Bác Tulip ơi, (hay là chị Tulip cho nó trẻ nhỉ?), nút Cám ơn ở NNN là để tránh các bài kiểu - Hay quá, tuyệt vời cám ơn ấy mà. Nếu ai đó thấy bài viết của bác có chất lượng tốt, đem lại thông tin bổ ích chẳng hạn thì họ sẽ nhấn vào nút Cám ơn để ... cám ơn bác thôi. Thực sự mà nói, lâu lắm rồi NNN mới thấy một dịch giả mới dịch thơ sát nghĩa và hay như thế... Mong bác tiếp tục phát huy cảm hứng nhé!

Có lẽ là đợt nước ngập ở Hà nội bắt đầu từ ngày 1/11 đến ngày 4/11/2008
Và những đắng cay ,mất mát của những người dân Hà nội trong đợt lũ lụt

Đã làm Dịch giả Cơm nguội và USY dịch mấy bài thơ của Ê xê nhin (trong đó có bài Nước mắt) có hồn hơn.
(Tôi đã xem ảnh của nhiều tác giả post lên diễn đàn NNN chụp Hà nội của chúng ta ngập nước)

Thì ra “nước mắt” thời nào cũng vậy.Vì đau đớn quá mà nhỏ lệ

Mà không ai làm thơ ,thì biết nỗi đau cách đây mấy chục năm như thế nào?

Ê xê nhin còn có bài thơ này nữa

ЧТО ПРОШЛО - НЕ ВЕРНУТЬ
(Сергей Есенин)

Не вернуть мне ту ночку прохладную,

Не видать мне подруги своей,

Не слыхать мне ту песню отрадную,

Что в саду распевал соловей!


Унеслася та ночка весенняя,

Ей не скажешь: "Вернись, подожди".

Наступила погода осенняя,

Бесконечные льются дожди.

Крепким сном спит в могиле подруга,

Схороня в своем сердце любовь.

Не разбудит осенняя вьюга
Крепкий сон, не взволнует и кровь.



И замолкла та песнь соловьиная,
За моря соловей улетел,
Не звучит уже более, сильная,
Что он ночкой прохладною пел.

Пролетели и радости милые,
Что испытывал в жизни тогда.
На душе уже чувства остылые.
Что прошло - не вернуть никогда.

<1911-1912>
(Mong các dịch giả bớt chút thời gian dịch -cám ơn các dịch giả)

Rịch rả Cơm Nguội xin thử:

Không trở lại cùng ta đêm xưa se lạnh
Bạn gái thân yêu bóng dáng đã nhạt nhòa,
Khúc hát ngày nào chẳng còn vang vọng nữa,
Giữa vườn nhà rộn tiếng họa mi ca!

Đêm xuân ấy đã trôi về quá khứ
Đừng kêu lên : “Hãy đợi, hãy quay về”.
Tiết trời thu chuyển mùa sang rồi đấy
Những cơn mưa dài bất tận dầm dề.

Một giấc ngủ sâu nàng ngủ nơi đáy mộ,
Giữ mãi tình yêu trong trái tim mình.
Bão tuyết mùa thu sẽ không đánh thức
Máu buồng tim không động giấc phiêu linh.

Và khúc hát họa mi bây giờ lịm tắt
Họa mi bay về phía cuối chân trời
Chẳng còn vang ngân bài ca mạnh mẽ
Đêm sương thu họa mi hát bên đời.

Cũng đã bay đi những niềm vui nhẹ nhõm,
Những gì ta trải nghiệm giữa cuộc đời.
Những xúc cảm tâm hồn giờ cũng nhạt
Điều đã qua – không trở lại bao giờ.

Kính bác CCB: Cơm chưa vừa ý câu cuối khổ 1 và khổ cuối, mong bác cho ý kiến. Thanks bác.:emoticon-0150-hands

Thưa dịch giả Cơm Nguội

Tôi chỉ đọc hiểu nhưng chưa dịch thơ, thấy bạn nhắc thì

Tôi hiểu thế này:

Khổ đầu tiên

Не вернуть мне ту ночку прохладную,

Не видать мне подруги своей,

Не слыхать мне ту песню отрадную,

Что в саду распевал соловей!

Không trở lại với Tôi những đêm mát mẻ
không còn gặp người bạn gái thân thương
Không còn nghe bài hát hân hoan
Do chim họa mi nhảy nhót trong vườn hát

Khổ cuối

Пролетели и радости милые,
Что испытывал в жизни тогда.
На душе уже чувства остылые.
Что прошло - не вернуть никогда.

