@Phan Tiên sinh: Có phải bác thích cỏ may nên lấy nick là Phanhoamay ko ạ? Nếu đúng thì chắc bác chính là nhân vật Thịnh?
Các nhân vật trong tác phẩm của bác có những hành xử rất nhân văn. Hy vọng được đọc thêm nhiều truyện ngắn hay của bác!

Khổ á!

Lão Bẹp là bộ đội về hưu. Căn cứ cái áo lão mặc khi đứng bơm xe đầu ngõ thì có thể đoán là lão từng là sĩ quan. Cái áo cũ, cái mũ cũng cũ như chính lão. Ừ ai già mà chẳng cũ. Song cái cũ của lão lại cộng thêm cái gầy guộc, trông rất thảm hại. Khi lão đứng bơm xe, hai cái ống chân và cái ống bơm to bằng nhau, chỉ có điều là cái ống bơm thì thẳng còn hai ống chân lão thì cong, tôn vinh hai cái đầu gối có vẻ như to quá mức cần thiết.

Lão Bẹp ít nói, ít chuyện trò với ai. Mấy gã xe ôm vắng khách đứng túm tụm hút thuốc lá vặt tán chuyện lung tung, thường là những chuyện vớ vẩn trong làng ngoài ngõ vợ chồng nhà ai đánh nhau, con cái nhà ai nghiện hút, hoặc nhà nọ trông tưởng nghèo thế mà sắp xây nhà v.v. Lão Bẹp đứng nghe, thỉnh thoảng mới buột ra hai tiếng: "Khổ á!", chỉ "Khổ á" mà không nói gì hơn.

Ý lão muốn nói "khổ quá", nhưng phát âm qua cái miệng trơ lợi do đội ngũ răng đã sơ tán hết, từ "quá" nghe ra là "á".

Mỗi khi đi đâu mà xe non hơi lão Hâm cũng cố lết về ngõ nhà mình cho lão Bẹp bơm, để lão ấy kiếm tý. Dần dần lão Bẹp nhận ra cái thiện ý đó, bảo lão Hâm đừng cố đi xe non hơi mà hại xăm hại lốp. Biết thế lão Hâm không đợi lốp thật non mới bơm, vài tuần là bơm một lần. Từ đó hai lão thân nhau, thỉnh thoảng trò chuyện, tết sang nhà nhau chơi.

Bẵng một tuần không thấy cái dáng gầy gò bé nhỏ của lão Bẹp ở đầu ngõ, lão Hâm hỏi mấy gã xe ôm là ông Bẹp ốm đau hay có việc gì mà kô ra mặt đường, mới hay rằng lão ấy không ốm mà con gái lão ốm.

Lão Bẹp có duy nhất một cô con gái. Khi nó mới hai tuổi thì mẹ nó bỏ nhà đi, nghe đâu là theo một ông nào đó vào Sài gòn làm ăn sinh sống. Lão hy sinh đợt thăng hàm thăng bậc, nằng nặc xin chuyển về Hà nội làm lính để có điều kiện nuôi con.

Đứa bé lớn lên dưới đôi cánh của con gà trống gầy guộc tả tơi. Nó không xinh đẹp, cũng gầy gò như bố. Được cái nó ngoan, trượt đại học đi làm công nhân, có đồng nào mang về nộp hết cho bố. Gần ba mươi tuổi mà chưa chồng. Nhiều người bảo có khi nó sẽ ở vậy suốt đời nuôi ông bố ốm yếu.

Đẩy cửa bước vào căn phòng chật chội và tối tăm của lão Bẹp, lão Hâm thấy lão Bẹp đang ngồi im lặng, cặp mắt vô hồn, người gầy hơn mọi khi, giống như bộ xương bọc da biết cử động.

- Con Tẹo nhà tôi bị ung thư tử cung...

Con người ít nói chỉ nói ra có thế, mà giống như có quả đại bác bắn vào lão Hâm. Lão ngồi lặng, hồi lâu mới tìm lại được chính mình.

- Khám kỹ chưa, sinh thiết chưa, có kết luận chính thức chưa? Bỗng lão hỏi dồn dập.

Lão Bẹp lắc đầu:

- Làm hết mọi thứ rồi, có kết luận rồi ông ạ.

Tự nhiên lão Hâm buột miệng:

- Khổ quá!

Lão bẹp lườm lão Hâm, hình như lão Hâm dùng hai từ đó không đúng chỗ.

Lão Bẹp kể bệnh nhân ung thư bây giờ nhiều lắm, nằm la liệt cả ngoài hành lang bệnh viện chả khác gì Ga Hàng Cỏ mấy ngày giáp Tết.

- Thế có phải nộp tiêu cực phí không? Lão Hâm lại buột miệng.

- Làm sao thoát được, không có tiêu cực phí thì nó không tích cực khám.

Lão Hâm nhìn lên mái nhà lợp tôn đã thủng lỗ chỗ mấy nơi, tia nắng xuyên qua, rọi vào cốc nước chè nguội ngắt từ nãy lão không động môi.

Hình như Sandy gia nhập 3N muộn mất rùi. Hixhixhix. Nếu gia nhập sớm Sandy sẽ co truyện "lao ham" của bác PHM. Sandy cũng ko biết truyện có hay hay hông, nhưng S rất thích bìa của tập truyện.Tại bác admin ý:gem5:, lần trước Sandy đã gia nhập rùi nhưng bị mất password. Sandy khôi phục lại nick hoai mà bác hổng cấp lại. Bjo gia nhập lại hình như là muộn rùi:die_die:. Đúng à cơ hội chỉ đến 1 lần...

Gửi Sandy,
Tập truyện ngắn và tản văn "@lão hâm" in năm 2008. Nhiều truyện trong tập này tôi đã đưa lên diễn đàn nuocnga.net thời kỳ đầu, chắc bây giờ còn trong lưu trữ.
Những truyện tôi mới đưa lên đây là rút từ tập "Nhà số 10" sắp xuất bản và "Ngõ nhà lão Hâm" dự kiến xuất bản năm 2011.
Tôi vui lòng tặng bạn cuốn "@lão hâm", xin cho biết phải gửi về đâu?

Quỹ chị dâu


Cường là người hy sinh sớm nhất trong số con trai lớp C chúng tôi ra trận. Nó nhập ngũ năm 1963, năm 1969 gia đình nhận được giấy báo tử. Bốn mươi năm sau mấy đứa em mới tìm ra hài cốt ông anh sau nhiều chuyến lặn lội tìm kiếm khắp miền Tây Nam bộ.

Đưa được hài cốt Cường về chôn ở nghĩa trang Hà nội, nơi có hai người bạn cùng lớp đã nằm từ trước, gia đinh tổ chức làm cơm cúng, mời họ hàng và bạn bè đến chia vui - niềm vui từ nay linh hồn Cường sẽ an nghỉ nơi anh sinh ra và lớn lên, trong nhang khói và tình thương của họ hàng thân thuộc.

Trước đó mấy ngày em gái Cường đến tận nhà mời Bạch đến dự lễ cùng gia đình. Cường học với Bạch từ năm lớp năm, nó yêu Bạch bằng tình yêu học trò, mối tình đầu tiên, duy nhất, đơn phương và vô vọng. Tất cả chúng tôi đều biết, từng trêu ghẹo nó như học trò trêu nhau trong những trường hợp tương tự.

Bạch rất đẹp, bây giờ có cháu nội cháu ngoại rồi mà vẫn đẹp. Người đàn bà đoan trang có nước da trắng mịn màng, thân hình mảnh dẻ, cặp mắt hơi ngả ánh nâu bí ẩn từng làm xiêu lòng không ít thanh niên Hà nội.

Thắp hương xong, cả nhà mời Bạch ngồi vào mâm "cây cao bóng cả" cùng mấy người em của Cường. Đứa nào cũng gọi Bạch là "chị dâu", lúc đầu làm Bạch hơi khó nghĩ.

Trong tất cả những bức thư ít ỏi Cường gửi ra từ chiến trường cho Dũng em trai ngay sát mình - người thay anh chăm lo cho đàn em lít nhít sáu bảy đứa trong khi bố mẹ đã già yếu - ngoài việc căn dặn các em chăm ngoan, lo học hành phấn đấu, Cường đều nhắc đến Bạch, và trong mỗi lá thư viết trả lời anh trai, Dũng luôn kể tỉ mỉ về Bạch.

Riêng Bạch thì không hề biết Cường yêu Bạch đến mức nào. Số người khác giới phải lòng Bạch quá nhiều, làm sao quan tâm hết được.

Với Bạch, Cường là bạn, là hình ảnh của thời học sinh ngây thơ trong sáng. Khi ra trường, Bạch có công việc khá tốt, nàng và sau này là cả chồng nàng, thường xuyên lui tới nhà Cường, thăm nom giúp đỡ các em.

Bạch lặng ngưòi khi buổi tiệc tan, khách khứa ra về hết, mấy anh chị em nhà Cường mời Bạch nán lại uống nước để thưa chuyện.

- Cách đây hơn một năm, anh Cường báo mộng, chỉ đường cho bọn em đi đến chỗ anh nằm. Nhờ đó mà bọn em tìm thấy được anh. Khi đã về đến Hà nội, anh Cường lại báo mộng, anh rất vui và yêu cầu bọn em làm một việc.

