|
Tự điển bao cấp
Nhân TV chiếu cái phim về thời bao cấp, chợt thấy các lỗ thủng tri thức của các nhà làm phim, vậy nên tớ mở cái topic này cho các chuyên gia 3N giúp đỡ tìm lại những gì đã mất:
Những nghành nghề đã biến mất - Quy-Gai-Xốp: gia công bánh bằng bột của khách hàng - Đổi bún: bằng gạo hoặc tem mua gạo của khách hàng - Khắc bút: nghề thịnh hành quanh Bờ Hồ và sau này trong Sài gòn cũng có thời được sủng ái. - Sơn huy hiệu: cũng là nghề thịnh hành quanh Hồ Hòan kiếm - Xỏ dép: sửa và xỏ dép cao su - Bơm mực: bơm mực cho bút bi. - Đổi thùng: Dịch vụ vệ sinh ở khu phố cổ … Từ ngữ chỉ ngành nghề: - Mậu dịch viên: nhân viên bàn hàng ( ngòai ra còn có Phở mậu dịch, Cà phê mậu dịch ) - Cá: Công an Từ ngữ của giới trẻ: - Khinh cậu: nói đùa Mời các bạn bổ sung |
Em thấy có nghề lộn cổ, tức lộn cổ áo nữa bác ạ. Nghề này cũng mất tiêu rồi.
|
Trích:
Em xin bổ sung nghề hàn dép, rất phổ biến quanh ga Hà Nội (ga B, ga Bắc, hay ga Trần Quý Cáp, chỉ cổng ra vào cho khách đi tàu phía Bắc của ga Hà Nội, mở ra phố Trần Quý Cáp - để phân biệt với ga Hàng Cỏ cho khách đi phía Nam). Dụng cụ hành nghề đơn giản gồm tuốc-nơ-vít dùng làm "mũi hàn" (có thể thay bằng thứ khác có đầu bẹp và bằng kim loại), bếp dầu (để nung nóng tuốc-nơ-vít) và ít dép nhựa cũ rách đủ màu dùng làm miếng vá. Có phần liên quan đến thứ này là danh từ thuộc nhóm chỉ vật dụng hồi đó khá phổ biến là cái rút dép. Trong nhóm "hàng rong" có "hàn nồi hàn xong, thay đáy thùng" nữa chứ các bác nhỉ! Còn cái gọi là "nghề xếp hàng", tức là bán gạch, bán chỗ, thì có được tính không ạ? Em cũng xin bổ sung là một loạt các cửa hàng "quy gai xốp" phố Nguyễn Khuyến luôn kiêm quay gà lợn thuê nữa. |
Còn có cả cửa hàng chuyên "Xay bột trẻ em" nữa bác Mì Chả ạ:emoticon-0102-bigsm Ngày xưa thì chỉ xay bột không thôi, mình phải đem gạo đến, bây giờ người ta cung cấp luôn cả gạo ngon, cả các loại nguyên liệu "phụ gia" khác (đỗ xanh, đỗ đỏ gì đó...) xay cùng để tăng phần dinh dưỡng cho trẻ nhỏ.
Hàng rau ngoài chợ ngày xưa còn gọi là hàng la-ghim (từ tiếng Phớp mà ra thì phải) Còn bà hàng xáo - buôn gạo (sàng sảy, xay xát...), cô hàng xén (đủ thứ linh tinh) nữa... Còn nghề đồng nát, ngày xưa chỉ thuần chất là "tóc rối đổi kẹo", "lông gà lông vịt" thôi, bây giờ mới mua bán nhiều thứ thế. Bây giờ còn có cả nghề bơm gaz bật lửa nữa. |
Bác Micha53 vô Nam đã nhiều năm mà vẫn nhớ những từ ngũ, nghề nghiệp thời bao cấp xứ Bắc kỳ. Bái phục!.
Xin bổ xung: Những nghành nghề đã biến mất - Quy-Gai-Xốp: gia công bánh bằng bột của khách hàng - Đổi bún: bằng gạo hoặc tem mua gạo của khách hàng - Khắc bút: nghề thịnh hành quanh Bờ Hồ và sau này trong Sài gòn cũng có thời được sủng ái. - Sơn huy hiệu: cũng là nghề thịnh hành quanh Hồ Hòan kiếm - Xỏ dép: sửa và xỏ dép cao su - Bơm mực: bơm mực cho bút bi. - Đổi thùng: Dịch vụ vệ sinh ở khu phố cổ… - Nghề vá quần, áo và lộn cổ áo như hungmgmi nói (hình như còn gọi là tích kê) - Vá chín xăm lốp.- đổ dầu vào máng đốt cháy khói um và khét lẹt... - Nghề lái tàu (xe) điện. Từ ngữ chỉ ngành nghề: - Mậu dịch viên: nhân viên bàn hàng ( ngòai ra còn có Phở mậu dịch, Cà phê mậu dịch ) - Cá: Công an - Con phe - ý chỉ con buôn (bao gồm nhiều lọai lắm, như phe tem phiếu, phe vé xem phim...) Từ ngữ của giới trẻ: - Khinh cậu: nói đùa |
Trích:
- Nghề quấn sút von tơ (thuê): Hồi xua chưa có điện sông Đà nên điện yếu vì thế nhà nào cũng phòng bị gậy một cái sút von tơ để kích điện, vì thế nghề này có đất dụng vọ - Nghề móc túi, xỏ mành mành xuất khẩu, bóc lạc (thuê): mấy nghề này hay ăn chưởng hàng đổi hàng nhất, kiểu như bóc mấy tấn lạc được con lật đật ý. - Nghề đánh máy chữ thuê: (ở bưu điện gì trong Sài Gòn còn có một bác viết thư thuê bằng tiếng nước ngoài. Bao giờ bác ấy nghỉ không làm em tiến cử bác Nina thay vị trí này.) - Nghề sắp mất gồm có: + Nghề nhuộm (ruộm) lại quần áo cũ + Ở cuối chợ ngày xưa thường chợ nào cũng có một lò rèn, một bác thợ rèn lấy thanh sắt nung đỏ từ trong lò lửa ra đặt lên đe để bác thợ rèn khác dùng búa tạ quai thật mạnh, thép tôi như thế được sản phẩm là những nông cụ và dụng cụ như dao kéo. Chợ bây giờ không có chỗ cho lò rèn nên bọn trẻ con rất mơ hồ về cảnh trên đe dưới búa. Ái chà, mời các bác tiếp tục, nhà cháu nhớ được nhiều nghề phết đấy chứ, mà cháu không xem phim truỳên hình đâu nhé, không biết có trùng không. |
