Nước Nga trong tôi

Nước Nga trong tôi (http://diendan.nuocnga.net/index.php)
-   Thi ca (http://diendan.nuocnga.net/forumdisplay.php?f=30)
-   -   Thơ của Alexander Blok (http://diendan.nuocnga.net/showthread.php?t=351)

haiyen 09-01-2008 15:58

Thơ của Alexander Blok
 
Chào các bạn,

Tôi lang thang mãi mà vẫn chưa xem hết được các chuyên mục của NNN, vào THICA thấy các bạn chuyện trò post bài phong phú quá nên tham gia chút.

Ngày sinh viên, thi thoảng tôi có dịch thơ, bây giờ thì hầu như không. Bài thơ này của Blok tôi dịch trong giờ Фонетика khi học ở Minsk năm 1989, lâu quá rồi không biết có lẫn từ ngữ nào không, có gì các bạn thông cảm nhé.

О доблестях, о подвигах, о славе
Я забывал на горестной земле,
Когда твое лицо в простой оправе
Передо мной сияло на столе.

Но час настал, и ты ушла из дому.
Я бросил в ночь заветное кольцо.
Ты отдала свою судьбу другому,
И я забыл прекрасное лицо.

Летели дни, крутясь проклятым роем.,
Вино и страсть терзали жизнь мою...
И вспомнил я тебя пред аналоем,
И звал тебя, как молодость свою...

Я звал тебя, но ты не оглянулась,
Я слезы лил, но ты не снизошла;
Ты в синий плащ печально завернулась,
В сырую ночь ты из дому ушла.

Не знаю, где приют своей гордыне
Ты, милая, ты, нежная, нашла...
Я крепко сплю, мне снится плащ твой синий,
В котором ты в сырую ночь ушла...

Уж не мечтать о нежности, о славе,
Все миновалось, молодость прошла!
Твое лицо в его простой оправе
Своей рукой убрал я со стола.
30 декабря 1908

Cả danh vọng, vinh quang, lòng can đảm
Tôi đều quên trong đau khổ cuộc đời
Khi trước mặt, trên bàn tôi tỏa sáng
Gương mặt em trong khung ảnh, đang cười

Phút giây em từ bỏ mái nhà tôi
Vòng nhẫn thề tôi quăng vào đêm tối
Em hiến dâng cho kẻ khác cuộc đời
và tôi quên, quên gương mặt xinh tươi

Tháng ngày trôi, kéo đời tôi đau khổ
Đắm mình trong bia rượu, những cuộc vui
Trước buổi lễ cầu kinh, tôi nhớ tới
Như níu tuổi xuân, tôi vẫy gọi em hoài...

Tôi vẫy gọi, em không lần ngoảnh lại
Chẳng xao lòng khi nước mắt tôi rơi
Trong chiếc áo choàng xanh vào đêm tối
Em lặng thầm từ bỏ mái nhà tôi

Tôi không biết nơi nao niềm kiêu hãnh
Em dịu hiền, bé nhỏ đã tìm ra
Khi say ngủ, lúc mơ màng tôi đều thấy
Áo choàng xanh em khoác đêm xa....

Giờ tuổi trẻ đã qua, tôi không còn mơ ước
Cả vinh quang, sự hiền dịu thiên thần
Tay hất bỏ trên bàn khung ảnh nhỏ
Có gương mặt em cười
đang tỏa sáng
trước tôi...

matador 12-01-2008 09:24

@haiyen : bạn giỏi thật đấy , cách đây gần 20 năm mà đã dịch thơ nước ngoài thoăn thoắt thì quả đáng nể .
Nói thật là đọc bài thơ = tiếng NGA trên thấy nó loằng ngoằng : hết trong nhà , ra khỏi nhà , lại quay vào trong nhà . Nhưng đọc bản dịch của bạn thấy xuôi xuôi và hay .
Trong 2 năm gần đây trên NNN dịch thơ thì có mỗi Дуэль Tykva _ Nina là thường xuyên , đều đặn những sản phẩm rất tuyệt, còn bác USY dù dịch rất hay nhưng chờ dài cổ mới có 1 bài , nay có thêm haiyen tham gia dịch nữa thì tuyệt quá .
Là người hâm mộ các dịch giả nêu trên mong bạn sớm có nhữg bản dịch mới cho NNN .

Geobic 12-01-2008 20:57

Geo rất vui khi được đọc thêm bản dịch bài thơ “Danh vọng, vinh quang bao giá trị” do Haiyen dịch. Đây là bài thơ hay, khá nổi tiếng của A. Blok, được dịch ra nhiều thứ tiếng ngoài nước Nga. Nhân đây, xin post lên 2 bản dịch bài thơ trên của các dịch giả khác để chúng ta cùng thưởng thức. Bản đầu do nhà thơ Tế Hanh dịch, không rõ ông dịch năm nào, nhưng bản Geo có trong tay ghi năm 1983. Hiện nhà thơ Tế Hanh đang chìm trong giấc hôn mê sâu, đã nhiều năm. Có thể nói, ông là đại diện cuối cùng còn lại của những tác gia thi ca VN sáng giá một thời: Hàn Mặc Tử, Nguyễn Bính, Xuân Diệu, Chế Lan Viên, Huy Cận, Tố Hữu, Tế Hanh. Sinh thời, các nhà thơ Huy Cận, Xuân Diệu, Tố Hữu từng vào bệnh viện thăm ông. Nhưng giờ chỉ mình ông còn lại. Đưa lại bản dịch này Geo muốn chúng ta một lần nữa cảm nhận hồn thơ ông qua bản dịch không phải từ tiếng Nga (chắc là bản Pháp văn). Bản sau của nhà thơ Hồng Thanh Quang, hiện đang tung hoành sung sức...

* * *

Danh vọng, vinh quang bao giá trị
Ta đều quên đi trong cuộc đời
Khi mặt em trong cái khung giản dị
Trên bàn ta như một tấm gương soi

Nhưng đến lúc em ra đi mãi mãi
Ta ném trong đêm chiếc nhẫn hứa hôn
Ta không muốn nghĩ đến hình em nữa
Một người kia xứng đáng với em hơn

Ngày tháng quay cuồng trong vòng hung ác
Ta đắm mình trong cốc rượu truy hoan
Trước bàn thờ ta cầu em trở lại
Ta giơ tay kêu gọi tuổi thanh xuân

Nhưng vô ích, em đi không trở lại
Mặc ta cầu xin em chẳng đáp lời gì
Vận chiếc áo choàng xanh em lặng lẽ
Trong đêm sương em lủi thủi ra đi

Ở nơi nào, nơi nào lý tưởng
Em gửi vào kiêu hãnh của em?
Trong giấc chiêm bao ta thấy mãi
Chiếc áo xanh chìm trong sương đêm

Thế là hết yêu thương – Ta không cần danh vọng
Tuổi trẻ đã qua, hết ý nghĩa cuộc đời
Và đến lúc để không còn hình bóng
Ta cất cái khung có tấm ảnh em cười.

(Tế Hanh dịch)

* * *

Trên trái đất khổ đau, anh quên lãng
Mọi chiến công, ảo ảnh, hư danh,
Khi gương mặt em dịu dàng, thân thiết
Từ khung ảnh trên bàn đau đáu nhìn anh.

Nhưng em đã bỏ nhà đi biệt xứ.
Nhẫn cưới anh đành vứt vào đêm,
Em trao lòng cho ai người xa lạ,
Trong anh phai dần vóc dáng thân quen.

Thời gian cứ ngày nối ngay cuồng chạy…
Dục vọng, rượu chè xé nát đời anh.
Anh nhớ lại hình bóng em ngày cưới
Và gọi em hoài như gọi tuổi thanh xuân.

Anh gọi em nhưng em nào nghe thấu,
Anh khẩn cầu nhưng em có hay đâu.
Khoác tấm áo xanh buồn rầu tê tái,
Em bỏ nhà đi với đêm thâu.

Anh không hiểu nơi đâu em cảm thấy
Kiêu hãnh lòng được nâng đỡ, vuốt ve.
Anh mơ mãi gặp áo xanh thuở ấy
Đã đêm nào cuốn em ra đi.

