Nước Nga trong tôi

Nước Nga trong tôi (http://diendan.nuocnga.net/index.php)
-   Thi ca (http://diendan.nuocnga.net/forumdisplay.php?f=30)
-   -   Thơ Boris Pasternak (http://diendan.nuocnga.net/showthread.php?t=137)

Nina 30-11-2007 08:39

Thơ Boris Pasternak
 
Trích:

Geobic viết
Box Thi ca Nga xưa sôi động là thế, mà giờ đây im phắc. Mặc dù vậy, Geo vẫn muốn post lên đây mời mọi người cùng dịch một số bài của Pasternak, nhà văn và thi sỹ Nga từng được giải Nobel văn học nhưng phải từ chối để được quyền ở lại Tổ quốc. Trong tiểu thuyết tự sự “Bác sỹ Zhivago”, nhân vật chính đồng thời là nhà thơ, đã để lại một tập thơ rất xúc động tặng người yêu Lara của mình. Mối tình trong tiểu thuyết của thời kỳ kinh hoàng đó trong lịch sử đến nay còn lay động con tim của hàng triệu người trên Trái Đất.

Trích:

Tykva viết
hihi, một vài bài của bác Geo dài 31 trang máy tính... Em nhận bài xong đưa vào đếm và đến giờ chưa hoàn hồn. Em hứa sẽ cố gắng, bác ạ, nhưng bác phải rất thông cảm cho chúng em cơ, chứ đưa lên một lúc ngần ấy bài thơ, em sợ bác đã vi phạm nội quy 4rum, điều khoản về spam rồi...

Trích:

USY viết
Kính thưa bác Geo, em choáng luôn, đọc đầu đề cũng không đủ thời gian. Bác cho em xin 1 cuốn Thơ Đá của bác để em nghiền ngẫm may ra mới hoàn hồn được. Nhưng cũng xin thưa thật với bác, những bài dằng dặc của Pasternak là em cũng không có đủ sức để đọc nguyên bản đâu ạ.

Tính em cũng thích câu nói này (của Chekhov thì phải) - "Ngắn gọn là chị em của thiên tài" - em thích dịch thơ ngắn hơn bác Geobic ạ.

tykva 30-11-2007 08:40

Báo cáo các bác, em nể bác Geo nên hưởng ứng bác ấy một bài thôi, nhưng em không thấy thích bác Pasternak mấy. Trình các bác:

Trích:

БЕЗ НАЗВАНИЯ

Недотрога, тихоня в быту,
Ты сейчас вся огонь, вся горенье,
Дай запру я твою красоту
В темном тереме стихотворенья.

Посмотри, как преображена
Огневой кожурой абажура
Конура, край стены, край окна,
Наши тени и наши фигуры.

Ты с ногами сидишь на тахте,
Под себя их поджав по-турецки.
Все равно, на свету, в темноте,
Ты всегда рассуждаешь по-детски.

Замечтавшись, ты нижешь на шнур
Горсть на платье скатившихся бусин.
Слишком грустен твой вид, чересчур
Разговор твой прямой безыскусен.

Пошло слово любовь, ты права.
Я придумаю кличку иную.
Для тебя я весь мир, все слова,
Если хочешь, переименую.

Разве хмурый твой вид передаст
Чувств твоих рудоносную залежь,
Сердца тайно светящийся пласт?
Ну так что же глаза ты печалишь?
Không đề

Thường ngày lặng lẽ, hay hờn dỗi,
Em giờ như ngọn lửa cháy bừng bừng
Để anh mang nhan sắc em hiếm thấy
Giam vào lâu đài thơ tối tăm.

Em xem này, bóng chập chờn biến đổi
Trong vầng lửa hắt trên chao đèn.
Nhà tồi tàn, đầu tường, rìa cửa sổ
Bóng chúng mình, và dáng anh bên em.

Em ngồi xếp bằng trên ghế đệm
Hai chân thu kiểu Thổ uy nghi
Bất kể dù ngoài sáng hay trong tối
Em thường lý luận kiểu trẻ thơ.

Em xâu chuỗi hạt khi mộng mơ
Từng vốc cườm em để lăn trên váy.
Vẻ mặt em sao buồn, sao quá buồn như vậy
Chuyện em kể cũng thẳng thắn, đơn sơ.

Khi tình yêu bắt đầu, em lúc nào cũng đúng.
Anh sẽ đặt thêm cho em một cái tên.
Nếu em muốn, vì em anh sẽ đổi
Cả thế giới này, mọi từ ngữ thân quen.

Chẳng lẽ vẻ ngoài em ảm đạm,
Xứng với tâm hồn tiềm ẩn bao tình cảm?
Và lớp quặng vàng rọi sáng trái tim?
Vậy vì sao, vì sao mắt em buồn?

tykva 30-11-2007 08:41

Trích:

ЗОЛОТАЯ ОСЕНЬ

Осень. Сказочный чертог,
Всем открытый для обзора.
Просеки лесных дорог,
Заглядевшихся в озера.

Как на выставке картин:
Залы, залы, залы, залы
Вязов, ясеней, осин
В позолоте небывалой.

Липы обруч золотой —
Как венец на новобрачной.
Лик березы — под фатой
Подвенечной и прозрачной.

Погребенная земля
Под листвой в канавах, ямах.
В желтых кленах флигеля,
Словно в золоченых рамах.

Где деревья в сентябре
На заре стоят попарно,
И закат на их коре
Оставляет след янтарный.

Где нельзя ступить в овраг,
Чтоб не стало всем известно:
Так бушует, что ни шаг,
Под ногами лист древесный.

Где звучит в конце аллей
Эхо у крутого спуска
И зари вишневый клей
Застывает в виде сгустка.

Осень. Древний уголок
Старых книг, одежд, оружья,
Где сокровищ каталог
Перелистывает стужа.
Mùa thu vàng

Mùa thu. Lâu đài cổ tích
Mở rộng cửa mời khách xem.
Mặt gương hồ thu phẳng lặng
Ôm trọn những bóng dáng quen.

Chẳng khác gì nơi triển lãm:
Tranh treo đầy khắp các phòng
Nào du, nào tần bì, liễu
Tất thảy được mạ vàng ròng.

Vòm lá vàng cây phong lữ -
Như vòng hoa của cô dâu
Bạch dương sau màn voan phủ -
Hôn lễ tinh khôi, trong veo

Mặt đất phủ dày lá đổ
Chẳng còn kênh rạch, hố hang
Chái nhà giữa hàng phong đứng
Như được đóng trong khung vàng.

Cả rừng cây thu tháng chín
Sáng ra còn đứng sóng đôi,
Để chờ hoàng hôn nhuộm vỏ
Sánh vàng hổ phách ngời ngời.

Đừng sa chân vào vực nhé,
Mọi người đều biết mất thôi:
Sục sôi dưới chân lá đổ -
Cả một thảm lá vừa rơi.

Tiếng vang tận cuối con đường
Vọng từ bờ cao trở lại.
Bình minh anh đào sóng sánh
Rót mật từng giọt quánh vàng

Mùa thu. Góc căn nhà cổ
Sách cũ, trang phục, súng trường,
Ai lật từng trang báu vật
Dường như lạnh mùa đông sang...

Nina 30-11-2007 08:41

Mùa thu vàng


Mùa thu. Cung điện cổ tích
Mở đón mọi khách mong chờ
Đường mòn nhỏ trong rừng vắng
Ngắm mãi mình trong nước hồ

Hệt như triển lãm tranh vậy:
Phòng nọ, phòng kia ngút ngàn
Tần bì, đu, dương rung lá
Đều lộng lẫy trong mạ vàng

Chiếc vòng vàng của cây đoan
Như vương miện cô dâu mới
Mặt bạch dương che khăn voan
Trong suốt – khăn voan ngày cưới.

Mặt đất vốn đầy rãnh, hố
Giờ chôn dưới thảm lá cây
Nhà nhỏ giữa phong vàng rực
Như tranh trong khung vàng dày

Và trong bình minh tháng chín
Nơi cây đứng thành hàng đôi
Hoàng hôn để lại dấu vết
Hổ phách trên vỏ rạng ngời.

Nơi đừng sa chân xuống suối
Mọi người đều biết hết rồi:
Sục sôi quá, bước không nổi
Dưới chân toàn lá mà thôi.

Và nơi cuối hàng cây ấy
Bờ dốc dội tiếng vang về
Bình minh rót hồ nhè nhẹ
Đông lại trên cây anh đào

Mùa thu. Một góc cổ kính
Danh mục của bao kho tàng
Sách vở, áo quần, vũ khí,
Cái lạnh đang lật từng trang.

tykva 30-11-2007 08:43

Trích:

ЗИМНЯЯ НОЧЬ

Не поправить дня усильями светилен.
Не поднять теням крещенских покрывал.
На земле зима, и дым огней бессилен
Распрямить дома, полегшие вповал.

Булки фонарей и пышки крыш, и черным
По белу в снегу - косяк особняка:
Это - барский дом, и я в нем гувернером.
Я один, я спать услал ученика.

Никого не ждут. Но - наглухо портьеру.
Тротуар в буграх, крыльцо заметено.
Память, не ершись! Срастись со мной! Уверуй
И уверь меня, что я с тобой - одно.

Снова ты о ней? Но я не тем взволнован.
Кто открыл ей сроки, кто навел на след?
Тот удар - исток всего. До остального,
Милостью ее, теперь мне дела нет.

Тротуар в буграх. Меж снеговых развилин
Вмерзшие бутылки голых, черных льдин.
Булки фонарей, и на трубе, как филин,
Потонувший в перьях нелюдимый дым.

Đêm đông

Dù đèn soi cũng chẳng cứu được ngày
Hất sao được tấm chăn đêm dày phủ.
Trái đất này đông đang ngự trị,
Nhà nhà vẹo xiêu, làn khói bất lực bay.

Đèn đường giống bánh mì, và mái nhà - bánh rán
Một vệt đen trên tuyết trắng - thềm nhà:
Nhà chủ đấy, nơi tôi làm gia sư dạy học
Học trò ngủ rồi, mình tôi thức đợi đêm qua.

Chẳng ai chờ ai. Rèm nặng buông kín mít
Hè phố mấp mô, tuyết phủ kín chái nhà
Ký ức, thôi nào, hoà với ta làm một!
Để ta tin đi, ta là ngươi và ngươi cũng là ta.

Ngươi lại nhắc về nàng? Ta chẳng lo chuyện ấy.
Ai cho nàng thời hạn, ai chỉ dấu vết nào?
Một cú đòn - ngọn nguồn tất cả. Đến những gì còn lại,
Những gì nàng ban tặng, chẳng phải việc của ta.

Hè phố mấp mô. Lổng chổng đầy chai rỗng
Như những mảnh băng đen nằm giữa đống tuyết dày.
Đèn đường như bánh mì, trên mái nhà khói cuộn
Chẳng ưa người, giống con cú xù lông.

