|
Trích:
Tuy nhiên, theo hiểu biết của em thì "Так, пожалуйста, будь добра/добрo" никак не может стать "добрoпожалoвать". "добрo" là добрo, "пожалуйста" là пожалуйста, không "dính" vào nhau được. Theo cảm nhận của một kẻ không có tâm hồn thi ca, em thấy đúng là ở đây không ai "cầu xin" hay "van nài" ai cái gì cả. Chỉ có sự "nuối tiếc", "dùng dằng" của anh chàng nhút nhát, bụng bảo dạ: "mình nhất định phải nói với nàng lúc còn tối trời". Dùng dằng mãi chưa nói ra được (Трудно высказать и не высказать) thì trời đã sáng mất rồi. Thôi đành nhắn nhủ em đừng quên những đêm hè này để anh may ra còn có cơ hội nói những điều mãi chưa dám nói. Nói chung là chẳng phải tay MU em, xong từ lúc còn chưa nhập nhoạng! Cơ mà "nông dân" như thế thì làm sao có bài hát mà những người yêu nước Nga ai cũng thổn thức khi nghe nó. |
Trích:
Vậy xin sửa cái lỗi này như sau: Đêm vội qua, bình minh dần sáng... Ngỡ như vừa qua giấc mơ xa Đừng quên nhé, những chiều hè đó Vùng ngoại ô thành phố yên bình! Ông nhà văn xưa dịch lời bài hát này gần như phạm lỗi suốt từ đầu đến cuối... Nhưng nói về cảm nhận, thì tôi cứ nhớ lại ngày xưa, mỗi lần nghe nhạc hiệu của đài Mát theo câu đầu bài hát, tôi lại thầm bật cười: kỳ cục là âm thanh đánh thức ta lại nói về một sự tĩnh lặng tuyệt đối " trong vườn không còn nghe thấy cả tiếng lá xào xạc...". Bây giờ có đúng đến mấy thì bài hát dịch sai thơ mộng kia đã ăn sâu vào tiềm thức ta rồi, chẳng thể thay thế được!!! Hình như trên đời này, cái đẹp lại cứ chứa đầy sai sót và mâu thuẫn hay sao ấy nhỉ ! Thà "nông dân" như bác MU lại lắm kẻ yêu ( ít nhất là ở trang sport). |
Trích:
Hai người dạo gót dưới những tán cây thông, bạch dương ven bờ sông Mátxcơva, chàng nhẩm đi, nhẩm lại những lời mình sẽ thốt ra...quên béng hết rồi. Dạo được vài vòng, hai tay khoanh trước ngực, mấy lần vận hết nội công, chàng ấp úng: - À...ừm...à...Em này! - Sao anh? - Ừm...à... Im lặng. Chỉ nghe lời của gió rì rào. - Anh nói gì đi. - Anh...anh... Chàng vẫn không thốt được lời nào, mồ hôi râm rấp làm tóc bết xuống vầng trán sắp hói, ướt nhòe cả cặp kính. - Anh ơi! Rừng đẹp quá anh nhở. - Ừ! Rừng Nga mà lị- gì chứ khoản này thì máy chàng cực tốt- Chả bù cho rừng VN mình, em biết không? Rừng VN mình bao gồm...phân bố vùng miền, các tỉnh...rồi rừng Trường Sơn, rất nhiều thi sỹ, nhạc sỹ viết về rừng: "Rừng che bộ đội, rừng...", "Rừng Tây Nguyên xanh", "Nhớ rừng", "Rừng Xà Nu"...Có thể hình dung được nét mặt của nàng chịu đựng lắng nghe cả hàng tiếng đồng hồ...nhưng vẫn chờ đợi một điều kỳ diệu. - Anh ơi! Rừng VN mình nhiều gai lắm anh ạ. Hồi nhỏ chăn trâu, em đuổi theo trâu lạc vào rừng, gai cào rách cả lưng em giờ vẫn còn sẹo, chổ này này... Vẫn cái dáng khoanh tay trước ngực vì thừa tay, chàng ân cần dặn dò: - Sao em vô ý thế, lần sau cẩn thận hơn nhá. Hai cái bóng vẫn chầm chậm, chầm chậm bước. Không gian yên tĩnh, chỉ nghe tiếng lá bạch dương khe khẽ thì thầm, ánh trăng như dát bạc lên từng ngọn cây phiến lá lung linh huyền ảo. - Anh ơi! Trăng sáng quá anh nhỉ! - Ừ! Ở nhà mà được đêm giăng đẹp thế lày mà đi tát nước thì mát phải biết. Có tiếng đàn phong cầm, tiếng hát của nhóm bạn nào đó theo gió vẵng đến từ xa xa, nàng nép vào chàng. - Anh ơi hồi nhỏ em hay bị nhát ma, có phải ma biết hát không anh? - Làm gì có chuyện đó. Theo quan điểm duy vật thì...gì chứ cái khoản triết với duy vật biện chứng thì chàng rất có năng khiếu. Dạo lui dạo tới khá nhiều vòng, đêm cũng dần khuya, mỏi chân quá, nàng rủ chàng ngồi trên ghế đá ven đường. - Anh ơi, nhìn kìa, ánh trăng tỏa xuống dòng sông Matxcơva bạc bạc là, đẹp quá anh ạ, yên tĩnh quá, như là sông không chảy ý. - Không chảy là không chảy thế nào? Vô lý. Về nguyên tắc mà nói thì có rừng là phải có sông và không có con sông nào là không chảy. Này nhá... Lại hơn một canh giờ diễn thuyết về các dòng sông Âu, Mỹ: Amazon, Đanuyp, Vonga, Trường Giang đến sông Hồng, sông Cửu Long... - Anh ơi! Em mỏi chân, em đau ở chổ này này. Chàng che miệng giấu một cái ngáp, nhìn ánh trăng khuất dần sau vòm lá: - Tại em đi guốc gót nhọn mà cao thế thì gì mà chả đau, về nhà chịu khó xoa tý dầu gió là hết ngay ý mà. Lần sau đi dạo nhớ đi giầy bata như anh đây này, nhá. Sau đó là khoảng lặng. Bỗng nàng hét lên ôm lấy vai chàng. - Anh ơi! ma, ma kìa... Chàng run bắn lên nhưng cố trấn tĩnh né mình ra một chút: - Đâu? Đâu? Cái gì? Theo hướng tay nàng chỉ, qua cặp kính lờ mờ chàng thấy một khối đen đen như bóng người đang lom khom, cái đầu nghiêng qua nghiêng lại. Chàng run bắn, mồ hôi chảy dọc sống lưng, tay bíu chặt ghế đá vài giây, muốn nhấc chân chạy nhưng không chạy được. Cố giữ vẻ bình tĩnh, chàng quờ tay tìm được một cục đá ném bừa vào cái hình đen đen. Nó vẫn đứng yên. Sửa lại cặp kính, chàng lò dò tiến lại gần, trên tay lăm lăm một cục đá, chàng không thể nhìn thấy nàng đang mỉm cười dưới trăng trên ghế đá một mình. Mấy giây sau chàng quay lại: - Ôi dào ơi! Ma nào? Làm gì có ma? Cái bụi cây thanh lương trà em ạ. Vừa ngồi vào ghế, nàng lại khẽ tựa đầu vào vai chàng, chàng bối rối, hai bàn tay cứ xoắn vào nhau làm động tác thừa. - Anh ơi! Thế ngộ nhỡ bây giờ bỗng nhiên có một tên cướp xuất hiện thì sao? - Ừ nhỉ! Em nói đúng. Dạo này nghe bảo ở Matxcơva bọn khuligan hoành hành táo tợn lắm. Nghĩ đến đó tim chàng đập thình thịch, người chàng run bắn lên. Thôi ta về nhanh đi em. Thế là chàng và nàng chạy thật nhanh băng qua con đường nhựa, mấy quảng đường đất, bỏ lại sau lưng cái ghế đá, rừng cây và ánh bình minh hé rạng phơn phớt tím hồng phía xa xa. Vẵng trong tiếng lá xào xạc của rừng cây: - Anh Hai MU ơi...iiiiiiiiiiiiiii, em bảo này...em không làm gì đâu...chờ em với...iiiiiiiiiiiii... "Chiều thanh vắng là đây" của MU đã ra đời như thế. |