Giờ hết thèm vinh quang, tình ái,
Mọi sự qua, đời cạn những ngày xanh.
Khung ảnh trên bàn với gương mặt đẹp
Bị vứt rồi cũng chính bởi tay anh…

(Hồng Thanh Quang dịch)

Sau đây, hưởng ứng sự khơi lại Blok của Haiyen, Geo gửi bạn yêu Blok hai bài thơ của Blok viết khi chủ nghĩa tượng trưng ở Nga còn chưa rơi vào cực đoan. Biểu hiện của nó là những hình tượng “giấc mơ hồng”, “đĩa trăng đỏ”... Giai đoạn cuối của Blok, nhất là trong và sau CM 1917, trong bài “Mười hai” của ông, màu đỏ, hồng ban đầu đã bị thay bằng hai màu đen, trắng. Với Geo, Blok là tác giả rất khó dịch, nên đây chỉ là cố gắng của người cố vươn tới điều không thể với tới...

ЛЕТНИЙ ВЕЧЕР

Последние лучи заката
Лежат на поле сжатой ржи.
Дремотой розовой объята
Трава некошеной межи.

Ни ветерка, ни крика птицы,
Над рощей - красный диск луны,
И замирает песня жницы
Среди вечерней тишины.

Забудь заботы и печали,
Умчись без цели на коне
В туман и в луговые дали,
Навстречу ночи и луне!

13 декабря 1898


CHIỀU HÈ

Hoàng hôn tia nắng muộn
Trải đồng mạch ken dày
Vạt cỏ bờ chưa cắt
Thiếp giấc mơ hồng say

Không gió, không tiếng chim,
Trên rừng - đĩa trăng đỏ,
Bài ca thợ gặt ngưng
Trong màn chiều yên ả.

Bao buồn lo, hãy quên!
Lên ngựa phi nước đại
Tới gặp trăng và đêm
Miền cỏ sương xa ngái.

13-12-1898


РАССВЕТ

Я встал и трижды поднял руки.
Ко мне по воздуху неслись
Зари торжественные звуки,
Багрянцем одевая высь.

Казалось, женщина вставала,
Молилась, отходя во храм,
И розовой рукой бросала
Зерно послушным голубям.

Они белели где-то выше,
Белея, вытянулись в нить
И скоро пасмурные крыши
Крылами стали золотить.

Над позолотой их заемной,
Высоко стоя на окне,
Я вдруг увидел шар огромный,
Плывущий в красной тишине.

18 ноября 1903


BÌNH MINH

Tôi thức dậy, vươn tay ba lần.
Từ không trung bao la vọng đến
Những âm thanh trang trọng của rạng đông,
Đỉnh cao vút choàng một màu đỏ thắm

Tưởng như người đàn bà tỉnh giấc
Vừa bước khỏi thánh đường vừa nguyện cầu,
Từ cánh tay màu hồng nàng rắc
Vụn bánh mì cho lũ chim câu.

Từ trên cao chúng hiện thành đám trắng,
Trắng tinh khôi, kết một vệt dài,
Và nhanh chóng những mái nhà u ám
Trở thành những chiếc cánh vàng tươi.

Tôi đứng đây, cao trên cửa sổ,
Trên lớp mạ vàng vay mượn đó,
Chợt thấy một quả cầu khổng lồ
Đang bơi trong tĩnh lặng màu đỏ.

18-11-1903

Nina 13-01-2008 01:15

Em rất cám ơn bản dịch của các bác, nhưng ... bác nào giải thích cho em với, оправа ở đây là khung ảnh hay gọng kính nhỉ? :)

(không phải vì em đeo kính mà vơ vào đâu nhé)

tykva 13-01-2008 07:50

Chân thành cảm ơn các bác đã tham gia thảo luận để box Thi ca của chúng ta thêm sôi nổi. Em mạn phép bác haiyen chữa tên chủ đề này thành Thơ của A.Blok, và đua đòi theo các bác Tế Hanh, Hồng Thanh Quang và haiyen, em giới thiệu với các bác bản dịch trường phái 5 phút do chính em thực hiện :D

Alexander Blok

Về vinh quang, chiến công, lòng quả cảm,
Tôi quên đi trong cay đắng trần gian.
Bởi trước tôi trong cái khung giản dị,
Gương mặt em xưa ngời sáng trên bàn.

Em bỏ đi khi giờ chia tay điểm.
Tôi tháo nhẫn đính hôn ném vào đêm.
Số phận mình em đem trao kẻ khác,
Còn tôi tưởng quên đi gương mặt em.

Tháng năm trôi, như bầy ong cuồng loạn
Cuốn tôi theo rượu với những cuộc chơi…
Một lần nhớ em trước bàn thờ Chúa
Tôi gọi em như tuổi trẻ của tôi…

Gọi thiết tha nhưng em không ngoảnh lại,
Nước mắt tôi rơi em chẳng đoái hoài,
Buồn bã, em thu mình trong áo khoác
Như cái đêm em bỏ lại mình tôi.

Tôi không biết nơi nào em tìm được
Tổ ấm cho niềm kiêu hãnh của mình…
Tôi say ngủ, và trong mơ tôi thấy
Trong đêm ẩm ướt áo khoác em xanh…

Về vinh quang hay tình cảm dịu dàng
Tuổi trẻ qua rồi, tôi không mơ nữa!
Chân dung em trong cái khung giản dị
Tự tay tôi đành dọn khỏi mặt bàn.

30 tháng 12 năm 1908

@ bác Geo: Hai bài sau bác cho em khất đã nhé :)

tykva 13-01-2008 08:17

Trích:

Blok viết
ЛЕТНИЙ ВЕЧЕР

Последние лучи заката
Лежат на поле сжатой ржи.
Дремотой розовой объята
Трава некошеной межи.

Ни ветерка, ни крика птицы,
Над рощей - красный диск луны,
И замирает песня жницы
Среди вечерней тишины.

Забудь заботы и печали,
Умчись без цели на коне
В туман и в луговые дали,
Навстречу ночи и луне!

13 декабря 1898


CHIỀU HÈ

Những tia nắng cuối cùng
Rơi trên đồng vừa gặt.
Mơ màng trong giấc hồng
Bờ cỏ còn chưa cắt.

Gió lặng, chim im tiếng,
Trăng đỏ treo lửng lơ
Thợ gặt cũng thôi hát,
Lặng thinh chiều buông mờ.

Lên ngựa nào, quên hết
Buồn phiền với âu lo.
Tít tắp đồng sương phủ
Ta đón đêm trăng về.

13-12-1898

@bác Geobic: Em còn nợ bác một bài thôi nhé :-p Trong bài Chiều hè này, em lăn tăn nghĩa của cụm từ поле сжатой ржи, theo em nghĩa là đồng lúa mạch đã gặt xong rồi đấy bác ạ, bác dịch là "đồng lúa mạch ken dày" e không được chính xác lắm :D

Geobic 13-01-2008 17:45

* * *

Твой образ чудится невольно
Среди знакомых пошлых лиц.
Порой легко, порою больно
Перед Тобой не падать ниц.

В моем забвеньи без печали
Я не могу забыть порой,
Как неутешно тосковали
Мои созвездья над Тобой.

Ты не жила в моем волненьи,
Но в том родном для нас краю
И в одиноком поклоненьи
Познал я истинность Твою.

22 сентября 1900


* * *

Bỗng như thấy dáng hình Em hiển hiện
Giữa tầm thường bao gương mặt quen.
Khi nhẹ nhàng, lúc nhói trong tim
Tôi chẳng sụp quỳ, không bái tạ.

Trong quên lãng, chẳng buồn,
Nhưng tôi không thể nào quên lúc
Những chòm sao của mình
Buồn nhớ về Em quay quắt.

Em chẳng sống trong lòng tôi xao động,
Nhưng vẫn cùng trên mảnh đất quê ta.
Và trong niềm tôn thờ đơn độc
Chân chất đời Em tôi đã nhận ra!

22-12-1900

Nina 14-01-2008 11:17

Bác Geobic ơi, động từ сжать là động từ hoàn thành thể có 2 nghĩa bác ạ.

Толковый словарь русского языка Ушакова

СЖАТЬ1, сожму́, сожмёшь, сов. (к сжимать).
1. кого-что. Сдавить, стиснуть, заставить уменьшиться в объеме, уплотниться. С. комок глины. С. воздух. || Охватив, сдавить, стиснуть. С. друга в объятиях. Петр всё так же сутуло сидел, сжав руками грудь. А. Н. Толстой. || Прижав друг к другу (два или несколько однородных предметов), плотно соединить. С. пальцы в кулак или с. кулак. С. губы, зубы. У ней и бровь не шевельнулась, не сжала даже губ она. Пушкин. 2. перен., что. Оказать давящее, тяжелое действие на что-н. (сердце, душу). Думы, сжатые тоскою, мешают мне уснуть. Козлов. Мертво и пусто, как в душе, внезапно сжатой страхом. М. Горький. Но страх не сжал души моей. Лермонтов. Боль сжала сердце. 3. перен., что. Ввести в более тесные пределы, ограничить (книжн.). С. изложение. С. сроки выполнения работы. Даже наиболее совершенные формы демократии в буржуазном государстве на деле весьма ограничены и до крайности сжаты рамками фактического господства буржуазного меньшинства над народом. Молотов.