Nina 30-11-2007 08:44

Thú thật là bài này ... em không cảm được, nên dịch tạm vậy thôi

Đêm đông

Dẫu đốt bao đèn vẫn không cứu được ngày
Đầy bóng đen của tấm khăn ngày lễ thánh
Trái đất vào đông, khói lửa đành bất lực
Không dựng thẳng được nhà đang nằm đó ngả nghiêng

Đèn đường như bánh mì ngọt, mái nhà như bánh nướng
Ngôi nhà nổi lên trên tuyết thật rõ ràng
Nhà chủ đấy, tôi là gia sư ở đó
Tôi đang một mình – học trò đã ngủ rồi

Không chờ đợi ai. Nhưng tôi buông rèm kín.
Vỉa hè mấp mô, chái nhà tuyết phủ đầy.
Ký ức hỡi! đừng tự dày vò nữa
Hãy hòa cùng ta thành một mà thôi
Hãy tin ta, và hãy thuyết phục ta, ký ức
Rằng ta với ngươi – chỉ là một trên đời.

Ngươi lại nói về nàng ư? Nhưng ta không muốn biết
Ai nói cho nàng thời hạn, ai vẽ lối, đưa đường
Cú đánh ấy – cội nguồn của tất cả
Bây giờ tôi chẳng muốn biết điều gì

Vỉa hè mấp mô. giữa những tuyết đổ nát
Những vỏ chai chết trong đám băng đen
Đèn đường như bánh mì ngọt. Và trên ống khói như chú cú đêm
Khói lạnh lẽo chìm dần trong lông cú.

tykva 30-11-2007 08:44

Trích:

ВОКЗАЛ

Вокзал, несгораемый ящик
Разлук моих, встреч и разлук,
Испытанный друг и указчик,
Начать - не исчислить заслуг.

Бывало, вся жизнь моя - в шарфе,
Лишь подан к посадке состав,
И пышут намордники гарпий,
Парами глаза нам застлав.

Бывало, лишь рядом усядусь -
И крышка. Приник и отник.
Прощай же, пора, моя радость!
Я спрыгну сейчас, проводник.

Бывало, раздвинется запад
В маневрах ненастий и шпал
И примется хлопьями цапать,
Чтоб под буфера не попал.

И глохнет свисток повторенный,
А издали вторит другой,
И поезд метет по перронам
Глухой многогорбой пургой.

И вот уже сумеркам невтерпь,
И вот уж, за дымом вослед,
Срываются поле и ветер,-
О, быть бы и мне в их числе!

Nhà ga

Nhà ga, két chống cháy khổng lồ
Những chia ly, hội ngộ lại chia ly cay đắng.
Bạn thâm giao và người ra lệnh,
Chẳng thể nào kể hết những công lao.

Từng xảy ra, đời tôi là dịch chuyển,
Là chuyến tàu chờ nhận khách tại ga,
Khói cuồn cuộn tuôn như lông cú vọ
Đôi pha đèn như đôi mắt giương to.

Từng xảy ra, tôi ngồi chưa ấm chỗ -
Đã phải đi. Xích lại để chia xa.
Đến lúc rồi, tạm biệt nhé, niềm vui!
Người soát vé ơi, tôi nhảy xuống ngậm ngùi.

Từng xảy ra, phía trời tây trải rộng
Ngày xấu trời, dãy tà vẹt vô biên.
Đành nhắm mắt bấu víu vào vô vọng,
Chỉ mong sao đừng ngã vào giảm xóc.

Và tiếng còi hơi rít lên từng chập
Đằng xa kia vẳng tiếng trả lời,
Và đoàn tàu bay dọc sân nhận khách
Cơn bão vô tình, nghiệt ngã lướt qua đời.

Đã đến lúc hoàng hôn buông vội vã,
Đã thấy gió và cánh đồng hối hả
Như muốn kịp theo đầu tàu làn khói toả.
Ôi, giá như tôi cùng theo chúng lúc này!

Nina 30-11-2007 08:46

Nhà ga

Ôi nhà ga, chiếc rương thần của tôi
Chứa những chia ly – gặp gỡ và chia biệt
Người bạn chỉ đường tin cậy bao thân thiết
Công lao với tôi há kể hết được nào

Có lúc đời tôi đựng trong chiếc khăn quàng
Khi đoàn tàu đang chờ giờ khởi động
Những rọ mõm của bầy quái vật
Thở khói đầy, quắc mắt nhìn ta.

Có lúc tôi mới chỉ ngồi bên cạnh
Chỉ thế thôi, hy vọng đã hết rồi
Vĩnh biệt nhé, thời gian, niềm vui hỡi!
Tôi nhảy xuống đây, người soát vé ơi.

Có lúc phía tây như chẻ đôi
Trong gió mưa sấm chớp hãi hùng
Và tàu cấu cào bằng bao tia lửa
Để không rơi vào chỗ giảm rung

Và tiếng còi ré lên, như đã bao lần
Rồi từ xa tiếng khác liền nối tiếp
Và con tàu phóng đi trên tà vẹt
Như cơn bão kia điếc đặc lắm bướu gù

Và rồi hoàng hôn cũng không chịu nổi
Và đằng kia, sau màn khói xa xa
Cánh đồng và gió giật nghe thảm thiết
Ôi, giá như trong đó cũng có ta!

tykva 30-11-2007 08:46

Trích:

ДУША

Душа моя, печальница
О всех в кругу моем,
Ты стала усыпальницей
Замученных живьем.

Тела их бальзамируя,
Им посвящая стих,
Рыдающею лирою
Оплакивая их,

Ты в наше время шкурное
За совесть и за страх
Стоишь могильной урною,
Покоящей их прах.

Их муки совокупные
Тебя склонили ниц.
Ты пахнешь пылью трупною
Мертвецких и гробниц.

Душа моя, скудельница,
Всё, виденное здесь,
Перемолов, как мельница,
Ты превратила в смесь.

И дальше перемалывай
Всё бывшее со мной,
Как сорок лет без малого,
В погостный перегной.
Tâm hồn

Hồn ta ơi, chứa bao buồn khổ
Về mọi người đang sống quanh ta,
Ngươi đã thành nhà mồ câm lạnh
Bao kiếp đớn đau khắp mọi nhà.

Ướp thân xác họ bằng dầu thơm
Ngươi không quên viết tặng họ thơ,
Nức nở ai oán tiếng đàn lia,
Ngươi khóc than tiễn họ xuống mồ.

Trong thời ích kỷ này, hồn ta
Thay mặt lương tâm, thay nỗi sợ
Ngươi án ngữ như cái bình gốm đẹp
Chứa tro tàn từ thể xác đã thiêu.

Mọi khổ đau nhân thế gộp chung
Bẻ gập ngươi xuống quỳ thấp gối.
Hơi thở của ngươi mang mùi bụi,
Tử thi, nhà mồ với những hồn ma.

Hồn ta ơi, như nghĩa trang làm phúc
Chôn mọi điều ta từng trải đời này
Người xoay vần chẳng khác cái cối xay
Để trộn chung tất cả trong hỗn tạp.

Rồi thì ngươi nghiền cho vụn tất
Mọi chuyện khắc ghi trong ký ức ta,
Để suốt gần bốn chục năm qua,
Rữa nát dần trong nấm mồ ngoài bãi.

tykva 30-11-2007 08:47

Boris Pasternak trong thi ca Nga Xôviết

Boris Leonidovich Pasternak sinh ở Matxcơva. Cha ông là hoạ sĩ, còn mẹ là một nghệ sĩ dương cầm nổi tiếng. Từ nhỏ ông đã sống trong môi trường nghệ thuật. Ngôi nhà tuổi thơ của ông nhà nơi lui tới của các nhạc sĩ, hoạ sĩ, nhà văn, trong số đó có cả Lev Tolstoi.

Từ năm 13 tuổi cậu bé Pasternak đã say mê âm nhạc bởi chịu ảnh hưởng của nhà soạn nhạc vĩ đại A.N.Skriabin. Thế nhưng năm 1909 ông chia tay với ước vọng sáng tác của mình để nghiên cứu triết học và trở thành sinh viên ngành triết, khoa Lịch sử và Ngữ văn ĐHTH Matxcơva. Để tự hoàn thiện mình trong lĩnh vực triết học ông sang Đức, vào học trường ĐHTH Marburg. Dù có những thành công nhất định trong triết học, nhưng một lần nữa ông lại từ bỏ nó, như đã một lần chia tay với niềm say mê âm nhạc của mình.

Pasternak bắt đầu làm thơ. Năm 1914 tuyển tập đầu tay dưới nhan đề “Sinh đôi trong những đám mây” ra mắt bạn đọc. Thi ca trở thành số phận, thành mảnh đất phát triển tài năng của ông. Trong thi ca đã bao gồm cả những niềm say mê trước kia của ông như âm nhạc và triết học.

Trong một bài thơ tặng Pasternak, A. Akhmatova viết: “Ông được trời cho tuổi thơ vĩnh hằng”.

“Tuổi thơ vĩnh hằng” chính là bản chất của nhân cách Pasternak trong thi ca. Ông nhìn cuộc sống bằng đôi mắt mở to, và cuộc sống luôn làm ông kinh ngạc, thán phục với những biểu hiện lôi cuốn tuyệt trần. Giai đoạn đầu trong sáng tác của mình Pasternak viết những dòng thơ cầu kỳ, dành cho một số bạn đọc hạn chế có khả năng đánh giá tài năng của ông. Bước ngoặt lớn đã đến vào giữa thập kỷ 20, khi nhà thơ bắt đầu viết về các đề tài xã hội. Thực chất của sự thay đổi đề tài này đã được Gorky hiểu rất chính xác, trong một bức thư gửi nhà thơ sau khi đọc trường ca “Năm 95” Gorky viết: “Một tác phẩm xuất sắc, nằm trong số những tác phẩm sẽ tồn tại dài lâu. Tôi không dấu ông điều này: Trước cuốn này tôi luôn cảm thấy hơi căng thẳng khi đọc thơ ông, bởi thơ ông quá dày đặc những hình tượng mà đôi khi tôi không hiểu được... Trong “Năm 95” ông viết kiệm lời hơn và dễ hiểu hơn. Ông trở nên kinh điển hơn với tác phẩm này, một tác phẩm tràn đầy cảm hứng mà tôi, như một bạn đọc, có thể tiếp nhận một cách nhanh chóng và dễ dàng”.

Sự phát triển tiếp theo của Pasternak trong thi ca đúng theo con đường mà Gorky đã nhận ra: Trở nên “kiệm lời hơn, kinh điển hơn và dễ hiểu hơn”.
Sự nghiệp văn học của Pasternak vô cùng đa dạng. Ông sáng tác những tác phẩm văn xuôi lớn, đạt được sự hoàn thiện trong lĩnh vực dịch thuật, tuy nhiên, thi ca luôn là một phần rất quan trọng trong sáng tác của ông, thể hiện một tài năng lớn khi mô tả những sắc thái tình cảm sâu sắc và tinh tế nhất của con người qua những bức tranh thiên nhiên được viết với tình cảm thiết tha. Pasternak khâm phục mọi vẻ đẹp của cuộc sống và tự nhiên, ông tìm kiếm và cảm nhận vẻ đẹp đó ở khắp nơi.

Nina 30-11-2007 08:48

Em thì thấy hồi này ... cũng bắt đầu thấy thơ của Pasternak hay hay

Tâm hồn

Tâm hồn ta ơi, kẻ luôn sầu muộn
Về những người đang sống quanh ta,
Ngươi trở thành nhà mồ của họ -
Những kẻ sống mà luôn bị khảo tra

Ngươi cất công ướp xác thân của họ,
Lại có công viết tặng họ bài thơ,
Như cây đàn lia luôn luôn nức nở
Ngươi khóc than cho họ tới bao giờ…

Thời thế bây giờ vô cùng ích kỷ
Nhưng ngươi vẫn luôn tận tụy kiên gan
Vì lương tâm, và vì sợ hãi
Yên ủi những gì họ để lại - tro tàn

Những nỗi đau của họ cùng góp lại
Làm ngươi còng lưng trĩu nặng héo khô.
Và bây giờ ngươi bốc mùi tử khí,
Bụi nhà xác và những nhà mồ.