Những niềm vui trìu mến từng cảm nhận
Trong cuộc đời ..Nay đã bay đi
Trong Tâm hồn chỉ còn là ..vô cảm
Những điều đã trôi… không lấy lại được bao giờ

(Tiếng Nga Tôi không còn nhớ gì cả- Có gì sai mong ai đó đọc thông cảm)

11-10-2008. Anh CCB. Tình cảm nguội lạnh.
 

- Dạ, anh CCB hiểu đúng hết rồi đấy ạ. Anh cứ viết vui vậy chứ thực ra không những nghĩa đen của từ ngữ đã đành. Mà "hồn" bài thơ anh cũng đã rành (tâm trạng của tác giả,...) :) ;
- Về từ "остылые" : Theo em nghĩ từ "vô cảm" là từ mới của thời hiện nay. Chứ thời của tác giả, làm gì có khái niệm phổ biến (quá) như thế :emoticon-0127-lipss ;
- Em hiểu là tình cảm đã "cơm nguội", à tức là đã nguội lạnh ấy mà. Không còn "iu" được (cô) nữa. Vì trong tâm trí tác giả chỉ có một hình bóng cô (bạn) kia thôi... :)

Chị Tulip ơi, остылый xuất phát từ động từ остывать (theo các từ điển, chứ không phải theo suy nghĩ của ai). Cho nên Nina nghĩ rằng không nên dịch nó là vô cảm hay cơm nguội gì cả. Thậm chí Nina thấy chữ đã nhạt ở đây thì mới nói lên được một khía cạnh thôi... Theo Nina hiểu, ở đây tác giả Esenin dùng nghĩa bóng của từ này - Ставший скучным, надоевший, постылый.

остывать - em thấy trong từ điển và cũng nôm na hiểu nghĩa trực tiếp là "đã nguội" , thế thì hay là ta cứ dịch thẳng như thế chăng:
"Những xúc cảm tâm hồn giờ đã nguội...."
Chỉ còn lời thơ hâm nóng diễn đàn:emoticon-0102-bigsm

Huhu, Cơm nhặt bài này bên nhà chị Trăng Quê, hì hụi dịch nãy giờ (Khó muốn die :emoticon-0107-sweat) Rồi hí hửng post lên đây, ai dè đi một vòng thấy mọi người dịch rồi, dịch hay quá thể! :emoticon-0155-flowe, nhất là bản dịch của Nina rất hợp ý Cơm! Thank kiu mọi người!:emoticon-0150-hands

Đang đi tìm những vần thơ mùa đông, bỗng lại gặp Esenin. Đúng là bài thơ này đỡ tuyệt vọng nhức nhối như những bài cuối đời ...

http://zhurnal.lib.ru/img/c/chuksin_...y_07/fe_18.jpg

ПОРОША Сергей Есенин Еду. Тихо. Слышны звоны Под копытом на снегу. Только серые вороны Расшумелись на лугу. Заколдован невидимкой, Дремлет лес под сказку сна. Словно белою косынкой Повязалася сосна. Понагнулась, как старушка, Оперлася на клюку, А под самою макушкой Долбит дятел на суку. Скачет конь, простору много. Валит снег и стелет шаль. Бесконечная дорога Убегает лентой вдаль. <1914>

Tuyết mới rơi Sergei Esenin Yên lặng trên đường. Nghe thật rõ Tiếng xạo xạc trên tuyết dưới móng ngựa Chỉ có những con quạ kia xám xịt Là ồn ào quang quác giữa khoảnh rừng Rừng thiu thiu đứng nghe truyện cổ tích Dường như bị ai phù phép vô hình Kìa cây thông xanh, trông như thể Trùm lên đầu chiếc khăn lớn trắng tinh Thông ngả mình, hệt bà cụ đã già Cố sức mình tựa lên cây gậy chống Trên tận ngọn thông, dưới tán lá rậm Gõ kiến đều đều gõ nhịp cành khô Ngựa đang phi, không gian mênh mông quá Tuyết vẫn rơi, như trải tấm khăn Một con đường, dài tưởng chừng vô tận Như dải băng đang chạy ... xa dần <1914>

ПЕСНЬ О СОБАКЕ Утром в ржаном закуте, Где златятся рогожи в ряд, Семерых ощенила сука, Рыжих семерых щенят. До вечера она их ласкала, Причесывая языком, И струился снежок подталый Под теплым ее животом. А вечером, когда куры Обсиживают шесток, Вышел хозяин хмурый, Семерых всех поклал в мешок. По сугробам она бежала, Поспевая за ним бежать... И так долго, долго дрожала Воды незамерзшей гладь. А когда чуть плелась обратно, Слизывая пот с боков, Показался ей месяц над хатой Одним из ее щенков. В синюю высь звонко Глядела она, скуля, А месяц скользил тонкий И скрылся за холм в полях. И глухо, как от подачки, Когда бросят ей камень в смех, Покатились глаза собачьи Золотыми звездами в снег. 1915