СЖАТЬ2, сожну́, сожнёшь.
Сов. к жать2. К вечеру всю рожь твою сожнем. Некрасов. Только не сжата полоска одна, грустную думу наводит она. Некрасов.

Cụ thể trong trường hợp này thì em nghĩ nó phải có nghĩa là cánh đồng lúa mạch đã gặt xong bác ạ.

Còn nói thực là em cũng không thích A. Blok lắm. Mấy hôm nay vừa bận vừa bệnh nên chả dám đua đòi. Nhưng để em lục lại mớ giấy tờ của em, hình như cũng có dịch một hai bài rồi thì phải

USY 14-01-2008 12:29

Твой образ чудится невольно
Среди знакомых пошлых лиц.
Порой легко, порою больно
Перед Тобой не падать ниц.

В моем забвеньи без печали
Я не могу забыть порой,
Как неутешно тосковали
Мои созвездья над Тобой.

Ты не жила в моем волненьи,
Но в том родном для нас краю
И в одиноком поклоненьи
Познал я истинность Твою.

22 сентября 1900

Bài này thày giáo Nguyễn Xuân Hòa đã dịch như sau:

Bất giác hình ảnh em tôi hình dung thấy
Giữa lũ người quen nhăng nhố, thấp hèn
Trước mặt Em tôi không quỳ, cúi lạy
Đôi khi dễ dàng nhưng lắm lúc quặn tim.

Không buồn đau tôi chìm vào quên lãng
Nhưng đôi khi tôi chẳng thể nào quên,
Những chùm sao của lòng tôi nháy sáng
Vẫn u hoài thương nhớ bóng hình Em.

Trong lo lắng của tôi Em không hiện diện
Nhwng vẫn cùng tôi chung một quê hương
Trong sự tôn thờ lẻ loi đơn chiếc
Tôi nhận ra rằng chân lý chính là Em.

Geobic 14-01-2008 12:40

Lời cảm ơn
 
@ Bí & Nina
Ngay khi Bí phát hiện ra sự nhầm lẫn của tôi trong khi dịch chữ сжать, Geo đã tâm phục khẩu phục rồi. Dịch theo nghĩa cánh đồng lúa mạch đã gặt xong mới đúng và hay được. Biết vậy, nhưng bận quá, Geo sẽ sửa khi nào có thời gian. Rất cảm ơn về góp ý và công phu cho xem cả từ điển giải thích nữa. Geo ít có điều kiện tra cứu lắm. Bận tít mù mà.

USY 14-01-2008 13:29

Tôi cố tìm cách dịch bài thơ này khác đi đôi chút xem sao, xin các bác cho ý kiến có câu nào bị sai nghĩa mà không chấp nhận được không:

Giữa bao mặt quen thấp hèn
Sao tôi cứ mơ thấy em
Trước em mà không quỳ rạp
Lúc dễ, lúc lại đau thêm.

Hồn tôi dù đã lãng quên
Cố quên sao lòng vẫn nhói
Chòm sao chiếu mệnh đời tôi
Theo em không niềm an ủi.

Đời tôi bươn chải không em,
Dù ta cùng chung Đất mẹ
Trong niềm sùng kính đơn côi
Hiểu Em - hiểu chân giá trị.

tykva 14-01-2008 16:58

Em còn bài Đêm giao thừa của A.Blok, vào đúng đêm 31/12/2007 đã post trong topic Thơ về mùa xuân

http://diendan.nuocnga.net/showthrea...=3846#post3846

Để tập trung các tác phẩm của cùng một tác giả về một mối, em xin phép post lại bản dịch này, các bác xá cho tội ...thâm canh nhé :D

Đêm giao thừa

Alexander Blok

Khắp nơi màn sương lạnh phủ mờ
Những đống lửa hồng bừng bừng cháy.
Svetlana thả hồn rong ruổi
Chơi ú tim cùng những ước mơ.

Tuyết lạo xạo – trái tim thắt lại –
Nhưng đó chỉ là ánh trăng lu.
Bên cổng nghe tiếng cười rộn rã
Đằng kia – con phố vắng tối mờ.

Cho tôi cùng ngắm hội tiếng cười,
Mặt che kín rồi tôi xuống thôi!
Những dải băng hồng sao vướng víu,
Người yêu đang đến thềm nhà tôi.

Nhưng màn sương mờ không lay chuyển
Tôi chờ thời khắc điểm nửa đêm.
Ai đang cười và thầm thì thế,
Những đám lửa hồng vẫn cháy lên.

Tuyết lạo xạo - Từ phía xa xa
Lặng lẽ toả lan ánh sáng mờ.
Xe trượt của ai vừa lướt tới…
"Ai đó?" - Tiếng cười đáp lại ta…

Rồi cơn gió lốc xoay tròn thổi,
Tô màu trắng xoá khắp mái hiên …
Cơn lốc cười giòn và dịu nhẹ
Phủ kín mặt tôi trong tuyết nhoà…

Khắp nơi màn sương lạnh phủ mờ
Nhợt nhạt liềm trăng trên trời vắng.
Tâm hồn Svetlana trầm lắng
Tự thấy ngượng ngùng với ước mơ…


Александр Блок

НОЧЬ НА НОВЫЙ ГОД

Лежат холодные туманы,
Горят багровые костры.
Душа морозная Светланы
В мечтах таинственной игры.
Скрипнет снег - сердца займутся -
Снова тихая луна.
За воротами смеются,
Дальше - улица темна.
Дай взгляну на праздник смеха,
Вниз сойду, покрыв лицо!
Ленты красные - помеха,
Милый глянет на крыльцо...
Но туман не шелохнется,
Жду полуночной поры.
Кто-то шепчет и смеется,
И горят, горят костры...
Скрипнет снег - в морозной дали
Тихий крадущийся свет.
Чьи-то санки пробежали...
"Ваше имя?"- Смех в ответ...
Вот поднялся вихорь снежный,
Побелело всё крыльцо...
И смеющийся, и нежный
Закрывает мне лицо...

Лежат холодные туманы,
Бледнея, крадется луна.
Душа задумчивой Светланы
Мечтой чудесной смущена...

Nina 15-01-2008 00:14

Ái chà, em đúng là đãng trí ... nhờ đọc bài trên của chị Bí mới nhớ ra em cũng có dịch bài Đêm giao thừa trong chủ đề nói trên

http://diendan.nuocnga.net/showpost....6&postcount=17

Tiện thể (vì trong chủ đề này em đã kịp viết gì đâu), thôi thì thâm canh một cái

ĐÊM GIAO THỪA

Aleksandr Blok

Những màn sương mù lạnh lẽo nằm đây
Những đống lửa cháy đỏ bừng rực rỡ
Svetlana thả tâm hồn băng giá
Vào những ước mơ bí ẩn của cuộc chơi

Tuyết xạo xạc - trái tim thót lại
Rồi mặt trăng yên lặng lại hiện ra
Ngoài cổng có ai đang cười rộn rã
Đường phố tối tăm ngoài phía xa xa

Nào hãy nhìn ra ngày lễ tươi vui
Bước xuống bậc thang, che mặt đi thôi
Ôi phiền quá, những dải băng đỏ tươi
Ồ người thương đang đứng bên nhà rồi...

Nhưng sương mù vẫn không lay chuyển
À, ta chờ lúc nửa đêm buông
Ai đó đang thầm thì, cười nói
Và đống lửa vẫn cháy thâu đêm ...

Tuyết xạo xạc - ở phía xa lạnh lẽo
Tia sáng nào đang tìm đến khẽ khàng
Xe trượt tuyết ai vừa mới chạy ngang ...
"Ai đấy?" - chỉ nghe cười đáp lại...

Và bỗng đâu một cơn bão tuyết
Nhuộm khắp hiên nhà trắng xóa một màu
Cơn bão hay ai đang dịu dàng cười nói
Đã bịt mắt tôi trong bão còn đâu ...

Những màn sương mù lạnh lẽo nằm đấy
Mặt trăng khẽ khàng trườn đến xanh xao
Tâm hồn của Svetlana đang ngẫm nghĩ
Và ngượng ngùng với mơ ước ngọt ngào

Trích:

Александр Блок

НОЧЬ НА НОВЫЙ ГОД

Лежат холодные туманы,
Горят багровые костры.
Душа морозная Светланы
В мечтах таинственной игры.