Tâm hồn ta ơi, ngươi là nghĩa địa,
Tất cả những gì còn thấy nơi đây,
Ngươi nghiền nát hết, như cối xay ,
Và trộn tất cả lại thành hỗn hợp.

Thì cứ tiếp tục xay đi nhé
Tất cả những gì đã ở bên ta,
Hãy biến gần bốn mươi năm ta sống,
Thành thứ đất mùn của bãi tha ma

tykva 30-11-2007 08:49

Lâu quá không có ai nhòm ngó gì đến Pasternak, thôi tớ lại post tiếp một bài thu nữa của chàng vậy. Nói thật là càng đọc càng dịch tớ càng thấy chàng hay, chứ ngày xưa tớ cứ có định kiến là chàng ...không biết làm thơ

Rừng thu

Rừng thu xù xì cây lá
Bóng râm giấc ngủ bình yên
Gõ kiến, sóc hay chim cú
Không phá được giấc ngủ êm.

Mặt trời theo vết thu lên
Từng bước như đang sợ bẫy
Thận trọng vào rừng thu ấy
Quá trưa rồi mới đến nơi.

Dương bên đầm lầy, gò đống,
Rừng trăn rậm phủ rêu phong,
Thôn nào sau đầm lầy vắng
Nghe có tiếng gà vọng sang.

Tiếng gà gáy vang một chặp,
Rồi im lặng mãi thật lâu.
Như thể gà suy tư lắm,
Tiếng gáy có nghĩa gì đâu.

Nhưng kìa vẳng từ xa lại,
Có một chú gà gáy chơi,
Như người lính trong phiên gác
Đã cất lên tiếng trả lời.

Trả lời, nghe như tiếng vọng
Để cả lũ gà trong thôn
Bốn phương nam bắc tây đông,
Tất cả cùng vui hoà giọng.

Và theo tiếng gà vang dậy
Rừng bừng tỉnh giấc mở ra
Để thêm một lần nhìn thấy
Đồng rộng, màu xanh trời xa.


Trích:

Осенний лес

Осенний лес заволосател.
В нем тень, и сон, и тишина.
Ни белка, ни сова, ни дятел
Его не будят ото сна.

И солнце, по тропам осенним
В него входя на склоне дня,
Кругом косится с опасеньем,
Не скрыта ли в нем западня.

В нем топи, кочки и осины,
И мхи, и заросли ольхи,
И где-то за лесной трясиной
Поют в селенье петухи.

Петух свой окрик прогорланит,
И вот он вновь надолго смолк,
Как будто он раздумьем занят,
Какой в запевке этой толк.

Но где-то в дальнем закоулке
Прокукарекает сосед.
Как часовой из караулки,
Петух откликнется в ответ.

Он отзовется, словно эхо,
И вот, за петухом петух
Отметят глоткою, как вехой,
Восток и запад, север, юг,

По петушиной перекличке
Расступится к опушке лес
И вновь увидит с непривычки
Поля и даль и синь небес.

Nina 30-11-2007 08:49

Rừng mùa thu

Boris Pasternak

Rừng mùa thu đã mọc tóc dài.
Có bóng tối, giấc mơ và yên lặng.
Cả gõ kiến lẫn cú rừng với sóc
không đánh thức rừng tỉnh giấc mộng say.
Và mặt trời đi theo bước đường thu
chỉ vào được rừng khi chiều đã trải,

Ngó nghiêng xung quanh âu lo ngần ngại
Liệu trong rừng có chiếc bẫy nào không.

Nào bãi lầy, mô đất, dương lá rung,
Nào rêu, bụi cây tổng quán sủi trong rừng,
Và phía đằng kia bãi lầy đâu đó
Gà trống trong làng đang cất giọng hát chung
Chú gà trống gáy vang hết giọng
Và rồi lại im, trong yên lặng mông lung

Như thể gà đang đắn đo suy tính
Tiếng gáy này có ích lợi ra sao.
Nhưng bỗng dưng ở góc xa đâu đó
Chú hàng xóm gà bỗng gáy lao xao.
Như người lính đang phiên canh gác,
Gà trống bèn gáy lại đáp lời.
Tiếng gáy dội lại tựa như tiếng vọng,
Và gà theo nhau cùng gáy vang trời.

Tiếng gáy của gà tựa như cột mốc,
Đo cả bắc nam, cắm cả tây đông,
Theo tiếng gáy của đàn gà trống
Bóng tối lùi xa về phía bìa rừng
Và rừng lại ngỡ ngàng nhìn thấy
Cánh đồng trải xa và trời xanh muôn trùng.

tykva 30-11-2007 08:51

Hehe, lâu thế chẳng ai dịch thêm bác này nữa sao? Tớ lại góp một bài vậy.

Nói thực, tớ dịch bài này là do bị cái tít hay quá lôi cuốn, nhưng dịch mãi, dịch mãi tới tận cuối bài vẫn chưa hiểu chàng Past định nói gì, cái gì liên kết những hình ảnh chàng đưa ra, và tại sao, trên cơ sở nào liên kết những hình ảnh đó.

Tóm lại, khi dịch xong tớ tự cảm thấy phục tính kiên trì của bản thân mình quá

Trích:

ЗВЕЗДЫ ЛЕТОМ

Рассказали страшное,
Дали точный адрес.
Отпирают, спрашивают,
Движутся, как в театре.

Тишина, ты - лучшее
Из всего, что слышал.
Некоторых мучает,
Что летают мыши.

Июльской ночью слободы -
Чудно белокуры.
Небо в бездне поводов,
Чтоб набедокурить.

Блещут, дышат радостью,
Обдают сияньем,
На каком-то градусе
И меридиане.

Ветер розу пробует
Приподнять по просьбе
Губ, волос и обуви,
Подолов и прозвищ.

Газовые, жаркие,
Осыпают в гравий
Все, что им нашаркали,
Все, что наиграли.

Những vì sao mùa hè

Kể những chuyện đớn đau
Cho địa chỉ chính xác,
Mở ra, và hỏi nhau
Đi như trong nhà hát.

Những gì tôi từng nghe
Tĩnh lặng êm dịu nhất.
Không hiếm người dằn vặt
Chỉ vì lũ dơi bay.

Làng mạc đêm tháng bảy
Trắng sáng đến diệu kỳ.
Để gây mất trật tự
Bầu trời đầy lý do.

Lấp lánh, vui mừng thở
Khoe ánh sáng rạng ngời
Đâu đó trên bầu trời
Kinh độ không xác định.

Bông hồng xinh nũng nịu,
Xin gió thử nhấc lên
Vạt áo cùng tên gọi,
Giày dép, tóc, môi mềm.

Nóng bỏng và luễnh loãng
Rơi trên đá rải đường.
Tất cả những trò nghịch
Tất cả những sầu vương.

Hehe, bác nào hiểu làm ơn bình giúp nhé, em xin cảm tạ bằng một chầu kem

tykva 30-11-2007 08:53

Trích:

Forytchia viết
Dạ, "Thấp thủ " này xin có " lùn kiến" .

Hiểu của tôi về Bí.. ý lộn… về bài thơ dịch của Bí.
Những vì sao lấp loé trên bầu trời mùa hè như những ngọn đèn trên trần nhà hát ( các bạn để ý m à xem, mỗi khi vào nhà hát cứ ngước mắt lên trần nhà xem kiểu kiến trúc là sẽ thấy muôn ngọn đèn gắn chìm trên trần ... lung linh như muôn vì sao ấy). Ánh sao xa không chiếu sáng như ánh trăng nên không thể soi rõ từng làn tóc môi mềm. Những vì sao nghịch ngợm không đứng ở vị trí nhất định ấy góp phần tạo ra thứ ánh sáng khiến cho đêm mùa hè sáng hơn, dài hơn. Cụ Pas có lẽ viết bài thơ này khi trong lòng đang lẫn lộn buồn, vui đây - nên cụ ấy ngồi ngắm sao trời rồi tả lại cho chúng ta biết về bầu trời sao nóng loãng, tĩnh lặng, tinh nghịch … vân vân và vân vân ở trong đó.
Điệu này, ứ được ăn kem của bà Tykva rồi. Nhưng Tykva ơi, phải ưu tiên giành 1 suất vị trí đẹp nhìn ra cửa vì sự nhiệt tình của tôi nhé.

Cảm ơn For, kiểu gì thì bà cũng rất xứng đáng được ăn kem. Hihi... Bác Nguyên Anh tạm ứng nhé
Hôm nay mời các bác thưởng thức tiếp một bài của Pasternak, theo tớ là hay, chứ không đến nỗi nhảm như "Những vì sao mùa hè"...

Trích:

ЕДИНСТВЕННЫЕ ДНИ

На протяженье многих зим
Я помню дни солнцеворота,
И каждый был неповторим
И повторялся вновь без счета.

И целая их череда
Составилась мало-помалу -
Тех дней единственных, когда
Нам кажется, что время стало.

Я помню их наперечет:
Зима подходит к середине,
Дороги мокнут, с крыш течет
И солнце греется на льдине.

И любящие, как во сне,
Друг к другу тянутся поспешней,
И на деревьях в вышине
Потеют от тепла скворешни.

И полусонным стрелкам лень
Ворочаться на циферблате,
И дольше века длится день,
И не кончается объятье.

Chuỗi ngày duy nhất

Suốt mấy mùa đông dài đằng đẵng
Ta nhớ lắm những ngày nắng soi,
Mỗi ngày đều duy nhất trong đời
Qua rồi đến - vòng quay bất tận.

Ngày lại ngày theo nhau thành chuỗi
Những ngày duy nhất ấy - với ta,
Khi đôi ta hiểu bằng cảm nhận
Thời gian dừng lại, chẳng trôi qua.

Ta nhớ như in từng ngày tháng
Khi đất trời lạnh giá giữa đông,
Đường lầy lội, mái nhà nước rỏ,
Và vầng dương ngự trên mảnh băng.

Lửng lơ đâu đó trên vòm cây
Tổ sáo đổ mồ hôi vì nóng.
Và những cặp tình nhân mê muội,
Bên nhau tìm hơi ấm vòng tay.

Để đôi kim đồng hồ ngái ngủ
Đến quay trên mặt số cũng lười,
Và một ngày dài hơn thế kỷ,
Và vòng ôm mãi mãi không rời.

Nina 30-11-2007 08:54

Còn về Pasternak thì ... sau bài Những ngôi sao mùa hè cảm tình của em với bác này có giảm kha khá . Bài Những ngày duy nhất này thì tất nhiên dễ hiểu hơn bài kia, nhưng ... em vẫn thấy ngột ngạt thế nào ấy. Thành ra bản dịch lần này của em ... hơi ẩu. Nhưng ủng hộ chị Bí một cái (và tranh gửi trước bác Geobic nhân thể)

Những ngày duy nhất

Dằng dặc qua bao mùa đông
Nhớ hoài những ngày nắng chói
Mỗi ngày đều không lặp lại
Và rồi lặp lại vô cùng

Và cả một chuỗi ngày ấy
Dần dà trở nên dần dà
Những ngày thân yêu duy nhất
Khi thời gian ở bên ta

Tôi nhớ từng ngày rành rọt:
Mùa đông đã tới giữa chừng
Đường ẩm, mái nhà nhỏ giọt
Mặt trời trên băng mông lung.