Thưa chị dâu, xin phép chị cho chúng em được gọi chị như vậy, vì gọi chị như vậy là bọn em thể hiện sự quý trọng và yêu mến của chúng em giành cho chị, cũng là tâm nguyện của anh Cường. Anh Cường báo mộng nói bọn em bây giờ làm ăn đều khá, phải có trách nhiệm chăm sóc chị dâu lúc về già. Do hoàn cảnh không sống chung dưới một mái nhà với chị, bọn em đã thống nhất lập một quỹ gọi là "Quỹ chị dâu". Đây là sổ tiết kiệm, trước mắt có một trăm triệu đồng. Khi nào chị dâu đau yếu, cần tiền thuốc thang, bọn em sẽ rút ra lo ngay cho chị.

Dũng đứng lên, kính cẩn thắp hương vái lạy. Bạch đứng lên cùng chắp tay nhìn lên bàn thờ. Trong bức ảnh chụp năm mười tám tuổi, trẻ măng và hiền lành hình như Cường thoáng mỉm cười.

Dạ, Sandy cảm ơn bác Phan Hoa May rất nhiều ah. Sandy học văn nên rất thích đọc truyện ngắn. Nếu có thể bác PHM ký giùm Sandy một chữ ký thiệt to rùi bác gửi về địa chỉ: Đỗ Thị Thanh Khuyên, K34/14 Lê Hữu Trác, Q. Sơn Trà, TP Đà Nẵng (Nhờ Khuyên chuyển cho Phương AW).
Sandy chân thành cảm ơn Bác.
Chúc truyện ngắn của bác ngày càng thành công hơn nữa:emoticon-0155-flowe

Lá bồ đề đất Phật


Sếp đi công tác Ấn độ về.

Sếp đi đâu thì cũng là đi công tác, mọi chi phí cho chuyến đi được phòng Tài chính kế toán khéo léo phân bổ vào các khoản hành chính phí, quản lý phí, quảng cáo phí, hoặc quỹ nghiên cứu sản phẩm mới của Tổng Công ty. Ở ta, phần lương công khai của các sếp không đáng là bao nhiêu, dẫu đã hơn cả chục lần lương người lao động. Các sếp vẫn thường kêu ca là lương lãnh đạo quá thấp, họ giả vờ quên các khoản thu nhập không tên và các khoản chi khổng lồ cho các chuyến đi công tác giải quyết nhu cầu cá nhân của các vị ấy. Nếu tính cả việc vài năm thay xe hơi sang trọng một lần thì có ông phóng viên nọ tính ra rằng cứ vài năm sếp lại nướng vài trăm tấn thóc vào cái salon di động một lần.

Sếp đi nhiều nước lắm. Bây giờ sếp nghỉ hưu rồi, à, hạ cánh an toàn rồi, mới thấy là tất cả các chuyến công tác nước ngoài của sếp chả mang lại lợi ích gì cho Tổng Công ty. Đương nhiên là có mang lại lợi ích nào đó cho sếp và những người được sếp tặng quà sau mỗi chuyến đi.

Từ Ấn độ về, sếp mang quà biếu cấp trên, cấp trên của cấp trên, tặng cả cho các đối tác và cấp trên của các đối tác đó. Tặng gì thì chỉ người nhận biết. Anh em trong cơ quan thì chỉ được tặng mỗi người một cái lá bồ đề khô mà sếp khoe là mua ngay tại chính đất Phật. Và anh em cũng được sếp cho quà bằng câu chuyện sếp hành hương đến đất Phật như thế nào. Từ thành phố Hồ Chí Minh bay qua Malaysia, rồi từ đó đáp máy bay của hãng Malaysia Airlines qua New Delhi, rồi đáp tàu hỏa đến Lucknow thủ phủ bang Uttar Pradesh và đi tiếp ô tô đến kinh thành Xá Vệ (Sravasti)...

Thích thật. Anh em mang cái lá bồ đề được lấy từ chính quê hương Đức Phật đặt lên bàn thờ để tỏ lòng kính Phật và cũng là kính sếp luôn.

Được biết sếp có lá bồ đề mang từ Ấn độ về, nhiều người quen làm ở các bộ các ngành gọi điện xin: "Bà xã tôi mộ Phật lắm, bà ấy ước ao có được một cái lá bồ đề..."

Sếp không ngờ mình đã chọn được một thứ làm quà rất đắt hàng, song số lượng lá bồ đề có hạn, còn đâu nữa mà kính biếu.

Sếp tâm sự với Chánh Văn phòng. Nói là tâm sự chứ thực chất là giao nhiệm vụ. Chánh Văn phòng là nhân vật có khả năng giải quyết tất cả những việc từ A đến Z, ở bất kỳ lĩnh vực nào. Sửa phòng tắm nhà sếp ư? Có ngay. Con sếp cần cái bằng trung cấp chính trị ư? Có ngay...

Chuyện lá bồ đề Chánh văn phòng cũng... có ngay! Cần gì phải bay vòng vèo sang Malaixia, cần gì tốn cả chục ngàn đô la mới lấy được lá bồ đề!

Chú lái xe được phân công lên Phủ Tây Hồ, ở đó có cây bồ đề lấy giống từ bên Ấn độ. Hơn một trăm cái lá rụng được thu gom rồi giao cho phòng thí nghiệm của Công ty Hoành Tráng biến thành lá khô, ép thẳng, đóng vào khung kính trang trọng, đề giòng chữ "Lá bồ đề đất Phật".

Vẫn chú lái xe ấy mang hơn một trăm cái khung kính lá bồ đề đi tặng khắp lượt những người có tai và có mặt ở Hà nội và các tỉnh khác.

Hầu như ai cũng đặt cái khung kính lá bồ đề lên bàn thờ, tự hào là Phật đã hiện diện trong nhà mình, tự hào là mình rất gần với Phật.

Nhà tôi cũng có cái lá bồ đề!

Cô hàng xóm

Lão Hâm có một cô hàng xóm. Lão khoái cô này bởi thân hình đẫy đà, mơn mởn, dáng đi uyển chuyển, nhẹ nhàng, êm ái. Phải nói là cô ta khá đẹp và hấp dẫn.

Những ngày nắng ráo, cô ả hay ra ban công nhà mình, biếng nhác nằm trên chiếc ghế bố phơi nắng, lim dim đôi mắt vốn tròn xoe để che bớt những tia sáng phát ra. Nhìn mặt ả lúc đó dễ thương chi lạ. Ả nằm ườn trên ghế bố mà không thèm để ý đến lão Hâm nhà đối diện, có lẽ ả nghĩ lão già này không thể chạy sang làm gì đó phiền đến ả. Đúng là kiêu kỳ! Làm như chúa lắm đấy!

Chưa đâu! Nhiều hôm ả nghịch, trèo lên cây khế nhà lão Hâm, ung dung ngồi trên đó, nhìn chõ vào cửa sổ nhà lão. Lão nhìn lên, ả khinh khỉnh, không những không sợ mà còn làm ra vẻ chả coi lão là cái thá gì.

Có lần lão Hâm đứng trước cổng nói chuyện với hàng xóm, ả còn lặng lẽ tiến đến từ phía sau, dùng chân cà cà, khều khều vào chân lão. Lão cứ để yên xem sao. Nhưng rồi ả bỏ đi, tỏ vẻ như chưa hề có cái cà chân vừa rồi.

Từ đó lão Hâm hay để ý đến cô hàng xóm. Để ý thôi, không phải tình ý gì. Nhưng mụ vợ lão thì cực kỳ ghét ả, bà ấy luôn miệng nhắc không bao giờ được cho ả vào nhà, ả mà vào nhà là sinh chuyện!

Trời, làm như hễ ai vào nhà mình đều là sinh chuyện cả hay sao?

Tuy vậy, lão biết đức tính tốt nhất của thằng đàn ông là nghe lời vợ. Vợ bảo gì không cần dạ cũng được, nhưng phải nghe, phải tuân theo. Tất cả những cặp vợ chồng không hạnh phúc đều là do tên chồng không biết nghe lời vợ. Chân lý tuyệt đối đấy!

Một lần nọ ả lén vào nhà lão, nhân lúc lão lơ đễnh không đóng kín cửa. Ả nhìn lão, lão nhìn ả một lúc. Cuối cùng lão hạ quyết tâm:

- Ra ngay!

Ả lườm lão một cái rõ dài, quay ngoắt ra, vẫn ung dung đánh võng đôi mông, tỏ vẻ coi thường lão ra mặt.

Lần đó, tự dưng cô hàng xóm biến mất khoảng một tuần. Lão Hâm nhìn qua cửa sổ, cũng tự nhiên cảm thấy nhớ. Cái gì thành thói quen rồi bỗng nhiên không có nữa thường làm ta nhớ. Nhớ bâng quơ, nhớ không ra món ra mớ.

Rồi cô hàng xóm quay về, mệt mỏi, xơ xác, gầy tọp. Lại lười biếng sưởi nắng trên ghế bố mỗi sáng, như khiêu khích, nhưng mắt không thèm hướng về phía lão Hâm, coi như lão không tồn tại.

Chỉ một tháng sau đó, lão phát hiện bụng cô nàng to đùng. Ôi, cô nàng... có chửa.

Đến đây thì bạn đọc có thể đoán ra cô hàng xóm của lão Hâm là ai chưa?

Cô ả đẻ được sáu con. Thỉnh thoảng lão Hâm mang sang nhà láng giềng biếu cái đầu cá hoặc mớ thức ăn thừa để bồi dưỡng cho cô hàng xóm, kẻ bây giờ đã trở thành bà hàng xóm mất rồi. Bà ấy bây giờ cáu kỉnh, khó tính, vú vê dài thuỗn, chăm chăm lo giữ mấy đứa con, không còn cái vẻ điệu đàng kiêu sa thuở nào.

