Kinh nghiệm dịch Nga - Việt: từ viết tắt
 

Kinh nghiệm dịch tin tức từ báo chí Nga sang tiếng Việt

Chào cả nhà!
Em cũng hay đọc các news ở các trang của Nga. Dạo này thêm nhiệm vụ hay dịch các bản tin sang tiếng Việt. Đọc hiểu nội dung chính là một chuyện , dịch thành bản tin là một chuyện. Thấy các bác trong NNN dịch rất hay nên rất mong được học hỏi.
Trong quá trình dịch , hay gặp rắc rối ỡ những cụm từ viết tắt.
VD như ГУ МЧС, cụm này thì quen (Главное управление Министерства по Чрезвычайным Ситуациям): dich ra là Bộ thông báo các tình trạng khân cấp.
ГИБДД- Государственная инспекция безопасности дорожного движения, tạm dịch:Cơ quan kiểm tra an toàn giao thông đuờng bộ quốc gia( ko biết có chính xác ko?)
....

Có cụm từ này em ko biết nó nghĩa là gì? ОМ УВД, ko biết các bác có biết trang nào chuyên giải thich các từ viết tắt này ko ạh? nhiều lúc cũng có rồi nhưng ko biết dịch sang tiếng Việt thế nào cho chính xác nữa? T_T
Ah, em cũng thắc mắc ở từ "область" em thấy ở NNN hay dịch là tỉnh, nhưng em nghĩ nó là khu vực thì rộng hơn, chẳng hạn ta có "Московская область", trong đó có thủ đô Moscow . Vậy thủ đô thuộc tỉnh(??). Nhờ các bác giải thích dùm em, thăcvs mắc lâu nhưng chưa biết hỏi ai.

Em cũng hay dùng Google, yandex nhưng ko biết thêm chữ
аббревиатура nên hơi vất:D.

Thế ОМ theo em là đồn cảnh sát còn Управления Внутренних Дел thì em suy nghĩ mãi ko hiểu ghép thế nào cho hay cả.T_T

Thì cái Министерство Внутренних Дел ngày xưa nhà mình dịch là Bộ Nội Vụ mà :) - phân biệt với Министерство Иностранных Дел - Bộ Ngoại giao

Vậy thì ta có thể ghép tạm thành Phòng Cảnh sát Nội vụ :)

Bạn à, thủ đô Moskva và tỉnh Moskva là hai đơn vị hành chinh khác nhau cùng trực thuộc trung ương, có chính quyền và bộ máy lãnh đạo riêng (ông thị trưởng hói đầu của Moskva là Luzhkov chắc bạn quá quen rồi, còn thống đốc - губернатор - của tỉnh Moskva là ông Boris Gromov (Борис Громов) bạn ạ. Thậm chí chính quyền thủ đô Moskva (là ông hói đầu ấy) còn "oai" hơn ông kia một bậc cơ, chứ hoàn toàn không phải thành phố Moskva nằm trong tỉnh Moskva đâu.
Cũng tương tự như vậy đối với St.Peterburg và tỉnh Leningrad (có điều khi thành phố Leningrad lấy lại tên St.Peterburg ngày xưa thì tỉnh Leningrad vẫn không đổi tên), tuy nhiên thế lực của thành phố St.P. kia vẫn chưa lớn bằng Moskva, dù nó vẫn được gọi là "thủ đô/kinh đô phương Bắc". Thống đốc St.P. là bà Matvienko (bà này trong tiếng Nga không dược gọi là thị trưởng мэр - như ông Luzhkov đâu nhé), còn tỉnh trưởng (cũng là губернатор) tỉnh Leningrad (Ленинградская область, Ленобласть) là ông Valery Serdyukov.
Hiến pháp LB Nga ghi rõ: trong thành phần Liên bang Nga có các nước cộng hòa (республика), các vùng (край), các tỉnh (область), các thành phố trực thuộc trung ương (chỉ có 2 TP là Mát và Xanh thôi), các tỉnh tự trị (автономная область), các khu tự trị (автономный округ), tất cả đều là các chủ thể субъект) bình đẳng trong Liên bang.