Và những người yêu say đắm
Vội vàng đến gần nhau hơn
Mồ hôi tổ sáo đọng giọt
Trên những ngọn cây ven đường

Và kim đồng hồ ngái ngủ
Lười biếng qua lại lắc lư
Và ngày dài hơn thế kỷ
Vòng ôm dài mãi ngàn thu

Geobic 30-11-2007 09:03

@ Bí @ Nina
Sau những bài dịch của Bi và Nina, quả là geo không đủ can đảm post bài Chuỗi ngày duy nhất lên nwã. Quả thuc bài dịch ấy của Geo rất kém, sai nhiều nwã. Giờ Geo đền một bài khác vậy. Bài cũng khá hóc: Những ngôi sao mùa hè.

Về bài “Những vì sao mùa hè”, Geo hiểu như thế này: Đêm hè là những đêm lý tưởng để ngắm sao. Bầu trời sao dày đặc, sinh động. Nhìn lên đó như thấy được vạn vật của thế gian. Thấy được những tích truyện ly kỳ (ví như Ngưu Lang – Chức Nữ của VN) với những địa chỉ “tin cậy” là đôi bờ Sông Ngân rực sáng, với bao nhân vật hệt như hiện ra trên sân khấu vậy. Nhưng thế giới ấy lại câm lặng – điều mà Nhà thơ rất thích, chắc ông quá mệt mỏi về những ầm ào náo nhiệt cõi trần rồi…
Đêm hè, với trời sao óng vàng rực rỡ ấy có bao điều khiến Bầu Trời có nguyên cớ để “gây mất trật tự”, không thể ngồi yên được. Sao thả sức nhấp nháy, tỏa sáng, đổi ngôi, vụt tắt… ở nơi này, nơi khác...
Hàng tỉ vì sao mờ tỏ kết thánh khói sương, thành lửa cháy trên bầu trời, chúng bao quang Trái đết được ví như một viên sỏi nhỏ. Và từ Trái Đất, con người có thể cảm nhận được tất cả dấu ấn của thời gian, điệu nhạc diệu huyền của vũ trụ khi nhìn lên bầu trời sao mùa hè.
Riêng khổ thơ áp chót:

“Gió nhắc hồng gượng nhẹ
Cứ từ từ dâng lên
Giày, môi và tóc huyền
Cả tuổi tên, xiêm áo…”

Thì Geo không hiểu gì cả. Ai có ngọc ý gì thì phát ra đi… Kem của Bí sắp chẩy rồi!
Không biết có được ăn kem của Bí không đây?
---------------
P.S. Geo muốn có địa chi email của Nina để trao đổi về việc sử dụng bài dịch Thu vàng.
tahoaphuong@ỵhoo.com

NHỮNG VÌ SAO MÙA HÈ

Kể những điều khủng khiếp
Lại chỉ rõ ở đâu.
Ra vào và hỏi nhau
Y như trong rạp hát.

Cõi lặng câm - thật tuyệt
Hơn những gì ta nghe.
Có những người khó chịu
Vì tiếng dơi bay về.

Xóm làng đêm tháng bảy -
Vàng óng, đẹp diệu huyền.
Bầu trời đầy nguyên cớ
Để không làm sao yên.

Lấp lánh những niềm vui,
Tỏa hào quang rực rỡ,
Thấp thoáng trên bầu trời
Tại một nơi nào đó.

Gió nhắc hồng gượng nhẹ
Cứ từ từ dâng lên
Giày, môi và tóc huyền
Cả tuổi tên, xiêm áo…

Như khói sương, hơi nóng,
Phủ quanh viên cuội hiền
Mọi dấu ấn tích đọng,
Mọi tiếng đàn linh thiêng.

Geobic 30-11-2007 09:03

Ngày mai Geo lại đi cônmg tác sớm vào Quảng Bình, hẹn tái ngộ sau chuyến đi điền dã này.
Trước khi đi gửi lại hai bài dịch của Pasternak, quả là rất khó hiểu được ý tưởng của tác giả. Tạm bằng lòng với những gì làm được, nhưng xem ra Geo thấy mình không hợp với tạng thơ này, có lẽ sẽ chọn dịch những nhà thơ mà mình đã quen "khẩu khí".

TÂM HỒN

Tâm hồn ta, chứa u sầu đau đớn,
Về những người thân thuộc quanh ta,
Ngươi đã thành mộ hầm của những kẻ
Bị đọa đầy từ thuở mới sinh ra.

Thể xác họ ngươi ướp dầu thơm phức,
Rồi ngợi ca dâng tặng những vần thơ,
Bằng tiếng đàn lia não nề thổn thức
Ngươi khóc than thương xót họ dưới mồ.

Trong thời chúng ta, thời đại dại rồ,
Ngươi bất chấp lương tâm và nỗi sợ
Vững vàng làm chiếc bình gốm nhỏ
Gìn giữ, nâng niu giùm họ nắm tro tàn.

Những đớn đau của họ góp cùng
Đè còng lưng khiến ngươi chực té.
Ngươi bốc mùi bụi tro thi thể
Của các mộ phần, nhà xác tối tăm.

Tâm hồn ta, kẻ thiếu thốn muôn phần,
Mọi mảnh vỡ nơi này còn thấy rõ
Ngươi, như chiếc cối xay, nghiền nhỏ
Rồi biến thành chất hỗn độn nát bươm.

Thì tiếp tục đi, cứ việc xay nghiền
Tất cả những gì từng cùng ta gắn bó,
Như ngót suốt bốn chục năm ròng rã
Thành đất mùn nơi bãi tha ma.



NHỮNG VÌ SAO MÙA HÈ

Kể những điều khủng khiếp
Lại chỉ rõ ở đâu.
Ra vào, chào hỏi nhau
Rộn ràng như trong rạp.

Tĩnh lặng - điều tuyệt nhất
Trong những gì ta nghe.
Một số người khốn khổ
Chỉ vì dơi bay qua.

Xóm làng đêm tháng bảy -
Óng vàng đến diệu huyền.
Bầu trời đầy nguyên cớ
Để không làm sao yên.

Lấp lánh, rạo rực vui,
Tỏa hào quang rực rỡ,
Thấp thoáng trên bầu trời
Nơi xa xăm nào đó.

Gió nâng nhẹ cánh hồng
Theo lời xin thủ thỉ
Của giày, môi, tóc xoã
Của tục danh, áo xiêm…

Sương khói và hơi nóng,
Phủ lên viên cuội tròn
Mọi dấu ấn tích đọng,
Mọi cung đàn véo von...

Geobic 30-11-2007 09:04

Trích:

Nina viết
Về bài Tâm hồn thì theo em cũng khá dễ hiểu đấy chứ. Chỉ xin góp ý chút xíu với bác Geobic, từ скудельница thì có nghĩa là cái nghĩa địa, hoặc nấm mộ chung chôn những người tội nghiệp...


Cảm ơn Bí và Nina đã chỉ ra một chỗ sai của Geo trong bài Tâm hồn. Geo vẫn coi
“Tâm hồn” là bài có nhiều chỗ khó hiểu. Vất vả lắm, và với sự giúp sức của mọi người, nay Geo xin trình làng phương án cuối cùng của mình về hai bài: "Hồn" và "Những vì sao mùa hè". Có thể Geo sẽ dừng việc dịch tác giả này ở đây. Nhưng "có thể" cũng có nghĩa là "chưa chắc" đấy


HỒN

Hồn ta - kẻ bảo vệ
Những người thân quanh ta,
Biến thành mộ chở che
Bao đọa đày kiếp sống.

Hồn ướp thơm xác họ,
Dâng họ những vần thơ,
Tiếng đàn lia nức nở -
Hồn khóc họ não nề.

Giữa một thời biến động,
Vì lương tâm, âu lo,
Hồn làm chiếc bình táng
Giữ giùm họ nắm tro.

Những khổ đau của họ
Đè trĩu nặng trên lưng,
Hồn bốc mùi tro bụi
Của mộ phần tối bưng.

Tâm hồn ta - nghĩa địa,
Như một chiếc cối xay,
Những gì thấy nơi đây
Nghiền vụn thành hỗn chất.

Vậy, hồn cứ nghiền tiếp
Những gì gắn cùng ta,
Ngót bốn chục năm qua
Thành đất mùn mộ địa.



NHỮNG VÌ SAO MÙA HÈ

Kể những điều khủng khiếp,
Chỉ rõ ở nơi đâu.
Ra vào, chào hỏi nhau,
Nhộn nhịp như trong rạp.

Tĩnh lặng - điều tuyệt nhất
Trong những gì ta nghe.
Một số thấy đau khổ
Chỉ vì dơi bay qua.

Xóm làng đêm tháng bảy
Óng vàng đến diệu huyền.
Bầu trời đầy nguyên cớ
Để không làm sao yên.

Lấp lánh, rạo rực vui,
Tỏa hào quang rực rỡ,
Thấp thoáng trên bầu trời
Giữa những kinh vĩ độ.

Theo thỉnh cầu kín đáo
Của giày, tóc, môi mềm
Của tục danh, xiêm áo
Gió nâng cánh hồng lên.

Sao nóng bỏng, ảo mờ,
Rắc lên tầng đá sỏi
Mọi dấu tích đọng lại,
Mọi thứ từng được trao.

Nina 30-11-2007 09:05

Белая ночь

Борис Пастернак.

Мне далекое время мерещится,
Дом на Стороне Петербургской.
Дочь степной небогатой помещицы,
Ты - на курсах, ты родом из Курска.

Ты - мила, у тебя есть поклонники.
Этой белой ночью мы оба,
Примостимся на твоем подоконнике,
Смотрим вниз с твоего небоскреба.

Фонари, точно бабочки газовые,
Утро тронуло первою дрожью.
То, что тихо тебе я рассказываю,
Так на спящие дали похоже.

Мы охвачены тою же самою
Оробелою верностью тайне,
Как раскинувшийся панорамою
Петербург за Невою бескрайней.

Там, вдали, под дремучим урочищам,
Этой ночью весеннею белой,
Соловьи славословьем грохочущим
Оглашают лесные пределы.

Ошалелое щелканье катится,
Голос маленькой птички летящей
Пробуждает восторг и сумятицу
В глубине очарованной чащи.

В те места босоногою странницей
Пробирается ночь вдоль забора,
И за ней с подоконника тянется
След подслушанного разговора.

В отголосках беседы услышанной
По садам, огороженным тесом,
Ветви яблоневые и вишневые
Одеваются цветом белесым.

И деревья, как призраки, белые
Высыпают толпой на дорогу,
Точно знаки прощальные делая
Белой ночи, видавшей так много.

Nina 30-11-2007 09:05

Bài Hẹn hò thì em đoán là bài này

Свидание

Засыплет снег дороги,
Завалит скаты крыш,
Пойду размять я ноги:
За дверью ты стоишь.

Одна, в пальто осеннем,
Без шляпы, без калош,
Ты борешься с волненьем
И мокрый снег жуешь.

Деревья и ограды
Уходят вдаль, во мглу.
Одна средь снегопада
Стоишь ты на углу.

Течет вода с косынки
За рукава в обшлаг,
И каплями росинки
Сверкают в волосах.