Скрипнет снег - сердца займутся -
Снова тихая луна.
За воротами смеются,
Дальше - улица темна.

Дай взгляну на праздник смеха,
Вниз сойду, покрыв лицо!
Ленты красные - помеха,
Милый глянет на крыльцо...

Но туман не шелохнется,
Жду полуночной поры.
Кто-то шепчет и смеется,
И горят, горят костры...

Скрипнет снег - в морозной дали
Тихий крадущийся свет.
Чьи-то санки пробежали...
"Ваше имя?"- Смех в ответ...

Вот поднялся вихорь снежный,
Побелело всё крыльцо...
И смеющийся, и нежный
Закрывает мне лицо...

Лежат холодные туманы,
Бледнея, крадется луна.
Душа задумчивой Светланы
Мечтой чудесной смущена...

tykva 15-01-2008 08:36

Trích:

Blok viết
РАССВЕТ

Я встал и трижды поднял руки.
Ко мне по воздуху неслись
Зари торжественные звуки,
Багрянцем одевая высь.

Казалось, женщина вставала,
Молилась, отходя во храм,
И розовой рукой бросала
Зерно послушным голубям.

Они белели где-то выше,
Белея, вытянулись в нить
И скоро пасмурные крыши
Крылами стали золотить.

Над позолотой их заемной,
Высоко стоя на окне,
Я вдруг увидел шар огромный,
Плывущий в красной тишине.

18 ноября 1903

Bình minh

Tôi trở dậy, ba lần đưa tay vẫy.
Từ không trung vọng tới chỗ tôi ngồi
Lời hân hoan của bình minh lộng lẫy
Màu sẫm đỏ rực lên tận cao vời.

Phải chăng là nữ thần vừa tỉnh giấc,
Vừa nguyện cầu vừa rời bước vào đền
Rắc hạt cho đàn chim câu ngoan ngoãn
Cánh tay hồng mềm mại nàng vung lên.

Chim câu trắng từ trên cao thấp thoáng,
Bay theo nhau như một sợi chỉ dài.
Mạ vàng những mái nhà đen ảm đạm
Bằng đôi cánh thiên thần sáng ngời ngời.

Tôi đứng trên tầm cao, từ cửa sổ
Trên lớp mạ vàng phủ những mái nhà,
Và đột nhiên trước mặt mình tôi thấy,
Trong tĩnh lặng đỏ tươi thiên cầu lửng lơ.

18 tháng 11 năm 1903

Geobic 15-01-2008 22:21

A. Blok
 
* * *

В эти желтые дни меж домами
Мы встречаемся только на миг.
Ты меня обжигаешь глазами
И скрываешься в темный тупик...

Но очей молчаливым пожаром
Ты недаром меня обдаешь,
И склоняюсь я тайно недаром
Пред тобой, молчаливая ложь!

Ночи зимние бросят, быть может,
Нас в безумный и дьявольский бал,
И меня, наконец, уничтожит
Твой разящий, твой взор, твой кинжал!

6 октября 1909

* * *

Gặp nhau một thoáng thôi mà
Giữa ngày vàng, những nếp nhà nhỏ nhoi,
Mắt em rót lửa vào tôi
Rồi mau bóng đã khuất vời nẻo sâu…

Biết em chẳng vô tình đâu
Lặng thinh trút lửa mắt rầu tim tôi,
Chẳng vô tình, tôi nghẹn lời
Âm thầm cam chịu một trời dối gian!

Biết đâu, mình chẳng miên man
Một đêm cuồng nộ, tới tàn cuộc chơi,
Rồi tôi chết bởi em thôi:
Lưỡi dao găm - ánh mắt ngời lửa thiêng !

6-10-1909

haiyen 16-01-2008 16:01

Chào tất thảy các bác hâm mộ THICA,

Cho phép tôi cảm ơn cái sự đọc và trao đổi rất thú vị của các bác nhé. Tôi còn dịch một bài dân ca Nga (bài hát này là của một anh chàng đưa tôi nhờ dịch nhưng thật ra là nói hộ nỗi lòng của chàng đó..). Bài này được mấy đứa bạn tôi đưa đi dự cuộc thi thơ của khoa và giật giải Nhất đấy nhé ( phần thưởng hồi ấy là 1.500 hay là 15.000 gì đó, quên béng mất rồi). Xin cho hỏi, tôi post nó ở đây hay vào chỗ ÂMNHAC/ DANCANGA?

hungmgmi 16-01-2008 16:08

Bạn haiyen post bản dịch vào tiểu mục "Dân ca Nga" bên Box Âm nhạc nhé.

Geobic 18-01-2008 13:55

Trích:

tykva viết (Bài viết 4613)
@bác Geobic: Em còn nợ bác một bài thôi nhé :-p Trong bài Chiều hè này, em lăn tăn nghĩa của cụm từ поле сжатой ржи, theo em nghĩa là đồng lúa mạch đã gặt xong rồi đấy bác ạ, bác dịch là "đồng lúa mạch ken dày" e không được chính xác lắm :D

Nhất trí với góp ý của Bí rồi. Chọn nghĩa "đã gặt" chính xác và hay hơn. Geo sửa lại hai câu đầu trong bài theo góp ý trên:

CHIỀU HÈ

Cánh đồng vừa gặt xong
Nắng hoàng hôn rót mật,
Vạt cỏ bờ chưa cắt
Thiếp giấc mơ hồng say.

Không gió, không tiếng chim,
Trên rừng - đĩa trăng đỏ,
Bài ca thợ gặt ngưng
Trong màn chiều yên ả.

Bao buồn lo, hãy quên!
Lên ngựa phi nước đại
Tới gặp trăng và đêm
Miền cỏ sương xa ngái.

13-12-1898

Nina 18-01-2008 17:59

Em mấy ngày nay bận quá nên chẳng tham gia gì với các bác được. Chính vì thế em chọn giải pháp đi tắt đón đầu và dịch trước bài "ngày vàng vọt"


Aleksandr Blok


Giữa những tòa nhà, trong những ngày vàng vọt
Ta nhìn thấy nhau trong một thoáng mà thôi
Ánh mắt em làm tôi cháy bỏng
Ngõ cụt tối đen - em biến đâu rồi...

Nhưng đám cháy lặng thinh của cặp mắt
Nào phải vô tình em tặng cho tôi
Và tôi bí mật trước em quỳ gối
Lời nói dối lặng yên - nào chỉ ngẫu nhiên thôi

Chắc có lẽ, những đêm đông giá lạnh
Sẽ quẳng chúng ta vào dạ hội Sa tăng
Và cuộc đời tôi cuối cùng sẽ đứt
Vì ánh mắt em sắc nhọn tựa dao găm

7-10-1909

Trích:

Geobic viết (Bài viết 4736)
* * *

В эти желтые дни меж домами
Мы встречаемся только на миг.
Ты меня обжигаешь глазами
И скрываешься в темный тупик...

Но очей молчаливым пожаром
Ты недаром меня обдаешь,
И склоняюсь я тайно недаром
Пред тобой, молчаливая ложь!

Ночи зимние бросят, быть может,
Нас в безумный и дьявольский бал,
И меня, наконец, уничтожит
Твой разящий, твой взор, твой кинжал!

6 октября 1909


Nina 21-01-2008 00:34

Nói chung người đi sau thì luôn chịu thiệt (ai bảo đi sau). Nina xin dịch tạm bài thơ đầu tiên trong mạch này nhé, cũng là cám ơn bạn Hải Yến đã nhớ tới Blok


Alexander Blok

Tôi đã quên trên đất này đau khổ
Về chiến công, lòng dũng cảm, vinh quang
Khi khuôn mặt em trong khung ảnh kia giản dị
Trước mặt tôi rực rỡ trên bàn

Thời khắc điểm rồi, và em rời gót
Tôi ném vào đêm nhẫn quý vốn không rời
Số phận em, em đã trao người khác
Và tôi đã quên khuôn mặt tuyệt vời

Ngày tháng quay vòng như đàn ong nguyền rủa
Rượu với tình vẫn đày đọa đời tôi
Tôi vẫn nhớ em trước bục kinh cầu nguyện
Và vẫn gọi em, như tuổi trẻ của đời

Tôi gọi em, nhưng em không ngoảnh lại
Lệ tôi tuôn, nhưng em chẳng mủi lòng
Khoác áo choàng xanh dáng em buồn tủi
Rời khỏi nhà vào đêm lạnh não nùng

Em thân yêu, dịu dàng, em tìm đâu
Nơi nương náu cho lòng kiêu hãnh...
Tôi vẫn ngủ say, mơ thấy đêm nao lạnh
Khoác áo choàng xanh em bước vào đêm

Đã không còn mơ âu yếm với vinh quang
Tất cả đã qua, tuổi trẻ đâu còn nữa!
Khuôn mặt em trong khung ảnh kia giản dị
Tôi tự tay đem bỏ khỏi bàn

Trích:

haiyen viết (Bài viết 4448)

Александр Блок


О доблестях, о подвигах, о славе
Я забывал на горестной земле,
Когда твое лицо в простой оправе
Передо мной сияло на столе.