Thời bao cấp
Mọi người nói gần hết nghề rồi nhỉ, em thì nhớ được vài nghề cũ của gia đình thế này:
- Nghề sửa ti-vi (nghề của bu em) em nhớ cứ đến tối thầy em lại chở bu em đến một nhà nào đó để sửa ti-vi, sửa trong giờ chiếu phim buổi tối khoảng từ 7-10 h tối, hôm nào gặp ca hỏng nặng thì họ chở TV đến nhà em vài ngày để bu em đại phẫu cho nó, tự nhiên nhà mình lại có TV! Sướng! Được mấy hôm sửa xong người ta lại khuân đi mất, em toàn chui vào xó nhà khóc vì tự nhiên lại... chẳng còn TV! - Nghề nổ bỏng ngô. Bọn em ra chợ Mơ mua ngô, rồi lếch thếch đi bộ đến chùa Hưng ký ngồi xếp hàng nổ ra cả bao tải bỏng ngô, rồi lại lếch thếch tha lôi đi bộ cả 5 cây số về nhà. Híc, đúng là cái số vất vả về đường ăn uống từ bé :emoticon-0107-sweat. - Nghề cuốn thuốc lá, em nhớ nhà nào nhà nấy đều nhận thuốc lá về tối tối trẻ con người lớn cắm cúi vào cái ghế con, tỉ mỉ cuốn từng điếu nhỏ. Hại sức khoẻ thật, nghĩ mà thương cho cái bọn trẻ con hồi ấy ghê cơ. :*:* - Nghề đan len thuê: khu em có 1 bác tổ trưởng tổ đan len, nhận hàng về đầy nhà rồi phát cho các cô bác khác, len toàn len hoá học sần sùi, lông lá thấy ghê! Nghĩ lại những cái áo len hồi ấy mà em đã thấy dặm hết cả người! Hồi ấy chuyên môn chính của em là đan gấu và đan thân cứ đến đoạn chiết nách là dừng lại chuyển cho thợ có chuyên môn cao hơn, chính là bu em. Hệ quả là đến bây giờ cũng không hề biết chiết, chỉ biết vặn thừng!!! :emoticon-0150-hands - Còn nhiều nghề thủ công mà trong khu em cứ làm theo từng đợt phong trào một, để mai thư thả em lại ôn nghèo kể khổ lại với các bác. |
+ Nghề nhuộm (ruộm) lại quần áo cũ
--------------------------- Đúng rồi, thời bao cấp ở Hà Nội đâu đâu cũng gặp những tấm biển viết chữ RUỘM to tướng, hoá ra dân Hà Nội dùng từ này để thay từ NHUỘM đấy. Bây giờ, quần áo ít ai phải nhuộm nữa, đâm ra ở HN nghề này đang thoi thóp thở những hơi cuối cùng. Nếu Gà Mờ tôi không nhầm, giờ chỉ còn đôi ba hàng nhuộm ở gần ngã tư Lò Đúc, Nguyễn Công Trứ, phía đối diện với Nhà máy Rượu Hà Nội. Còn về nghề: hầu như nhà nào cũng phải làm thêm một nghề nào đó. Nhà thì dán hộp, nhà thì cuốn thuốc lá...Năm lớp 11, tôi cũng tham gia cuốn thuốc lá, rồi đạp xe tong tả đi giao cho gia đình một nhạc sĩ làm ở Đài truyền hình trung ương. Hồi đó chả hiểu thuốc lá sợi ngâm tẩm kiểu gì mà thơm lừng, rồi chục điếu được "quấn" lại với nhau thành khối tròn tròn. Hôm đi ọp lai toàn quốc, mấy ống khói di động đứng với nhau ở sân bay Nội Bài, bác Phan và bác Tuấn Péo cho biết nhiều loại thuốc lá bây giờ không còn dùng thuốc lá sợi nguyên chất tự nhiên như ngày xưa nữa, mà dùng sợi giấy ngâm tẩm, đâm ra cứ thấy ghê ghê. Trong nhà Hungmgmi bây giờ vẫn dùng tốt một số "tàn dư" nghe nhìn thời bao cấp: băng cối AKAI, đầu quay đĩa nhựa... |
Nói về nghề cuốn thuốc lá thì cô em gái của mình cũng từng làm nhiều năm. Khi cô ta làm việc thì anh người yêu ngồi cạnh tán chuyện. Thỉnh thoảng gặp điếu thuốc bị lỗi là cô em "khuyến mãi" cho anh bạn. Anh bạn cầm điếu thuốc hút nhưng không được hài lòng lắm (vì muốn được điếu tử tế).
Khi mình đi làm cũng được cô em trang bị cho bộ đồ nghề để tự cung tự cấp. Sợi thuốc lá được tẩm đặc biệt, và thơm lừng. Một số nghề mà gia đình mình từng trải qua: - Lắp ráp, sửa chữa đài bán dẫn, biến thế điện. - Ép nhựa: để ra các sản phẩm như quai guốc dép, búp bê, quản bút mực... - Nuôi chim cút lấy trứng. Khách đến chơi thường quan tâm xem chim của cụ ông dạo này thế nào. |
Mở topic này, Tớ muốn các bạn xả xú páp và hoài cổ một tí biết đâu chàng Oet hoặc Mì gà ….khi làm phim về ngày xưa thì có sẵn tư liệu, tránh các hạn sạn, đá.. như các Nhà làm phim hiện nay.