И прядью белокурой
Озарены: лицо,
Косынки и фигура
И это пальтецо.

Снег на ресницах влажен,
В твоих глазах тоска,
И весь твой облик слажен
Из одного куска.

Как будто бы железом,
Обмакнутым в сурьму,
Тебя вели нарезом
По сердцу моему.

И в нем навек засело
Смиренье этих черт,
И оттого нет дела,
Что свет жестокосерд.

И оттого двоится
Вся эта ночь в снегу,
И провести границы
Меж нас я не могу.

Но кто мы и откуда,
Когда от всех тех лет
Остались пересуды,
А нас на свете нет?

Sao mà dài thế nhỉ? Mời các bác ra tay nhé

tykva 30-11-2007 09:06

Tớ phải thừa nhận là lâu nay không dịch Pasternak vì ...lười biếng Nhân em Nina đã có công tìm bản gốc thì tớ cũng bon chen một cái cho nó đỡ trì trệ đầu óc nào...

Trích:

Свидание

Засыплет снег дороги,
Завалит скаты крыш,
Пойду размять я ноги:
За дверью ты стоишь.

Одна, в пальто осеннем,
Без шляпы, без калош,
Ты борешься с волненьем
И мокрый снег жуешь.

Деревья и ограды
Уходят вдаль, во мглу.
Одна средь снегопада
Стоишь ты на углу.

Течет вода с косынки
За рукава в обшлаг,
И каплями росинки
Сверкают в волосах.

И прядью белокурой
Озарены: лицо,
Косынки и фигура
И это пальтецо.

Снег на ресницах влажен,
В твоих глазах тоска,
И весь твой облик слажен
Из одного куска.

Как будто бы железом,
Обмакнутым в сурьму,
Тебя вели нарезом
По сердцу моему.

И в нем навек засело
Смиренье этих черт,
И оттого нет дела,
Что свет жестокосерд.

И оттого двоится
Вся эта ночь в снегу,
И провести границы
Меж нас я не могу.

Но кто мы и откуда,
Когда от всех тех лет
Остались пересуды,
А нас на свете нет?

Hẹn hò

Tuyết sắp đầy những con đường nhỏ
Sắp làm oằn nặng các mái nhà.
Anh những muốn ra ngoài đi dạo,
Em chôn chân sau cửa tự bao giờ.

Cô đơn trong áo mùa thu mỏng,
Đầu để trần, giày ấm chẳng mang,
Tuyết ướt em cầm đưa lên miệng,
Gắng giữ cơn xúc động trào dâng.

Hàng cây với bờ rào bất tận
Chập chờn phía xa trong tối mờ.
Một mình em đứng trong mưa tuyết,
Góc phố quạnh hưu chẳng ai qua.

Nước chảy từ chiếc khăn quàng mỏng
Ướt đầm tay áo với bờ vai.
Và như những hạt sương buổi sớm,
Sáng long lanh trong mái tóc dài.

Một lọn tóc vàng hoe chiếu sáng
Cả gương mặt em với chiếc khăn
Thân hình em yêu kiều mỏng mảnh
Áo nhẹ mùa thu khoác trên mình.

Tuyết đọng trên đôi mi ẩm ướt
Nỗi sầu trong mắt biếc đầy tràn,
Cả dáng vẻ em như được tạc
Từ một khối yêu, một khối hờn.

Ai kẻ dùng em như thỏi thép
Bên ngoài được mạ antimoan
Cứa vào trái tim anh đau nhói
Mà vết thương còn mãi không tan.

Và muôn thuở tim anh còn đọng
Dáng vẻ em nhu thuận, phục tùng.
Và chẳng còn gì là đáng kể,
Dù thế gian này đầy nhẫn tâm.

Và cái đêm hẹn hò trong tuyết
Nhân đôi trong ký ức hai ta
Giữa anh với em đâu giới hạn
Anh không bao giờ có thể vạch ra.

Nhưng ta là ai, từ đâu tới,
Khi từ bao nhiêu năm tháng qua
Rặt chuyện tầm phào còn sót lại.
Bản thân ta từ lâu khuất xa?

Geobic 30-11-2007 09:10

Cảm ơn Bí đã cho một phương án dịch đầu tiên, làm tiền đề để “thân già” Geo bước tiếp… Geo cố gắng kiệm lời, dùng thể ngũ ngôn thôi, cảm thấy thế là đủ, và xem ra bản original cũng rất gọn gàng.

Pasternak
Cuộc hẹn hò

Tuyết phủ kín mặt đường,
Trên mái nhà - đọng trắng,
Anh muốn bước ra ngoài:
Sau cửa em lặng đứng.

Trong áo khoác mùa thu,
Không mũ, không đi bốt,
Nén chặt nỗi buồn lo
Em - miệng nhai tuyết ướt.

Cây cỏ và rào chắn
Trôi về xa, mịt mờ.
Một mình em giữa tuyết
Bên góc phố, ngẩn ngơ.

Nước từ khăn quàng nhỏ
Qua vai áo xuống lưng,
Và từng giọt sương ngưng
Lấp lánh trong mái tóc.

Và mái tóc óng vàng
Làm ánh lên rạng rỡ:
Gương mặt, dáng hình em,
Áo khoác và khăn nữa.

Tuyết trên mi ẩm ướt,
Tuyết trong mắt u sầu,
Cả dáng hình em tạc
Từ một khối buồn đau.

Tựa hồ một lưỡi thép,
Được nhúng antimoan,
Người ta đã dùng em
Cứa tim anh đau xót.

Và muôn thuở tim anh
Lưu dịu lành vết đó,
Còn có gì đáng nữa -
Thế gian đầy nhẫn tâm.

Và vì thế nhân đôi
Đêm hẹn này trong tuyết,
Ranh giới giữa hai ta
Anh không sao vạch được.

Mình là ai, từ đâu,
Những năm này sẽ hết
Điều ong tiếng ve còn,
Khi hai ta xa khuất?

Nina 30-11-2007 09:11

Em thì ... em không thích bài "hẹn hò" của Pasternak lắm, nó cứ thế nào ấy . Chắc tại em không hiểu, nên dịch thấy nó cứ ngang phè phè. Nhưng để ủng hộ chị Bí với bác Geo thì chắc cũng được

Hẹn hò


Tuyết trắng phủ đầy đường
Những mái nhà nặng trĩu
Tôi đi dạo một xíu:
Em đứng bên cửa nhà

Cố gắng giữ hồi hộp
Không mũ, ủng cao su
Em nhai nắm tuyết ẩm
Một mình, áo khoác thu

Hàng rào và cây cối
Ẩn vào chốn màn sương
Một mình trong mưa tuyết
Em đứng ở góc đường.

Chiếc khăn choàng ướt đầm
Tay áo nhỏ giọt nước
Từng giọt sương gượng gạo
Lấp lánh trong tóc em.

Và mái tóc vàng óng
Làm rực sáng khuôn trăng
Dáng hình và chiếc khăn
Và áo choàng này nữa

Tuyết trên mi ẩm ướt
Đôi mắt đượm buồn đau
Dường như em được tạc
Từ nguyên một khối hờn.

Em như một thỏi thép
Nhúng vào an ti mon
Rồi người ta dùng em
Chạm khắc tim tôi đó.

Và tim tôi từ đó
Nhớ mãi bóng hình em
Dẫu đời này nghiệt ngã
Trái tim chẳng hề quên

Và đêm nay trong tuyết
Bỗng từ một thành đôi
không thể vạch ranh giới
Giữa hai ta mất rồi.

Nhưng chúng ta là ai,
Mà không để lại vết.
Chỉ còn chuyện tầm phào
Khi tháng năm qua hết?

Geobic 30-11-2007 09:12

Nina viết:
Em thì ... em không thích bài "hẹn hò" của Pasternak lắm, nó cứ thế nào ấy . Chắc tại em không hiểu, nên dịch thấy nó cứ ngang phè phè. Nhưng để ủng hộ chị Bí với bác Geo thì chắc cũng được




@ Nina:
Rất cảm ơn lòng nhiệt tình của Nina, vì Bí và Geo mà dịch cả một bài mình không thích. Cũng có lẽ vì thế mà bản dịch của Nina còn nhiều chỗ ... sao sao ... ấy.

Thực tình Geo thích bài này nhất trong số những bài Geo đã dịch của Pasternak. Đây đúng là bài thơ ông gửi cho "Lara" ngoài đời. Có thể hiểu gọn thế này:

Vào một ngày đông, nhìn qua cửa sổ thấy cảnh tuyết rơi đẹp quá, Zhivago muốn ra ngoài thư giãn. Vừa đẩy cửa bước ra, bỗng anh nhìn thấy 1 cô gái đứng ngoài, bên rào vườn nhà (đây là nhà nông thôn, vùng Sibir, mái nghiêng, nên không thể là "góc phố" được). Cô gái một mình, bối rối, trong trang phục mỏng manh không đủ ấm. Từ cô toát lên một vẻ đẹp thuần khiết, nhu mì, cam chịu. Zhivago cảm nhận từ toàn bộ con người cô toát lên một nỗi buồn sâu thẳm… Người con gái đó, do Trời xui khiến, đã đến với anh, và từ giờ khắc ấy gắn với anh như máu thịt, cuộc đời. Nhưng “khối buồn đau” – sản phẩm của thời đại ấy – tựa hồ một lưỡi thép, được mạ lớp antimoan (một thứ men) lộng lẫy. "Người ta" (những kẻ như Comaropxki trong tiểu thuyết “Bác sỹ Zhivago") đã dùng thứ “vũ khí” ấy cứa đau vào trái tim anh. Nhưng dẫu sao, anh cũng hài lòng chung sống với vết thương đó, như một thứ dấu ấn do Lara để lại trong tim…
Cuộc gặp gỡ định mệnh ấy đã để lại cho nhân loại một tác phẩm bất hủ: cuốn tiểu thuyết "Bác sỹ Zhivago". Trong đó Lara là linh hồn. Khi mất cô, mất cảm hứng sáng tạo, cuộc sống không còn ý nghĩa gì đối với Zhivago nữa. Nếu xem phim, ta sẽ thấy trường đoạn này thật bi thương, thật cảm động.

Chúng ta biết. Lara là hình mẫu có thật trong cuộc đời Pasternak - đó chính là Ônga Ivinskaia. Sau này vì tiểu thuyết "Bác sỹ Zhivago" và quan hệ với Pasternak mà cô bị vào tù 5 năm. Cô đã chịu đựng tất cả, vì tình yêu lớn đối với nhà thơ. Và mãi sau này, khi không còn Pasternak trên đời nữa, cô vẫn tự hào về mối tình thiên định đó. Không bao giờ cô ta thán, dù một lời, về những khổ đau, đầy đọa mà mình từng chịu đựng trong cái thời buổi khắc nghiệt đó.

Pasternak từng kể lại, ngày 7/5/58 như sau: “Sau chiến tranh thế giới lần thứ hai tôi đã gặp một phụ nữ trẻ, tên là Ônga Ivinskaia Nàng chính là Lara trong cuốn tiểu thuyết mà tôi bắt đầu viết chính vào thời kỳ đó… Nàng hiện thân của niềm yêu đời và đức tính hy sinh…Nàng biết rõ đời sống tinh thần của tôi và công việc văn chương của tôi”. Và một năm sau, khi trả lời phỏng vấn của nhà báo Anh Pasternak nói: “Nàng là người bạn rất lớn của tôi. Nàng đã giúp đỡ tôi trong thời gian tôi viết sách, trong cuộc đời tôi…Nàng bị tù năm năm vì kết thân với tôi. Thời trẻ của tôi không có một nàng Lara độc nhất… Nàng Lara của tôi thời trẻ - ấy là vốn sống chung. Còn nàng Lara của tôi thời già thì đã được ghi khắc vào trái tim tôi bằng máu của nàng và cảnh tù đày của nàng…”.