Lão Hâm cứ vẩn vơ suy nghĩ đời người thì cũng thế thôi?

Xin thay đổi không khí một chút.

Washington DC và Great Falls (Virginia)

Nếu New York là trung tâm kinh tế thì Washington là Thủ đô Hành chính của nước Mỹ.

Washington, D.C. là thành phố thủ đô của Hoa Kỳ, được thành lập vào ngày 16 tháng 7 năm 1790. Mang tên chính thức District of Columbia (viết tắt D.C.), có nghĩa Đặc khu Columbia, thành phố này còn thường được gọi là Washington, the District, hoặc đơn giản hơn D.C. Trong tiếng Việt, District of Columbia cũng được dịch là Quận Columbia nhưng dễ nhầm lẫn vì có đến 8 quận tại Hoa Kỳ mang tên Columbia, đặt biệt nhất là quận Columbia, Washington, một quận nằm trong tiểu bang Washington. Về địa vị chính trị thì Washington, D.C. được xem là tương đương với các tiểu bang của Hoa Kỳ.[3] Thành phố Washington ban đầu là một đô thị tự quản riêng biệt bên trong Lãnh thổ Columbia cho đến khi một đạo luật của Quốc hội Hoa Kỳ năm 1871 có hiệu lực kết hợp thành phố và lãnh thổ này thành một thực thể duy nhất được gọi là Đặc khu Columbia. Đó là lý do tại sao thành phố này trong khi có tên gọi chính thức là Đặc khu Columbia lại được biết với tên gọi là Washington, D.C., có nghĩa là thành phố Washington, Đặc khu Columbia. Thành phố nằm bên bờ bắc sông Potomac và có ranh giới với tiểu bang Virginia ở phía tây nam và tiểu bang Maryland ở các phía còn lại. Tuy đặc khu này có dân số 591.833 người nhưng do nhiều người di chuyển ra vào từ các vùng ngoại ô lân cận nên dân số thực tế lên đến trên 1 triệu người trong suốt tuần làm việc. Vùng đô thị Washington, bao gồm cả thành phố, có dân số 5,3 triệu người là vùng đô thị lớn thứ 8 tại Hoa Kỳ. Điều một trong Hiến pháp Hoa Kỳ có nói đến việc lập ra một đặc khu liên bang, không phụ thuộc vào bất cứ tiểu bang nào, để phục vụ như thủ đô vĩnh viễn của quốc gia. Các trung tâm của ba ngành trong chính phủ liên bang Hoa Kỳ cùng nhiều đài tưởng niệm và bảo tàng quốc gia đều nằm trong đặc khu. Washington, D.C. là nơi tiếp nhận 173 đại sứ quán ngoại quốc cũng như các tổng hành dinh của Ngân hàng Thế giới, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), Tổ chức các quốc gia châu Mỹ (OAS), Ngân hàng Phát triển Liên Mỹ, và Tổ chức Y tế Liên Mỹ (PAHO). Ngoài ra còn có tổng hành dinh của các cơ quan khác như các liên đoàn lao động, các nhóm vận động hành lang, và các hội đoàn nghiệp vụ cũng đặt tại nơi đây. Quốc hội Hoa Kỳ có quyền hành tối cao đối với Washington, D.C. vì vậy cư dân của thành phố có ít quyền tự trị hơn cư dân của các tiểu bang Hoa Kỳ. Đặc khu có một đại biểu quốc hội chung nhưng không có quyền biểu quyết và cũng không có thượng nghị sĩ nào. Cư dân Đặc khu Columbia trước đây không thể tham gia bầu Tổng thống Hoa Kỳ cho đến khi Tu chính án 23 Hiến pháp Hoa Kỳ được thông qua năm 1961. Nếu Washington, D.C. là một tiểu bang thì nó sẽ đứng cuối cùng tính theo diện tích, hạng hai từ cuối nếu tính theo dân số, đứng đầu tính theo mật độ dân số, đứng thứ 35 tính theo tổng sản phẩm nội địa tiểu bang, và đứng hạng nhất về phần trăm dân số người Mỹ gốc châu Phi, khiến cho Washington, D.C. trở thành một tiểu bang có đa số dân thiểu số.

Thành phố Washington có một kiến trúc rất đa dạng. Sáu trong số mười tòa nhà xếp hạng đầu trong danh sách kiến trúc yêu thích nhất năm 2007 của Viện Kiến trúc sư Mỹ nằm trong Đặc khu Columbia,[61] trong đó có: Tòa Bạch Ốc; Thánh đường Quốc gia Washington; Nhà tưởng niệm Thomas Jefferson; Tòa Quốc hội Hoa Kỳ; Nhà tưởng niệm Lincoln; và Đài tưởng niệm Cựu chiến binh tại Việt Nam. Các hình thái kiến trúc tân cổ điển, george, gothic, và hiện đại, tất cả được phản ánh trong sáu công trình kiến trúc đó và trong nhiều công trình kiến trúc nổi bật khác tại Washington. Những hình thái kiến trúc ngoại lệ nổi bật gồm có các tòa nhà được xây theo kiểu Đệ nhị đế chế Pháp như Tòa Cựu văn phòng Hành chánh (Old Executive Office Building) và Thư viện Quốc hội Hoa Kỳ.

http://img.photobucket.com/albums/v5...9/IMG_0002.jpg
Tháp Bút chì - Đài tưởng niệm Tổng thống Washington

http://img.photobucket.com/albums/v5...9/IMG_0008.jpg

http://img.photobucket.com/albums/v5...9/IMG_0017.jpg

http://img.photobucket.com/albums/v5...9/IMG_0036.jpg
Bữa trưa đạm bạc chỉ có xôi giò, nước cam và táo

http://img.photobucket.com/albums/v5...9/IMG_0044.jpg
Hiên ngang ngẩng đầu trước tòa nhà Quốc hội Mỹ

http://img.photobucket.com/albums/v5...9/IMG_0047.jpg
Trước cổng Vườn Tượng

http://img.photobucket.com/albums/v5...9/IMG_0057.jpg

http://img.photobucket.com/albums/v5...9/IMG_0070.jpg
Đứng trước thượng nguồn sông Potomac - (Sông Potomac ngày đêm vẫn in bóng anh đẹp thay, tay gẩy đàn miệng hát vang...)

http://img.photobucket.com/albums/v5...9/IMG_0075.jpg
Toàn cảnh thác nước Great Falls

Kính gửi bác Phan!
Lâu lắm rồi em đã sống nhẹ tênh đường trần, trút bỏ tham sân sy. Thế mà mấy hôm nay em lại thấy giận bác vì em lại bị bác làm cho "sy". Từ lâu rồi em luôn bỏ qua topic "Thơ tình Phan Hoa May", và "Lão Hâm" lòng nhủ lòng "Chớ dại dột ngó vào, nhỡ mà thích thì coi như tan hết công phu tu luyện mười hai thành công lực". Thế mà rồi hôm nọ ngồi lọ mọ đọc hết mấy trang thơ truyện của bác ngẩng đầu đã thấy bình minh lấp ló sau song cửa, muốn nhấn nút thanks mà chẳng nhớ mật khẩu là gì nữa.
Hôm nay em trở về cố hương mới thư nhàn 1 chút để viết lời cảm ơn cho những truyện ngắn nhẹ nhàng, súc tích và đầy tính nhân văn của bác. Em thì rất sợ những gì năng nề, cay đắng bởi cuộc đời em vốn thừa thãi những thứ đó rồi.
Em chỉ biết nói vậy thôi vì trình độ em ngắn, sống bằng trực giác chứ không biết phân tích hay giãi bày cảm xúc 1 cách văn chương cụ thể. Đại loại yêu thì em bảo rằng yêu, dù ai cầm dao dọa giết, quyêt không nói ghet thành yêu.
Cảm ơn bác và chúc bác moi điều tốt đẹp.

Bác AT có nhớ câu lục bát mà các cụ nhà ta đã đúc kết không?

Đàn bầu ai gẩy nấy nghe
Làm thân con gái chớ nghe đàn bầu!

Bác nói không thạo văn chương, nhưng em thấy bác sử dụng phương pháp "đòn bẩy" thật tuyệt vời!

Gửi bạn Anh Thư,

Tôi tham gia diễn đàn 3N từ ngày 16/8/2005, bằng một bản dịch bài thơ "Я люблю" (C. Фогельсон). Từ đó đến nay đã gần 5 năm.
Biết bao nhiêu nước đã chảy dưới cầu, bao nhiêu người đã đến và đi khỏi Diễn đàn Nước Nga. Biết làm sao được, trong cuộc đời "được" và "mất" luôn song hành?
Ở đây tôi có những người bạn. Điều đó là quan trọng nhất. Bởi vậy khi nào quá bận công việc thì tôi ít đưa bài lên diễn đàn, khi nào có thời gian thì lại đưa nhiều hơn.
Kể cả một vài lúc bị ai đó làm tôi buồn, tôi vẫn chưa bao giờ nghĩ mình có thể xa rời chốn này.