Lộn cổ sơ mi ( kèm thêm mang sét tay nữa ) là nghề sửa chữa quần áo nhưng trước đây người ta để bảng hẳn hoi. Lại nhớ về làng quê sơ tán, đầu làng có anh thợ may chuyên tháo các lọai đồ lót quân dụng ( của các ông chồng đi phép mang về ) thành đồ lót nữ ( cho chị em ở nhà…) các anh ấy không đề bảng mà chỉ treo tòng teng các lọai sản phẩm. Cá nhân tớ, cũng vài năm đi làm về phải tranh thủ dán túi giấy nhỏ ( đựng thuốc tây ) Nổ bỏng: lần đầu tiên tớ được biết đấy. Hồi trước còn các anh chàng đi bán thuốc tẩy quần áo và rao là “ Lơ tẩy hồng “- vì sao có chữ hồng ở đó thì tớ không biết. Ngôn ngữ ngày xưa còn có: Mì không người lái – Mì + nước + muối + bột ngọt @ hungmgmi: không phải thuốc lá ngày xưa tốt đâu. Tớ cũng có tham gia nghiên cứu đề tài “ lên men lá thuốc “ nên cũng biết được chút ít. |
Trích:
Thời gian chiến tranh phá hoại, các từ ngữ như "phi công", "giặc lái" được sử dụng nhiều. Từ đó sinh ra các loại món ăn, bánh trái... "không người lái", tức là không có nhân. |
Từ ngữ chỉ ngành nghề:
- Cá: Công an vẫn còn Cá Măng |
Kinh các bác, bổn thân em đã từng làm các nghề như sau (đảm bảo chất lượng tay nghề tuỵêt hảo, năng suất miễn chê, có tính cạnh tranh cao):
- gọt dép, tức là gọt ba-via dép nhựa, bao gồm cả dán khóa cho dép quai hậu. Nghề này là nghề lâu nhất của em, thu nhập tốt nhất, có cả 1 cậu bạn ngồi mải mê xem gọt dép trong ngõ nhà em lâu đến mức kẻ trộm khuân mất cái xe đạp ghẻ dựng ở gốc cây bàng ngoài cổng lúc nào không biết:emoticon-0127-lipss, đến bây giờ chiếc xe dạp đó vẫn thuộc diện пропавший без вести. Ngoài gọt dép thì trong ngành làm dép nhựa còn có nghề quay me, nghề gọt nóng... độc hại kinh khủng, dễ dẫn đến ho lao, ung thư... - làm diêm: bao gồm cả làm diêm, dán hộp diêm. - dán hộp thuốc (gia công cho Xí nghiệp dược phẩm). Thú thật là làm nghề này em không sợ dán hộp, mà sợ nhất khâu đèo xe đạp thành phẩm đi trả - nó cồng kềnh, rất dễ đổ, mà buộc chặt hay để đổ đều là... công toi! - rang lạc mặn ngọt húng lìu đi giao các cửa hàng. Nghề này có bí quyết, bác nào muốn học cứ PM cho em nhé, em sẽ "trông mặt bắt hình dong xem có tin tuởng chuyển giao công nghệ được không). - rao đá cho các cửa hàng giải khát (tức là đá ở tủ lạnh nhà mình làm đem đi bán cho các cửa hàng giải khát (em ngượng lúc đi rao lắm các bác ạ, chả muốn đi tẹo nào). - quấy hồ nếp - nghề đan len thuê cho mậu dịch thì em không nói rồi, vì đan len thì em không biết, nhưng bu em một phần nhờ đan len mà nuôi em lớn bằng từng này bây giờ đấy ạ. Còn em thì chỉ biết dệt len thôi, trên máy 1 giàn và máy 2 giàn. Còn nhiều nghề gia công nữa, nhưng em chỉ dám liệt kê thôi chứ không dám kể, vì em không trực tiếp làm. Hẹn các bác dịp khác sẽ chia sẻ bí quyết vậy. À quên, @bác Mì Chả: ngoài "Lơ tẩy hồng" còn có cả lơ tẩy xanh nữa bác ạ, người ta cũng bán luôn, nhưng lơ hồng thịnh hơn lơ xanh, có lẽ vì các cô gái thích hồng hơn chăng. Miếng lơ bé tí tẹo độ bằng bao diêm dẹt bây giờ. Ôi còn có nghề bán kẹo kéo nữa (nghe các bài rao của ông kẹo kéo mới đã đời, tuỵêt hay luôn!), nghề cho thuê truỵên (truỵên chưởng dày tập thì tẽ ra thành nhiều cuốn mỏng để cho thuê cho lợi và nhanh (!) |
Em biết rang lạc đi giao rồi. Rang nóng nồi cát hoặc muối lên,hòa mấy viên đường hóa học vào nước xong trộn vào lạc, để nó ngấm cho vỏ nhăn nheo một tý xong rồi đổ lạc vào rang, mỗi mẻ khoảng nửa cân. Rang xong thì đổ ra cái rổ cho cát chảy xuống còn lạc thì đem ủ, đợi nó nguội nguội mang đóng vào túi nylon. Rồi có một cái đèn con thắp dầu hỏa, lấy miếng bìa gập miệng túi ny lon lại hơ qua ngọn lửa bằng hạt đỗ. Xong.
|
Mưu sinh thời bao cấp
Thời bao cấp, ông nội tôi (cụ mới theo cánh hạc được vài năm, thọ gần trăm tuổi) có một lò "Ruộm", làm dịch vụ cho suốt mấy xã quanh vùng. Ai cũng biết cụ, vì tên cụ được mọi người gọi là cụ Ruộm, ông Ruộm, trong khi tên thật của cụ là Phúc. Đồ nghề chỉ có hai cái chảo gang to tướng đặt trên bếp than để nấu thuốc ruộm, vài cái chum để ngâm tẩm quần áo sau khi nhuộm. Đến lò Ruộm, lúc nào cũng thấy nồng nặc mùi thuốc. Tay ông tôi thì đủ thứ mầu, thay đổi tùy theo màu quần áo người ta đặt nhuộm.