Trích:
mấy năm trước có cậu kỹ sư trẻ một bữa thắc mắc với tôi: đi chơi với mối tình đầu thơ mộng, cầm tay nhẹ nhẹ... mà sao cô kia cứ hỏi mình "anh biết bài hát Ước Gì không ?". Mãi mấy mối tình sau gần lấy vợ hắn mới hiểu ra và cứ tiếc mãi đến giờ (chưa đến chục năm đâu ạ). Thời xưa khi cái bài đó thịnh hành, tôi vốn hơi ngãng tai nhưng đi đâu cũng nghe hàng quán mở ra rả: Ước gì em dùng con lợn lòi... Ước gì anh đừng có dần dần.. mà cứ tưởng thiệt, ngẫm bài hát sâu sắc ghê. Ai ngờ sau này đọc lời mới thấy khác. Chắc cô tình đầu của tay kỹ sư trẻ chỗ tôi cũng nghễnh ngãng chăng ! Hì hì đó mới là Tình Yêu @ chứ nhỉ? |
Trích:
- Chờ, chờ cái gì, có yêu anh không thì bảo nhanh lên... Nàng hổn hển: - Nếu... em... nói em... ghét anh thì sao? - Thì anh đi yêu người khác. - MU quát to rồi cúi xuống tụt nhanh đôi giày "chú Tứ" chạy biến. Chiều ngoại ô Mat-xcơ-va vẫn thanh vắng như thường. |
Chẳng biết vô tình hay hữu ý, trong câu chuyện này của cụ Lý, có lọt vào nick một số mem của NNN:emoticon-0136-giggl Đó là Bạch dương, Rừng, Ma (matador) và Ngộ Nhỡ:
Trích:
|
Trích:
|
Trích:
Ví dụ thôi nhá: * Chàng đi dạo với một đôi giầy bata bình dị, nàng lại diện đôi cao gót 10 phân nhọn hoắt... *Vừa bước chân vào rừng, nàng thỏ thẻ: rừng này có khái không anh? Em là em sợ ông khái lém... *Lúc đi dạo trên đồi nàng vô ý làm hoa cỏ may vương vấn nên cứ xoa xoa hai ống quần... *Nàng và chàng ngồi trên ghế đá, bên cạnh có khóm hoa phảng phất đưa hương, hình như là hoa hồng vàng, gốc thông già bên cạnh có chú cóc canh giờ nghe cót két giữa đêm khuya... * Nhìn dòng sông như dát bạc, nàng rủ rỉ: Anh ơi! Nàng tiên cá sống ở đây hả anh?... * Khuya lắm, chàng đoán chừng đã canh ba rồi, ở quê giờ này chắc gà đã gáy râm ran, cả gà sáng, gà mờ chi cũng gáy. * Chân trời phía đông hửng sáng, có con chim gì trăng trắng giống như chim chaica bay lượn trên dòng sông... * Vừa chạy về đến ốp, chàng và nàng gặp anh Vi văn dinh- bí thư chi đoàn đang đứng chờ ở cầu thang máy. Các tồng chí đi đâu cả đêm? Không, bọn em chạy thể dục. Không biết có thoát kiểm điểm không... * Về phòng, vừa đói, vừa mệt vừa buồn ngủ, chàng ao ước: bây giờ có tô mì chả nhỉ, hai tô cũng hết vèo... * Còn nàng thì mới chợp mắt được một tẹo, cô bạn Nhina cùng phòng đã réo: dậy, dậy đi học... Còn nhiều nhiều... |
Trích:
|
Em muốn làm một bài tổng hợp về lịch sử ra đời của bài hát "Chiều Mạc tư khoa", à mà em nói bản tiếng Nga ấy, nhưng bài viết thì tất nhiên bằng tiếng Việt rồi, gọi là đóng góp cho forum NNN.
Các bác có thể giúp em tìm tài liệu cho vụ này được không ạ? Em trân trọng cám ơn. |
Trên trang chủ mình đã có bài "Chiều ngoại ô Matxcơva" đã ra đời như thế nào" rồi mà Nina, chỉ có điều hơi sơ lược và viết sai tên nghệ sĩ Piano người Mỹ, nay xin sửa lại thành Van Cliburn (theo sự góp ý rất chuẩn của Apo):
http://www.nuocnga.net/default.aspx?...107&CateID=218 Nhân tiện giới thiệu với cả nhà một tư liệu về ông Vương Thịnh, người đầu tiên dịch Chiều Moskva ra tiếng Việt, bài đã đăng trên báo Thể thao Văn hóa cách đây vài tháng khi ông VT mất. Thật lạ là tại sao khi ông mất rồi mới có thông tin này? http://phapluattp.vn/201007120315148...-va-doi-bo.htm |
Tôi cũng đã từng nghe rằng dịch giả : "Chiều..." là một nhà văn-nhà thơ, nhưng chắc không tên tuổi lắm. Ông Vương Thịnh hồi xưa đã xuất bản thơ, viết một số truyện ngắn, dịch thêm một số bài hát Nga, tham gia viết một vài kịch bản phim. Nghe nói ông là một người khá thẳng tính và không núp bóng ai nên cứ mãi lận đận. Những điều này tôi đọc tình cờ trong tạp chí Văn nghệ QĐ hồi sau 75 thì phải, chính bài Đôi bờ khi đó còn phải lén lút chuyền tay nhau phần lời và hát cho nhau nghe thôi.
Tôi không nhớ chính xác tên là Vương Thịnh hay không, nhưng có một lý do khá logic là chính ông cũng không muốn ra mặt, vì bản dịch này không phải riêng ông làm mà có sự góp ý sửa lời của bạn bè khi đó, giống như trên 3N ngày nay vậy...Ngoài ra, ai học tiếng Nga hay bất cứ thừ tiếng nào cũng thấy lời dịch để hát nhiều khi nó khác rất xa nghĩa và lời gốc, càng hay thì càng trật. Trong âm nhạc, có một phương pháp được chấp nhận là "phổ nhạc" cho thơ, Nhưng trong những bài hát dịch như "Chiều M..." thì nó trở thành "Phổ lời (dịch)cho nhạc". Tác giả phổ lời thường không thích ra mặt, vì để tránh những chỉ trích về ngôn ngữ, nhất là ở VN. Họ thường có niềm vui và hạnh phúc nhất là khi thấy lời dịch của họ được ưa thích và phổ biến, không bị ám ảnh bởi sự nổi tiếng hay không của dịch giả. Số các nhạc sĩ tự sáng tác cả nhạc và lời mà lại hay và độc đáo thì chỉ chiếm chừng 10% số văn nghệ sĩ về âm nhạc. Số dịch giả lời bài hát nước ngoài thật hay còn ít hơn. |
Trích:
Chẳng thấy lão MU chuyền quả bóng nào sang nhỉ... |
Trích:
Trích:
|
Trích:
|
Dạo này hắt hơi liên tục vì...cay mũi. Hết bác Lý Gấu rồi lại chú Gà Sáng phong cho cái chức Bí thư...Muốn nói dăm câu mà không làm sao vào chuồng được. "Vực sâu thăm thẳm...vực nào sâu bằng chí căm thù!" (thằng hacker nào đó).