Công việc hàng ngày của tôi bây giờ là viết. Viết ra những gì mình từng trải nghiệm, từng trằn trọc yêu thương và căm giận, mà nếu như không viết ra thì tôi sẽ có lỗi với chính mình.
Tôi làm thơ và viết văn, tuỳ theo tâm cảm từng lúc.
Vì sợ làm loãng diễn đàn, tôi chỉ dám đưa một số ít truyện và thơ của tôi lên đây.
Một số nhà văn nhà thơ quen biết (Nguyễn Trọng Tạo, Nguyễn Quang Lập...) chân thành khuyên tôi không nên tiếp tục làm thơ vì họ cho rằng tôi có làm thơ mãi thì cũng không thể nằm trong top 100 những người làm thơ hay hiện nay. Họ nhận xét ngành học của tôi tạo cho tôi thói quen tư duy theo lối khoa học kỹ thuật, rất khó có được sự "phi logic" bay bổng và huyền ảo cho thơ.
Tôi nghĩ là họ nói đúng. Vậy mà đôi lúc tôi không thể không viết ra những cảm xúc của mình dưới dạng những câu thơ.
Vả lại, tôi đâu có mong góp mặt vào danh sách những người làm thơ hay của Việt nam?
Tôi đã xuất bản hai tập thơ, và rất có thể sẽ sớm cho ra đời tập thứ ba. Truyện thì đã có "@lão hâm" và hiện đang tìm cách xuất bản tập thứ hai: "Nhà số 10", đồng thời đang hoàn thành tập thứ ba.

Không gì hạnh phúc bằng có người đọc mình và viết:
"...hôm nọ ngồi lọ mọ đọc hết mấy trang thơ truyện của bác ngẩng đầu đã thấy bình minh lấp ló sau song cửa"
Đó là phần thưởng to lớn, là lời động viên từ tấm lòng bạn bè. Xin cảm ơn Anh Thư.
Tôi xin phép được xếp bạn vào số bạn bè đông đảo của tôi trên 3N mà như tôi đã nói, không gì có thể làm tôi xa rời họ.
Chúc Anh Thư tiếp tục trút bỏ tham sân sy. Ai cũng cần phải như thế?
Song nếu có lỡ "sy" một cái gì đó thuộc lĩnh vực tâm hồn thì cũng là điều đáng để sy.
:emoticon-0155-flowe

Người mê nước giải

Mỗi người thường có một thú đam mê nào đó, tiếng Anh gọi là hobby. Ông Viện trưởng một viện nghiên cứu sống trong ngõ nhỏ, có cái nhà nho nhỏ và miếng vườn cũng nho nhỏ. Ông này trồng một ít chậu hoa, một ít cây cảnh và mươi giò phong lan. Vì mê trồng cây nên ông rất mê nước giải.

Ông mê nước giải kiểu khác, không giống như mấy chục năm trước ở Việt nam rộ lên phong trào uống nước giải chữa bách bệnh. Cán bộ cao cấp trung cấp rủ nhau uống. Nhà thơ nhà văn thi nhau uống. Các bậc trí thức tranh nhau uống (quần chúng nhân dân hình như không uống). Cái đó được gọi là niệu liệu pháp, nói nôm na là uống hết tất cả số nước do cơ thể bạn thải ra qua đường tiết niệu, nếu uống thêm được của người khác nữa thì càng tốt.

Nhiều ông tích cực uống. Ông này khoe là niệu liệu pháp chữa ông khỏi bệnh dạ dày, ông kia khoe là hết hẳn thấp khớp, ông nọ quảng cáo là "ông uống bà khen hay!".

Lão Hâm từng chứng kiến cảnh một ông nọ sáng sớm xách cái vỏ chai sang nhà hàng xóm chầu chực thằng bé năm tuổi ngủ dậy để xin "liều thuốc quý". Một lần thằng bé mếu máo: "Bác ơi, tối qua cháu trót tè dầm mất rồi" làm cho ông ta thất vọng tràn trề.

Mấy vị cán bộ đạp xe đi làm, ngoài cái cặp lồng cơm còn có một hai cái chai "niệu liệu", suốt tám giờ vàng ngọc cố gắng không để rớt một giọt thuốc quý ra ngoài.

Có phải người Việt chúng ta thích du nhập và bắt chước tất tần tật những gì gọi là của nước ngoài, không hề gạn đục khơi trong?

Ông Viện trưởng này thuộc thế hệ mới, ông mê nước giải kiểu khác. Theo một tài liệu mà ông được đọc, nước giải là loại phân bón tốt nhất, nó có đầy đủ các chất đạm, lân, kali và các vi lượng rất cần thiết cho cây trồng, đương nhiên là phải để nước giải qua mười ngày cho nó hoai đi, pha loãng rồi mới tưới cho cây.

Nhờ được tưới nước giải cây nào ở nhà ông cũng xanh mướt, nhiều hoa. Mấy giò phong lan lá mập, rễ bụ bẫm, đến mùa ra hoa đẹp hơn cả ảnh chụp trên họa báo.

Chắc bạn đọc đã đoán ra là ông này mỗi ngày đi làm thường mang theo mấy cái vỏ chai La Vie bỏ trong một cái túi xách rất trang nhã. Có lần cậu lái xe đem xe đi rửa, bỏ quên cái túi rất đẹp đó ở chỗ rửa xe, ông Viện trưởng cáu lắm, bắt cậu ấy quay lại tìm cho bằng được.

Hôm qua là sinh nhật lần thứ năm mươi lăm của ông Viện trưởng. Các "viện sỹ" ào ào kéo đến, xe máy phải để tràn ra ngõ. Từ nhà ông Viện trưởng vọng ra tiếng cười nói rôm rả hoan hỉ.

Thường vào dịp ngày Nhà giáo Việt nam, các cô giáo hay mang hoa (sau khi đã kiểm tra xem có phong bì cài bí mật trong lẵng hoa hay không) sang biếu lại hàng xóm, cũng là một cách chia sẻ niềm vui.

Đến tối thì ông Viện trưởng sang nhà lão Hâm chơi, hai tay xách hai can nhựa loại hai mươi lít:

- Hôm nay sinh nhật tôi, anh em trong cơ quan đến tặng quà nhiều quá, xin biếu lại bác một ít để dùng dần.

Đó là hai can nước giải.

Lão Hâm tính nhẩm: ông Viện trưởng năm nay năm mươi lăm tuổi, vị chi sẽ còn năm lần được tặng quà và lão Hâm cũng sẽ năm lần nữa được chia phần.

Khoá học yêu


Thời gian gần đây vấn đề "yêu" trở nên rất nổi cộm.

Người ta yêu nhau, bỏ nhau nhiều hơn trước, điều đó chưa sao. Yêu được thì thôi yêu cũng được chứ bắt bò gì nhau? Hợp đồng kinh tế còn bị khối công ty không thực hiện, kể gì cái "hợp đồng yêu" không hề có công chứng?

Bây giờ người ta yêu dễ như thò tay vào túi và thôi yêu cũng dễ như rút tay từ trong túi ra. Song điều đáng nói là họ rút tay từ trong túi ra cùng với con dao thái phở nữa mới kinh!

Người ta giết nhau vì hết yêu, hoặc giết người mình đang yêu chỉ vì cần tiền.

Người lớn đòi yêu trẻ con, thầy giáo đòi yêu học trò.

Một số vị quan chức yêu tùm lum, rồi bị tố cáo tùm lum. Vân vân và vân vân.

Những hiện tượng trên làm bức xúc dư luận xã hội, làm đau đầu các nhà quản lý và làm đau tim các nhà giáo dục.

Tỏ ra nhanh nhậy với tình hình, Trung tâm đào tạo bất thường tổ chức ngay một khóa đào tạo yêu. Dự kiến chiêu sinh một trăm người mà chưa hết hạn nộp đơn đã nhận được hơn ba ngàn bộ hồ sơ, trong đó người trẻ nhất là 13 tuổi, người già nhất là 73 tuổi. Giám đốc trung tâm quyết định trước mắt mở một khoá thí điểm kéo dài một tháng, sau sẽ mở thêm nhiều khoá nữa để đáp ứng mong mỏi của mọi người, nói văn vẻ là đáp ứng nhu cầu xã hội.

Và giám đốc cũng quyết định khoá đầu tiên sẽ chỉ tuyển các học viên trên năm mươi tuổi. Số trẻ hơn vẫn còn khối thời gian để học yêu.

Ngày khai trường hồi hộp và rộn ràng như thủơ học trò. Mình sẽ làm bạn với ai, cô giáo thầy giáo sẽ như thế nào? Hàng trăm câu hỏi cứ xoắn lấy đầu óc một trăm học viên tuổi ngoại ngũ tuần.

*

* *

Theo chương trình, bài học đầu tiên là "Kỷ luật". Kỷ luật là một tính chất của đạo đức, nó là cơ sở cho mọi hành vi đúng đắn của con người.

Một trăm học viên được coi như là một đại đội gồm 3 trung đội, mỗi trung đội 32 người, trong đó có một trung đội trưởng và trung đội phó là ba mươi hai người, chia làm 3 tiểu đội mỗi tiểu đội 10 người. Ba trung đội là 96 người. Bốn người khác là Đại đội trưởng, hai đại đội phó và một uỷ viên học tập.

Đại đội trưởng là một bác trung tá công binh đã nghỉ hưu. Các đại đội phó là một bà nguyên là đại uý quân y, một ông nhà thơ thất tình và một ông vụ trưởng đương nhiệm. Uỷ viên học tập là một nhà tâm lý học chưa chồng.

Hai ngày liền đại đội tập xếp hàng, quay trái quay phải, đi đứng chào hỏi theo quân kỷ. Tất cả mọi hoạt động của học viên phải được tuân thủ theo lịch sinh hoạt chặt chẽ như trong quân đội. Kẻng 1: Dậy! Kẻng 2: Ra sân tập thể dục! Kẻng 3: Ăn sáng! Kẻng 4: Bắt đầu giờ học... Cứ thế trong suốt 24 giờ mỗi ngày.