Sau rồi nhiều tuổi hơn, ông tôi được xã bố trí bán hàng ở cửa hàng mậu dịch. Đủ thứ tạp phí lù được bán trong cửa hàng đó: sách vở, quần áo, giầy dép, các thứ bán theo tem phiếu như vải vóc, đường sữa, xà phòng cục, cả vài chum rượu mùi và vại mắm, dầu hoả.... Loại mắm này bây giờ chắc chắn là bây giờ chẳng ai dám ăn! Tóm lại là khi bước vào cửa hàng mậu dịch hồi đấy thì đủ thứ mùi. Khi còn mới học lớp 4, lớp 5 gì đó, tôi cũng giúp bà thím in nhãn vở, làm bì thư. Chả là bà thím có một cửa hàng sách be bé, thừa hưởng của ông nội tôi. Nhãn vở thì chỉ in được hai mầu: hoặc viền xanh chữ đen, hoặc viền đỏ chữ đen. Mỗi lần thay mầu, thì phải rửa mãi mới sạch được một cái khuôn in bằng gỗ duy nhất. Phong bì thì cứ cắt vuông chằn chặn, rồi xén các góc, gấp lại rồi lấy một cái khuôn đề chữ "Kính gửi" là xong sản phẩm. Giấy xấu, mỏng, rách nhiều, nhưng cũng bán chạy ra phết. Tốt nghiệp đại học đi làm rồi, lương chẳng đủ, nên mỗi lần về Hải Phòng công tác lại tạt qua chợ Ga, mua đến nửa bao giấy vàng, giấy bản về nhà để buổi tối cùng vợ tranh thủ sản xuất tiền, vàng âm phủ. Vẫn công nghệ in như in nhãn vở, nhưng để mua được cái khuôn in tiền thì chẳng phải dễ. Căn hộ tập thể có 15 mét vuông, lúc nào cũng ngập tiền giấy. Nếu không in tiền thì cắt tiền vàng, cứ đủ kích cỡ 5x5 cm mà cắt, buộc lại vài chục tờ như bánh khảo, quết một tí nhũ bạc phía bên ngoài là xong, mang ra chợ phường để giao. Nếu về Hà Nội thì lại ra Cửa Ga Hàng Cỏ, nhặt hai chục, ba chục cái quạt con cóc mang về bán lấy chênh lệch, không mất tiền chuyên chở. Xe của cơ quan mình thì chở Tây rồi, không lo bị phòng thuế kiểm tra. |
Ngày nhỏ em rất ấn tượng với câu rao của một bà cụ: Giẻ rách, dép nhựa hỏng bán đơi, xong gang, xong nhôm hỏng bán đơi.
Ngày nay thì người ta vẫn mua xong nồi hỏng, chỉ có giẻ rách là không mua nữa :emoticon-0116-evilg. Còn nghề làm thêm: 1. Nhà em chuyên làm cái món đục lỗ tra dây cho "Thẻ hành lý" lên tàu bay của các Bác thời đó. Cũng cạnh tranh lắm đấy nhé :emoticon-0102-bigsm. 2. Nhà ông chú em có nghề chuyên đi thu mua chai lọ về xúc thật sạch sau đó bán lại cho công ty nước mắm. Nhưng thú vị nhất là có lần chủ đi rao mua gặp phải ngay nhà ông Sếp thế là suýt thì bị quy là "thành phần buôn bán" :emoticon-0136-giggl. 3. Thêm một nghề mà ngày nay trong thành phố, các khu chung cư không còn thấy nữa là "nuôi lợn". Thời đó, lợn mà ốm thì còn lo bằng mấy con ốm ý chứ :emoticon-0136-giggl. Báo cáo là ngày đó em được lãnh trách nhiệm đi đổ "đồ thải" của Heo, làm chuyên nghiệp lắm nhé, xách thùng cẩn thận tranh thủ nhòm chỗ rác, đổ...luôn :emoticon-0102-bigsm |
Em tham gia ké với các bác mấy việc mà hồi xưa nhà em đã làm nhé:
1. Quay sợi len: tức là người ta giao cho mình 1 đống bông len, mình phải trang bị cái quay sợi (giống như bây giờ trong các video clip kể về làng quê vẫn có các cô ngồi quay sợi ấy :emoticon-0136-giggl), từ bông đó kéo và se thành sợi, xong rồi tùy yêu cầu thì se sợi 2 hay sợi 3. 2. May đồ lót từ vải vụn: mẹ em đã từng mua vải vụn (theo ký) về, xếp lại rồi xoay làm sao cho đủ để ghép thành cái áo lót phụ nữ, may lại rồi đem lên hàng Ngang, hàng Đào bán cho mấy bà hàng xén. 3. Dán phong bì: nghề này tuơng đối đơn giản và đỡ vất vả, mà thu nhập lại còn cao nữa các bác ạ. |
Trích:
|
Nhà em nuôi lợn có thâm niên. Ngày trước, xi măng thiếu vô cùng, do vậy đành phải lấy xỉ than trộn với vôi thật nhuyễn rồi dùng "bay" miết cho thật bóng để làm nền chuồng lợn. Các ngón nghề lấy bèo cái, băm bèo, thái rau khoai, khoai dọc mùng...là em thạo lắm. Móng tay lúc nào cũng đen nhẻm. Ngày bán lợn thực sự là một ngày hội. Sáng sớm, khoảng 4h sáng là tay thịt lợn đã đến. Rồi sau đó inh ỏi lên, nào tiếng lợn éc, nào tiếng trẻ con reo hò. Bán được lợn là nhà đã có thêm một khoản thu. Nhớ năm nọ, nhờ bán lợn mà nhà đóng được cái tủ ly bằng gỗ lát, cả đêm thao thức vì sung sướng. Cái tủ đó hiện ông bà già em vẫn giữ làm lưu niệm. Sau hàng chục năm, của đáng tội, vân lát "chun" vẫn đẹp như thường, gỗ chẳng cong vênh gì cả.
Sau đó lại tiến lên sống nhà tầng. Các nhà ở tầng em có "sáng kiến" nuôi gà công nghiệp trong toa-lét. He he, chuồng gà làm chỗ đối diện với chỗ ta ngồi khi vào đó. Vậy nên khi ngồi, thấy thao láo toàn mắt gà là mắt gà, ngượng chết đi được:emoticon-0136-giggl. Những năm đó, đi toa lét là một cực hình, vì phải nâng cao tinh thần cảnh giác, chỉ sợ lơ là gà nó mổ cho một phát là...xong phim. Khi đi Liên xô, nhà chả có tiền, ông bà già bèn bán lứa gà đi, rồi chuyển nó thành váy bò, son gió, phông cá sấu, đồng hồ CITIZEN...để ông con mang sang đó cho bằng chị bằng em. Nuôi chim cút thì chưa. Nhưng nhà em đã từng nuôi...khỉ:emoticon-0136-giggl. Số là có biên phòng tỉnh nọ tặng ông già một con khỉ. Những năm đó, người còn chưa có cái ăn cho ra hồn, giờ lại phải cõng thêm một miệng ăn nữa thì lại càng thêm vất vả. Khỉ ta được nuôi phía sau ban công, kêu kèng kẹc, rồi ị tè thoải mái xuống mái hiên đua ra của tầng dưới khai mù ra. Người ta có ý kiến, thế là phải đành cho khỉ ta đi ở. Ông già chở khỉ ra đường, phía sau là ông anh tôi, phía trước, trên ghi đông là khỉ ta ngồi vắt vẻo. Gặp ai khỉ cũng nhăn răng ra cười nhăn nhở. Gặp ai ông già cũng hỏi:"Bác (anh, chị) có mua khỉ không?":emoticon-0123-party. Người tò mò xem thì lắm, nhưng rốt cuộc chả có ma nào mua. Mãi rồi cũng có người mua, hình như là trả rất rẻ. Ngẫm lại chuyện này, thấy khá là buồn cười về một thời bao cấp vất vả và vui tươi. |
Hồi năm kia đứa bạn em đi làm nhà nước bày đặt vay tiền chơi chứng khoán, em bèn kể cho nó nghe câu chuỵên hồi bé em thấy bố mẹ em bàn vay tiền ngân hàng mua 2 con chó Nhật về nuôi may mà mới chỉ bàn thế thôi; thế nhưng cái đứa bạn em nó vẫn vay tiền chơi chứng khoán các bác ạ.