Rất may là bác MU thương hại, bảo chú Virus gửi cho cái chìa khóa mới. Nhờ thế mới vào đây thẽ thọt vài chữ hầu chuyện các bác các chú được ạ. Hồi còn ở bên CCCP em "cày" ghê lắm, mọt hết cả sách, dững mong được làm Bí thư dù 1 nhiệm kỳ thôi thì cũng cam lòng rồi. Dưng mà...khổ, bố mẹ em nông dân chân chỉ hạt bột, thế mà không hiểu sao em lại có cái máu quậy trong người. Trong năm học thì hiền lành ngoan ngoãn lắm, nhưng cứ nghỉ hè là em quậy tung trời ở khắp nơi. Anh em bạn bè quý mến truyền "tiếng thơm" về tận об, và khổ cho em là các đồng chí lại thấy cái tiếng ấy của em không những không thơm tí nào mà ngược lại hoàn toàn! Bao nhiêu công sức phấn đấu đổ xuống sông xuống biển hết. Các bác đừng khoét vào nỗi đau của em. Nào em đã được hưởng niềm vui phê bình kiểm điểm ai bao giờ đâu! Luôn là ngược lại. Có 1 lần em viết bản kiểm điểm rất là dài (cỡ 30 trang), vận dụng cả triết, thẩm mỹ học v.v... lập luận chặt chẽ để đọc trước chi đoàn (có tội mà!). Sau khi em đọc được nửa tiếng thì các đồng chí thấy dài quá bèn cắt, không cho đọc nữa. Em kiên quyết đòi phải được đọc đến hết cho đúng luật tố tụng, bạn bè khoái trò này của em nên nhiệt liệt ủng hộ, thế là em cứ đọc. Các đồng chí thấy có lẽ phải mất 3 buổi họp mới nghe hết bài tự kiểm điểm của em nên thôi, tha, chỉ nhắc nhở gọi là. Ờ, bài ấy hay phết đấy. Hình như là về tội quần loe tóc dài (cho nên mới cần đến quan hệ qua lại giữa hình thức và nội dung theo quan điểm Triết Mác-Lê). Lâu không được viết, ngứa tay viết đến đây thì chẳng còn nhớ đây đang là topic gì nữa. Nếu không đúng chỗ thì các bác xóa toẹt đi cho em, mai em sẽ viết đúng chỗ. |
Trích:
Tình cờ Lý tôi biết Chiều thanh vắng của cụ thế này: Sông Matxcơva đoạn ấy khá hẹp nhưng không thấy cây cầu nào bắc ngang cả. Một buổi chiều, tình cờ đi dạo, thấy bóng bí thư thấp thoáng đằng trước, Lý tôi không dám lên sánh bước ngang hàng, chỉ đi sau để ý đến cụ. Quái lạ, cụ cứ một mình lững thững bước, hay là cụ đang nghĩ về một tứ thơ nào đó? Có khi thế thật. Tình cờ nhìn sang bờ bên kia, một nàng cũng sóng bước đi như thế và họ chỉ nhìn nhau. Thì ra họ hẹn nhau đến đó nhưng không biết ở đó không có cây cầu nào nên mỗi người đành đi hai bờ song song nhau, đi mãi mà không có chiếc cầu nào nên sau đó lại đành quay về. Bài "Đôi bờ" của bác bí thư chi đoàn Vi Van Dinh đã ra đời như thế. Một đề nghị nho nhỏ: Ta chuyển sang dịch "Đôi bờ" giúp bác bí thư đi các bác ơi. Mong chờ hưởng ứng của các bác. |
Đã có topic Đôi bờ ở đây, mời các bác vào ạ:
http://diendan.nuocnga.net/showthread.php?t=655&page=4 |
Bản dịch từ Tiếng Nga sang Tiếng Việt của Google
Moscow đêm Michael Matusovsky Không nghe tiếng xào xạc trong vườn thậm chí, Tất cả mọi thứ đã bình tĩnh lại cho đến khi buổi sáng, Nếu bạn chỉ biết thân yêu với tôi Moscow đêm. Con sông đang chuyển động và không di chuyển, Tất cả trong ánh trăng bạc, Bài hát được nghe và không nghe Trong những buổi tối yên tĩnh. Thế nào là bạn của tôi thân yêu, nhìn xiên, Trụ giảm? Thật khó để diễn tả, và Tất cả mọi thứ trên trái tim tôi. Nhưng bình minh đang phát triển thêm ... Vì vậy, xin được như vậy loại Đừng quên bạn, và mùa hè này Moscow đêm! |
Tình cờ vừa đọc một bài viết khá xúc động, đậm chất Nostalgia của những người từng một thời gắn bó với nước Nga. Tác giả Huỳnh Như Phương kể chuyện, như một lời tâm sự thủ thỉ, với những cảm xúc rất thật mà người đọc như thấy đâu đó một phần suy nghĩ của mình. Bài viết có liên quan đến bài hát Chiều ngoại ô Moskva: Hình bóng Nga HUỲNH NHƯ PHƯƠNG Lần đầu đến Pháp, tôi tìm được một chỗ trọ ở vùng Palaiseau, về phía Nam Paris. Mỗi ngày, từ ga Lozère gần nhà, tôi phải đi tàu nhanh RER theo đường B vào trung tâm thành phố, rồi chuyển sang tàu điện ngầm số 10 ở Cluny la Sorbonne để đến nơi làm việc. Đoạn đường khá xa, mỗi lượt đi hay về cũng mất hết 45 phút. Để đỡ cảm thấy sốt ruột, khi lên tàu tôi có thói quen chọn chỗ ngồi gần cửa sổ và nhìn về phía lối ra vào ở giữa toa. Ngồi chỗ đó, vừa được ngắm mùa hoa sơn mai và forsythia đang nở rộ trong các khu vườn và trên triền đồi dọc theo đường sắt; lại vừa có thể thưởng thức các chương trình ca nhạc mini của những nghệ sĩ đường phố biểu diễn trên tàu. Họ thường chơi đàn phong cầm, thổi kèn đồng, sáo tiêu hay ôm cây đàn ghi-ta cũ kỹ cất tiếng hát khóc than một mối tình dang dở và mời gọi những cuộc viễn du. Trong số những ca nhân và nhạc công ấy có cả người Pháp chính gốc lẫn những người nhập cư, thường là từ các nước đang có biến động về xã hội và kinh tế. Nhờ họ mà 45 phút đi tàu giữa những ngày đầu xuân còn lạnh giá như đã trôi qua nhanh hơn. Một chiều nọ, tôi đón tàu về nhà nhằm vào giờ cao điểm, những chỗ ngồi ưa thích ở nửa cuối toa đã kín cả hành khách. Tôi đi lên phía trước và tìm được một chỗ trống trên hàng ghế quay lưng lại với lối ra vào. Tàu vừa rời ga Cité Universitaire, từ khoảng giữa toa một giọng hát Nga trong vắt vút lên trên nền nhạc của bài Chiều ngoại thành Moskva. Tôi nhổm lên định quay nhìn lại phía sau nhưng vẻ bình thản của những người đồng hành chung quanh kìm tôi ngồi lại. Tiếng hát của người con gái Nga chao đi trong ánh sáng mờ đục của buổi chiều muộn. Tôi mường tượng ra một khuôn mặt Nga thánh thiện đang say mê hát bài ca lưu dấu tâm hồn Nga, lưu dấu cả một phần tâm hồn của những ai đã từng sống trên đất nước mênh mông ấy. Ngoài ô cửa toa tàu kia là một buổi chiều nào? Ngoại thành nào đây? Cây lá nào kia? Có phải đây là nhạc nền của một đoạn phim quay cảnh chuyến tàu chạy qua một miền quê Nga vào mùa tuyết tan, trên cửa kính lướt trôi hình ảnh những ngôi nhà im vắng và những vòm cây sẫm tối. Toa tàu đông chật người nhưng lặng phắc. Bài hát còn ngân vang… Người hát từ đâu tới? Người ngụ cư đã lâu trên đất Pháp? Sao người vẫn hát bằng thứ tiếng Nga thuần khiết đó? Hay người chỉ mới phiêu dạt đến xứ sở này? Người hát để thỏa lòng thương nhớ cố hương hay đây chỉ là cách mưu sinh? Sao người lại cho tôi món quà bất ngờ này, trên chuyến tàu này, giữa đám đông và nơi chốn xa lạ này? Chân trời nào người đã để lại phía sau? Và chân trời nào sẽ chờ đợi giọng hát người những ngày tháng tới? Có bao nhiêu những nghệ sĩ đường phố đến từ nước Nga xa xôi, như người con gái này, đang kéo dài cuộc sống không dễ dàng trong những ngõ phố già nua của Paris, vừa tìm nguồn cảm hứng mới, vừa nuôi nấng những giấc mơ ngày cũ? Tôi không biết. Và hẳn tôi vẫn còn đuổi theo những ý nghĩ miên man của mình giữa âm vang tiếng hát Nga chưa tan loãng trong không gian, nếu tôi không chợt nghe con tàu xịch đỗ và dưới ánh đèn hiện ra nhà ga Lozère quen thuộc. Tôi vội vàng đứng lên bước về