Но час настал, и ты ушла из дому.
Я бросил в ночь заветное кольцо.
Ты отдала свою судьбу другому,
И я забыл прекрасное лицо.

Летели дни, крутясь проклятым роем.,
Вино и страсть терзали жизнь мою...
И вспомнил я тебя пред аналоем,
И звал тебя, как молодость свою...

Я звал тебя, но ты не оглянулась,
Я слезы лил, но ты не снизошла;
Ты в синий плащ печально завернулась,
В сырую ночь ты из дому ушла.

Не знаю, где приют своей гордыне
Ты, милая, ты, нежная, нашла...
Я крепко сплю, мне снится плащ твой синий,
В котором ты в сырую ночь ушла...

Уж не мечтать о нежности, о славе,
Все миновалось, молодость прошла!
Твое лицо в его простой оправе
Своей рукой убрал я со стола.
30 декабря 1908


tykva 27-04-2008 20:05

Lâu rồi chẳng có bài nào mới, em post lại một bản dịch cũ rích vậy...

<table><tr><td valign="top">* * *

Ветр налетит, завоет снег,
И в памяти на миг возникнет
Тот край, тот отдаленный брег...
Но цвет увял, под снегом никнет...

И шелестят травой сухой
Мои старинные болезни...
И ночь. И в ночь - тропой глухой
Иду к прикрытой снегом бездне...

Ночь, лес и снег. И я несу
Постылый груз воспоминаний...
Вдруг - малый домик на поляне,
И девочка поет в лесу.
</td><td valign="top">* * *

Gió thét gào, tuyết xoay vần vũ
Trong ký ức ta một giây bỗng thoáng qua
Miền đất ấy, nơi bến bờ xa vắng
Nhưng ký ức bạc màu trong tuyết phủ nhạt nhoà.

Dưới chân tôi tiếng xạc xào của cỏ khô
Cứ cứa mãi vào trái tim tôi đau nhói...
Và đêm. Đêm trên con đường mòn nhỏ
Tôi khởi hành đến tận cùng dưới màn tuyết phất phơ.

Đêm, rừng và tuyết. Và lòng tôi nặng trĩu
Ký ức buồn về những ngày xưa.
Đột nhiên ngay trước mình tôi thấy
Ngôi nhà nhỏ bìa rừng và giọng bé gái ca.
</td></tr></table>

Nina 28-04-2008 19:26


Hôm nay em tình cờ nhìn thấy một bài viết khá ... thú vị, và cũng liên quan đến anh chàng thi sĩ đẹp trai Blok :)

http://www.izvestia.ru/hystory/article3115663/

Письмо незнакомки - Александру Блоку: "Вы сделались дыханием моей жизни..."

Ответ поэта нашелся почти через сто лет
Элла Максимова

http://images.izvestia.ru/151841.jpg
Александр Блок. 1915 г. (фото: РИА Новости)

Среди хранящихся в Российском государственном архиве литературы и искусства (РГАЛИ) 2500 писем, адресованных Александру Блоку, есть письмо совершенно незнакомой ему молодой женщины Клавдии Цинговатовой, заставляющее, по-моему, вспомнить письмо пушкинской Татьяны.

15 февраля 1913

Уже долгие годы Вы сделались дыханием моей жизни, а поэзия Ваша - солнцем, в которое я поверила. Простите, что беспокою Вас. В этом письме я хотела бы благодарить Вас глубокой благодарностью, исходящей из всех недр моего существа. Я благодарю и Бога, сочетавшего в Вас удивительные начала: порывистую страстность, мужество и необыкновенную нежность женственности. За каждой строчкой стихов Ваших я вижу Вас, Вашу личность и глубоко поклоняюсь ей. Моя жизнь скоро сгорит, я не умею жить. Я слишком ненасытно бросаюсь в иные стороны, дарящие земное. Но это - ничего. Мой маленький сын, он уже знает Вас, он чтит Вас, он любит музыку звуков и всегда ищет Ваших рифм. Ему я и хотела бы передать одно Ваше приветственное слово, как благословение поэзии. Если можно, сделайте это. Прошу Вас. К. Цинговатова.


Но ответа среди подлинников 800 писем самого Блока не было. Каждый автограф одного из величайших русских поэтов XX века бесценен. Тем более, если речь идет об отклике на такое письмо. Но с тех пор миновал почти век! Две мировые войны, революция и война гражданская, крушение миллионов людских судеб. Можно ли было рассчитывать на то, что лист бумаги с ясным, уверенным почерком Блока уцелел в этих вселенских пожарах?! А уцелевший - мог ли быть найден?

Известный литературный критик Андрей Турков, автор нескольких книг о Блоке, рассказывает:

- В те годы в его жизнь вошла Дельмас, чудная Цинговатовы: Алексей Яковлевич, Клавдия Петровна и их шестилетний Игорь. Глава семейства, профессор русской литературы, преподавал в Московском университете и консерватории, жена – на Высших курсах оперная певица, покорившая своей Кармен не только Блока, который воспел ее в цикле стихов "Кармен". Очень сильное увлечение. Да, роман при жене, однако, если хотите, ответный - Любовь Дмитриевна сама была далеко не безгрешна. Вообще женским вниманием Блок не был обделен, неизвестных ему корреспонденток роилось вокруг множество, "людской прибой" приносил разную почту. Блок был благодарно великодушен по отношению ко всем и в самых затруднительных ситуациях - и горьких, и нелепых. Твердо и деликатно отсекал возможность переписки, не желая вселять пустые надежды. Бережность к женщинам - его правило. Отвечал пунктуально, со всей серьезностью. Надо было прислать уж бог знает какое низкопробное письмо, чтобы он кинул его в корзину. Серебряный век принес с собой и глубокие человеческие помрачения. К Блоку тянулось немало "грязных" богемных рук. А он оставался мужчиной с высокой душой. По теперешним временам - непостижимо высокой.

http://images.izvestia.ru/151907.jpg

И вот в наши дни в самом конце телефонного разговора, делового, вовсе не о литературе, директор РГАЛИ Татьяна Горяева вдруг слышит: "Кстати, у нас в семье есть реликвия - письмо Блока моей прабабушке. Возможно, вас заинтересует?" У Татьяны Михайловны едва не выпала трубка из рук...

Ее Высокородию госпоже К. Цинговатовой

25 II 1913. СПБ.

Спасибо Вам за Ваше искреннее письмо. В нем много горького. Разве Вы не знаете, что в жизни происходит непрестанное чудо: сегодня мы плачем, а завтра нам будет светло и легко. Вы пишете: "Я не умею жить". А кто умеет?

...Детей я люблю все больше - с годами, и думаю, что мы - взрослые - должны бояться влиять на них. В детях - самое священное.

Пусть Бог даст Вашему мальчику здоровья и сил, пусть он растет и мужает так, чтобы на всю жизнь в нем хранилась чистота - от детства.

Александр Блок

После письма Блоку Цинговатовы недолго были вместе, супружество распалось, в новых семьях появились дети, новые наследники. Письмо передавалось из рук в руки, из поколения в поколение, пока не перешло к Ирине Игоревне Цинговатовой.

Клавдии Петровны давно уж нет. Ирина Игоревна, дочка мальчика из письма, с семейной фотографии, кое-что вспомнила:

- Меня, первую внучку, бабушка безумно любила, и я бы могла, наверное, многое выспросить. Так ведь в юности на уме другое, по глупости и беспечности не торопимся узнавать прошлое своих близких. Собственное настоящее - ближе всего. Успею! А спохватываемся - уж никого кругом. Однажды я вдруг решилась: "Ты в каких отношениях была с Блоком?" Бабушка спокойно ответила: "Поменьше слушай всякий вздор!". Она вечно металась, чего-то, кого-то ждала, искала в людях духовное, истинное, непритворное. Была отзывчива и добросердечна. К ней ходили студенты - бывшие фронтовики, будущие известные советские поэты, она правила их стихи, а заодно подкармливала, иногда зимой они ютились у нас, благо дом был вместительный... Письмо Блока где хранили? Между книжных страниц, в шкафу за стеклом, думали, так будет сохраннее. Но смотрю - на сгибах уже дыры, буквы бледнеют, гаснут. На глазах все исчезает. Архив отреставрировал за большущие деньги...