Bạn có thể tham khảo thêm Hiến pháp LB Nga, trong đó liệt kê đủ 89 chủ thể (21 nước cộng hòa, 6 vùng, 49 tỉnh, 2 thành phố, 1 khu tự trị và 10 vùng tự trị):
http://www.constitution.ru/10003000/10003000-5.htm

Theo mình Управления Внутренних Дел tùy theo đơn vị hành chính lớn hay nhỏ mà có cách dịch phù hợp, thí dụ công an phường, hay công an huyện...
Bạn băn khoăn về các từ tiếng Nga viết tắt, mời bạn vào trang sau, tra cứu vô cùng thuận tiện. Nên lưu ý chọn đúng theo ngữ cảnh, vì một cụm từ viết tắt có thể cho ra rất nhiều phương án khác nhau.
www.sokr.ru

Theo DNCC thì:

ГИБДД: Thanh tra giao thông. (Dịch như Nina là quá chuẩn về nghĩa rồi, nhưng hơi dài).

OM Управления Внутренних Дел: Cơ quan Công an Sở Nội vụ Tp ABC (Dịch thoáng thì chỉ cần "Công an Tp ABC" là đủ).

Nếu dịch sang tiếng Việt là Sở nội vụ thì e rằng nhiều người Việt Nam không hiểu đó chính là Công an tỉnh, hay thành phố như bên ta. Bởi lẽ bên ta giờ lằng nhằng vừa có ông Nội vụ, lại có ông Công an, hai ông làm 2 việc khác nhau.
Còn ГИБДД dịch là Thanh tra giao thông thì đúng là ngắn thật. Tôi được biết ở Nga còn có ГАИ-Государственная автомобильная инспекция. Ông này là dân lái xe Nga sợ nhất. Vậy thì nên dịch ra sao? Là Thanh tra ô tô nhà nước?:emoticon-0136-giggl.Phải chăng hai "ông" này chính là một, vì thấy nhiều khi thấy viết ГИБДД(ГАИ)? Bác nào thạo giải thích hộ cái.

Ý em cũng vậy đó ạ. Vì em đọc bài báo nó nói cái ОМ УВД ở район mà thêm chữ Nội vụ vô nữa thì..., hichic.
Còn sở dĩ em nói cái город Москва thuộc Московская область vì em chỉ dựa vào bản đồ thôi ạh.
File đính kèm 180

Tỉnh Moskva (Moskovskaya oblast) bao gồm nhiều thành phố phụ cận nằm ven ngoại ô, cách thủ đô khoảng 100-150 km. Ngày trước, một lực lượng đông đảo các anh chị em Việt Nam ta được phân về các thành phố này để làm việc như dệt, may...Có thể kể tên như Egorevsk, Ivantievka, Noginsk, Orekhovo-Zuevo, Klin...Đúng như chị USY viết, nó chả liên quan gì đến thành phố thủ đô. Ở Saint Peterburg, bà thị trưởng Matvienko có vẻ là người rất hăng hái đoạn tuyệt với quá khứ, em còn nhớ cách đây cỡ nửa năm, chính bà này đã đề xuất đổi tên tỉnh Leningrad, nhưng không được nhiều người hưởng ứng.

ГАИ bỏ rồi anh Hungmgmi ạ, bây giờ thay bằng ГИБДД. Đọc khó hơn về âm.

Cảm ơn Julia, đúng là GAI dễ đọc hơn nhiều, và báo chí Nga hiện vẫn dùng từ гаишник để chỉ thanh tra giao thông.

Đúng như Julia viết .

Do tình hình những năm chín mấy khá phức tạp ( khủng bố , cướp , vv..) nên Nga đã bỏ ГАИ và thay bằng ГИБДД ( vẫn đọc bình thường là Ghi bê đê đê ) để tăng quyền hơn cho mấy bố Thanh tra GT !

Họ có quyền rất lớn như : dừng ,khám, bắt : xe , người , hàng hóa ! Chứ GAI chỉ liên quan đến xe thôi !