|
Mục này thế mà vui đáo để các bác nhỉ.
CK hồi bé ở Hà nội đúng thời bao cấp, cũng giống nhiều bác, làm khá nhiều nghề, Ví dụ: - Nối len vụn. Người ta bán rẻ cho cán bộ CNV những ký len vụn từ các sản phẩm dệt. Mình phải nối lại thành sợi nhỏ, rồi chập 3 sợi nhỏ thành sợi lớn để đan áo. Khi đan phải dấu múi nối vào mặt trái (nên không thể vừa đan vừa xem TV như bây giờ. À quên, hồi ấy làm gì có TV mà xem, Không thể vừa đan vừa đọc truỵên như đan bằng len thường). Những cái áo len này rất ấm, bên trong xù lên như lớp lót lông, bên ngoài vẫn nhẵn nhụi như thường. Cả nhà mình toàn mặc áo len nối, tụi trẻ con mình nối nhanh thoăn thoắt nên hay được các cô hàng xóm thuê làm. - Đan áo, mũ tất len, sợi (nhận lại của hàng xóm). Nghề này rất có lợi khi sang Nga, tụi mình đan hộ cho khắp lượt sinh viên VN ở KTX (những năm mình học bên đó sv VN nghèo lắm, không được phép buôn bán như sau này). "Phải tập trung học giỏi để sau này về XD đất nước!"- các chú "Sứ" dặn thế. Bù lại anh em phải giúp lại một số việc như : đi chợ hộ khi trời mưa tuýêt, đóng bìa luận án, in ấn v.v... - Dán túi cao sao vàng xuất khẩu. Những bao giấy bé tí xíu đựng hộp dầu cù là xuất đi LX và các nước Đông âu là nguồn việc vô tận cho nhiều gia đình trong ngành ngoại thương lúc bấy giờ. Ở Hà nội thời bao cấp và nhất là thời chiến có một nghề rất thịnh mà bấy giờ CK chắc chắn không còn. Đó là nghề "nấu nước sôi- 1 hào 1 lít". Ở góc phố nào cũng có các tổ phục vụ đun nước sôi bằng bếp than tổ ong. Khi có khách khứa hay cần ăn mỳ chỉ cần xáxh phích xuống phố là có ngay một phích đầy. rất thuận tiện. Còn nghề này trẻ con rất thích, không biết bây giờ còn không? nghề nặn và bán "tò he". Chao ôi sao mà tay mấy người đó nặn nhanh thoăn thoắt đủ loại tướng lĩnh "Tam quốc chí", các loại tiên nữ vua chúa trong cổ tích v.v khoái chí thật. http://i29.photobucket.com/albums/c2...g?t=1188673049 |
Trích:
- Ở các tổ phục vụ: 2 xu đầy ấm - Ở các gia đình làm thêm: 5 xu đầy ấm (có thể bị ăn bớt một chút) |
Chị Chaikanhớ nhầm rồi, chỉ có 2xu/bình thủy (2,5 lít ) nhưng em nghĩ dịch vụ này vẫn còn tại các Bệnh viện.
Nói về đan len thì chắc chị em ta là vô địch rồi. Chị em còn phổ biến kinh nghiệm: Cách tán đàn ông tốt nhất là nấu ăn và đan len mà. Trích:
Sau này ít thấy có tuần hành và chẳng có thùng nước luôn. |
Bác Mì Chả hay thật! :emoticon-0150-hands Mở "sòng" ở đâu là ở đấy túm tùm tụm, hehe :emoticon-0102-bigsm ... thế mà hôm em "bị lạc" ở Thành phố Tam kỳ, chuẩn bị "đi bộ" về Đà Nẵng nhập đoàn NNN, bác Mìchả gửi tin nhắn khích em: "Chúc buôn dưa lãi nhiều". Hì :emoticon-0116-evilg
Ở nhà em, thỉnh thoảng mẹ và bọn em cũng "ôn nghèo kể vui" chuyện ngày xưa. (Chả là bà ngoại muốn kèm ngụ ý cho lũ cháu thấy ngày trước khó khăn thế mà các mẹ vẫn ăn học đến nơi đến chốn, hihi.) Các bác kể nhiều chuỵên hay thật. Mấy ngày nay thỉnh thoảng em tạt vào đây nghe hóng thôi, cũng rưng rưng nhận thấy có mình trong số đó. Bóc lạc vỏ thuê sưng bong hết cả đầu ngón tay nhé (mặc dù có sự hỗ trợ của cây kẹp tre nho nhỏ), cắt dép nhựa như bác Usy; sau đó thêu chỉ/len màu trên dép nhựa nữa; móc sợi cước thành giỏ đem ra chợ bán sỉ; móc sợi cước nhỏ thành lưới mắt cá đánh cá tôm; đan len, sợi thành băng-đô, kẹp tóc làm điệu để bán ... may gia công khăn mặt - vì nhà em ở gần nhà máy dệt - Huế; nấu rau câu, làm zaua .. bán sỉ; nuôi heo, nuôi gà, cả vịt và ngan nữa ... Móc cước thành giỏ đi chợ, giỏ đi làm, giỏ xách kiểu cách cho các cô gái làm điệu ... thịnh hành ở Huế những năm 1982-1985. Hồi đó Huế mất điện suốt nữa chứ :emoticon-0107-sweat. Bên ngọn đèn đầu tù mù, 3 chị em túm tụm tay móc thoăn thoắt, mắt nhìn sách/vở, miệng lẩm nhẩm học bài ... Mỗi cuối tuần, hoặc 2 tuần mang đi bán một lần, tiền vốn thì mua lại cước mới để tiếp tục "sự nghiệp", tiền lời mua sách/vở học hành. Nhớ mãi những năm 85 khi Ông Ba đi học nghiệp vụ ở Matxcova (à, thời gian này Ba của HM ở chung phòng với bác Nguyễn Bá Thanh đấy bác Hổ Già ơi, sau này 2 người còn đóng chung 1 thùng hàng về cảng Đà Nẵng nữa chứ, hihi :emoticon-0136-giggl). Nhớ Ba, và biết Ba mong thư nhà lắm, nhưng mỗi tháng cả nhà mới gửi cho Ba được một lá thư từ tiền lời bán túi xách này ... thư viết chữ nhỏ rí, chi chít kể đủ thứ chuỵên và nhớ thương ... Hồi đó phí gửi thư đi Nga sao mà đắt thế! Những 11.000 đồng! :emoticon-0107-sweat Bẳng tiền công của khoảng 6 đến 7 cái giỏ cước, công sức cả tuần của cả 3 chị em vừa học vừa làm! Hic! :emoticon-0106-cryin Ai cũng có kỷ niệm quá khứ. Lúc đó thì mệt và khổ muốn chết, nhưng giờ nhớ lại, lại thấy lung linh và đáng yêu quá chừng! Cảm ơn những năm tháng nhọc nhằn ấy ... :emoticon-0115-inlov |