phía cửa toa và chợt cảm thấy hụt hẫng khi không hề bắt gặp một người con gái Nga nào ở đó. Có thể là lòng tôi mãi đi ngược con tàu mà không để ý rằng bài hát đã dứt từ lâu và người hát đã xuống tàu ở một ga trước. Hay là một lúc nào đó tôi đã thiếp ngủ trong điệu ru của bài hát, nên không nhận thấy một người con gái bước tới gần hàng ghế và đưa ra cái túi nhỏ để xin những đồng quan lẻ – như bất cứ người ca sĩ hát rong nào khác vẫn làm. …Trở lại Paris một năm sau, tôi cũng trọ ở ngôi nhà gần ga Lozère và hàng ngày vẫn theo đường tàu B đi vào thành phố. Lần này tôi lại còn có dịp dạo chơi nhiều hơn theo những tuyến đường tàu khác của Paris rộng lớn. Suốt bốn tháng liền tôi thắc thỏm đợi chờ được nghe lại giọng hát Nga với bài hát Chiều ngoại thành… Có mấy người ca sĩ hát rong nghe mãi đã thành quen giọng, duy người con gái Nga năm trước thì không hề gặp lại một lần nào nữa. Đôi khi hoài nhớ bài hát cũ, tôi lại tự an ủi rằng biết đâu người con gái ấy đã chẳng trở về quê hương và bây giờ cô đang hát bài Chiều ngoại thành Moskva ngay trên đất nước mình. 2000. |
Trích:
|
Trích:
Nói nôm na là bài hát có Mở bài-Thân bài-Kết luận. Tuy nhiên lời Việt em thấy dịch mỗi phần Mở bài và điệp khúc - chỉ thể hiện được một phần rất nhỏ của nội dung thôi. |
Dich Chieu Moskva
Trích:
Chắc bác muốn nói đến “dịch giả” chứ không phải “tác giả”… Và “cả nội dung” thì có nghĩa là trọn vẹn chứ, sao lại “không trọn vẹn”? SM thì thấy bản dịch ấy khác quá xa nội dung bản gốc tiếng Nga, đấy là chưa kể bỏ nhiều phần nội dung của 5 khổ thơ (lời bài hát Nga). Nó chỉ giữ được chút ít gì đó hơi hướng của bài hát Nga thôi. Ví dụ khổ 2 và 3 của bài hát Nga, tạm dịch nghĩa như sau: Chỉ có tiếng còi ngân dài trên mặt nước – Tôi đi đến chỗ cây thanh lương trà trên con đường mòn nhỏ. Gió thổi qua tán lá xoăn đến chốn xa vời Bên phải là mái tóc quoăn của anh thợ tiện, còn bên trái là anh thợ rèn. ..... Ở nơi kia, trong phân xưởng, ta chỉ gặp nhau ngắn ngủi - nồng ấm, Mùa thu trôi trong bài ca sếu bay ngang trời. Nhưng theo con đường mòn nhỏ, giữa hai trái núi, Chúng ta vẫn đi, ba người, đến chỗ cây thanh lương trà cho đến tận giờ. Gần như không có chút bóng dáng nào trong bản dịch tiếng Việt. Уральская рябинушка Музыка: Евгений Родыгин Слова: Михаил Пилипенко Вечер тихой песнею над рекой плывёт, Дальними зарницами светится завод. Где-то поезд катится точками огня, Где-то под рябинушкой парни ждут меня. Припев: Ой, рябина кудрявая, Белые цветы, Ой, рябина, рябинушка, Что ж взгрустнула ты? Лишь гудки певучие смолкнут над водой - Я иду к рябинушке тропкою крутой. Треплет под кудрявою ветер без конца Справа - кудри токаря, слева - кузнеца. Припев. Там, в цеху, короткие встречи - горячи, А сойдёмся вечером - сядем и молчим. Смотрят звёзды летние молча на парней, Но не скажут ясные, кто из них милей... Припев. Укрывает инеем землю добела, Песней журавлиною осень проплыла. Но тропинкой узкою, там же, между гор, Мы втроём к рябинушке ходим до сих пор... Припев. Кто из них желаннее, руку сжать кому - Сердцем растревоженным так и не пойму. Оба парня смелые, оба хороши, Милая рябинушка, сердцу подскажи. Ой, рябина кудрявая, Оба - хороши... Ой, рябина, рябинушка, Сердцу подскажи...(2 раза) Bản dịch tiếng Việt: Cây thùy dương Chiều dần buông màu tím Vẳng bên sông lời hát êm đềm Hòa với tiếng đàn đêm Chập chùng bay về xa phía chân trời Cất tiếng hát bước chân đi Cùng ngồi bên hàng thùy dương mờ in bóng Nhìn bầu trời sao lấp lánh Nói với nhau lời nói tâm tình Nhìn mấy cánh hoa trắng rơi Lòng ngập ngừng Nghe trái tim bồi hồi Này, cành thùy dương yêu mến Biết chăng em vì cớ sao buồn? |
Dịch "Chiều Mátxcơva"
Xin góp bản dịch bài thơ ПОДМОСКОВНЫЕ ВЕЧЕРА của Михаил Матусовский
|
Trích:
Thế mà em vẫn say đắm với giai điệu của bài hát, bởi vì trong đó em thấy hiện lên một bức tranh, như em đã tả, có ít chi tiết, nhưng có âm thanh nhè nhẹ, có ít nhân vật, nhưng có chuyển động, suy tư. Ở đó - giai điệu của bài hát, hiện lên một phong cảnh rất Nga (có lẽ do em bị ám thị bởi các câu chuyện, tranh ảnh, phim, nhạc về nước Nga). Và một không khí thanh bình, rất thanh bình, đến nao lòng... khi mà ở nơi mình đang sống, em và cả các bác luôn sẵn sàng chạy xuống hố tăng - xê khi có còi báo động. Tiếc là em không phải nhà văn để diễn đạt hết những gì mình cảm nhận về "Chiều Matxcova". Em chỉ muốn nói rằng em và chắc có nhều người khác nữa say mê giai điệu bài hát vì nó khơi gợi trí tưởng tượng của ta bay bổng, nó ru tâm hồn ta lắng đọng, quên đi những gì khó khăn, phiền não ngay bên cạnh. Đó chính là lý do làm bài hát sống mãi trong lòng mỗi người. |
Trích:
Bác đang nói về "chiều Matscova", rất có lý và tình, nhưng lại là hưởng ứng comment của bác Muzhik về bài "Cây thùy dương":emoticon-0136-giggl. Comment của bác Muzhik ủng hộ quan điểm của SM về cách dịch ca từ bài "Cây thùy dương" (bác ghé xem bài 307 và v.v. bên topic "V. Putin của nước Nga"). Biết là để bên ấy là lạc chỗ, SM đã nhờ bác hungmgmi chuyển post ấy sang bên này, nhưng chắc vì bận bịu quá mà bác ấy chưa giúp được...:emoticon-0159-music |
Vâng, xin lỗi 2 bác Saomai và MU vì các bác có PM nhắn nhờ em chuyển giúp, nhưng do bận bịu quá nên hôm nay em mới "khuân" nó sang đây được (bài số 183).
|
Trích:
Về Уральская рябинушка "của bác" tôi cũng lại muốn phát biểu nhưng xin phép nghiên cứu và nghe... trộm các bác bàn luận ra sao đã. |
Trích:
Речка движется и не движется, Вся из лунного серебра, Песня слышится и не слышится В эти тихие вечера. Mong bác “Bùi Huy Bằng” và các bác thông cảm cho thiển ý này ạ. |
Chào tất cả các bạn!
Lệ Hằng đã đọc gần hết các bài dịch, đến bài của Nina thì dừng lại vì thấy dịch hay và sát nghĩa quá. Là dân háu nhậu nên LH lập tức vào trạn Lục bát để ghé chung vào mâm cỗ. Mời các bạn nghe xem mùi hành tỏi trong bếp của LH ra sao nhá: Bản Dịch : CHIỀU MATX-CƠ-VA Không nghe tiếng sột soạt nào Vườn chết lặng đợi đón chào bình minh Bạn biết chăng, thấm đậm tình trong tôi chiều Mat… thanh bình mến yêu Suối tràn ánh bạc Nguyệt treo Như dừng, như chảy rủ theo trăng vàng Lặng rồi lại hát lẹ làng Khúc ca chiều tĩnh nhịp nhàng êm trôi Phải chăng muốn giấu nụ cười nhìn nghiêng, đầu cúi, em ơi nghĩ gì? Khó nói sao những thầm thì tim anh lạc kiếm đường đi hỡi người Kìa bình minh đã đến rồi… Hãy mở lòng đón ánh trời ban mai Xin đừng quên nhé em ơi Hoàng hôn Mat… để suốt đời mang theo! Ngọc Châu (bút danh của LH đấy) |
Bạn Lệ Hằng không lo chủ đề bên kia dài quá đâu, người ta đọc hết ấy mà (nói thật thì cũng chẳng có mấy ai, toàn những người đã đọc hết từ lâu, nên có bài mới là sẽ đọc ngay, keke).