Управления Внутренних Дел là cơ quan cấp tỉnh, dịch là Sở Nội vụ thì đúng chữ; nên dịch là Sở Công an là đơn vị tương đương, dễ hiểu và đúng ý hơn. Vì ở ta ngành Tổ chức nhà nước trước đây nay gọi là Nội vụ từ trung ương đến địa phương; Bộ Công an VN hiện nay lại có tên cũ là Bộ Nội vụ dù chức năng không thay đổi. Cụm từ trên nếu dịch đúng chữ sẽ gây hiểu nhầm.
ОМ УВД tôi hiểu là bộ phận cảnh sát của Sở Công an của tỉnh (thành phố), nếu ở cấp quốc gia thì là Tổng cục Cảnh sát của Bộ Công an.

Tôi thấy chỗ này hơi lạ, nếu ở район thì trước đây họ dùng chữ OM POВД ( Отдел Милиции Pайонного Отделения Внутренних Дел), chúng tôi quá quen chữ rô-vê đê là công an quận.

Có đấy bạn àh, tôi trích 1 đoạn trong bviết

"начальник ОМ УВД по Ленинскому району Дмитрий ТЕЛЬМАШОНОК"-Nghe thì có vẻ dài, nhưng dịch thì ra rất ngắn: Dmitry Telmashonok-trưởng công an quận Lênin.

Ah` tới đây em lại thắc mắc, thế khi nào ta dịch район là quận, khi nào là thị trấn. Vì như ở chỗ em thì Иркутская область trong này lại có nhiều город vd như город Иркутск, trong город Иркутск lại có nhiùe Район, theo như cách trên thì: tỉnh-thành phố-quận, như vậy nó ko hợp theo cách hiểu của nguời VN lắm. T_T

Thì em cứ dịch là - vùng Irkutsk có nhiều thành phố, như thành phố Irkutsk, trong thành phố Irkutsk có nhiều quận :), bình thường mà

Bây giờ ngay ở VN cũng có đủ loại thành phố : thành phố trực thuộc trung ương, thành phố-đô thị loại 1, loại 2, loại 3. Tỉnh Nghệ An có thành phố Vinh, tỉnh Hà Nam có thành phố Phủ Lý, mà thành phố Hà Nội bây giờ còn có cả thành phố Hà Đông và thành phố Sơn Tây đấy các bác ạ. (Mặc dù riêng tôi nghĩ là nếu lãnh đạo đã dự định mở rộng Hà Nội rồi thì còn đưa 2 thị xã Sơn Tây và Hà Đông lên thành phố làm chi cho rối ra!:emoticon-0136-giggl)
Vì thế nên tùy ngữ cảnh mà dịch sao cho nó xuôi và không gây hiểu lầm là được bạn ạ. Thí dụ như Ircutsk của bạn mô hình tỉnh-thành phố-quận cũng đâu có gì sai? thành phố trong tỉnh không phải trực thuộc trung ương mà.
À mà район thì không thể dịch là thị trấn được, vì còn có районный центр nữa, đó mới là thị trấn.

Đúng như chị nói nhưng mà em đuợc biết ở nhà mình chỉ những TP nào trực thuộc trung ương mới có quận/huyện ạh, còn TP mà trực thuộc tỉnh thì chỉ có phuờng/xã thôi. Như vậy theo cách dùng từ tỉnh của mình thì chỉ có ở Moscow và Xanh có quận, và người dân ở đó mới đuợc gọi là nguời TP, còn ở các nơi khác gọi là dân tỉnh lẻ,hihi. Cho nên em vẫn thích cách dịch của chị Nina hơn. Đỡ tủi thân là mình ở tỉnh lẻ, hihi.

Đơn vị hành chính 2 nước có vẻ khác nhau nhiều , ví như ta có : TP , QUẬN , PHƯỜNG , TỔ KHU PHỐ , KHU PHỐ , TỔ DÂN PHỐ .
NGA thì thấy có : Город - район - микрорайон - là hết thì phải ! Chả biết chuyển sang thế nào cho tương ứng !

Vì vậy thường khi dịch từ Nga sang Việt tôi phang đại Район của thành phố là quận , còn khi dịch từ Quận của VN sang Nga lại né và dùng từ Дистрик !!! mặc cho các ông Tây thích hiểu thế nào thì hiểu !!!

Mấy cái từ này (район, микрорайон, городской поселок, область) tôi cũng hay dịch đại, đôi khi không chú ý lắm đến mức tương quan.
Nhưng bác Ma mà để "mặc cho các ông Tây thích hiểu thế nào thì hiểu" thì còn nói chuyện gì nữa. Dịch để cho người ta hiểu đúng mới khó và mới cần chứ bác.