Bài học thứ hai là "Tăng cường thể lực". Yêu mà không có thể lực thì làm sao yêu nổi?

Bài tập rất đơn giản: cả đại đội đứng dưới cờ, đồng thanh hô to hết cỡ theo nhịp 2/4 (một phách mạnh kèm một phách nhẹ) mỗi một từ là "Yêu". Bạn hãy hình dung một trăm bộ thanh quản với các cao độ và âm sắc khác nhau cùng phát ra: YÊU, yêu, YÊU, yêu, YÊU, yêu, YÊU, yêu... Thật vô tiền khoáng hậu?

Mới sau tiết học thứ nhất đã có hai học viên ngất xỉu, một bà có tiền sử cao huyết áp và một ông thương binh hạng nhẹ.

Tuy vậy, môn học vẫn kết thúc tốt đẹp. Bây giờ cả một trăm học viên có thể nói từ "yêu" bằng cách dồn khí về huyệt Đan điền rồi phát ra với 10 thành công lực. Ai được nghe họ nói "yêu" mà không quy hàng mới là chuyện lạ!

Bài thứ ba là "Biết trân trọng người mình yêu". Yêu người ta mà không trân trọng người ta thì sao gọi là yêu?

Học viên được chia thành 50 cặp yêu nhau. Hai "người yêu" phải đối xử với nhau tôn kính như trò với thầy, như nhân viên với sếp, như người đi đường với luật giao thông. Cao nhất là như con chiên kính Chúa!

Bài tập này rèn luyện cho con người biết nhạy cảm đoán nhận bất kỳ một ý thích, một nguyện vọng nào của người yêu vì đó là điều kiện tiên quyết cho sự trân trọng. Và luôn không được làm phật lòng người mình yêu.

Bài thứ tư là "Tăng khả năng chịu đựng". Yêu là phải biết chịu đựng. Không hẳn là phải chịu đựng cái ông/bà người yêu khó tính hay đỏng đảnh. Cái chính là chịu đựng ngay chính cái tình yêu của mình. Yêu quá, con tim có thể vỡ bục ra chứ dỡn à? Ngoài ra phải biết chịu đựng khi một ngày xấu trời nào đó người yêu buông ra mấy lời tàn nhẫn: "Em/anh không còn yêu anh/em nữa!". Lúc đó nếu không biết chịu đựng, bạn có thể có những hành vi thiếu kiềm chế, có khả năng làm phương hại cho chính mình hoặc cho xã hội.

Bài học khá đơn giản. Một trăm người xếp thành vòng tròn nối đuôi nhau. Người đàn ông ngồi sau nói với người đàn bà ngồi trước: "Anh yêu em". Người đàn bà lại nói với người ngồi trước mình: "Em yêu anh". Cứ thế cho hết vòng tròn.

Khi cả vòng tròn đã tràn ngập tình yêu thì mỗi học viên được phát một que hương đang cháy. Học viên có nhiệm vụ dí que hương đang cháy kia vào lưng người ngồi trước mặt, miệng lầu bầu: "Anh/em hết yêu em/anh rồi!"

Yêu cầu là dí que hương sao cho người ngồi trước mặt mình không bị bỏng nhưng phải cảm giác được đầy đủ sự đau đớn, bỏng rát khi bị người yêu đá.

Tưởng như là trò đùa, thế mà có tới 8 học viên bị tá hoả tam tinh, phải đưa ngay vào phòng hồi sức cấp cứu!

Bài học thứ năm là "Lòng chung thuỷ". Khỏi phải chứng minh nhiều về mức độ cần thiết của bài học này.

Trong số 50 cặp yêu nhau, khi thực hành bài tập, chỉ chọn ra 20 cặp, số còn lại làm nhiệm vụ tán tỉnh người khác giới trong số 20 cặp đang ngồi thủ thỉ tâm tình.

Sau đó họ sẽ đổi vai cho nhau, làm sao để cả 50 đôi đều bị người ngoài quấy phá.

Các học viên tha hồ sáng tạo trong khâu đi cưa người yêu của người khác. Còn các cặp đang yêu nhau thì phải tìm mọi cách "bảo vệ tình yêu của mình"

Do 20 đôi chỉ là ghép cơ học, nên có nhiều đôi trong đó người nữ thấy ông người ngoài đẹp trai hơn, thông minh hơn ông "người yêu" của mình.

Tất nhiên là cuộc tán tỉnh không mang lại kết quả gì vì chả ai công khai nhận là đã bị tán đổ. Tác dụng của bài học là ở chỗ tập cho con người làm quen và thích ứng với các tác động bên ngoài.

Bài học thứ sáu là "Cãi nhau". Cãi nhau là một nghệ thuật.

Có đôi nào yêu nhau, có cặp vợ chồng nào mà không một lần cãi nhau? Vậy cãi nhau cũng là một phần của tình cảm giữa hai người.

50 đôi đã được chia ở trên lần lượt cãi nhau trước mặt các học viên khác. Các thủ thuật, các ngón đòn, các biểu cảm cãi nhau và kho ngôn ngữ phong phú dùng để cãi nhau được 100 học viên mang ra thi thố.

Tuyệt vời biết bao khi bạn nhận thức ra rằng không chỉ có bạn và người yêu của bạn cãi nhau? Đó là liều thuốc an thần tuyệt vời?

*

* *

Khoá học gồm 15 bài. Tôi chỉ mới kể ra có 6 bài. Thế mà đã thấy khoá học rất hấp dẫn.

Khoá học vừa kết thúc hôm qua. Từ nay một trăm học viên đã sẵn sàng đối đầu với tình yêu, họ sẽ chiến đấu đến hơi thở cuối cùng để yêu, được yêu hoặc ngạo nghễ ngẩng cao đầu khi hết được yêu.

Trung tâm đào tạo bất thường tiếp tục mở thêm nhiều khoá nữa. Xin mời các bạn nộp đơn tham gia!
(25/5/2010)

Truyện này tôi viết 26-8-2006 trong Tiêu đề: "Gà băng qua đường..."
Qua bài này, tôi muốn các thành viên mới tham gia hình dung được "ngày xưa" 3N đã từng vui như thế nào.


Gà sang đường

Chuyện này kể về một con gà mái tơ đi sang đường. Tuổi tơ là tuổi chưa nhảy ổ, chứ lọai nhảy ổ mấy lần rồi thì còn gì mà nói? (Ý của USY ). Đang tơ nên nó hay tơ tưởng, thỉnh thỏang nó còn làm thơ, những bài thơ nó làm ra, tự nó thấy rất hay, nhiều lúc vừa bới giun nó vừa ngâm nga:

Sao anh không về thăm thôn cũ
Nhìn đám gà tơ, đám lá tơ
Vườn ai rộng quá tha hồ bới
Em nhớ anh nhiều, em làm thơ

Bài thơ hay như thơ Hàn thi sỹ, đúng không các bạn? Thỉnh thoảng nó post vài bài thơ kiểu đó lên diễn đàn nuocnga.net, ông Phương Tổng quản PM cho nó, động viên nó tiếp tục làm thơ tình theo hướng hiện thực xã hội chủ nghĩa. Nó đang đi theo hướng đó, nó nghĩ tương lai sẽ rất tươi sáng, tương lai của một nhà thơ nữ tài năng.

Nói về thơ thì tưong lai của nó khá rõ ràng, nhưng còn tương lai nói chung thì nó thấy còn mờ mịt lắm. Ở tuổi tơ người ta hay bối rối trước cái tương lai bất điịnh, con gà của chúng ta cũng không phải là ngoại lệ.

Gà mẹ bảo nó cố thi vào đại học. Chỗ này phải nói thêm là loài gà chỉ biết mẹ mình là ai, còn bố thì là một kẻ nào nó trong số gà trống trong đàn hoặc ngoài đàn, cái gã đã nhảy đánh vèo một phát lên lưng gà mái mẹ, xong rồi vỗ cánh kêu o o khoái chí, chả thèm biết hậu duệ của mình là những ai. Như thế cũng tiện các bạn nhỉ?

Mẹ khuyên thế nhưng nó sợ vào đại học lắm. Nghe đồn là các thấy trước khi chấm điểm chính thức cho sinh viên gái thường hay đòi chấm một nhát như kiểu gà trống chấm gà mái. Eo ôi, thế thì nó chả đi đại học làm gì, ở nhà cũng ối người chấm.

Băn khoăn về tương lai, nó tìm đến nhà ông đồ Nguyên Anh, người nổi tiếng xem bói rất giỏi, ông này uyên bác, đông tây kim cổ cái gì cũng tỏ tường, ông xem tử vi, xem chỉ tay đều rất hay. Thường thì ông không xem quá khứ (quá khứ thì ai cũng biết rồi, xem làm gì?), chỉ xem tương lai và ai cũng khen là ông nói rất đúng.

Ông Nguyên Anh lấy lá số tử vi cho nó và để yên tâm hơn, ông xem cả chỉ tay, nhưng vì con gà mái tơ làm gì có bàn tay nên ông Nguyên Anh quyết định xem... nách của nó, bảo xem thế cũng được. Ông phán:

- Tương lai của cô tốt lắm, trừ đường chồng con.

Gà mái tơ bối rối, chuyện chồng con là quan trọng nhất của một đời con gái, làm sao không lo một khi thầy đã phán như vậy?