Trích:
|
Có bài này gõ dở từ hôm qua vào word đề phòng bị mất bài khi gửi, nay xin post:
Phải nói rằng việc thử sức “lục bát hóa” thơ Nga là một cố gắng phi thường, rất cần được cổ vũ trân trọng. Nói là phi thường, vì tôi luôn cảm thấy thật là khó khăn, khi chuyển ngữ những khổ thơ nước ngoài giàu ý tứ, hình ảnh sang một thể thơ thuần Việt-thể thơ vốn dễ làm, nói không quá là hầu như người Việt ta ai cũng có thể làm được vài dòng. Vậy nên nếu không khéo, bài thơ dịch lục bát do nệ quá vào vần, sẽ bị xa rời nội dung nguyên gốc, thậm chí, khi đọc bản dịch lên, chẳng ai nhận ra nó chính là một…bản dịch một bài thơ vốn đã quen thuộc với những người yêu văn học Nga. Thật ra, cũng đã có một số dịch giả đã từng cố gắng “lục bát hóa” thơ Nga. Nhưng đọng lại nhất, ấn tượng nhất, có lẽ phải kể đến Thúy Toàn-người vốn được biết là dịch rất thành công Pushkin. Nhưng bài thơ tình “Không đề” ông dịch ra thể lục bát, được nhiều người nhớ nhất, lại là một bài thơ của Lermontov, mà 2 câu cuối đã nằm trong rất nhiều cuốn sổ tay và trong trí nhớ bao người: Tượng thờ dù đổ vẫn thiêng Miếu thờ bỏ vắng vẫn nguyên miếu thờ Nghe thật nhuần nhụy, tự nhiên mà vẫn bám được vào nguyên tác. Trở lại topic này, topic về “lục bát hóa” thơ Nga của bạn Lệ Hằng. Thú thực là do bận bịu, nên tôi cũng chỉ đọc lướt qua, hoặc có vào, cũng là để chỉnh lại cỡ chữ, vì bạn Lệ Hằng thường để quá to. Tâm lý thường trực của tôi khi đọc những topic dịch thơ, thường là thán phục, bởi vì chẳng biết bao giờ mình mới làm được những điều đó. Chiều nay mới đọc bản dịch “Chiều ngoại ô Moskva”, thì thấy không được “vào” lắm, nên mới gõ mấy dòng này góp ý, cũng là một cách thể hiện sự quan tâm của người đọc với công sức dịch thuật của tác giả Lệ Hằng. Nếu có điều gì không phải, mong bạn Lệ Hằng lượng thứ cho. Mở đầu bản dịch, là câu: Không nghe tiếng sột soạt nào Đọc đã thấy băn khoăn. Vườn cây đã tĩnh lặng, chỉ có thể là không nghe thấy tiếng rì rào, xào xạc, xạc xào…thôi chứ nhỉ, chứ ai lại nói là không nghe thấy tiếng sột soạt. Hai tiếng sột soạt, như những gì đã đọc, đã biết, tôi thường thấy người ta thường chỉ để dùng trong những trường hợp mô tả âm thanh vang lên đột ngột, ngắn…thôi chứ. Như mấy ví dụ: -Bố ơi, con sợ quá. Có tiếng sột soạt ở trên mái nhà bố ạ. -Có tiếng bước chân sột soạt ở lối đi… -Phòng thi lặng phắc, bỗng có tiếng sột soạt mở tài liệu của thí sinh nào đó. Đó là chưa kể về âm bằng trắc trong “câu sáu”. Hai tiếng “sột soạt” dùng chưa chuẩn, lại đều có dấu nặng, kéo trĩu câu thơ mở đầu xuống phải chăng đã khiến cho khu vườn “chết lặng” ở câu sau. Dùng những “sột soạt”, “chết lặng” để mô tả một khung cảnh êm đềm, trữ tình như vậy, e không được hợp lắm. Về mỹ học, cả hai câu mở đầu đều có vấn đề, đó là chưa kể không bám được vào nguyên tác. Bạn biết chăng, thấm đậm tình trong tôi chiều Mat… thanh bình mến yêu Tôi thấy không nên viết tắt từ Mát, dù rằng có dấu ba chấm (…) phía sau. Bởi đó là ngôn ngữ nói, chứ một khi đưa vào thơ, thì tên các địa danh, nhất là nước ngoài, cần phải được giữ nguyên. Từ viết tắt Mát cần phải được sửa nữa, ở câu kết. Hoàng hôn Mat… để suốt đời mang theo! Bởi nếu đưa bản dịch này cho một ai đó chưa hề sang Nga, chưa hề biết đến bài hát Chiều ngoại ô Moskva, thì người đó sẽ yên chí lớn đây là một bài thơ do người Việt làm, và Mát chính là một địa danh đâu đó ở nước ta gồm 3 ký tự, tương tự như Vac ở Thanh Oai, Mẹt ở Lạng Giang, hay Vôi ở Hữu Lũng…vậy. Tiếp nhé: Suối tràn ánh bạc Nguyệt treo Như dừng, như chảy rủ theo trăng vàng Trong nguyên bản, chỉ đơn giản là “ánh trăng bạc”, câu dịch trên đã có Nguyệt là đủ, hà tất phải thêm Trăng vàng ở câu dưới, câu "sáu" đã có bạc, liệu có thừa màu vàng ở câu “tám” này không. Cái này phải yêu cầu dụng công, như Lệ Hằng đã thành công khi dịch “như dừng, như chảy”. Khổ cuối: Kìa bình minh đã đến rồi… Hãy mở lòng đón ánh trời ban mai Xin đừng quên nhé em ơi Hoàng hôn Mat… để suốt đời mang theo Trong nguyên bản, khổ cuối, Matusovsky không có mong muốn “em” “rộng mở hiền hòa” đón bình minh như bạn Bùi Huy Bằng post ở bài trên, cũng như “mở lòng đón ánh trời” như trong bản dịch của bạn Lệ Hằng. Ông chỉ muốn người bạn gái của mình hãy “làm ơn” hãy đừng có quên nhé những buổi chiều hè ngoại ô Moskva thôi. Hãy nhớ, đừng quên. Bình minh chỉ là cái cớ, chỉ là ngoại cảnh, để nói rằng (ngày mới đã sang), em hãy nhớ đến những buổi chiều (thật ra là những đêm khuya) thinh lặng như thế ở ngoại ô, khi chúng ta bên nhau suốt đêm, cùng ngắm ánh trăng bạc lững lờ trôi, cùng dạo chơi trong một khung cảnh có tiếng hát đưa đến khi nhặt khi khoan trong một khu vườn… Vài lời cảm nhận một bài thơ dịch, ý kiến chủ quan rất có thể vẫn nhiều điều chưa chuẩn. Rất mong được các bác trao đổi thêm:emoticon-0150-hands. |
Bác Hungmgmi hồi này "rào trước đón sau" ghê quá đấy ạ.
Em thì chỉ xin "cảm nhận" bài thơ của Bác "Lệ Hằng" thật là một sự "khủng khiếp" và "tai nạn" cho nghệ thuật của thể thơ "lục bát" (chưa nói đến nội dung dịch thuật). Xin kính chào các bác. Dubravka. |
Vâng, thì em cũng rào tí, vì mấy lần em vào bình loạn thơ dịch, rồi thơ tự làm của các bác, rồi các cháu khác...thấy sự phản hồi hoặc là im lặng, hoặc là...