BÀI CA VỀ CON CHÓ Trong vựa lúa, một sớm trời hửng nắng Những mảnh bao sờn như rực vàng hơn Chó mẹ vừa sinh lúc nhúc một đàn con - Bảy cún nhỏ màu hung vàng, mũm mĩm. Cho đến chiều chó mẹ nằm âu yếm Thè lưỡi mềm liếm từng bộ lông nhung Từ dưới bụng căng vồng hàng vú ấm Tuyết tan ra như sữa chảy thành dòng Rồi sẩm tối khi lũ gà nháo nhác Tìm chỗ qua đêm trên những cây sào, Lão chủ nhà mặt mày cáu bẳn Đã lên đường xách đàn cún trong bao. Tất tả chạy trên đường tuyết lạnh Chó mẹ gồng lên bám gót chủ nhà... Và rất lâu, rất lâu mặt nước còn rung động - Dòng sông quê vốn êm ả hiền hoà Khi chó mẹ lê thân tàn trở lại Liếm bên sườn nhớp nháp mồ hôi Nhìn trân trối mảnh trăng treo trên mái Ngỡ một cún con bị lạc giữa bầu trời Nó ngước mắt dõi tầng cao xanh thẳm Tru vọng lên những tiếng não nề Còn mảnh trăng vẫn vô tình trôi chậm Rồi khuất sau đồi giữa cánh đồng quê Và dửng dưng trước những viên đá ném - Trò trẻ ghẹo chòng, cũng như trước miếng ăn, Từ cặp mắt thẫn thờ của chó mẹ lăn lăn Những giọt lệ, như sao vàng, xuống tuyết... 1915

Bài thơ đã dịch xong, nhưng Geo không yên tâm về nghĩa của 2 câu sau:
И струился снежок подталый
Под теплым ее животом.
Tại sao lại có tuyết chảy dưới bụng của con chó? Tuyết ở đâu ra trong cái nhà đựng thóc ấy, và sao không tan chảy ở những chỗ khác?
Xin được trao đổi để làm rõ ý của nguyên bản.

[QUOTEVà dửng dưng trước những viên đá ném -
Trò trẻ ghẹo chòng, cũng như trước miếng ăn,
Từ cặp mắt thẫn thờ của chó mẹ lăn lăn
Những giọt lệ, như sao vàng, xuống tuyết...
Bài thơ đã dịch xong, nhưng Geo không yên tâm về nghĩa của 2 câu sau:
И струился снежок подталый
Под теплым ее животом.
Tại sao lại có tuyết chảy dưới bụng của con chó? Tuyết ở đâu ra trong cái nhà đựng thóc ấy, và sao không tan chảy ở những chỗ khác?
Xin được trao đổi để làm rõ ý của nguyên bản.[/QUOTE]

Dạ bác ơi, em thấy logic mà bác, bụng chó mẹ ấm thì tuyết tan ra là lẽ đương nhiên thôi, còn vựa lúa mùa đông vẫn có tuyết bác ạ.
Bài thơ bác dịch thật hay!
Đoạn cuối cùng liệu đổi đi một chút cho hợp vần hơn thì có ảnh hưởng gì nhiều không bác ơi? Thí dụ thế này ạ:
...
Và dửng dưng trước những viên đá ném -
Trò trẻ ghẹo chòng, cũng như trước miếng ăn,
Từ cặp mắt thẫn thờ chó mẹ
Những giọt lệ ánh vàng sa xuống tuyết lăn tăn...

Cảm ơn những góp ý của USY. Riêng khổ cuối cũng như khổ đầu, tôi cho vần vào hai câu giữa... Như vậy vẫn có vần đấy chứ. Với nhiều bài, tôi chọn kiểu vần linh động, chứ không theo được nhất nhất một kiểu, nhất là những bài dài... Tất nhiên tôi cũng xem xét thêm.

Rất hay, chỉ hơi tiếc khổ thơ đầu mấy con quạ kêu làm lạc mất vần...

Hihi, em cũng biết là quạ kêu như thế là không ổn, nhưng chưa biết cách sửa bác ạ. Mà anh Esenin có vẻ thích quạ ...