Xin góp thêm với các bác vài nghề thất truỳên xưa:
Tóc rối đổi kẹo: Các bà, các chị với đôi quang gánh tòong teng, trong có một liễn kẹo mạch nha, dạo khắp các thôn xóm, hang cùng ngõ hẻm. Mỗi khi mẹ chải tóc, chúng tôi lại bu quanh vò những sợi tóc rụng của mẹ. Thích kẹo, thành ra cứ mong cho có nhiều tóc rụng. Ngu cực thế cơ chứ! Mỗi nắm tóc rối, được 2 que kẹo mạch nha bằng ngón ta, thay nhau mút. Đứa nào mút mà lại …cắn là coi chừng bị cắt xuất mút! Thiếu chất, nên một tý ngọt cũng là quý lắm rồi. Lông gà lông vịt , sừng trâu…bán đê… Cũng thế, với hai cái bò to, cao, các bà lông gà lông vịt này đi khắp nơi. Dư mà các bà này khéo hạ giá lắm. Nhà có cỗ, làm gà, vịt là tranh nhau lấy lông, phơi khô, nhặt bỏ các vỏ mỏ, vỏ chân….túm gọn lại trong lá dong, mỗi con một bọc, các bà ấy phân loại nhanh lắm: vứt hết lông ống, chỉ lấy lông ở thân thôi, một hào một bộ. Sừng trâu có vẻ hiếm, sau họ mua cả xương trâu, chả biết để chế tác cái gì…. Chỉ có hai cái xương bả giống như cái sẻng ấy là bố tôi không bán. Nó để ở bếp để xúc tro, trấu, chỗ tay cầm lâu năm nhẵn bóng, mà ngà nâu….. Hàn dép(tiền phong): Ngày xưa, chỉ nhà nào vào loại máu mặt mới đủ tiền mua cho con dép nhưa tiền phong trắng Hải Phòng. Mỗi đôi đi mãi tới 5, 7 năm, bền cực. Nó hay bị đứt quai, chỗ sát đế dép. Hàn dép nhựa này là …nghệ thuật, kiếm được. Chợ nào cũng có 1 ông, cái bếp dầu với những thanh sắt đập dẹt đầu, mùi nhựa cháy khét khủng khiếp…..nhưng vẫn lôi cuốn sự chăm chú của khổ chủ. Đóng quai guốc: Dép nhựa là xa xỉ, nên ở quê, bao giờ cũng có quán bán guốc. Các loại cho nam, cho nữ khác nhau, với các bộ quai : nhựa, cao su (lột từ lốp ô tô) với những hộp đinh guốc…giờ chắc chẳng thấy nơi nào còn. Hàn ấm chén: Những cái ấm sứ bị sứt vòi, chén rụng vòi, được hàn bằng xi măng để dùng lại….cũng là một nghề ở nông thôn xưa! Có cái vừa bị hàn, vừa bị chằng dây thép xung quanh như mắt cáo…uống trà chắc vẫn ngon! Cắt tóc dạo: Nhớ mãi những ông thợ cắt tóc dạo, với cái túi dết, cái ghế gấp kiểu…Pháp, cứ các buổi trưa hè lại lượn qua các làng (trưa mới đi làm về). Dưới bóng các bụi tre đầu ngõ, tiếng đánh kéo của các bác ấy nghe thật sướng tai. Cái dây da để mài dao cạo có móc treo trên cành tre…thu hút sự tò mò cực của đám trẻ quê….. Ngoài ra ở quê tôi còn có các bác làm nghề này: Câu ếch: Bắt rắn: |
Trích:
Mãi đến 89 vẫn còn nghề này mà. Đàn ông không biết móc, thì ngồi bên vợ cầm quạt và...nói nịnh! Hạnh phúc thật! :emoticon-0155-flowe Thêm nữa nhé: Còn những năm 86-87, Hà Nội các chị còn nghề móc chỉ thành các hình hoa đăng ten, móc thành cuộn dài, hoặc thành các tấm vuông nho nhỏ.... Nuôi cá cảnh: Các cháu tôi, nhờ nghề này mà chúng kiếm được tiền mua chuyện tranh. Tại khu rửa bát, be chặn một đoạn rãnh, khoét sâu hơn bình thường, thả xuống đấy ít rong đuôi chó, và các loại cá cảnh kin kin, bảy màu...chúng đẻ nhanh, lớn lên các cháu tôi bắt cho vào bát mang bán , dồn tiền mua sách.... Bán rượu nếp: Bộ đồ nghề của các ông bán rượu nếp cực đẹp: Một cái vò sành nho nhỏ, có cái sọt bảo vệ ngoài, những cái bát sứ trắng nhỏ xíu như loại chén ăn trứng vịt lộn giờ, mùi rượu nếp bốc lên thơm ngào ngạt, ngọt lịm. Thi thoảng mới được bố mua cho ăn một bát nhỏ ấy. Mấy chục năm vẫn không quên hương vị ấy! |
Trích:
|
Trích:
http://www.vongquanhvietnam.com/uplo...mall/20140.jpg |
Trích:
Có thể còn dùng chế một số loại dây bện có sức bền cao, chịu mặn, chịu nước...gì nữa chăng? |
Trích:
Còn tóc dài thì tới những năm 68-69 vẫn thấy các "chị tôi" cắt bán và đó còn là nghề bán tóc. Khi mới "mở cửa" mấy anh Đài và sau đó là Hàn cũng mở các xưởng làm nọn tóc, tóc lấy ở đâu thì tớ không biết. Bây giờ còn có nghề " nối tóc " đấy. |
Nghe các bác kể các nghề vui quá. BZ thì biết ở khu nhà BZ ngày xưa có nghề can bông, can vải. Toàn chắp những miếng bông bé xíu thành tấm bông to, cả vải cũng vậy. Nhà nhà có máy khâu, người người biết can bông :emoticon-0102-bigsm. Mỗi trẻ con là không biết làm gì :emoticon-0111-blush.