Так они встретились, эти два старинных послания. Одно - оставившее неизбывный след в жизни женщины. Другое - обернувшееся быстрой короткой записью в дневнике мужчины. "23 февраля. За эти дни: письмо от Цинговатовой (Ростов н/Д) искреннее. Письмо от барышень Сигаль. Городецкий прислал переписать векселя... Прибой людской. Опять усталость".

butgai 15-05-2008 11:12

Khi Butgai nhà cháu dịch bài này đã đưa cho vợ đọc, và đã có một cuộc tranh cãi nho nhỏ. Cái cô học ở MGIMO về ấy cứ cho rằng khổ 2 và 3 của bài thơ này nói rằng: nếu ta chia tay nhau và đi tìm tình yêu khác thì sẽ chỉ Hạnh phúc lúc đầu, rồi lại cũng sẽ khổ đau hơn. Bằng chứng là đầu khổ 2 thì "ta đã chia tay rồi". Butgai thấy nó cảm tính kiểu đàn bà thế nào ấy.

Nhà cháu thì nghĩ khác: Đã từng hạnh phúc, không biết giữ để phải chia tay. Nhưng anh chàng vẫn tiếc và nghĩ rằng Hạnh phúc vẫn còn, chưa uống cạn. Nhưng nghĩ đi nghĩ lại thì thấy từ trước đến giờ vẫn thế: cứ hạnh phúc được 1 thời gian thì lại đau khổ, số phận cứ xô đẩy như thế. Và hạnh phúc thì ít dần mà đau khổ thì nhiều dần sau mỗi lần: Hạnh phúc chỉ còn đo bằng "giọt", trong khi lúc đầu (khổ 1) thì chỉ là Phút buồn đau, đến khổ 3 thì đã là Giờ buồn đau. Nếu còn khổ 4 thì chắc là sẽ Ngày khổ đau...:emoticon-0106-cryin:emoticon-0106-cryin:emoticon-0106-cryin
<table><tr><td valign="top">

Ловя мгновенья сумрачной печали

Ловя мгновенья сумрачной печали,
Мы шли неровной, скользкою стезей.
Минуты счастья, радости нас ждали,
Презрели их, отвергли мы с тобой.

Мы разошлись. Свободны жизни наши,
Забыли мы былые времена,
И думаю, из полной, светлой чаши
Мы счастье пьем, пока не видя дна.

Когда-нибудь, с последней каплей сладкой,
Судьба опять столкнет упрямо нас,
Опять в одну любовь сольет загадкой,
И мы пойдем, ловя печали час.

21-7-1898

</td><td valign="top"><font size="3">

Khi bắt gặp phút đau buồn

Ta vấp phải khoảnh khắc của buồn đau,
Trên con đường gập ghềnh, trơn trượt.
Đã từng đợi ta những phút giây hạnh phúc,
Hai ta lại coi thường, xua đuổi chúng đi.

Đời tự do. Chúng mình đã chia ly,
Đã lãng quên những ngày qua xa vắng,
Nhưng anh nghĩ vẫn còn đầy và lấp lánh
Hạnh phúc trong ly ta chưa cạn cùng nhau.

Khi ta uống đến giọt cuối ngọt ngào,
Số phận sẽ lại một lần xô đẩy,
Lại rắc vào tình ta điều bí ẩn,
Để ta lại tìm và bắt gặp khổ đau hơn.

TTN
</td></tr></table>

hungmgmi 15-05-2008 11:50

Trích:

butgai viết (Bài viết 11929)
Khi Butgai nhà cháu dịch bài này đã đưa cho vợ đọc, và đã có một cuộc tranh cãi nho nhỏ. Cái cô học ở MGIMO về ấy cứ cho rằng khổ 2 và 3 của bài thơ này nói rằng: nếu ta chia tay nhau và đi tìm tình yêu khác thì sẽ chỉ Hạnh phúc lúc đầu, rồi lại cũng sẽ khổ đau hơn. Bằng chứng là đầu khổ 2 thì "ta đã chia tay rồi". Butgai thấy nó cảm tính kiểu đàn bà thế nào ấy.

Nhà cháu thì nghĩ khác: Đã từng hạnh phúc, không biết giữ để phải chia tay. Nhưng anh chàng vẫn tiếc và nghĩ rằng Hạnh phúc vẫn còn, chưa uống cạn. Nhưng nghĩ đi nghĩ lại thì thấy từ trước đến giờ vẫn thế: cứ hạnh phúc được 1 thời gian thì lại đau khổ, số phận cứ xô đẩy như thế. Và hạnh phúc thì ít dần mà đau khổ thì nhiều dần sau mỗi lần: Hạnh phúc chỉ còn đo bằng "giọt", trong khi lúc đầu (khổ 1) thì chỉ là Phút buồn đau, đến khổ 3 thì đã là Giờ buồn đau. Nếu còn khổ 4 thì chắc là sẽ Ngày khổ đau...:emoticon-0106-cryin:emoticon-0106-cryin:emoticon-0106-cryin
<table><tr><td valign="top">

Ловя мгновенья сумрачной печали

Ловя мгновенья сумрачной печали,
Мы шли неровной, скользкою стезей.
Минуты счастья, радости нас ждали,
Презрели их, отвергли мы с тобой.

Мы разошлись. Свободны жизни наши,
Забыли мы былые времена,
И думаю, из полной, светлой чаши
Мы счастье пьем, пока не видя дна.

Когда-нибудь, с последней каплей сладкой,
Судьба опять столкнет упрямо нас,
Опять в одну любовь сольет загадкой,
И мы пойдем, ловя печали час.

21-7-1898

</td><td valign="top"><font size="3">

Khi bắt gặp phút đau buồn

Ta vấp phải khoảnh khắc của buồn đau,
Trên con đường ghập ghềnh, trơn trượt.
Đã từng đợi ta những phút giây hạnh phúc,
Hai ta lại coi thường, xua đuổi chúng đi.

Đời tự do. Chúng mình đã chia ly,
Đã lãng quên những ngày qua xa vắng,
Nhưng anh nghĩ vẫn còn đầy và lấp lánh
Hạnh phúc trong ly ta chưa cạn cùng nhau.

Khi ta uống đến giọt cuối ngọt ngào,
Số phận sẽ lại một lần xô đẩy,
Lại rắc vào tình ta điều bí ẩn,
Để ta lại tìm và bắt gặp khổ đau hơn.

TTN
</td></tr></table>

Gà mờ tôi thì lại hiểu bài thơ của Blok hơi khác một tí với 2 cách hiểu của vợ chồng bạn butgai, diễn giải nó nôm na như sau:

Chúng ta đã yêu nhau, đã từng hạnh phúc, nhưng dường như cả hai đã không biết trân trọng, nâng niu điều đó. Tình tan vỡ, khiến cả hai có những giây phút buồn chán sầu đau:emoticon-0106-cryin. Chúng ta xa nhau, nhưng "tình chưa uống cạn", vẫn còn đó một giọt lưu luyến. Và cái giọt đó, giả định thôi, vì các động từ đều chia ở thời tương lai, (sẽ) khiến cho cho số phận chúng ta lại gặp nhau, cùng chung đường chung lối như xưa( в одну любовь). Nhưng rồi ta (sợ ) rằng điều đó cũng sẽ không dẫn đến một kết cục nào cả, rồi cả hai cũng lại sa vào cái cảm giác buồn phiền.
Trạng thái tâm lý này cũng khá phổ biến, trong tiếng Việt gọi là "nối lại tình xưa":emoticon-0136-giggl, các nhà tâm lý bẩu là thường ít khi đi đến một kết cục tốt đẹp.