Xin phép được Xì-pam các bác một nhát:

Hè hè, các bác có biết ở đâu trên đất nước mình có thành phố trực thuộc xã không??? :emoticon-0102-bigsm:emoticon-0102-bigsm:emoticon-0102-bigsm

Thành phố Vạn Tường ở đâu đó gần Dung Quất, đúng không bác Old Tiger? :)

Hì hì đúng rồi Nina ạ. Thành phố Vạn Tường, hay chính xác hơn (người ta hay nói) Khu đô thị Vạn Tường (Không biết tiếng Nga thành phố và khu đô thị dịch sao nhỉ. Tiếng Việt tôi cũng còn hiểu lơ mơ).:emoticon-0106-cryin

Về lịch sử: Nơi đây đã diễn ra trận đụng độ lớn đầu tiên giữa bộ đội chủ lực của ta và hải quân lục chiến Mỹ.

Hiện tại: đường phố nhiều hơn nhà.

Tương lai: được coi là thành phố hiện đại đẹp nhất Việt Nam ta (ấy là nghe nói) sẽ có sự kết hợp giữa Vùng Tàu và Đà Lạt (vì vừa có biển như VT, vừa có núi đồi + thông (sẽ trồng) như ĐL).:emoticon-0102-bigsm:emoticon-0102-bigsm

Hẹn một ngày đẹp giờ Hổ tôi sẽ cung cấp cho các bác một bộ ảnh đẹp về Vạn Tường.

Xin lỗi các bác vì hơi lạc chủ đề tí.

Chúc vui vẻ!

Cho nó có vẻ Tây phải ko?

Theo tớ được biết thì khu đô thị này nằm gần QN, còn cách Dung Quất tới 20 km nữa?

Bác ạ. Dung Quất là từ (địa danh) rất chung chung. Chỉ có cảng Dung Quất, khu KT Dung Quất là cụ thể (em chưa thấy có làng xã, thôn mang tên Dung Quất cả (cũng như Chu Lai?). Khu đô thị Vạn Tường thuộc 2 xã Bình Trị và Bình Hải. Cách Quảng Ngãi khoảng gần 30 km. Cách NMLD khoảng 4 KM. Nó sẽ là nơi tập trung dân cư của cả khu KT Dung Quất. Hiện nay mới chủ yếu có đường phố và các công trình lớn mới có là đài truyền hình, bệnh viện, trung tâm thông tin, trường dạy nghề, khu liên hợn thể thao v.v. Bọn em cũng như mộ số dự án lớn khác, đang xây dựng khu nhà ở cho CBCNV.

Thực tình mà nói dù em thấy quảng cáo nhiều là Thành phố của thế kỷ 21, nhưng quy hoạch thực sự không ổn. Em nghe nói sẽ thuê người Nhật sang quy hoạch lại nhưng chưa biết thế nào.

Thế thì thông tin của tớ sai rồi.

Giải mã các từ viết tắt
 

Tớ nhận được giấy tờ từ 1 trường Đại học của Nga, có mấy thông tin liên quan đến tài khoản của trường dùng toàn những chữ viết tắt tớ không dịch được:emoticon-0107-sweat. Rất cần đến sự giúp đỡ của mọi người.
Код по ОКОНХ 9211
Код по ОКПО 02080121
ИНН7107030811/КПП710701001
Л/с 06075319010 Вуфк МФ РФ по Тульской области (ТГПУ им Л.Н Толстого)
Р/с 40503810000001000304 в ГРКЦ Банка россии по Тульской обл.г.Тула БИК 047003001
Dịch sang tiếng việt như thế nào được mọi người ơi?