|
Hồi nhỏ các bác chơi trò gì nào?
Bọn em hay chơi đánh khăng, đánh đáo, thả diều, bắn bi, đá cầu, chọi quay...Tuyền là trò chơi dân gian, ngon, bổ, rẻ:emoticon-0102-bigsm. Nhưng em khoái nhất vẫn là đánh đáo. Cái hòn cái đánh chì toàn tự làm. Bọn em lọ mọ vào doanh trại gần nhà kiếm mấy các ắc quy cũ, lấy những tấm mỏng chì về nấu lỏng lên rồi đổ vào đít bát. Xong rồi mài cạnh cho nó tròn và sắclà xong. |
Trích:
Bác nhắc đến đánh đáo làm em nhớ đến việc Papa em có một hôm về nhà lục tung các loại tủ để tìm "huy chương" còn đi lĩnh tiền do Nhà nước có chủ trương mới cấp tiền thưởng huy chương gì đó, em không rõ :emoticon-0102-bigsm mãi mà không thấy đâu nên phải hỏi Mama xem để chỗ nào ?. Mama em trả lời bình thản: Làm gì còn mà tìm, con ông nó đem đi đánh đáo hết rồi :emoticon-0102-bigsm:emoticon-0102-bigsm:emoticon-0102-bigsm |
Bổ sung Từ điển của bác Mì chả, mụcNâng niu bàn chân Việt nhé:emoticon-0102-bigsm:
-Gò: Dép nhựa trắng Tiền Phong, một thời là mơ ước của thanh thiếu niên thời bao cấp. Quý đến mức nếu chẳng may đứt một tí là phải ra hàng hàn ngay. -Đúc: Từ nói tắt để chỉ dép đúc, một loại dép cao su do Trung quốc sản xuất. Thời này đi dép hay tuột, nên anh nào cũng phải đút túi cái xỏ dép mỏng mỏng. Thời nay, dép đúc vẫn là của hiếm của một số anh hoài cổ, giá những hơn 1 triệu/ đôi, cao bằng đôi giày da Ý. -Tông: đôi dép tông kiểu Thái Lan, thời nay chỉ đi trong nhà, nhưng ngày trước là mốt. Mặc quần loe vảiốt-pho hay gọi tắt là pho màu sáng, đi đôi tông đỏ thì đúng là thôi rồi Lượm ơi. Sau này tông đỏ tông xanh không được thịnh hành nữa, mà mà tông gan gà, cũng do Thái Lan sản xuất. Hàng thời này chủ yếu là do các chú lái xe quá cảnh "oánh" về qua đường Lào. |
Cái hòn chì đánh đáo dùng một thời gian thì bị sứt sẹo do quăng quật lên nền đất cát, trông không bắt mắt. Thế là phải đúc lại. Bình thường thì là bỏ hòn chì ấy vào ống bơ, đặt trên lò than hồng cho nóng chảy, rồi rót ra cái đít bát như mọi nơi vẫn làm, như mọi người kể trên đây.
Thế nhưng cái lần tôi và ông bạn hàng xóm cùng đúc lại hòn đáo, hai thằng quyết định thực hiện công nghệ mới - dùng khuôn đất sét để có thể đúc được chữ tên đầu của hai thằng trên hòn đáo: chữ "T" của tôi, và chữ "H" của nó. Mục đích chính là không để đứa bạn khác nhận vơ hòn đáo là của nó. Hai thằng mò ra bờ suối đầu làng, móc được cục đất sét mang về, nhào nặn hai cái khuôn tròn, vành khá dầy, và lấy mũi đinh nhọn khoét thêm chữ dễ dàng hai chữ ấy. Phơi nắng được nửa ngày, sờ mặt khuôn thấy se se, hai thằng quyết định đúc hòn đáo. Tôi lót giẻ cầm cái ống bơ đựng chì nóng chảy, cúi mặt xuống để đổ vào khuôn. Dòng chỉ chảy xuống chưa kín mặt khuôn thì "bụp" một tiếng, các mảnh chì văng tứ tung vào quần áo hai thằng, và mấy giọt bắn thẳng lên mặt tôi. Hoá ra là khuôn chưa khô hẳn, mà hồi đó chưa đến 8 tuổi, hai chúng tôi đâu có biết là không được đổ kim loại lỏng vào khuôn ướt!!! Bất ngờ bị bỏng, tôi kêu ầm lên.Ông bố thằng bạn làm nghề may đang may dở cái áo, nghe tiếng kêu chạy xuống bếp, nhìn thấy sự việc lại chạy vội lên nhà, lấy lọ dầu cá bôi cho hai thằng, vừa bôi vừa chửi. Cái tai nạn ấy làm tôi bị rát mặt suốt mấy ngày liền. Nhưng hai bố con ông hàng xóm chẳng kể chuyện đã xảy ra với bố mẹ tôi Cạnh mắt tôi bây giờ vẫn còn một nốt nhỏ, chứng tích của tai nạn ấy.:emoticon-0116-evilg |
Trích:
Tóc rối là tóc xấu đã rụng, còn bạc nữa, xoăn tít. Không thể gỡ được, mà gỡ xong lại soăn tít. Cái để các bà vấn khăn ấy gọi là cái độn tóc(tuỳ từng vùng), làm bằng vải nhung, trong độn vải hoặc bông, khâu như kiểu ruột tượng, nhưng phần đuôi nhỏ dần đi như con rắn ấy, phía đầu có dây buộc, để buộc luôn phần gốc tóc. Mỗi khi mẹ gội đầu, bọn tôi thường lấy cái độn tóc này nghịch. Cái vụ nọn tóc, tóc giả, tóc nối...là của thời bây giờ rồi, thời đấy có ma nào chơi tóc giả đâu bác! Thêm nghề đã mai một: Nghề bật bông: Chăn bông ngày xưa không phải nhà nào cũng có. Lâu năm, nó ep lại, vón cục, chỗ dầy, chỗ mỏng. Sinh ra nghề làm lại cái ruột bông này. Gọi là bật bông. Họ gỡ vải xô cũ của ruột chăn, lấy các cục bông, rải trên các dàn dây thép căng giữa các cọc, đánh vào các dây ấy như gẩy đàn, sợi thép rung làm cho bông cục tơi ra, xốp lên như mới..... Và để chê các chú đàn dở, người ta bảo: mày đánh đàn như bật bông ấy! Bổ sung Từ điển của bác Mì Chả: - Tóc phi dê. - Áo Hồng công(ngay thuỗn, dùng cho các cô) - Áo đại cán(dân ăn chơi) - Đầu đít vịt. - Đầu ốp - Tóc xoáy - Quần tuýp. |
Thời bao cấp, cũng chiếm trọn cái thủơ thiếu thời của tôi. Thiếu thốn đủ thứ - làm gì có trò gì để mà chơi!