Chỉ sợ như các cầu thủ bảo HLV hay BLV bóng đá: Có giỏi thì các ông vào mà đá, chỉ có nói là giỏi thôi. Có biết đá bóng đâu mà cũng bình với chả luận. Nên muốn góp ý tí đôi khi cũng ngại:emoticon-0136-giggl |
Giới thiệu một dịch vụ thơ máy ở đây nè các bác:
http://lamtho.vn/thomay/index.php?q=tutaochude#bottom nhà em cũng hay lẩn thẩn dùng nó để tìm tứ thơ, hôm nay gõ vào chủ đề: Chiều ngoại ô Matxcova, dòng sông, thanh vắng... thì nó ra như vầy: Dòng sông bạc vẫn nghìn xưa Thanh u tiếng hát hương thừa đắn đo Trong cô đơn ở thầy trò Nét tươi trong nếu tự do đôi dòng Dòng sông bạc sẵn cuồng phong Thanh u tiếng hát con ong chiều tà Gánh hàng rong cũng lắng xa Chàng yêu nàng vẫn ngọc ngà khuê ly Nghe như thơ trừu tượng - tranh trừu tượng của Picatxo vậy! Hay hay!!! |
Gửi bạn Lệ Hằng - Ngọc Châu,
Trước hết phải nói là bạn yêu thơ Nga và ham thích dịch thơ Nga, đó là một điều đáng quý. Cũng đáng trân trọng khi bạn mạnh dạn đưa những bản dịch của mình cho mọi người đọc và góp ý. Người ta thường nói dịch là giết vì không có cách nào bê nguyên si được 100% nhạc điệu, tu từ, ẩn ý và các tầng nấc ngữ nghĩa của bài thơ gốc sang tiếng nói của một dân tộc khác được. Logic tư tuy và cảm thụ của mỗi dân tộc đều có nét riêng biệt mà dân tộc khác không có. Tôi cho rằng dịch thơ khó hơn làm thơ nhiều lần. Muốn dịch thơ, ngoài giỏi thứ tiếng mà mình dịch còn phải rất giỏi tiếng mẹ đẻ, trên cơ sở có một tâm hồn thơ tinh tế. Đôi khi tôi tự hỏi mình đã hội đủ cả ba yếu tố đó chưa. Vì vậy vài năm nay tôi không dám bắt tay dịch một bài thơ Nga nào. Tôi xin có hai điều góp ý với bạn: 1. Tạo sao lại nhất thiết cứ phải là lục bát? Lục bát là thể thơ truyền thống của Việt nam, nó có một số sức mạnh nhất định, nhưng đương nhiên là có nhiều hạn chế. Ở đây tôi xin không bàn sâu về thể loại lục bát, mà chỉ muốn bạn giải phóng mình ra khỏi sự ràng buộc bởi một thể loại cố định. Ví dụ bài "Đợi anh về". Nó tương đương thể thơ 5 chữ của Việt Nam: "Em ơi đợi anh về Đợi anh hoài em nhé Mưa có rơi dầm dề Ngày có dài lê thê Thì em ơi cứ đợi" Tôi thử cố bắt nó vào form lục bát: "Em ơi hãy đợi anh về Dẫu mưa cứ mãi dầm dề khôn nguôi Đợi anh, em hãy đợi hoài Dẫu lê thê mãi tháng ngày trôi qua" Nghe có vẻ tàm tạm (hơi quá tự hào!), nhưng làm sao mà so được với thể 5 chữ mà Tố Hữu đã sử dụng? 2. Phải lật đi lật lại từng từ mà mình sử dụng. "замерло" có gốc từ là "chết", nhưng không thể nào dịch là "chết lặng" khi ta mô tả một khung cảnh thơ mộng tình tứ như chiều Matxcơva được? Chả thế mà những người đi trước họ dịch là "thanh vắng", đâu có phải là họ không biết cái từ "chết lặng" trong tiếng Việt gần với "замерло" hơn? |
Lệ Hằng xin cám ơn tất cả các bạn đã góp ý cũng như phê bình bài dịch CHIỀU MAT.. của LH. Thú thật là LH rất khoái khi được các bạn đọc và góp ý nhiều như thế. LH sẽ nghiên cứu kĩ các phân tích trên để trình làng lại một bản dịch khác xem có khá hơn được không (xin hẹn vài hôm nữa vì LH đang có việc làm dở)
Tiện đây LH chỉ giải thích một vài điều với các bạn mới quen (mà đã thấy rất quí) như sau: Tính của LH xưa nay ưa làm việc gì kho khó một tí cơ. Dich thơ nước ngoài sang lục bát đúng là việc cố nuốt cái gai qua cổ họng, vậy nên khi bị mắc ở cổ thì phải cố chịu, còn biết kêu ca với ai! Nhưng một khi nuốt cái gai qua cổ họng một cách ngon lành mà dạ dày cũng không bị thủng thì khoái biết chừng nào! Nói vui như vậy nhưng LH xin quay trở lại vấn đề một cách nghiêm túc như sau: Lục bát đang được đề nghị công nhận là quốc thơ, hầu như đã là người Việt Nam ham làm thơ thì ai cũng có thể viết được lục bát (khác nhau ở chỗ hay hoặc dở và cái tầm của tứ thơ mà thôi) nên LH chợt nghĩ "mình hãy cố gắng dịch các bài thơ nước ngoài sang thể lục bát để người nước ngoài biết tiếng Việt và Kiều bào ta ở nước ngoài thấy rằng thơ lục bát Việt Nam có thể tải được mọi tư tưởng của các nhà thơ trên thế giới (tất nhiên cần phải tránh gò ép đến quá mức những bài không nên dịch sang thể lục bát như ý kiến góp ý của bạn Phan Hoa May), LH cũng đã có nhiều bản dịch thơ của của các thi hào không phải người Nga đăng ở các Website văn chương nhưng với Nước Nga Trong Tôi, LH sẽ chỉ dịch và trình làng các bài thơ Nga (Liên Xô cũ hay gốc Slava nói chung) mà thôi. Không biết các bạn nghĩ sao nhưng LH thấy rằng đã nhiều năm nay đại đa số người Việt yêu thơ có thái độ xa lạ với thơ dịch, nhất là những bài dịch theo kiểu không vần, giống như những bài báo được ngắt xuống dòng tùy thích theo khẩu vị "người dịch". Một lần anh Mai Văn Phấn để vào chiếc máy tính của tôi gửi ở nhà Thi Hoàng khoảng vài ngàn bài thơ đã dịch theo kiểu ấy của nhiều tác giả ở nhiều quốc gia lắm nhưng thú thật tôi không thể chọn được mươi bài để mà nhớ trong đầu! Sau rồi đã xóa tất cả đi. Vậy nên nếu LH dịch 100 bàì thơ Nga sang lục bát mà có được khoảng 15 bài khiến người đọc có thể nhớ trong đầu họ đã là quá mừng rồi. Được các bạn khen-chê, kể cả mắng mỏ nữa có làm sao đâu! Chắc chắn bản dịch lại bài CHIỀU MÁTX-CƠ-VA sẽ khá hơn bản đã trình làng. Nhận thấy bạn Minminixi có tính hài hước cao, LH xin được góp thêm với bạn một chuyện dịch thơ như sau: Một anh bạn Nga học tiếng Viêt rất thich hai câu ca dao : GIÓ ĐƯA CÀNH TRÚC LA ĐÀ / TIẾNG CHUÔNG THIÊN MỤ CANH GÀ THỌ XƯƠNG. Khi về nước đọc cho một anh bạn Ba Lan (cũng biết một ít tiếng Việt) nghe và giải thích thêm nghĩa của từng từ trong câu ca dao. Anh Ba Lan khoái chí dịch lại thành thơ Việt như sau: PHONG BA LAY CÀNH TRÚC / RƠI XUỐNG TÀ VẸT ĐƯỜNG (bởi chữ ĐÀ dịch sang Nga còn có nghĩa là TÀ VẸT!) / MẸ TRỜI THỈNH MỘT HỒI CHUÔNG (Thiên mụ dich là mẹ Trời cũng không sai) / XÚP GÀ HÚP VỘI HÓC XƯƠNG MẤY LẦN!!! (canh gà dịch là xúp gà thì quá chuẩn còn gì. Thọ xương chẳng phải là bị hóc xương hay sao? :emoticon-0115-inlov:emoticon-0123-party:emoticon-0107-sweat LH sẽ còn dịch và còn rửa sạch tai để nghe các bạn mắng mỏ mà (sau đó mới biết mà chỉnh sửa chứ). Không hề giận đâu. LH |
Trích:
Nhưng đề nghị đẻ một danh hiệu "quốc thơ" hay "quốc thi" gì đó thì thật là...ngây ngô và buồn cười. Nó cũng buồn cười như đề nghị soạn ra Luật nhà văn của ông nghị bác sĩ nào đó. Chả cần có danh hiệu đó, thì lục bát đã song hành cùng đời sống tinh thần của bà con ta từ bao đời nay, từ khi còn chưa có chữ viết. Các câu ca dao cứ truyền từ đời cụ sang đời bà, đời con rồi đời cháu, chắt, chút chít...mà làm nên một mảng văn học dân gian khá bề thế trong kho tàng văn hóa nước nhà. Đẻ ra danh hiệu "quốc thơ" để làm gì? Và tiêu chí dịch thơ nước ngoài ra lục bát của bác chỉ để cho: Trích:
Tôi xin hỏi bác có bao nhiêu người nước ngoài biết tiếng Việt? Và có bao nhiêu % trong số đó yêu thích văn học VN, nghiên cứu văn học VN và đủ trình độ để "thẩm thấu" được ca dao, rồi lục bát VN? Chỉ để phục vụ riêng một thiểu số đó thôi ư? Và với kiều bào VN, có lẽ chả cần danh hiệu lục bát là "quốc thơ" thì nếu yêu thơ lục bát, họ vẫn đọc và làm thơ lục bát như thường, mà chẳng cần phải mang đi khoe với dân sở tại là nước tôi có một thể thơ hay lắm nhé, được công nhận là "quốc thơ" hẳn hoi, có thể "tải được mọi tư tưởng của các nhà thơ trên thế giới", ghê không? Suy cho cùng, thì cố gắng của nhà thơ ĐVH (phải viết tắt tí, vì có chơi với ông anh này:emoticon-0136-giggl) và các thi hữu vận động lục bát trở thành "quốc thơ" là những cố gắng tích cực, cổ súy cho một thể thơ dân dã của VN. Nhưng để biến nó thành một danh hiệu, được Nhà nước đứng ra vận động, tổ chức, thăm dò và công nhận thì là một ý tưởng quá phi thực tế, lãng mạn trong thời buổi khủng hoảng thừa các danh xưng hiện nay. Lãng mạn như thể thơ lục bát vậy, mênh mang, mênh mang... Bác Lệ Hằng muốn dịch thơ Nga sang thể lục bát, tôi xin nói ngay là tôi ủng hộ bác nhiệt tình, bác ạ. Bác cứ post vào đây để chia sẻ cùng mọi người nhằm hoàn thiện thêm những bản dịch của mình. Bác được vui vì được làm " cái việc kho khó", mà anh chị em cũng có dịp trao đổi cho vui. Chứ hy vọng thể thơ lục bát thành "quốc thơ" thì chả biết đến bao giờ đâu. Nghĩ lan man thêm chút về danh xưng, cứ cái đà này, Hội đông y VN có một ngày nổi hứng, bỗng dưng đề nghị một toa thuốc nào đó thành "quốc thuốc", rồi Cục trồng trọt bộ NNPTNT bỗng đề nghị khoai lang thành..."quốc củ" cũng chưa biết chừng. |
Chào bạn và qua khung trả lời này LH cũng muốn được trao đổi với tất cả các bạn của NNTT.