Đoạn cuối bài thơ, giống như những thi sỹ kiệt xuất khác (Nguyễn Du, Akhmatova, Brodsky), Pasternak cũng trăn trở với một câu hỏi, tựa như: "Ba trăm năm nữa ta đâu biết - Thiên hạ ai người khóc Tố Như?"

Pasternak

CUỘC HẸN HÒ

Tuyết rắc khắp nẻo đường,
Trên mái nghiêng phủ trắng,
Tôi đẩy cửa bước ra:
Thấy dáng em lặng đứng.

Một mình - áo khoác mỏng,
Mũ không, giày ấm không,
Em cố nén nỗi lòng -
Miệng nhai bông tuyết ướt.

Hàng cây và rào chắn
Trôi về xa, mịt mờ.
Mình em trong trời tuyết
Bên góc vườn, bơ vơ.

Nước từ khăn quàng nhỏ
Qua vai áo xuống tay,
Từng giọt sương lấp lay
Ánh lên trong mái tóc.

Và mái tóc óng vàng
Làm sáng bừng: gương mặt,
Khăn quàng, dáng hình em
Cùng áo choàng mỏng mảnh.

Trên mi em tuyết ẩm,
Trong mắt em nỗi sầu,
Cả dáng hình em tạc
Từ một khối buồn đau.

Tựa hồ như lưỡi thép,
Được tráng một lớp men,
Người ta lệnh cho em
Cứa tim tôi đau buốt.

Và muôn thuở tim tôi
Sống cùng vết cứa đó,
Có còn gì đáng nữa
Trong thế gian bạo tàn.

Và vì thế nhân đôi
Cả đêm nay trong tuyết,
Ranh giới giữa hai ta
Tôi chẳng còn nhận biết.

Mình là ai, từ đâu,
Khi từ năm tháng ấy
Còn rặt chuyện tào lao,
Lúc chúng ta khuất núi ?

Nina 30-11-2007 09:13

Nhân bác TrungDN post lời mấy bài hát trong phim "Số phận trớ trêu", em thấy một bài phổ lời thơ của Pasternak. Theo ý em thì cũng chẳng hay lắm, nhưng cứ dịch thử

Никого не будет в доме
Борис Пастернак

Никого не будет в доме,
Кроме сумерек. Один
Зимний день в сквозном проеме
Незадернутых гардин.

Только белых мокрых комьев
Быстрый промельк моховой,
Только крыши, снег, и, кроме
Крыш и снега, никого.

И опять зачертит иней,
И опять завертит мной
Прошлогоднее унынье
И дела зимы иной.

И опять кольнут доныне
Неотпущенной виной,
И окно по крестовине
Сдавит голод дровяной.

Но нежданно по портьере
Пробежит сомненья дрожь,-
Тишину шагами меря.
Ты, как будущность, войдешь.

Ты появишься из двери
В чем-то белом, без причуд,
В чем-то, впрямь из тех материй,
Из которых хлопья шьют.
1931

Sẽ không ai trong nhà

Sẽ không ai trong nhà
Ngoại trừ hoàng hôn cả
Chỉ độc ngày mùa đông
Lách qua rèm chưa khép

Chỉ những nắm tuyết trắng
Thoáng qua nhanh thật nhanh
Chỉ mái nhà và tuyết
Không còn ai xung quanh

Và sương muối lại vẽ
Nỗi sầu từ năm qua
Quay tôi như chong chóng
Những chuyện mùa đông xa

Chúng lại đâm vào tim -
Lỗi lầm chưa tha thứ
Và những song cửa sổ
Cơn đói gỗ nghẹn ngào

Nhưng bỗng dưng nghi vấn
Làm rèm cửa nhẹ rung
Từng bước đo yên lặng
Tương lai bước vào phòng

Em hiện ra bên cửa
Trang phục trắng đơn sơ
Hẳn dệt từ loại tơ
Trời đem may bông tuyết

tykva 30-11-2007 09:14

Em cũng xin được đua đòi à quên, ở đây gọi là bon chen, em xin được bon chen theo Nina và bác TrungDN một bản dịch, nhân dịp đang có hứng. Dạo này chả mấy khi em có hứng, các bác thông cảm. Nhân tiện em cũng xin được ngả mũ khâm phục cách Nina dịch khổ thơ cuối cùng. Tuyệt vời quá!


Trong nhà sẽ chẳng còn ai…
Boris Pasternak

Trong nhà sẽ chẳng còn ai,
Ngoài ánh hoàng hôn vương vất.
Một ngày đông luồn qua khe
Lá rèm buông hờ phơ phất.

Tuyết ẩm trắng bay từng cụm
Cứ lấp lánh lấp lánh hoài.
Ngoài tuyết với bao mái ngói,
Thế gian này chẳng còn ai.

Thêm một lần băng giá đọng,
Thêm một lần tôi sống qua
Nỗi buồn chán từ năm trước
Và nỗi niềm mùa đông xưa.

Thêm một lần đau trở lại
Canh cánh lỗi lầm trong tim
Và khung cửa hình thánh giá
Gợi cơn thiếu củi triền miên.

Nhưng đột nhiên theo rèm cửa
Nghi ngờ run cả cõi lòng,-
Bằng bước chân đo im lặng,
Em, như tương lai, vào phòng.

Em xuất hiện từ khung cửa
Giản đơn xiêm áo trắng ngần.
Cùng loại vải may bông tuyết
Giản đơn xiêm áo thiên thần.

1931

butgai 27-03-2008 15:18

Thêm 1 bài bổ sung cho sự "rắc rối" của bác Past này
Nhận tiện nhắc các bạn bớt chút thời gian sắp xếp lại bài dịch của mình thành 2 cột đi. Để cho ngôi nhà Thi ca đẹp hơn, dễ đọc hơn.

<table><tr><td valign="top"><font size="3"><font color="scarlet"><b> Во всем мне хочется дойти </font></font></b>
Во всем мне хочется дойти
До самой сути.
В работе, в поисках пути,
В сердечной смуте.

До сущности протекших дней,
До их причины,
До оснований, до корней,
До сердцевины.
Всё время схватывая нить
Судеб, событий,
Жить, думать, чувствовать, любить,
Свершать открытья.

О, если бы я только мог
Хотя отчасти,
Я написал бы восемь строк
О свойствах страсти.
О беззаконьях, о грехах,
Бегах, погонях,
Локтях, ладонях,
Нечаянностях впопыхах.

Я вывел бы ее закон,
Ее начало,
И повторял ее имен
Инициалaми.
В стихи б я внес дыханье роз,
Дыханье мяты,
Луга, осоку, сенокос,
Грозы раскаты.

Так некогда Шопен вложил
Живое чудо
Фольварков, парков, рощ, могил
В свои этюды.
Достигнутого торжества
Игра и мука -
Натянутая тетива
Тугого лука.

Борис Леонидович Пастернак 1956
</td><td valign="top"><font size="3"><font color="scarlet"><b> Ta muốn đến tận cùng </font></font></b>
Ta muốn tất cả đến tận cùng
Đến thẳm sâu của muôn sự vật
Trong việc làm, trong tìm sự thật
Hay trong cơn nổi loạn con tim.

Ngày đã qua muốn hiểu căn nguyên
Đến tận cùng nguyên nhân của chúng
Đến nguồn gốc, căn cơ sai đúng
Đến tận cốt lõi, đến trọng tâm.
Sợi chỉ vô hình của thời gian
Đã buộc lên biến thiên số phận.
Ta sống, yêu, nghĩ suy, cảm nhận
Và ta làm ra những phát minh.

Ôi, giá có thể theo ý mình,
Dẫu chỉ là một phần nhỏ bé
Ta sẽ viết trên tám dòng kẻ
Về bản chất của sự đam mê.
Về những bất chấp, những u mê,
Những cuộc truy lùng hay trốn tránh,
Những cùi tay, bàn tay lành lặn,
Sự vội vàng hấp tấp vô tình.

Ta chỉ ra qui luật của mình,
Chỉ ra điểm bắt đầu sự vật,
Và nhắc lại tên gọi đồng nhất
Từ những chữ viết tắt đầu dòng.
Mang vào thơ hơi thở hoa hồng
Hơi thở đã bị làm cho nhàu nát
Của vụ mùa và những cây cỏ lác
Tiếng rì rầm từ những cơn giông.

Từng có thời nhạc sĩ Sô-panh
Đã viết ra những điều kỳ diệu
Từ cây, rừng, nấm mồ... lạc điệu
Ở trong những trường đoạn của mình.
Để đạt được đến sự tôn vinh
Thì trò chơi và cả vị đắng –
Sẽ như mũi tên luôn bắn thẳng
Bay ra từ cánh nỏ thật căng.

TTN</td></tr></table>

Nina 27-03-2008 15:52

Trích:

butgai viết
Nhận tiện nhắc các bạn bớt chút thời gian sắp xếp lại bài dịch của mình thành 2 cột đi. Để cho ngôi nhà Thi ca đẹp hơn, dễ đọc hơn.

Hí hí, bác butgai ơi, trong diễn đàn này thì thành viên chỉ được sửa bài của mình trong vòng 48 tiếng thôi. Sau khoảng thời gian đó thì chỉ có các moderator mới sửa bài được. Do đó, nếu các thành viên khác không phản đối :), thì bọn em sẽ cố gắng sắp xếp thời gian sửa các bài gần đây.

Tuy nhiên là vì số lượng bản dịch trong box Thi ca là khá nhiều, nên em nói thật là em cũng có hơi lười :)

tykva 01-05-2008 10:25

Lâu quá rồi sao không thấy ai dịch dọt gì anh Past chúa rắc rối nhỉ? Thôi em dịch vậy

<table><tr><td valign="top">КОГДА РАЗГУЛЯЕТСЯ

Большое озеро как блюдо.
За ним — скопленье облаков,
Нагроможденных белой грудой
Суровых горных ледников.

По мере смены освещенья
И лес меняет колорит.
То весь горит, то черной тенью
Насевшей копоти покрыт.

Когда в исходе дней дождливых
Меж туч проглянет синева,
Как небо празднично в прорывах,
Как торжества полна трава!

Стихает ветер, даль расчистив,
Разлито солнце по земле.
Просвечивает зелень листьев,
Как живопись в цветном стекле.

B церковной росписи оконниц
Так в вечность смотрят изнутри
В мерцающих венцах бессонниц
Святые, схимники, цари.

Как будто внутренность собора —
Простор земли, и чрез окно
Далекий отголосок хора
Мне слышать иногда дано.

Природа, мир, тайник вселенной,
Я службу долгую твою,
Объятый дрожью сокровенной,
B слезах от счастья отстою.

1956
</td><td valign="top"> XÚC CẢM TRÀO DÂNG

Hồ lớn trông như cái đĩa
Chứa đầy những tảng mây trôi,
Chất chồng một màu trắng xoá
Chập chùng núi tuyết cao vời.