Nhân tiện góp ý bác butgai bỏ bớt chữ h trong ghập ghềnh nhé.:emoticon-0150-hands

Xin các bác cùng bàn luận.

butgai 15-05-2008 16:19

Cám ơn bac Hungmgmi, có thể em diễn đạt chưa hết ý vì không muốn dài dòng, nhưng ý em là nếu có quay lại thì kết cục cung vậy thôi, hạnh phúc, rôi đau khổ rồi có thể lại hạnh phúc, đau khổ... cái vòng ấy cứ sẽ xoay mãi, hạnh phúc sẽ ít dần đi, đau khổ sẽ lớ dần lên... và kết cục chia tay cũng vẫn là tất yếu. Em cũng để thì tương lai đấy: Số phận sẽ lại một lần xô đẩy

Rất cám ơn bác Hungmgmi

Viet Nga 08-08-2009 15:51

A.Blok (1880 - 1921)
 
Làm bài về N.Nekrasov khó quá. Em chuyển sang ông khác nhưng không thích đụng hàng. Vì là bài tiểu luận tự do, thầy cho tự chọn, em muốn tìm hiểu thêm về những nhà văn, nhà thơ Nga "rất lớn" mà ở Việt Nam chưa được giới thiệu nhiều. Em chọn A.Blok. Thầy giảng bài, nhắc rất nhiều lần đến tên tác phẩm "Người đàn bà Kiều diễm" và "Người đàn bà xa lạ", còn nói đó là những biểu tượng của thơ ca A.Blok. Em đọc rồi (bản dịch của bác Thúy Toàn). Nhưng nói thật (các bác đừng cười), em chẳng hiểu mấy. Nhất là tác phẩm "Người đàn bà xa lạ" (Không phải bài kia em hiểu hơn mà là thầy giảng kĩ hơn rồi). Các bác giảng giùm em một chút được không? Em hỏi thầy nhiều quá rồi. Càng hỏi càng lòi cái dốt của mình ra. Đa tạ các bác!
(Tiểu sử của ông A.Blok em tìm hiểu rồi. Các bác giảng về tác phẩm cho em nhé. Nếu không phải là bài "Người đàn bà xa lạ" thì bài nào cũng được ạ. Cảm ơn các bác!Thời gian gấp lắm rồi.:emoticon-0158-time:).

Nina 08-08-2009 18:39

Chậc chậc, bài "Người đàn bà xa lạ" thì mình cũng thấy ... khó hiểu :). Mặc dù có lẽ đây là một bài thơ - tâm trạng, hình ảnh người phụ nữ không quen biết kia như một ảo ảnh trong ký ức của người say rượu. Đấy là mình hiểu thế thôi. Với lại cuối cùng thì anh chàng say của Blok lại quay về với rượu và câu kết luận: In vino veritas!

Có lẽ cần tìm hiểu kỹ hơn về hoàn cảnh ra đời của bài thơ nữa, nhưng theo chỗ mình được biết thì cái tâm trạng này cũng ... không quá xa lạ trong thơ của Blok :). Nó làm mình nhớ đến một trích đoạn vở opera "Les contes d'Hoffmann" của Jacques Offenbach, khi Stella bỏ đi, còn Hoffmann ở lại với rượu ....

Nina 08-08-2009 20:40


Đúng là ... đọc về tiểu sử của Blok thì sẽ dễ hiểu hơn tác phẩm này. Mình không thể, và cũng không muốn viết dài về bài thơ này, chỉ muốn tóm tắt vài ý chính để bạn Việt Nga hiểu rõ thêm nhé

- Thường mùa hè, người Nga hay tới dacha (дача) sống. Dacha có thể tạm dịch là nhà nghỉ ở ngoại ô, vùng nông thôn, đại loại như vậy. Bên cạnh dacha của bố mẹ Blok là dacha của nhà hóa học nổi tiếng D.I.Meldeleev. Blok đã yêu cô bé hàng xóm L.Meldeleeva từ nhỏ.

-Tuy nhiên, thứ tình yêu của Blok cộng với học thuyết của Platon về linh hồn thì nó trở thành tình cảm lý tưởng, thần thánh, đại loại thế. Và những tình cảm này đã được phản ánh trong tập thơ "Thơ về người phụ nữ tuyệt vời" (Стихи о Прекрасной Даме) in năm 1905. Trong tập thơ này, nhân vật trữ tình đi tìm kiếm, khao khát một tình yêu trên trời, thần thánh, còn người yêu của nhân vật trữ tình thì ...cũng chẳng phải của mặt đất.

- Năm 1903 Blok lấy Meldeleeva. Nhưng mà chẳng bao lâu sau đó thì tình yêu thần thánh gặp phải thực tiễn cuộc sống. Nói ngắn gọn thì Blok thất vọng, vì Meldeleeva không phải là một người phụ nữ thần thánh, mà chỉ là một người phụ nữ của mặt đất, như những người phụ nữ khác trong đời

- Bài thơ "Người phụ nữ không quen biết" (hay "Người đàn bà xa lạ", như bác Thúy Toàn dịch) được viết trong thời kỳ này (1906). Trong bài thơ này, có thể thấy hình tượng "Người phụ nữ tuyệt vời" đã thay đổi đáng kể, nào là xuất hiện ở nơi công cộng (quán ăn), nào là có cả khăn voan, cả nhẫn (những thứ đời thường hơn), tóm lại là từ một người phụ nữ lý tưởng, thần thánh vốn chỉ tồn tại ở trong giấc mơ của gã say rượu, giờ nàng trở thành một người phụ nữ đời thường, bình thường, thậm chí tầm thường (!)

Trên cơ sở này, và nhớ rằng Blok vốn là nhà thơ ... biểu tượng, tức là các hình tượng trong thơ không chỉ đơn giản là hình tượng, nó có nghĩa cả đấy :), bạn sẽ phân tích sâu hơn về bài thơ. Mình chưa đọc bản dịch của bác Thúy Toàn, nên cũng chẳng hiểu các hình tượng bác ấy dịch sang tiếng Việt thành gì. Nhưng bạn cứ lưu ý đến những hình ảnh này
- Bến bờ bị phù phép, những bí mật giấu kín, mặt trời của ai đó, kho báu, chìa khóa, và tất nhiên là chân lý trong rượu :)

Viet Nga 09-08-2009 20:25

Cháu cảm ơn bác Nina rất nhiều. Những gợi ý của bác cháu sẽ "tái chế" trong bài làm của mình. Bác cho phép cháu nhé. Mà sao bác giỏi quá vậy. Lĩnh vực nào bác cũng biết. Cháu bái phục các bác đấy! Chúng cháu học có mấy môn mà chẳng môn nào biết "hòm hòm" được tí. Cháu thất vọng về bản thân mình quá!

Viet Nga 09-08-2009 20:32

Hôm nay cháu chỉ lên mạng được 1 lúc thôi. Để hôm khác cháu post bản dịch của bác Thúy Toàn lên bác đọc. Nhân đây, cháu xin có ý kiến. Thơ ông ý (A.Blok) khó hiểu quá. Nếu các bác dịch thơ thì kèm thêm 1 vài câu phân tích đại ý cho chúng cháu hiểu với. "Đầu đất" như cháu khổ thế đấy!

Viet Nga 10-08-2009 09:26

Cảm ơn các bác. Em đang tìm hiểu về thơ A.Blok. May quá đọc được các bản dịch của các bác. Nhưng giá mà các bác có thêm mấy dòng phân tích, bình qua tí cho em hiểu với. Em thuộc dạng "đầu đất" các bác ạ. Nhân đây các bác dịch hộ em mấy dòng này với. Em hiểu sơ sơ, có từ cũng biết nghĩa nhưng ngữ pháp không vững thành ra em bó tay. Đa tạ các bác.
Идут века, шумит война,
Встает мятеж, горят деревни,
А ты все та ж, моя страна,
В красе заплаканной и древней.
(A.Blok)
Chiến tranh đi qua, nhiều thế kỉ
Làng mạc bị bắn phá
….đất nước của tôi
Đã khóc suốt bao nhiêu năm …..
Тебе одной плету венок,
Цветами сыплю стежку серую.
О Русь, покойный уголок,
Тебя люблю, тебе я верую,
(X.Exenin)
…………………..
…………………
Ôi, nước Nga……
Tôi yêu Người, tôi tôn thời Người

Viet Nga 10-08-2009 09:27

là em đang làm bài tập. Cần những dẫn chứng đó nhưng dịch không nổi. Các bác giúp em với!

Nina 10-08-2009 18:33

Nina tạm dịch mấy câu trên như thế này nhé

...Идут века, шумит война,
Встает мятеж, горят деревни,
А ты все та ж, моя страна,
В красе заплаканной и древней...

А. Блок, "Коршун", 22.03.1916

Tháng năm trôi đi, chiến tranh gào thét
Bạo loạn nổi lên, lửa đốt làng quê
Nhưng đất nước tôi vẫn như ngày trước
Sắc đẹp cổ xưa trong nước mắt não nề...

A. Blok. "Diều hâu", 22.03.1916



Тебе одной плету венок,
Цветами сыплю стежку серую.
О Русь, покойный уголок,
Тебя люблю, тебе я верую,..

Сергей Есенин
Ta tết vòng hoa chỉ tặng Người thôi
Ta rắc hoa đầy lên đường khâu xám
Ôi nước Nga, góc nhỏ này yên lặng
Ta yêu Người, và tin tưởng nơi Người...