Chuyện công nhận quốc (hay nước) thơ LH cũng chỉ nhắc đến cho vui nên chẳng tranh cãi với bạn làm gì cho tốn thời gian. Tuy nhiên đã hứa là sẽ dịch lại thì LH phải làm và post bài làm lại lên đây (chỉ xin các bạn đối chiếu với lời Nga gốc để phê chỗ nào còn chưa đạt, đừng dựa vào lời hát Việt vì khi dịch lới này người ta phải PHỎNG (đến 2 lần ây) DỊCH để sao cho lời phù hợp với giai điệu, ai cũng có thể hát dễ dàng. Bản dịch lại như sau: CHIỀU MATX-CƠ-VA (bản mới) Không nghe tiếng động khẽ nào Vườn im lặng tận khi vào bình minh Biết không em thấm đậm tình Chiều ven Mat-cơ-va mình mến yêu Sông đầy ánh bạc trăng treo Như ngưng như chảy nhịp theo ca từ Nghe chăng khúc nhạc mơ hồ Những chiều tĩnh lặng ngoại ô êm đềm Em ơi, sao mắt ngó bên Đầu nghiêng cúi, vẻ như tìm chi ai? Nói hay không nói bao lời khó thay - tất cả nhịp đời tim anh, Ánh bình minh đã long lanh Hãy cùng trải rộng lòng mình đi em Đừng bao giờ nhé, lãng quên Mat-cơ-va lúc màn đêm chiều hè! Dán lại bản cũ để các bạn tiện đối chiếu: CHIỀU MATX-CƠ-VA (bản cũ) Không nghe tiếng sột soạt nào Vườn chết lặng đợi đón chào bình minh Bạn biết chăng, thấm đậm tình trong tôi chiều Mat… thanh bình mến yêu Suối tràn ánh bạc Nguyệt treo Như dừng, như chảy rủ theo trăng vàng Lặng rồi lại hát lẹ làng Khúc ca chiều tĩnh nhịp nhàng êm trôi Phải chăng muốn giấu nụ cười nhìn nghiêng, đầu cúi, em ơi nghĩ gì? Khó nói sao những thầm thì tim anh lạc kiếm đường đi hỡi người Kìa bình minh đã đến rồi… Hãy mở lòng đón ánh trời ban mai Xin đừng quên nhé em ơi Hoàng hôn Mat… để suốt đời mang theo! Còn về ĐVH và BT thì LH cũng có quen biết, tình cảm với hai vị ấy thế nào xin các bạn bỏ chút thời gian đọc truyện vui gắn dưới đây (LH viết đấy) thì cũng đoán được ra. NÂNG TẦM Cái trò làm thơ thế mà hay ra phết, các vị ạ! Trước kia nghe loáng thoáng tới chuyện ai đó trong số người mình quen thích làm thơ, là cả tôi lẫn "basa" đều bỏ ngoài tai, mặc nhiên nghĩ đấy là chuyện của mấy ông "háp". Thậm chí có lần giở cuốn gia phả (vẫn đặt trang trọng trên bàn thờ nhà ông anh cả tôi) thấy viết rằng cụ nội chúng tôi trước đây là nhà nho rất giỏi văn thơ, tôi phải gấp lại đặt vào chỗ cũ lập tức, vội vàng đến mức không kịp phủi bụi cho cuốn gia sử vì sợ "basa" ngó đến. Hắn mà đọc thấy thì rồi mỗi khi có chuyện không vừa lòng, sẽ mát mẻ rằng cả nhà chỉ có tôi được mang "gien trội"! Chính vì có basa nhà tôi cầm trịch như vậy nên chúng tôi sống yên ổn được đến hai mươi năm chẳng dính dáng gì tới các thứ thẩn thơ, thơ thẩn. Thật đội ơn Phật bà! Vậy mà sự đời bỗng bất ngờ đổi thay, đổi thay cũng lại chính từ basa nhà này, khiến tôi phải trở thành triết nhân... bất đắc dĩ khi cố suy ngẫm để lí giải: "Con giun khi đang mải kiếm ăn hoặc buộc phải bò qua chỗ đất khô nóng, tránh chậu nước xà phòng ai đó vừa đổ toẹt, thì nó duỗi thẳng ra mà bò trối chết, nhưng lúc no đủ dưới trăng thanh gió mát chúng cũng tung tăng uốn khúc kém gì lân với rồng... giấy đang múa trong ngày Trung Thu, có lẽ là thế!" Chả là hôm đó basa với dáng đi tung tẩy bước vào nhà (khiến thoạt tiên tôi nghĩ hắn lại bị tái phát chỗ viêm khớp gối!). Chưa kịp hỏi thì hắn dí tờ giấy vào mũi tôi: - Trưởng... trưởng... à, Sếp Thơ Việt Nam Cờ Lờ Bờ khen bài này lắm nhá! - Cái gì? Ai?... Cái gì cơ!? Thề có con chó đá cụt một tai rất thiêng ngoài cổng chứng giám! Tôi mà hiểu được một phần tư những gì basa vừa nói thì phái viên giả mạo của đức... đức Ma... Ham Mít gì đấy có bắt tôi giấu bom vào bụng đi nổ cảm tử ở giữa bãi rác, tôi cũng chẳng dám cãi lại. - Sao mặt nghệt ra thế? - Cái phì cười của basa làm tôi yên dạ, biết là mình không vướng "phốt" gì - Chả là em chưa kịp nói với anh - nàng hớn hở giải thích - Em tham gia cờ-lờ-bờ Thơ của các giáo chức nghỉ hưu từ tháng trước cơ. Đầu tiên là do nể cụ nguyên giám đốc Sở... - Cái gì? Thơ! Sao lại dính dáng đến thơ?! - Thì là thơ chứ còn cái gì. Bây giờ ai mà chẳng làm thơ, anh đến CLB mà xem, ối cụ ông cụ bà, móm hết răng mà vẫn làm thơ tình kia kìa. Quả thực là tôi không thể nào tiêu hóa nổi những chuyện basa vừa nói. Hắn cũng nhận thấy thế nên xà đến bá vai tôi cười như nắc nẻ khiến tôi phải vội vàng ngó quanh, xem có ai nhìn thấy cặp U60 tình củm với nhau hay không, dẫu biết rằng ở nhà chỉ có hai vợ chồng già. - Sao ngày xưa, ngày xưa... Chưa hỏi hết câu thì basa đã ngắt lời: - Ngày xưa khác, bây giờ khác. Bây giờ đến lúc mình cũng phải nâng tầm rồi. Tẩm thế không biết!! - ....... - Ngày xưa có ai làm thơ không nào, tôi hỏi ông thế? - Thấy họng tôi vẫn đang tắc, basa hạ cố giải thích - Xưa ai làm thơ thì nghèo kiết xác, con cái nhếch nhác, vợ gom nhặt rác, khách đến phải chạy đi mượn bát... Nhưng bây giờ, bây giờ...Thôi ông cứ đi với tôi tới CLB một hôm rồi sẽ thấy ngay. "Con mẹ này dở chứng thật rồi", tôi nghĩ bụng và chuẩn bị nổi cạu. Đàn ông bao giờ chả thế, dẫu luôn giữ chức tiểu đội phó như tôi, nhưng con giun xéo mãi cũng quằn! Thì ra hắn đi đến cái cờ-lờ-bờ-mù-mờ-thẫn-thờ gì đó được vài lần đã sắp sửa lên mặt, học cách nói ra vần ra điệu, về nhà định bắt nạt chồng... Đã thế, đã thế... - Bây giờ làm thơ toàn là những người giàu có thôi, ông hiểu chưa. Đại gia, có chức có quyền mà không biết làm thơ cũng vứt - hắn tiếp tục giải thích nhưng đúng là đổ thêm dầu vào lửa trong khi tôi đã có đầy đủ lí lẽ để tung "chưởng" ra. - Ra thế, Lượm ơi... Có nghĩa là bây giờ bà chê tôi không biết làm thơ, là đồ vứt đi chứ gì? Tôi nói cho bà biết nhá, không biết mèo nào vứt mỉu nào... - Thôi thôi, ai nói thế, chưa chi đã... - basa dàn hòa, lập tức