Rừng đổi màu theo ánh sáng.
Khi lộng lẫy cháy chơi vơi,
Lúc lại cau mày ảm đạm,
Lớp muội đen phủ kín rồi.

Lúc cuối ngày khi mưa tạnh,
Len lỏi giữa những đám mây
Từng mảnh trời xanh loé sáng
Niềm vui tràn ngập cỏ cây!

Gió lặng, chân trời bát ngát,
Mặt đất ánh nắng ngập tràn.
Như bức tranh in trên kính,
Lá cây xanh trong ngút ngàn.

Từ trong qua từng ô cửa
Đăm đắm nhìn ra vĩnh hằng
Những vòng hào quang thao thức
Thánh nhân, nhà tu, sa hoàng.

Dường như trong nhà thờ nhỏ -
Gói cả đất trời, và ta
Đôi khi vẳng qua cửa sổ
Được nghe cả dàn đồng ca.

Ôi thiên nhiên đầy bí ẩn,
Thiêng liêng ôm cả đất trời,
Ta bảo vệ người vĩnh viễn,
Cho lệ hạnh phúc tuôn rơi.

1956
</td></tr></table>

Nina 25-06-2010 00:33

Trích:

tykva viết (Bài viết 1509)
Hehe, lâu thế chẳng ai dịch thêm bác này nữa sao? Tớ lại góp một bài vậy.

Nói thực, tớ dịch bài này là do bị cái tít hay quá lôi cuốn, nhưng dịch mãi, dịch mãi tới tận cuối bài vẫn chưa hiểu chàng Past định nói gì, cái gì liên kết những hình ảnh chàng đưa ra, và tại sao, trên cơ sở nào liên kết những hình ảnh đó.

Tóm lại, khi dịch xong tớ tự cảm thấy phục tính kiên trì của bản thân mình quá




Những vì sao mùa hè

Kể những chuyện đớn đau
Cho địa chỉ chính xác,
Mở ra, và hỏi nhau
Đi như trong nhà hát.

Những gì tôi từng nghe
Tĩnh lặng êm dịu nhất.
Không hiếm người dằn vặt
Chỉ vì lũ dơi bay.

Làng mạc đêm tháng bảy
Trắng sáng đến diệu kỳ.
Để gây mất trật tự
Bầu trời đầy lý do.

Lấp lánh, vui mừng thở
Khoe ánh sáng rạng ngời
Đâu đó trên bầu trời
Kinh độ không xác định.

Bông hồng xinh nũng nịu,
Xin gió thử nhấc lên
Vạt áo cùng tên gọi,
Giày dép, tóc, môi mềm.

Nóng bỏng và luễnh loãng
Rơi trên đá rải đường.
Tất cả những trò nghịch
Tất cả những sầu vương.

Hehe, bác nào hiểu làm ơn bình giúp nhé, em xin cảm tạ bằng một chầu kem


ЗВЕЗДЫ ЛЕТОМ

Борис Пастернак

Рассказали страшное,
Дали точный адрес.
Отпирают, спрашивают,
Движутся, как в театре.

Тишина, ты - лучшее
Из всего, что слышал.
Некоторых мучает,
Что летают мыши.

Июльской ночью слободы -
Чудно белокуры.
Небо в бездне поводов,
Чтоб набедокурить.

Блещут, дышат радостью,
Обдают сияньем,
На каком-то градусе
И меридиане.

Ветер розу пробует
Приподнять по просьбе
Губ, волос и обуви,
Подолов и прозвищ.

Газовые, жаркие,
Осыпают в гравий
Все, что им нашаркали,
Все, что наиграли.
NHỮNG NGÔI SAO MÙA HÈ

Boris Pasternak

Kể những chuyện kinh hoàng
Cho địa chỉ chính xác
Mở ra và hỏi han
Đi như trong nhà hát

Yên lặng - điều tuyệt nhất
Tôi được nghe nơi đây
Nhiều người không chịu nổi
Rằng chuột cũng biết bay

Làng trong đêm tháng bảy
Tóc vàng đẹp tuyệt vời
Bầu trời cao thăm thẳm
Chắc sẽ có chuyện thôi.

Lấp lánh bao niềm vui
Chiếu hào quang rực rỡ
Tại một kinh tuyến kia
Và vĩ tuyến nào đó

Gió thử nâng hoa hồng
Theo yêu cầu khán giả:
Giày dép, môi và tóc
Vạt áo và biệt danh.

Nóng bỏng và nhẹ nhàng
Thả hết xuống sỏi đá
Những gì chúng rửa sạch
Những gì chúng chán chơi


Thật sự dịch xong em cũng chỉ lờ mờ hiểu... keke, hình như mình ngẫu nhiên có vài câu hơi giống chị Bí, can tội cùng chọn thể thơ 5 chữ, từ từ rồi ta sửa vậy

Nina 27-09-2010 22:50

Mùa thu lại đến, nhưng mùa thu của Pasternak thì ... hơn cả phức tạp...



Борис Пастернак

Осень

Я дал разъехаться домашним,
Все близкие давно в разброде,
И одиночеством всегдашним
Полно все в сердце и природе.

И вот я здесь с тобой в сторожке,
В лесу безлюдно и пустынно.
Как в песне, стежки и дорожки
Позаросли наполовину.

Теперь на нас одних с печалью
Глядят бревенчатые стены.
Мы брать преград не обещали,
Мы будем гибнуть откровенно,

Мы сядем в час и встанем в третьем,
Я с книгою, ты с вышиваньем,
И на рассвете не заметим,
Как целоваться перестанем.

Еще пышней и бесшабашней
Шумите, осыпайтесь, листья,
И чашу горечи вчерашней
Сегодняшней тоской превысьте.

Привязанность, влеченье, прелесть!
Рассеeмся в сентябрьском шуме!
Заройся вся в осенний шелест!
Замри, или ополоумей!

Ты так же сбрасываешь платье,
Как роща сбрасывает листья,
Когда ты падаешь в объятье
В халате с шелковою кистью.

Ты — благо гибельного шага,
Когда житье тошней недуга,
А корень красоты — отвага,
И это тянет нас друг к другу.
Boris Pasternak

Mùa thu

Anh để cho người nhà đi hết,
Tất cả bạn thân tản mát lâu rồi,
Chỉ có nỗi cô đơn thường trực
Đầy trong tim, trong cả đất trời.

Và hai ta trong túp lều gác nhỏ,
Trong rừng thưa không một bóng người.
Như trong bài hát, những con đường nhỏ
Cỏ đã mọc đầy gần nửa mất rồi.

Và những bức tường bằng gỗ ghép
Buồn bã nhìn hai đứa chúng ta.
Ta không hứa sẽ vượt qua chướng ngại,
Ta sẽ chết cùng, thành thực thôi mà.

Ngồi lúc một giờ, ba giờ đứng dậy,
Sách ta cầm, nàng lấy kim thêu,
Và bình minh đến, ta không thấy,
Ta chẳng còn hôn nhau nữa, người yêu.

Này lá hỡi, hãy cùng trút xuống
Ồn ào hơn, lộng lẫy, nghịch ngợm rơi,
Và chén đắng hôm qua đã uống,
Buồn hôm nay, rót nhiều nữa cho tôi.

Này gắn bó, đắm say, duyên dáng!
Ta hòa tan trong tháng chín ồn ào!
Hãy chôn tất trong tiếng thu xào xạc!
Hãy lặng đi, hay điên loạn đi nào!

Và em cũng bỏ áo xiêm đi nhé,
Như rừng thu đang trút bỏ lá cây,
Và mặc chiếc áo choàng bằng lụa
Hãy ngã vào nơi đang đợi - vòng tay.

Em - diễm phúc của bước đi chết chóc,
Khi sống còn tởm hơn cả cơn đau,
Cội nguồn cái đẹp - là can đảm,
Điều đó kéo ta lại đến bên nhau.

Nina 13-10-2010 17:16

Bài thơ "Âm nhạc" của Boris Pasternak cũng khá là khó hiểu, ít nhất đối với mình. Thực sự mình cảm thấy bài này không hay bằng những bài về âm nhạc của Severianin. Cũng có thể là do mình dịch dở. Cám ơn bạn Thóc đã gợi ý cho mình bài thơ này nhé.


Борис Пастернак

Музыка

Дом высился, как каланча.
По тесной лестнице угольной
Несли рояль два силача,
Как колокол на колокольню.

Они тащили вверх рояль
Над ширью городского моря,
Как с заповедями скрижаль
На каменное плоскогорье.

И вот в гостиной инструмент,
И город в свисте, шуме, гаме,
Как под водой на дне легенд,
Bнизу остался под ногами.

Жилец шестого этажа
На землю посмотрел с балкона,
Как бы ее в руках держа
И ею властвуя законно.

Вернувшись внутрь, он заиграл
Не чью-нибудь чужую пьесу,
Но собственную мысль, хорал,
Гуденье мессы, шелест леса.

Раскат импровизаций нес
Ночь, пламя, гром пожарных бочек,
Бульвар под ливнем, стук колес,
Жизнь улиц, участь одиночек.

Так ночью, при свечах, взамен
Былой наивности нехитрой,
Свой сон записывал Шопен
На черной выпилке пюпитра.

Или, опередивши мир
На поколения четыре,
По крышам городских квартир
Грозой гремел полет валькирий.

Или консерваторский зал
При адском грохоте и треске
До слез Чайковский потрясал
Судьбой Паоло и Франчески.
Boris Pasternak

ÂM NHẠC

Một ngôi nhà, như tháp cao chót vót.
Và có cầu thang hẹp góc cạnh vườn
Hai lực sĩ khiêng dương cầm lên gác
Như khiêng chuông lên tận tháp chuông.

Họ kéo chiếc dương cầm lên cao
Trên thành phố trải mênh mang như biển,
Như mang tấm bảng đá ghi điều răn
Lên đỉnh cao nguyên ngút ngàn đá phiến.

Và rồi đàn đã để trong phòng khách,
Thành phố ngoài kia đang huýt sáo, ầm ồn,
Như bỏ lại dưới chân ta, bên dưới,
Dưới đáy nước bao huyền thoại vùi chôn.

Và cư dân sống ở tầng số sáu
Nhìn xuống đất kia tự ban công,
Như đang giữ trái đất trong tay vậy
Và đang trị vì hợp pháp không trung.

Trở lại vào phòng, anh đến bên đàn
Không chơi bản nhạc người khác viết
Mà suy nghĩ của mình, bản hợp ca
Xào xạc của rừng, ngân vang cầu nguyện.

Khúc ngẫu hứng ngân vang như đem đến
Bóng đêm, lửa cháy, thuốc nổ rền,
Đại lộ dưới mưa, bánh xe lóc cóc,
Đời sống phố phường, thân phận cô đơn

Như thế đấy, có một đêm, dưới nến,
Thay cho trước đây chất phác ngây thơ,
Trên tấm gỗ màu đen giá nhạc
Chopin đã ghi lại một giấc mơ.

Hay là khi đã vượt qua thời đại
Chỉ chừng tầm bốn thế hệ thôi,
Trên mái những căn hộ thành phố
Valkyrie bay như giông tố trên trời.

Hay là gian hòa nhạc trong nhạc viện
Trong tiếng ồn ào như địa ngục vỡ òa
Tchaikovsky làm ta ứa lệ -
Số phận Paolo và Francesca.