- Số cô sẽ lấy một anh chồng đẹp trai, tốt bụng, giọng bariton gáy sang sảng, mỗi tội mắt hơi mờ. Vì mắt mờ nên anh ta có tên là Gà Mờ .
Các bạn thấy thầy Nguyên Anh giỏi chưa, đoán được cả tên người chồng tương lai của gà mái tơ, có ông thầy nào làm được như vậy không?

Gà mái tơ hơi buồn vì số phận an bài nó phải lấy một tay mắt mờ, ngồi im không nói gì. Thầy Nguyên Anh động viên:

- Em đừng lo, lấy được thằng chồng gà mờ có khi lại hay em ạ. Mắt nó mờ một chút thì nó đỡ liếc gái, em đỡ lo nó chạy theo con khác.

Gà mái tơ có vẻ yên tâm đôi chút. Để cho cô bé yên tâm hơn, thầy Nguyên Anh đá thêm:

- Nếu sau ba năm em chưa lấy được ai thì quay lại đây, anh sẽ... lấy em! Mắt anh cũng mờ rồi, hiện phải đeo kính đây này.

Ha ha, bố Nguyên Anh này vui tính phết!

Tìm hiểu quanh trong làng, gà mái tơ không thấy chàng gà trống nào có tên là Gà Mờ, nó lại bỏ một buổi đào giun sang nhà ông Nguyên Anh hỏi cho rõ địa chỉ anh gà Mờ. Thầy đồ cười tít mắt:

- Gà Mờ ở xã bên kia con đường cao tốc.

Thầy đồ biết chắc là gà mái tơ chả dám băng qua đường cao tốc, cuối cùng phải quay về lấy thầy thôi. Thâm nhỉ?

Đó là lý do vì sao con gà mái tơ quyết định băng qua đường cao tốc. Con gái thời nay nó dạn dĩ thế đấy, chủ động đi tìm chồng chứ không như mấy cụ bà trên diễn đàn, thời trẻ không nói làm gì, bây giờ già cứng như gộc tre mà vẫn còn cố làm ra vẻ e lệ!

Một buổi sáng nọ, gà mái tơ lấy hết dũng khí chạy ra đường cao tốc, mặc dù mẹ nó đã nhiều lần dặn không được đi sang làng khác, rất dễ lây nhiễm Virus H5N1. Người ta khi chạy theo chữ tình thì hoàn toàn có thể bỏ ngoài tai mọi lời cảnh báo.

Con đường mùa đông tệ hại hơn con đường mùa hè, bùn bắn tứ tung mỗi khi có xe chạy qua, mà xe thì cứ chạy nối đuôi nhau. Đứng một lúc, gà mái tơ đã mờ cả mắt vì không khí ô nhiễm, nó thầm nghĩ rằng ở gần đường xa lộ thế này thì mọi con gà, mà chả riêng gì gà, đều trở thành gà mờ hết. Than ôi, hóa ra anh chồng tương lai của nó là một gã gà bất kỳ nào đó bên kia xa lộ ư? Nghĩ như thế làm nó hơi nản chí, chưa vội chạy sang đường, nói thế chứ nó có muốn sang cũng chưa sang được, xe lao như bị ma đuổi do đoạn này cảnh sát giao thông không bắn tốc độ.

Đứng buồn, nó đưa mắt sang phía bên kia xa lộ, ngắm cảnh. Người có tâm hồn thơ rất thích ngắm cảnh, nó cũng vậy. Xa xa phía chân trời là một cánh Rừng bach dương rụng lá, thân cây lốm đốm đen trắng như con chó đốm nhà lão Admin ở cùng xóm với nó, cái con chó chết tiệt ấy rất hay đuổi theo đám gà mái, vừa sủa vừa tạp làm cho bọn kia chạy te tái, mỗi con rụng mất mấy cái lông.

Trước mắt là đám ruộng Bí ngô, quả nào quả nấy tròn căng, hiền lành nằm bên nhau như trong tranh vẽ. Thế mà không hiểu tại sao có người lại bảo loài bí giống như bà giáo già khó tính, rất hay bắt bẻ bọn trẻ con, nào là "Viết phải đúng chính tả, có dấu tiếng Việt đàng hoàng!", nào là "Chuyện riêng tư cô mang về mà về cất vào tủ nhá, đừng phơi ra giữa thiên hạ!" v.v. Đúng là người đời lưỡi không xương.

Phía sai đám ruộng bí là một bão đất hoang, hoa Tử Đinh Hương mọc đầy, khoe săc tím ngay giữa mùa đông lạnh giá. Đôi chỗ còn sót lại mấy cái xác xe tăng cũ, đứt xích nằm nghiêng sang một bên, đó là dư tích chiến tranh mà ta có thể gặp ở rất nhiều nơi trên đất Việt. Chỗ bị cái xe tăng đè, một số bông Tử đinh hương mọc ngược, người ta gọi là Đinh Tử Hương.

Lẫn trong đám Tử đinh hương là hoa Foryshia của Thanh Xuân74, cũng màu tím, cũng đẹp và buồn.

Mải ngắm cảnh, gà mái tơ không để ý thấy có một Em bé Liên xô mười ba ki lô đang tiến lại gần. Em bé này tuy còn bé nhưng khuôn mặt đã khá phúc hậu, thấy con gà mái xinh đẹp, định bế con gà lên, chụp chung với nó một kiểu để về khoe với các thầy cô là em bé cũng có tham gia lao động sản xuất, giúp đỡ bố mẹ chăn nuôi cả một đàn gà béo tốt. Nhưng con gà nhà quê đâu có chịu chụp ảnh với người lạ, nó bỏ chạy đi chỗ khác. Bực mình, em bé liên xô bỏ về nhà ngồi viết hẳn một bản luận văn về đề tài "Con gà đi qua đường", luận văn này đang chờ bảo vệ để lấy học vị tiến sỹ khoa học. Bạn đọc đừng có nghi ngờ chuyện này, ối bản luận văn tiến sỹ khác còn tệ hơn bản "Con gà đi qua đường" mà chủ nhân của nó vẫn có cái chữ tiến sỹ ngời ngời in trên card visit đấy thôi?

Đúng lúc này, một cái xe quân sự phanh kít lại, ngay chỗ con gà tơ đứng. Từ trên xe một ông cấp tá nhảy ra, lấy máy ảnh chụp cái xác xe tăng rỉ mấy chục năm nằm phơi mưa nắng. Hóa ra đây chính là nhà sưu tầm Vũ khí Nga, họ Đoàn, là cháu mấy đời của Đoàn Dự, một nhân vật anh hùng tài cao và lắm người yêu trong chuyện của Kim Dung. Đoàn công tử thời hiện đại chụp xong một loạt ảnh (máy kỹ thuật số thì chụp vô tư, không sợ tốn phim) mới phát hiện ra con gà mái tơ đang đứng nép ở vệ đường, nháy mắt với chú thượng sỹ lái xe kiêm cần vụ:

- Anh em mình bắt con gà này đi, được bữa nhắm ngon lành!?

Nghe thấy thế, gà mái tơ tức lắm. Ví như ông cấp tá kia có buông lời trêu ghẹo tán tỉnh, kiểu như: "Em đi đâu một mình thế em? Đi với bọn anh cho vui nhé?" v.v. thì nó cũng chỉ hơi tức thôi vì đó cũng là chuyện vẫn thường xảy ra với đám đàn ông khi ra khỏi nhà. Đằng này, ông kia chỉ nghĩ đến chuyện cho nó vào nồi, làm sao nó không bực?

Con gà lại một lần nữa bỏ đi chỗ khác. Ông sỹ quan nuối tiếc nhìn theo, không dám đuổi theo bắt vì sợ mang tiếng là bbộ đội bắt gà.

Đúng lúc này một xe tải chở các nữ nông trường viên chạy qua. Trên xe là các cô Nina (và cả Nhina nữa), Tanhia, Ôlia, Nheva, Lena, Raiva... Cô nào cũng chít khăn hoa, hát vang bài hát Nga: "Đào vừa ra hoa...". Các cô thật vui vẻ và xinh đẹp. Riêng cô Raiva thì vừa hát vừa bấm di động nhắn tin cho ai đó, hy vọng là không phải cho Gà mờ. Ấy là con gà mái hy vọng chứ tôi với các bạn thì chả liên quan gì mà phải hy vọng hay thất vong.

Cô Nina tuy đeo kính cận thị nhưng mắt lại khá tinh. Nghe đâu cô này làm thư ký cho cái ông Hâm nào đó, ông này vì bản chất Hâm nên không đuổi việc cô ta mặc dù cô cứ cãi sếp nhoanh nhoách. Măt tinh, cô Nina phát hiện có một con gà mái đang ngơ ngác đứng bên vệ đường, cô yêu cầu lái xe dừng lại, xuống xe rồi đên gần con gà:

- Em bị lạc đường à? Em ở nông trường nào, chị sẽ đưa em về.

Ối giời ôi, có con súc vật nào thích vào nông trường đâu, ở đấy bị người ta bỏ đói là cái chắc, hỏi thế khác gì hỏi em có thích vào tù không. Đời này chán thật, kẻ mũi nhòm mồm thì muốn cho mình vào nồi, người tốt bụng lại muốn cho mình vào nông truờng! Gà mái tơ nghĩ thầm như vậy và hỏi Nina một cấu rất không ăn nhập vào đâu cả:

- Chị có biết nhiều chuyện tiếu lâm không?

Nina không hiểu câu hỏi lắm nhưng vẫn trả lời:

- Chị là một kho tiếu lâm đây em ạ.
- Thế chị có biết chuyện con bò đứng giữa đường không?
- Không, em kể chị nghe đi.