áp dụng sách lược "lạt mềm buộc chặt" như mỗi khi sắp có chuyện cãi nhau - Đấy là mấy cụ cựu giáo chức tham luận ngoài luồng với nhau như thế, ai nói đụng gì tới ông... - Tham với chả lộn! Tôi còn lạ gì mấy lão ấy. Lúc còn đương chức đương quyền thì tham cả đến mấy con chó con nhà chị Dậu, không có vé nọ vé kia đố bà xin được cho cái Thi nhà mình vào trường điểm, chính bà phải lo méo mặt đi còn gì. Bây giờ phải nhường ghế cho người khác rồi thì lại lộn, có mà lộn hành ra tỏi... - Thôi, thôi, đã bảo thôi thôi rồi mà. Em bảo này... - basa nhũn như con chi chi - Anh mà làm thơ chắc chắn còn hay hơn mấy ông ấy nhiều. Ngày xưa em có xem cuốn nhật kí của anh, thấy có mấy bài thơ hay lắm, sau rồi vì bận làm ăn con cái nên mới không ngó ngàng gì nữa. Em nghĩ nhà này chỉ có anh là mang được gien của ông nội thôi. Giờ chúng mình làm một tập thơ rồi gửi in đi... Gien của ông nội! Thế mới biết một mụ đàn bà bằng ba con ma xó! Tôi lại cứ nghĩ hắn chẳng bao giờ sờ mó đến những thứ không phải nhiệm vụ của giống vịt nhà đẻ toàn ra vịt trời. Hắn vẫn đang say sưa với ý định in thơ thiếc gì đấy nên thấy tôi đã có phần hạ hỏa liền tiếp tục ỏn thót: - Anh làm đi, đảm bảo thơ của nhà mình hay hơn của nhà họ... - Nhà nào? Hay hơn thì làm sao, được cái gì mà làm?! - Lão gia ơi, ngồi đây nghe phu nhân của lão gia nói đã, làm sao cứ sủi lên như bong bóng nồi cám lợn thế. Nghe xong đi đã rồi hãy phát biểu không được à?... Đã thế thì tôi sẽ để im cho hắn nói. Đã có một vại sành kinh nghiệm từ ngày gánh vác chức phó trong nhà, rằng nhiều khi không cần phải giao ban làm gì, cứ im ỉm mà làm lại khiến cấp trưởng phải đặc biệt lưu ý, thậm chí phải thay đổi nghị quyết đã ban hành. "Luôn luôn lắng nghe, luôn luôn thấu hiểu" là một sách lược cực kì quan trọng, chẳng thế mà cái công ty Pờ-nhô-đen-sờn-đen-xì gì đấy lập thành biểu trương ở khắp nơi trên thế giới. Chỉ kiên nhẫn lắng nghe một lát là thấu hiểu ráo mọi chuyện, tất tần tật. Tất nhiên là phải sắp xếp thông tin theo tư duy của mình, nếu chỉ ghi âm theo trình tự các các, cạc cạc của họ nhà vịt thì có mà... khà khà! Nào là ở nước ta hiện giờ có cả triệu người làm thơ, nào bây giờ một chị Cầm...đồ, một anh Thi... Lúa cũng có thể in riêng cho mình một vài tập thơ, dễ dàng hơn in tiền âm phủ, khỏi nói việc muốn có một vài bài thơ trong một TUYỂN THI gồm hàng lô hàng lốc giả... tác, bập bập, phải gọi là "tác giả" cơ đấy. Chỉ cần bỏ ra vài ba trăm ngàn là có một bài của mình trong ấy ngay, sau đấy vào các ngày hội lễ còn nhận được thiếp in rất đẹp mời tác giả từ miệt vườn xa xôi tự bỏ tiền ra Miếu... Văn ở đất Thăng Long ngàn năm, nghe, đọc thơ và gấp thành diều giấy thả lên trời nữa cơ! Ai muốn gấp bao nhiêu diều cứ tùy ý nhá, trưng mấy bảng quảng cáo "thơ nhà" vẽ rồng vẽ... phượ cũng được, sau đấy được phép thu lại đưa lên máy bay mang về cho em út trong nhà từ Ba cho đến Bảy-Tám-Chín Lúa dán vào cột từ đường lưu giữ muôn đời. Làm thơ bây giờ sướng hết chỗ nói! Cũng thấy hay hay. Thì cũng phải nâng tầm tí chút chứ nhỉ?! Tôi nghĩ đến chuyện giở mẹo vặt bằng cách moi các bài thơ tình ngày xưa ở các quyển nhật kí (ba quyển tất cả, ma xó mới biết có một cuốn thôi, hai cuốn kia đã khôn hồn gửi ở nhà thằng bạn từ lâu!) ra sửa lại rồi đem thi thố. Đúng lúc ấy thì ông cậu của basa, một nhà thơ thực thụ tuy chỉ ở cấp tỉnh, tính rất hài hước, bước vào cười khà khà, thì ra ông đã đến đứng nghe ngoài cửa từ lâu mà cả tôi và basa bị dính... keo thơ nên không hay biết. - Hà hà! Chắc là tay Giáo Chủ đạo Thơ vừa đến thuyết pháp cho CLB các ngươi chứ gì? - Giáo Chủ?! - Hai vợ chồng tôi cùng ngơ ngác, chưa hiểu ông nói gì. - Hai ngươi thừa biết rằng bây giờ nhiều người mê mẩn với thơ như cô đồng mê cung văn, trọng TUYỂN THI như người Hồi giáo kính Kinh Co-ran, thăm Văn Miếu thì ngang bằng được hành hương về La-mếch! Vậy nên mới có kẻ đi khắp nơi truyền "ĐẠO THƠ" để được tôn xưng là "GIÁO CHỦ", hiểu chưa? - Nhưng... nhưng để làm gì hả cậu? - Basa nhà tôi chưa hiểu. - Sắp lên lão rồi mà còn ngốc! - Ông cậu vợ (chỉ hơn cháu ba tuổi) mắng thế - Tao đây này, thơ được bao nhiêu người biết đến mà muốn in một tập vẫn phải bỏ tiền túi ra, đứa chó nào ra hiệu sách mua thơ đâu! Nhưng tay "giáo chủ" của các ngươi năm nào cũng in hàng chục tuyển tập thơ dăm trăm bài, mỗi tập vài ngàn cuốn rồi bán hết veo với giá cắt cổ cho tín đồ được "giáo chủ" chọn thơ in. Thế thì để làm gì mà các ngươi còn phải hỏi à? - Mỗi một lần in như vậy "Giáo chủ" đút túi ba bốn trăm triệu đấy - Ông cậu vợ nói thêm. - Ra thế, Lượm ơi! - Đến lượt tôi gãi gáy trong khi basa mồm há ra như con cá bị vứt lên bãi cát khô. Nhưng có lẽ vẫn phải tìm cách nào để NÂNG TẦM tí chút chứ nhỉ? Ai bây giờ mà chẳng phải cố để được NÂNG TẦM!! LH (Xin các bạn cứ tiếp tục phê bản dịch mới thật lực vào nhá! |
Trích:
Lạ là các nhà hàn lâm trong 4rum này rất nhiệt tình, nghiêm túc "phê bình" bài thơ dịch của vị này (moa nói thơ dịch chứ không phải dịch thơ hí). Người nghiêm túc phê bình người hài hước hoặc ngược lại, kể cũng khó thuyết phục được người thứ ba. Nhưng lại được rất nhiều vì người "phê" thì hả dạ, người "bị phê" thì khoái chí vì tác phẩm của mình được nhiều người quan tâm, còn những người "thứ ba" khác (trong 4rum này) cũng mỉm cười vui lây vì đã hơi lâu lâu diển đàn chưa có đề tài nào "rôm xảy" cả. Tham gia vậy đã "phê" chưa bác Lệ Hằng? |
| Giờ Hà Nội. Hiện tại là 04:43. |
Powered by: vBulletin v3.8.5 & Copyright © 2026, Jelsoft Enterprises Ltd.
VBulletin ® is registered by www.nuocnga.net license.