Chú thích - Paolo và Francesca - ý nói đến bản nhạc "Francesca da Rimini" của Tchaikovsky, được gợi cảm hứng từ số phận và cuộc tình bi thảm của hai nhân vật cùng thời với Dante Alighieri, và được nhà thơ người Ý vĩ đại nhắc đến trong "Thần khúc" ("Địa ngục", khúc ca 5) - Dante Alighieri (Inferno, Canto V)

http://img838.imageshack.us/img838/9...orc3a9dant.jpg

Gustave Doré, minh họa cho "Thần khúc" (Divina Commedia, Inferno, Canto V, 1857). Nguồn: wikipedia

Nina 13-10-2010 17:36

Oạch, hình như imageshack bị hỏng rồi, thôi câu lại cái hình minh họa khác

Vania 30-03-2015 18:21



Сказка

Борис Л. Пастернак

Встарь, во время оно,
В сказочном краю
Пробирался конный
Степью да репью.

Он спешил на сечу,
А в степной пыли
Темный лес навстречу
Вырастал вдали.

Ныло ретивое,
На сердце скребо :
Бойся водопоя,
Подтяни седло.

Не послушал конный
И во весь опор
Залетел с разгону
На лесной бугор.

Повернул с кургана,
Въехал в суходол,
Миновал поляну,
Гору перешел.

И забрел в ложбину
И лесной тропой
Вышел на звериный
След и водопой.

И глухой к призыву,
И не вняв чутью,
Свел коня с обрыва
Попоить к ручью.

У ручья пещера,
Пред пещерой - брод.
Как бы пламя серы
Озаряло вход.

И в дыму багровом,
Застилавшем взор,
Отдаленным зовом
Огласился бор.

И тогда оврагом,
Вздрогнув, напрямик
Тронул конным шагом
На призывный крик.

И увидел конный,
И приник к копью,
Голову дракона,
Хвост и чешую.

Пламенем из зева
Рассеивал он свет,
В три кольца вкруг девы
Обматав хребет.

Туловище змея,
Как концом бича,
Поводило шеей
У ее плеча.

Той страны обычай
Пленницу-красу
Отдавал в добычу
Чудищу в лесу.

Края населенье
Хижины свои
Выкупало пеней
Этой от змеи.

Змей обвил ей руку
И оплел гортань,
Получив на муку
В жертву эту дань.

Посмотрел с мольбою
Всадник в высь небес
И копье для боя
Взял напервес.

Сомкнутые веки.
Выси. Облака.
Воды. Броды. Реки.
Годы и века.

Конный в шлеме сбитом,
Сшибленный в бою.
Верный конь, копытом
Топчущий змею.

Конь и труп дракона
Рядом на песке.
В обмороке конный,
Дева в столбняке.

Светел свод полдневный,
Синева нежна.
Кто она? Царевна ?
Дочь земли ? Княжна ?

То в избытке счастья
Слезы в три ручья,
То душа во власти
Сна и забытья.

То возврат здоровья,
То недвижность жил
От потери крови
И упадка сил.

Но сердца их бьются.
То она, то он
Силятся очнуться
И впадают в сон.

Сомкнутые веки.
Выси. Облака.
Воды. Броды. Реки.
Годы и века.
Cổ tích

Nguyễn Quỳnh Hương dịch

Từ ngày xưa, xưa lắm
Ở miền cổ tích kia,
Trên thảo nguyên hoang vắng
Đơn côi bước ngựa phi.

Chàng kị sĩ đơn độc
Vội tới chỗ giao tranh.
Sau màn bụi trước mặt
Rừng sẫm tối dựng thành.

Linh tính như mách bảo,
Trái tim nói thầm thì :
Hãy tránh xa nguồn nước,
Thắt chặt yên cương đi.

Nhưng kị sĩ bất chấp,
Cứ hết sức ngựa phi
Như bay qua đồi thấp
Phủ cây rừng xanh rì.

Rẽ ngang qua gò đất,
Khe cạn cũng vượt qua,
Hết rồi khoảng rừng thưa
Bỏ sau lưng núi đá.

Đến một thung lũng nhỏ
Ngựa phi theo đường rừng
Trước mặt thấy dấu vết
Thú hoang và suối nguồn.

Chàng không nghe linh tính,
Trái tim mách bảo gì,
Cứ dắt ngựa xuống dốc
Cho uống nước tức thì.

Ngay bên kia bờ suối,
Chỗ nông dễ lội qua,
Một cửa hang thấp thoáng
Ánh sáng soi chói lòa.

Và trong vầng lửa đỏ
Che lấp cả tầm nhìn
Thoáng vọng về tiếng rống
Rừng xanh đáp trả liền.

Dũng sĩ rùng mình bước
Men theo miệng vực sâu
Giục ngựa rồi thẳng tiến
Theo tiếng rống ban đầu.

Và dũng sĩ thấy rõ,
Nên cầm giáo sẵn sàng,
Đầu rồng nhe nanh sắc
Đuôi và vẩy ánh vàng.

Lửa từ miệng rồng tuôn
Khiến xung quanh sáng loá,
Thân rồng cuốn ba vòng
Quanh eo thon thiếu nữ.

Thân rồng sần sùi vẩy
Như vòng tai họa đầy,
Cổ rồng vươn thẳng tới
Đôi vai mảnh mai gầy.

Từ khi nào chẳng rõ
Cư dân vùng đất này
Bị rồng dữ ép buộc
Nộp thiếu nữ mỗi ngày.

Chỉ có bằng cách ấy
Cư dân ở nơi đây
Mua được sự yên ổn
Giữ làng trên đất này.

Rồng dữ xiết chặt tay
Và quấn ngang quanh cổ
Nó bắt đầu hành hạ
Thiếu nữ tội nghiệp sao.

Dũng sĩ vừa ngước mắt
Cầu xin nhìn trời cao
Rồi bước vào trận đấu,
Giáo cầm ngang trong tay.

Đôi hàng mi đã khép.
Tầm cao. Những đám mây.
Suối. Chỗ cạn. Sông dài.
Tháng năm và thế kỷ.

Mũ dũng sĩ đã vỡ
Chàng ngã xuống, bị thương
Ngựa trung thành giẫm đạp
Con rồng dữ ven đường.

Xác rồng cùng xác ngựa
Bên nhau trên cát vàng
Dũng sĩ nằm bất tỉnh,
Thiếu nữ cũng bàng hoàng.

Trời sáng lên lộng lẫy
Một màu xanh dịu dàng
Nàng là ai ? Quận chúa ?
Gái thường dân ? Nữ hoàng ?

Khi thì vì hạnh phúc
Nước mắt chảy đôi hàng
Khi thì không cưỡng nổi
Lại chìm trong mộng vàng.

Lúc thấy mình khỏe lại,
Khi bải hoải cả người
Vì vết thương chảy máu
Sức cùng lực kiệt rồi.

Nhưng đôi tim cùng đập
Khi thì nàng, lúc chàng,
Gắng sức để mở mắt,
Rồi chìm vào mênh mang.

Đôi hàng mi đã khép.
Tầm cao. Những đám mây.
Suối. Chỗ cạn. Sông dài.
Tháng năm và thế kỷ.



Vania 30-03-2015 18:38



Весна

Борис Л. Пастернак

Все нынешней весной особое,
Живее воробьев шумиха.
Я даже выразить не пробую,
Как на душе светло и тихо.

Иначе думается, пишется,
И громкою октавой в хоре
Земной могучий голос слышится
Освобожденных территорий.

Весеннее дыханье родины
Смывает след зимы с пространства
И черные от слез обводины
С заплаканных очей славянства.

Везде трава готова вылезти,
И улицы старинной Праги
Молчат, одна другой извилистей,
Но заиграют, как овраги.

Сказанья Чехии, Моравии
И Сербии с весенней негой,
Сорвавши пелену бесправия,
Цветами выйдут из-под снега.

Все дымкой сказочной подернется,
Подобно завиткам по стенам
В боярской золоченой горнице
И на Василии Блаженном.

Мечтателю и полуночнику
Москва милей всего на свете.
Он дома, у первоисточника
Всего, чем будет цвесть столетье.
Xuân

Nguyễn Đức Dương, Hoàng Hưng dịch

Xuân này mọi cái bỗng khác thường
Tiếng lũ sẻ ríu ran cũng rộn ràng hơn trước
Cả ta nữa, ta không sao tả hết
Niềm hân hoan, thư thái trong lòng.

Ý nghĩ và ngòi bút ta mới mẻ lạ lùng
Và ta nghe trầm hùng mãnh liệt
Tiếng những đất đai vừa giải phóng
Cung bậc vang lừng trong bản đồng ca.

Hơi thở mùa xuân Tổ quốc
Xua khỏi không gian dấu vết mùa đông
Và tan những quầng thâm cay đắng
Quanh những đôi mắt Slav từng đã khóc ròng.

Nơi nơi cỏ sắp nhú mầm
Và phố phường Praha cổ kính
Đang lặng câm nằm quằn quại
Sắp ca vang như những dòng khe.

Những truyền thuyết Moravia, Serbia và Czech
Với niềm khát vọng mùa xuân
Sẽ xé tan màn nô lệ
Để vươn lên từ dưới tuyết nở bừng.

Mọi cái sẽ ảo huyền trong màn khói chuyện đời xưa :
Tựa những nếp lượn bay trên tường vách
Những tư dinh thếp vàng của các quận công Nga
Hay trên giáo đường thánh Vasily lộng lẫy.

Với vẻ mộng mơ, kẻ mài miệt canh khuya
Moskva - không đâu trên đời thân yêu hơn được
Đấy là mái nhà, là cội nguồn gốc rễ
Của tất thảy những gì cho thời đại nở hoa.



Vania 08-04-2015 09:10



Bесна в лесу

Борис Л. Пастернак

Отчаянные холода
Задерживают таянье.
Весна поздне, чем всегда,
Но и зато нечаянней.

С утра амурится петух,
И нет прохода курице.
Лицом поворотясь на юг,
Сосна на солнце жмурится.

Хотя и парит и печет,
Еще недели целые
Дороги сковывает лед
Корою почернелою.

В лесу еловый мусор, хлам,
И снегом все завалено.
Водою с солнцем пополам
Затоплены проталины.

И небо в тучах как в пуху
Над грязной вешней жижицей
Застряло в сучьях наверху
И от жары не движется.
Xuân trong rừng

Nguyễn Quỳnh Hương dịch

Những cơn lạnh tuyệt vọng,
Níu giữ mảnh băng tan.
Mùa xuân đến muộn hơn,
Nhưng lại càng rực rỡ.

Từ sớm trống khoe mẽ,
Chẳng cho gà mái qua.
Hướng tới phương Nam ấm,
Thông nheo mắt cười xòa.

Nóng rồi, hơi nước bốc,
Trong suốt nhiều tuần liền,
Mặt đường còn băng đóng,
Lớp mặt đã sẫm đen.

Rừng vẫn còn nhiều rác,
Và tuyết khắp nơi nằm.
Mặt trời soi rạng rỡ,
Lênh láng tràn nước tan.

Mây đen như lông vũ,
Đắp trên đám bùn xuân.
Bầu trời mắc trên cành,
Bất động trong nóng nực.




Giờ Hà Nội. Hiện tại là 09:23.

Powered by: vBulletin v3.8.5 & Copyright © 2026, Jelsoft Enterprises Ltd.
VBulletin ® is registered by www.nuocnga.net license.