Gà mái tơ đang địhn sang đường kể về con bò đứng giữa đường: "Một lần nọ đoàn xe của Tổng Bí thư Khrushev bị một con bò bướng bỉnh đứng giữa đường chặn lại. Các cán bộ cao cấp tháp tùng Tổng Bí thư lần lượt xuống thuyết phục hoặc dọa nạt con bò, mà nó cứ đứng trơ trơ như cũ. Khrushev bèn đich thân đến nói thầm cái gì đó vào tai con bò, nghe xong con bò sợ quá bỏ chạy bán sống bán chết, nhờ đó cả đoàn xe lại tiếp tục chuyến công du. Mọi người phục Khrushev sát đất, hỏi sếp nói cái gì mà con bò bỏ chạy, mặc dù trước đó đã có người dọa bắn mà nó cũng không sợ. Tổng Bí thư nháy mắt trả lời:

- Tôi chỉ nói nhẹ nhàng: "Mày không đi thì tao cho mày vào nông trường quốc doanh!"

Nina cười thích thú:
- Em khá lắm, thế thì thôi, bọn chị đi đây. Em một mình phải cẩn thận, chị biết có mụ RIA hay đi bắt gà lạc lắm đấy.

Thoắt một cái, xe tải mui trần chở đám nông tường viên đã đi xa. Trời xế trưa, gà mái tơ thấy đói bụng, từ sáng đứng hít bụi, chưa có con giun con dế nào cầm hơi. Nó bèn tạt xuống ruộng, kiếm dăm ba con châu chấu chậm chân. Đứng dưới ruộng, nó thấy một chiếc xe tải chở mấy bức tranh mà theo cảm nhận của nó, là tranh khỏa thân, đúng hơn là khỏa hai thân, tấm nào cũng có chữ ký của họa sỹ vẽ tranh "Art". Có một thanh niên gầy gò phi xe máy đuổi theo, mắt dán vào mấy bức tranh kia. Họa sỹ Art thò đầu ra ngoài ca bin quát:

- Này anh kia, làm gì mà cứ bám đuôi mãi thế? (Chắc là họa sỹ sợ bị cướp tranh quý đang trên đường đến triển lãm đầu tiên trong đời của mình)

- Tôi là Có nghe đời nghiêng, tôi thấy các bức tranh kia tòan là đời nghiêng, tôi thích lắm!

Lần đầu tiên trong đời gà mái tơ nhìn thấy thể lọai tranh đời nghiêng, đời đứng còn chưa ăn ai, đời nghiêng thì chả biết có bán được tranh không nhỉ? Nó nghĩ thế thôi, kệ nó, loài gà biết gì về nghệ thuật hội họa, nhất là thể lọai hay trường phái gì đó mới lạ mà họa sỹ Art đang khai phá?

Đến lúc này thì con gà mái tơ hoàn toàn mất hết ý chí đi sang đường tìm người chồng tương lai của mình. Nhỡ bên ấy có đến 40 chục tên gà mờ thì biết làm sao? Chã nhẽ, ôi nói ra ngượng chết, chả nhẽ lại để cho cả 40 tên cùng nhảy, đúng hơn là lần lượt nhảy?

Má ửng đỏ bởi cái viễn cảnh mà nó vừa nghĩ ra, (ấy là tôi ví von thế cho câu chuyện có duyên, chứ má con gà đầy lông, làm sao biết nó có đỏ hay không?), gà mái tơ định bỏ về, chắc là cái số của nó chưa đến lúc lấy được chồng, thì có một trung niên đội nón rách đi bộ dọc theo xa lộ tiến gần chỗ nó. Ông này ăn mặc tuềnh toàng, nhưng lại xài cái O2 exec, một trong những loại điện thọai đi động kiêm máy tính bỏ túi đắt nhất hiện nay. Con gà mái tơ dương cặp mắt tròn xoe nhìn lão kia, tò mó đúng kiểu trẻ con nhà quê. Ông kia chả thèm để ý gì đến nó, vừa đi vừa bấm bấm con O2. Thấy vậy, lòng tự ái của nó bị động chạm, nó xinh đẹp thế này mà ông kia không thèm để ý? Nó cục tác mấy tiếng, bằng cái giọng trong trẻo nhất mà nó có thể tạo ra, hòng thu hút sự chú ý của ông kia.

Người đàn ông chăm chú nhìn nó rồi cất giọng nghiêm khắc:

- Cô kia làm gì một mình ở đây?

Từ bé nó chưa bị ai hỏi kiểu đó nên rất khó chịu:

- Tôi làm gì ở đây thì việc gì đến ông?

Người đàn ông nọ tự thấy mình hơi vô lý, chuyển sang giọng ngọt ngào hơn:

- Anh thấy em thân gái dặm trường nên hỏi vậy thôi.

Ví như ông này cất giọng lên hát một đoạn của Trần Tiến: "Anh thấy em nhỏ bé, nhỏ bé... anh thương ứ ư ư..." thì cũng chưa chắc đã hay bằng câu nói vừa rồi. Gà mái tơ bị tác động không chỉ bởi câu giải thích, mà còn bởi cái cách ông này nói ra câu nói đó, thật dịu dàng, thật ân cần. Nó cười lúng liếng:

- Anh tên là gì, anh đi đâu?

Các bạn thấy đàn bà con gái dễ bị tác động chưa? Gà mái tơ cũng bị tác động, phần nữa nó cũng muốn hỏi, biết đâu đây chính là Gà mờ thì may quá, nó khỏi phải đi sang đường rất nguy hiểm.

Ông đội nón rách cười rất tươi:
- Anh là Tôi lấy vợ, viết tắt là TLV, tôi đang đi tìm người vợ tương lại của tôi.
- Thế tên anh không phải là Gà mờ sao? (Nó chỉ quan tâm đến quyền lợi của nó thôi!)
- Tôi chả gà mờ tý nào, tôi sành văn chương, âm nhạc, tôi yêu sóng vỗ dập dồn, tôi còn có năng khiếu về khoa học hình sự, tôi từng copy nhiều bản dịch khác nhau gom lại một chỗ để soi xem bản nào là anh em cùng cha khác mẹ với bản nào. Tóm lại tôi có nhiều tài lắm, và mắt cũng rất tinh.

Chán thật, cái ông đẹp trai tuy hơi già một chút này lại không phải là Gà mờ, người chồng định mệnh của mình! Gà mờ ơi, anh đang ở đâu, sao anh không xuất hiện cho em nhờ!?

Thấy gà mái tơ tỏ vẻ thất vọng, TLV tìm cách an ủi:

- Em đi tìm Gà mờ? Vậy là em gặp may rồi, đó chính là người bạn của anh.
- Thật không anh?

Gà mái tơ mừng quá, ôm chầm lấy TLV, làm ông này đỏ cả mặt, đỏ thật sự chứ không như lúc tôi viết ở trên là con gà mái tơ đỏ mặt. Có lẽ ông này chưa bao giờ được con gái ôm chầm như vậy, và cũng chính vì vậy mà đến trung tuổi rồi ông vẫn còn đi tìm vợ!

- Thật chứ, Gà mờ không chỉ là bạn mà còn là bạn thân của của anh. Em cũng quen biết gà mờ?
- Em đâu có quen, nhưng thầy bói Nguyên Anh nói Gà mờ sẽ là chồng của em trong tương lai nên em đi tìm. Nghe nói Gà mờ sống bên kia xa lộ nên em định sang đó tìm, nhưng đứng đây từ sáng đến giờ mà chưa dám băng qua xa lộ vì sợ bị xe cán chết.
- Em không sang là đúng rồi, Gà mờ đang đi công tác Nha Trang, tổ chức giải bóng đá nhi đồng tòan quốc trong đó.

Chà, anh gà mờ của mình oách nhỉ, được tổ chức và chỉ đạo một giải đấu cấp quốc gia, ít ai bì kịp. Gà mái tơ rất lấy làm tự hào về Gà mờ của mình, nhưng lại hỏi:
- Anh ấy mắt mờ thì làm sao tổ chức giải được?

TLV cười ngặt nghẽo:
- Đúng là em chả biết gì sất. Người ta cần những người gà mờ để làm những việc như thế, chọn người tinh anh thì những người khác làm sao qua mặt được? Đó là cách sử dụng cán bộ hiện nay ở ta đấy em ạ.

Gà mái tơ cảm thấy mình còn tơ quá, nhiều việc ở đời mình còn chưa biết. Nhưng bây giờ nó đã đã tìm ra manh mối anh Gà mờ yêu quý của nó rồi, thật bõ công nó đứng ven đường từ sáng đến giờ, hít biết bao nhiêu là bụi, gặp đủ thứ chuyện bực mình, kẻ nuốn cho nó vào nồi, người định đưa nó vào nông trường.

Nó bày tỏ lòng cảm ơn của mình đối với TVL bằng một câu hỏi quan tâm:

- Sao anh lại đi bộ đường xa thế này?
- Anh đi tìm tứ thơ.
- Sao lại tìm tứ thơ, anh đánh rơi nó à?
- Hì hì, em không biết tứ thơ là gì à?
- Không, nhà thơ nữ của chúng ta ngây ngô trả lời.