Sergei Esenin


Hehe, đừng cho Nina đi tàu bay giấy, mình lại kiêu lên thì hỏng :)

Viet Nga 11-08-2009 10:10

Cháu cảm ơn bác Nina. Đọc bản dịch của bác mới biết là cháu hiểu "sai bét". Cháu tra từ "Коршун" mà không thấy, không ngờ lại là "Diều hâu". Sự học gian nan thật.

Viet Nga 18-08-2009 16:51

Không phải là em thích “múa rìu qua mắt thợ” đâu. Chỉ tại bác Đăng Bẩy thôi. Chùm thơ có 5 bài nhưng bác Đăng Bẩy mới dịch có 1 bài làm khổ em “lọ mọ” tra từ điển từng từ để tìm hiểu bài thơ. Các bác dịch hộ em mấy câu thơ trong bài “Trên cánh đồng Kulikovo” (vẫn của ông A.Blok) với. Em cũng hiểu sơ sơ nhưng không biết có chính xác không (mà sai 1 li đi một dặm như lần trước em ngại lắm). Không dám nhờ các bác dịch cả vì nó quá dài nhưng mấy câu em sử dụng làm dẫn chứng mà sai chắc phải thi lại …hichic. Các bác không thể “thấy chết” mà không cứu em đấy.

Вздымаются светлые мысли
В растерзанном сердце моем,
И падают светлые мысли,
Сожженные темным огнем...

"Явись, мое дивное диво!
Быть светлым меня научи!"
(Bỗng) xuất hiện những ý tưởng/ý nghĩ sáng trong
Trong trái tim ta đầy tổn thương tan nát

Và bừng lên những nghĩ suy tươi sáng

Được thắp (đốt) lên bởi ngọn lửa tối tăm ….



Hiện ra đi (sáng lên đi) điều kì diệu của ta

Hãy dạy (làm) cho ta trở nên trong sáng (sáng láng)

Giá mà có gì làm cho đầu óc em cũng sáng ra được chút thì tốt biết mấy!

matador 18-08-2009 23:08

Trích:

Viet Nga viết (Bài viết 36090)
Không phải là em thích “múa rìu qua mắt thợ” đâu. Chỉ tại bác Đăng Bẩy thôi. Chùm thơ có 5 bài nhưng bác Đăng Bẩy mới dịch có 1 bài làm khổ em “lọ mọ” tra từ điển từng từ để tìm hiểu bài thơ. Các bác dịch hộ em mấy câu thơ trong bài “Trên cánh đồng Kulikovo” (vẫn của ông A.Blok) với. Em cũng hiểu sơ sơ nhưng không biết có chính xác không (mà sai 1 li đi một dặm như lần trước em ngại lắm). Không dám nhờ các bác dịch cả vì nó quá dài nhưng mấy câu em sử dụng làm dẫn chứng mà sai chắc phải thi lại …hichic. Các bác không thể “thấy chết” mà không cứu em đấy.

Вздымаются светлые мысли
В растерзанном сердце моем,
И падают светлые мысли,
Сожженные темным огнем...

"Явись, мое дивное диво!
Быть светлым меня научи!"
(Bỗng) xuất hiện những ý tưởng/ý nghĩ sáng trong
Trong trái tim ta đầy tổn thương tan nát

Và bừng lên những nghĩ suy tươi sáng

Được thắp (đốt) lên bởi ngọn lửa tối tăm ….



Hiện ra đi (sáng lên đi) điều kì diệu của ta

Hãy dạy (làm) cho ta trở nên trong sáng (sáng láng)

Giá mà có gì làm cho đầu óc em cũng sáng ra được chút thì tốt biết mấy!

Được thi lại thì ...học càng kỹ ...tốt cho sau này chứ sao ! :emoticon-0116-evilg

Вздымаются светлые мысли
В растерзанном сердце моем,
И падают светлые мысли,
Сожженные темным огнем...

"Явись, мое дивное диво!
Быть светлым меня научи!"


Thơ gì mà bắt dịch giữa khúc như thầy bói xem voi thế này , sao đúng và hay được !!!

Vừa nhen lên vài suy nghĩ sáng tươi ,
Trong trái tim tôi tả tơi bầm dập ,
Và tất thảy đã cháy tàn , đổ gục ,
Bởi ngọn lửa hung hắc ám ngoài kia ...

Điều thần kỳ ơi , hãy hiện ra đi !
Để rọi cho tôi biết mình tỏa sáng !


:emoticon-0171-star::emoticon-0171-star::emoticon-0171-star:

Nina 19-08-2009 08:19

Bài này thì đúng là dài thật, và Nina cũng không dám tin là mình hiểu đúng, với cái ... sự phức tạp của anh Blok, nên chỉ dám dịch nghĩa thôi

Вздымаются светлые мысли
В растерзанном сердце моем,
И падают светлые мысли,
Сожженные темным огнем...

"Явись, мое дивное диво!
Быть светлым меня научи!"
Những ý nghĩ tươi sáng lại trỗi dậy
Trong trái tim tôi bị vò xé nát tan
Và những ý nghĩ sáng tươi lại ngã xuống
Bị ngọn lửa tối đen thiêu trụi

"Hãy hiện ra, điều kỳ diệu của tôi!
Hãy dạy tôi trở thành trong sáng!

Viet Nga 19-08-2009 11:33

Bác matador viết: "Thơ gì mà bắt dịch giữa khúc như thầy bói xem voi thế này , sao đúng và hay được !!!"
Em biết vậy nhưng nó dài quá. Khoảng 5-6 trang. Biết các bác bận lại chả ai có mấy "hứng thú" với anh A.Blok (quá đẹp trai nhưng quá khó hiểu này). Chỉ tại em mắc bệnh "mê trai đẹp", ngoài anh Exenin nhiều bạn làm rồi em chọn anh Blok. Thành thử cứ "làm phiền" các bác mãi. (Nhưng em biết là các bác nhiệt tình giúp đỡ bọn trẻ không biết gì như bọn em nên ...được đằng chân lân đằng đầu, thấy nhờ được ...nhờ tiếp là vậy hìhì. )

Em đọc bản dịch của 2 bác rồi. Cảm ơn 2 bác rất nhiều. Hichic. Vẫn không hiểu lắm! Chắc em phải đến nhờ bà Phan Thị Bích Hằng gọi giúp cụ A.Blok lên thôi. Nhưng lại phiền các bác làm phiên dịch tiếng Nga giúp bà Hằng và em với.

Viet Nga 19-08-2009 11:42

Mà sao dạo này không thấy các bác dịch thơ A.Blok nữa thế nhỉ. Em đang rất cần. Các bác chuyển sang tác giả nào rồi vậy? Đợi em "xử lí xong" ông Blok, em sẽ "góp bài" cùng các bác.

Nina 20-08-2009 19:14

Hehe, cái chính là thơ của bác Blok thường dài, và thường có nội dung phức tạp, phải tìm hiểu xuất xứ, hoàn cảnh sáng tác kỹ càng thì mới hiểu được nội dung, nên dịch khó hơn Việt Nga ạ.

Tuy nhiên, bác Blok cũng được các nhà soạn nhạc khá yêu mến :), mình thấy có khá nhiều nhà soạn nhạc phổ thơ của Blok. Xin giới thiệu một bài thơ ngắn của Blok đã được Dmitri Dmitriyevich Shostakovich phổ nhạc nhé - đó là bài "Gorod spit", op. 127 no. 4 trong sáng tác của Shostakovich. (biết vậy thôi chứ mình chưa nghe ai hát bài này)

Город спит

Александр Блок

Город спит, окутан мглою,
Чуть мерцают фонари...
Там далёко, за Невою,
Вижу отблески зари.

В этом дальнем отраженьи,
В этих отблесках огня
Притаилось пробужденье
Дней, тоскливых для меня...
Thành phố ngủ

Alexander Blok

Thành phố ngủ, nằm cuộn trong sương
Lấp loáng đâu đây vài ánh đèn đường
Còn nơi xa, phía Neva sóng nước
Tôi thấy rạng đông lấp ló ánh dương

Nơi đáy nước xa chiếu hình trời đất
Trong những ánh hồng ngọn lửa xa xôi
Đang ẩn chứa khoảnh khắc khi tỉnh thức
Những chuỗi ngày buồn bã của tôi


Giờ Hà Nội. Hiện tại là 23:05.

Powered by: vBulletin v3.8.5 & Copyright © 2026, Jelsoft Enterprises Ltd.
VBulletin ® is registered by www.nuocnga.net license.