Toàn là các từ viết tắt về kinh tế, Nina có lẽ là tìm được giải nghĩa bằng tiếng Nga, chứ dịch ra tiếng Việt thì chưa chắc đã ổn :)

À, bạn có thể xem thêm trang này để tra các từ viết tắt nhé http://sokr.ru/

ОКОНХ = Общероссийский классификатор отраслей народного хозяйства - có thể hiểu là Chỉ số phân loại các lĩnh vực kinh tế quốc dân toàn Nga

ОКПО = Общероссийский классификатор предприятий и организаций - có thể hiểu là Chỉ số phân loại các doanh nghiệp và tổ chức toàn Nga

ИНН = идентификационный номер налогоплательщика - chắc có nghĩa là mã số thuế của người nộp thuế (doanh nghiệp hoặc cá nhân)

КПП = код причины постановки на учет (в налоговой инспекции) - có lẽ là mã số nguyên nhân

л/с = лицевой счёт - tài khoản cá nhân

УФК МФ РФ = Управление федерального казначейства Министерства финансов Российской Федерации

Р/с 40503810000001000304 в ГРКЦ Банка россии по Тульской обл.г.Тула БИК 047003001 = расчётный счёт 40503810000001000304 в Главном расчётно-кассовом центре Банка России по Тульской обл.г.Тула Банковский Идентификационный Код 047003001

Cám ơn Nina rất nhiều. Bây giờ thì Tranhu đã hiểu một chút về mấy chữ viết tắt đó rồi. Một lần nữa cám ơn bạn đã nhiệt tình giúp đỡ.

Từ chỗ giải thích cụ thể của Nina ở trên có thể vắn tắt theo ngôn ngữ Việt như sau xem có được không nhé:

Код по ОКОНХ 9211 - Mã ngành 9211
Код по ОКПО 02080121 - Mã trường 02080121
ИНН7107030811 - Mã số thuế
КПП710701001 - Mã hạch toán (cái này phục vụ cho công tác thanh tra thuế - khi cơ quan thuế vào kiểm tra nhà trường)
No л/с: Số tài khoản

Bác xứng đáng là tay hòm chìa khóa cho site bởi rành TK quá ,

Còn cái cơ quan này Chả lẽ dịch là Ủy ban ngân khố quốc gia hả các bác ?

УФК МФ РФ = Управление федерального казначейства Министерства финансов Российской Федерации

Cái này theo mình nếu ở VN sẽ tương đương là: Vụ Ngân sách Nhà nước của Bộ Tài Chén, sorry :) Bộ Tài chính

Nếu bên Nga ta có thể dịch thế này:

Vụ Ngân sách Liên bang của Bộ Tài chính Nga (Dưới Bộ là Vụ mà)

Các khái niệm thanh tra giao thông (ГИБДД) hay cảnh sát giao thông của ta là tương đương. Còn ОМ УВД tương đương với đồn cảnh sát khu vực của ta. Riêng ГУ (Главное управление) theo tôi phải dịch hoặc là "Tổng cục" hay управление còn có nghĩa là "vụ".

Các bác ơi!
Các bác thử nhìn trên các con đường của Nga xem có mấy cái xe máy?
Vì thế cho nên khi dùng từ "автомобильная" trong "Государственная автомобильная инспекция" thì có gì mà phải thắc mắc đâu hả các bác.
Hơn nữa ГИБДД mới chính là cụm từ được dùng trước kia còn bi h thay bởi ГАИ chứ ko phải như các bác nói ngược lại đâu.
Về nghĩa thì ГИБДД và ГАИ là một và được dịch là "thanh tra giao thông".

@Biria: Có ai théc méc gì với từ "автомобильная" đâu? :emoticon-0102-bigsm

Không biết bạn đang ở Nga hay Việt Nam nhỉ. Nếu bạn đang ở Nga thì làm ơn chịu khó chạy ra ngoài đường xem xe cảnh sát giao thông Nga còn có cái chữ ГАИ không hộ. :emoticon-0102-bigsm

Hay là bây giờ nó lại đổi lại như cũ? Hic :emoticon-0107-sweat



'

Chậc chậc, bác Nhím hỏi khó thế? Em không ở Nga, nên không thể chạy ra ngoài đường được, nhưng mà cứ nghe cái website này (dù gì cũng là trang chính thức của Bộ Công an Nga)

http://www.mvd.ru/struct/
http://www.mvd.ru/struct/3302/

và
http://www.gibdd.ru/contacts/

thì thấy rằng tên cái cơ quan kia phải là ГИБДД. Tất nhiên nếu họ cứ để website mốc meo hàng năm không cập nhật thì ...