- Đánh khăng: Bao gồm có gạy cái dài khoảng 35cm, gạy con dài khoảng 10cm. Đào một máng lỗ nhỏ, có hình bầu dục. - Chơi bi: hồi chúng tôi là những hòn bi được các lò thủ công nặn tròn bằng tay(chẳng tròn đâu) cho vào lò nung... sau đó đem ra sơn các loại màu. Mãi sau này mới có bi thủy tinh nhập ngoại về còn gọi là "bi ve". - Đánh Quay (cù): Ngày xưa, trong chùa Bộc có cây ổi và rặng cây bơgiô. Cứ rình sư cụ đi đâu đó là mấy thằng quỷ sứ chúng tôi lẻn vào chùa chặt trộm một cành ổi to bằng cổ chân ... Sư khác trong chùa phát hiện đuổi chạy bán sống bán chết - nhưng vẫn không quên tha cành ổi to vật về phố để đẽo quay. - Súng cao su: lấy gỗ ổi hoặc bơgiô làm chạc vừa cứng lại dẻo ... - Đánh đáo: ăn xèng bằng các đồng nút bia đập dẹt ra, nhiều lần chúng tôi rải xèng lên đường ray xe điện, khi xe điện chạy qua chỉ một lần là các đồng xèng phẳng lỳ, tròn xoe. (trò này cần có cái bằng chì như lão Gà Mờ đã nói). - Năm 1972 chị tôi tốt nghiệp ở Nga về cho tôi một chiếc áo học viên trường hàng không Nga còn gọi là áo bay trời ơi! cứ gọi là nhất phố! |
Trích:
Hồi đó bọn em còn mê mẩn với mấy viên sỏi đá. Lúc bé thì chơi ô ăn quan, lớn hơn chút thì chơi "thảy đá". Chọn những hòn đá sỏi tròn tròn, rải ra. Đến lượt đi thì ném 1 viên đá "cái" lên, trong thời gian đó cố vơ thật nhiều viên vào tay, rồi đỡ viên "cái" rơi xuống, thế là "ăn" chúng. Làm nhiều lần cho đến khi bị rơi "cái" thì ngưng, đến lượt người khác. Từ mấy viên sỏi đá này mà biến tướng ra bao nhiêu kiểu hấp dẫn khác nữa ... :emoticon-0100-smile Liên quan đến "từ điển", em ấn tượng nhất với từ này: "còn xơi", nghĩa là "còn khuya", hoặc "còn lâu". Bi giờ ở miền Bắc còn dùng từ này nữa không ạh? Từ này liên quan đến một chuyện mà mỗi lần nghĩ đến em cứ phì cười ... Hồi ở khu Tập thể Thủ Lệ, bao nhiêu dãy nhà mới có chung 1 dãy .. WC (các bác thứ lỗi cho em kể chuyện .. ô nhiễm :emoticon-0136-giggl). Đêm tối, lại đi hơi xa, nên cứ hay rủ cô bạn hàng xóm đi cùng. Bên này thường dóng dả hỏi sang bên kia: "Ấy ơi, xong chưa?" Bên kia trả lời "Còn xơi!" Híc! :emoticon-0127-lipss |
Trích:
- Ngày trước con gái thì chơi chuyền (bằng quả bưởi non), chơi ô ăn quan, nhảy lò cò. Bá cáo các bác ngày bé em chơi bi bắn hơi siêu, vốn ban đầu của em chỉ có 5 viên nhưng sau đó lên đến mấy chục viên luôn. Chơi nhảy dây cước, chơi nhảy dây đôi bằng dây thừng, chơi nhảy nụ. Chơi nhảy ngựa thì em phi qua mấy dây cương luôn và có lần phi đập đầu vào tường nhưng ham lắm :emoticon-0111-blush . Không biết các bác gái ở đây có chơi khía đùng bằng hạt na không? Em đố các bác giai trong đánh khăng thì động tác thứ 2 của đánh khăng gọi là gì? - Liên quan đến từ điển còn có từ "hết xảy" nữa Hoa May ạ. - Ngày cấp 2 em được u em may cho cái áo Pô pơ luyn pha Ni lon TQ gọi là cũng diện nhất phố giống bác HDA. Nay đi học mặc, tối về giặt, mai âm ẩm em lại mặc, trẻ con thích diện mà các bác, hì hì ... |
Trích:
|
| Giờ Hà Nội. Hiện tại là 02:57. |
Powered by: vBulletin v3.8.5 & Copyright © 2026, Jelsoft Enterprises Ltd.
VBulletin ® is registered by www.nuocnga.net license.