Đến lúc này trời đã ngả về chiều. TLV quyết định tiễn chân cô nàng mái tơ về nhà, vừa đi vừa giảng giải cho cô bé một số điều căn bản về thơ, hai người nói chuyện có vẻ tâm đầu ý hợp lắm, nhưng tôi chả chép vào đây làm gì, lý do thứ nhất là tôi gõ đã khá mỏi tay, lý do thứ hai là tôi sợ cụ mod của box Vui cười sẽ phê bình tôi nói chuyện thơ trong box này là vi phạm Nội quy Diễn đàn, lại xẻo béng bài này đi thì uổng công tôi bỏ cả buổi để hầu quý bạn.

Vậy là cuối cùng thì con gà mái tơ cũng không đi qua đường. Chúng ta nói riêng với nhau thôi nhé, đừng để cho Hội đồng xét Luận văn của em bé Liên xô biết được, người ta lại phê là cậu ấy bốc phét, tội nghiệp cậu ấy.

Và có lẽ ta nên sửa đầu đề câu chuyện này thành là "Gà không băng qua đường"?

-------------------------
Ghi chú: Những chỗ in nghiêng là nick của một số thành viên. Buồn thay, vài người trong số họ đã "quân tử ra đi đầu không ngoảnh lại"!

Em thấy câu Ghi chú bác để là: "... Buồn thay, vài người trong số họ đã "quân tử ra đi cổ cứng đơ không ngoảnh lại" thì đúng hơn:emoticon-0136-giggl (vì cổ là "sếp" của đầu mà bác)

Những phút xao lòng - Thuận Hữu

Vẫn biết vợ mình xưa cũng có một người yêu
(Người ấy gọi vợ mình là người yêu cũ)
Cũng như mình thôi, mình ngày xưa cũng thế
Yêu một cô, giờ cô ấy đã có chồng.

Có thể vợ mình vì những phút mềm lòng
Nên giấu kín những suy tư, không kể về giấc mộng
Người yêu cũ vợ mình có những điều mà mình không có được
Cô ấy không nói ra vì sợ mình buồn.

Mình cũng có những phút giây cảm thấy xao lòng
Khi gặp lại người yêu xưa với những điều vợ mình không có được
Nghĩ về cái đã qua nhiều khi như nuối tiếc
Mình cũng chẳng nói ra vì sợ vợ buồn.

Sau những lần suy nghĩ đâu đâu, mình thương vợ mình hơn
Và cảm thấy mình như người có lỗi
Chắc vợ mình hiểu điều mình không nói
Cô ấy càng thương yêu và chăm chút mình hơn.

Mà có trách chi những phút xao lòng
Ai cũng có một thời để yêu và một thời để nhớ
Ai cũng có những phút giây ngoài chồng ngoài vợ
Đừng có trách chi những phút xao lòng.

Người ta đã và đang viết rất nhiều về tình yêu đôi lứa nhưng về tình cảm, tình nghĩa vợ chồng thì được viết ít hơn, tuy ít mà vẫn không hiếm bài hay.
Ta cần thông cảm với người vợ tần tảo nuôi chồng nuôi con như Trần Tế Xương trong Thương vợ:

Quanh năm buôn bán ở mom sông
Nuôi đủ năm con với một chồng
Lặn lội thân cò khi quãng vắng
Eo sèo mặt nước buổi đò đông...

Nguyễn Bùi Vợi:

Ngày nắng đem chăn chiếu ra phơi
Tuần đôi bận lau nhà thay vỏ gối
Thay việc em làm mà không thay nổi
Cái tảo tần rất mẹ ở trong em... (Ngày xa em).

Cần cả sự chăm sóc ân cần như Lâm Xuân Vy:

Ước gì nồi nước lá xông
Có thương yêu giải chất chồng nắng mưa (Em ốm).

Và nỗi đau trước cái chết của vợ như Hữu Loan trong bài thơ Màu tím hoa sim:

Nhưng không chết
Người trai khói lửa
Mà chết
Người em gái nhỏ hậu phương.
Nên chiều hành quân
Qua những đồi sim
Những đồi sim dài trong chiều không hết
Màu tím hoa sim
Tím chiều hoang biền biệt...

Hay Thanh Tùng khóc vợ chết do bệnh tim trong Thời hoa đỏ:

Em hát một câu thơ cũ
Cái say mê của thời thiếu nữ
Mỗi mùa hoa đỏ về
Hoa như mưa rơi rơi
Cánh mỏng manh tan tác đỏ tươi
Như máu ứa của một thời trai trẻ...

Và Dương Hương Ly (Bùi Minh Quốc) trong Bài thơ hạnh phúc tặng vợ là nhà văn Dương Thị Xuân Quý hy sinh tại chiến trường trong kháng chiến chống Mỹ:

Thôi em nằm lại
Với đất lành Duy Xuyên
Trên mộ em có mùa xuân ở mãi
Trời chiến trường vẫn một sắc xanh nguyên...

Còn rất nhiều bài thơ khác nữacủa các nhà thơ nổi tiếng viết về tình nghĩa vợ chồng.

Thương vợ, thấu hiểu những vất vả lo toan của người vợ hay đau thương khi vợ chết, tất cả những cái đó là rất đẹp, rất nhân bản.

Nhưng phải chăng tình yêu là thứ rất cần để đi đến hôn nhân song nó chưa đủ để duy trì hôn nhân hạnh phúc?

Theo tôi cái khó nhất trong đời sống vợ chồng là sự tha thứ. Không ai có thể không có khuyết điểm gì trong suốt một thời gian dài. Có những lỗi lầm có thể tha thứ và những lỗi lầm không thể tha thứ. Chính vì người ta không đủ yêu thương nên mới không tha thứ nổi những lỗi lầm đáng ra có thể tha thứ, và thế là tan vỡ hôn nhân. Vậy để có thể tha thứ, ta phải làm gì?

Nhà báo Thuận Hữu ít làm thơ, nhưng anh đã đóng góp cho đời, cho thơ một bài thơ tình tuyệt vời và bài thơ tình này là câu trả lời cho câu hỏi trên.

Anh tìm cách hiểu để tha thứ cho người bạn đời "những phút xao lòng". Anh không tha thứ để tỏ ra ta biết tha thứ, rằng ta cao thượng, ta tử tế; mà anh đặt mình vào vị trí người vợ, đặt vợ vào vị trí của mình để hiểu:
Có thể vợ mình xưa cũng có một người yêu
(Người ấygọi vợ mình là người yêu cũ)
Cũng như mình thôi, mình ngày xưa cũng thế
Yêu một cô, giờ cô ấy đã có chồng.

Anh nhận ra một thực tế khách quan, tuy hơi cay đắng một chút, là không có ai hoàn thiện hoàn mỹ:
Người yêu cũ vợ mình có những điều mà mình không có được
Cô ấy không nói ra vì sợ mình buồn.

Và tình cảm con người không thể là một khối xơ cứng bất di bất dịch. Tự đem mình ra mổ xẻ tâm tư để hiểu ngườ ibạn đời là một cách làm thông minh, chí lý và đầy sức thuyết phục.

Mình cũng có những phút giây cảm thấy xao lòng
Khi gặp lại người yêu xưa với những điều vợ mình không có được

Trong đời sống nội tâm, điều người chồng cần nhất ở vợ và vợ cần ở chồng là để bù đắp những thiếu thốn của mình, nhưng thông thường chồng hoặc vợ lại không bao giờ hội đủ các điều mà người thứ hai đang cảm thấy thiếu. Nhận thức được điều đó, tác giả tìm ra giải pháp thoạt tưởng như bất ngờ:

Sau những lần suy nghĩ đâu đâu, mình thương vợ mình hơn
Và cảm thấy mình như người có lỗi

Và hiểu rằng vợ mình cũng có cùng suy nghĩ:
Chắc vợ mình hiểu điều mình không nói
Cô ấy cũng thương yêu và chăm chút mình hơn.
Vợ sợ chồng buồn, chồng sợ vợ buồn. Đó chính là tình yêu cao đẹp trên nền tình thương sâu sắc và thật lòng.

Tác giả kết thúc bài thơ như một lời tự răn mà cũng như một thông điệp gửi đến các cặp vợ chồng trên thế gian này:

Mà có trách chi những phút xao lòng
Ai cũng có một thời để yêu và một thời để nhớ
Ai cũng có những phút giây ngoài chồng ngoài vợ
Đừng có trách chi những phút xao lòng

Đây là một bài thơ hay, nó hay không ở ngôn từ, vần điệu. Bài thơ bình dị, không cầu kỳ, không ập vào mắt người đọc những câu chữ lạ lẫm rắc rối hoặc sáo rỗng. Nó hay ở chính cái chất nhân văn, điều mà trong bất kỳ lĩnh vực đời sống nào cũng cần đến, mà trong lĩnh vực quan trọng nhất của con người là hôn nhân thì càng phải cần đến. Tuy nói về vấn đề đạo đức, lại là một đề tài khá tế nhị, tác giả vẫn đã thuyết phục được người đọc bằng nét duyên dáng riêng, sự tinh tế trong cảm xúc và những suy nghĩ chân thành rất cảm động.

Sự bao dung, lòng vị tha, khả năng tha thứ, thái độ có trách nhiệm, đó là bài học lớn mà bài thơ "Những phút xao lòng" của Thuận Hữu mang đến cho chúng ta.

Qua bài thơ này chúng ta càng hiểu thêm vì sao người Việt ta không chỉ nói tình vợ chồng mà luôn nói tình nghĩa vợ chồng.

Chiếc đồng hồ trong túi xách

Cách đây hai mươi năm, giống hệt các vị công chức quèn khác, lão Hâm hay xách cái túi giả da đi làm, đựng giấy tờ tài liệu và cả cái cặp lồng cơm trong đó. Nhiều lần đi hội họp, lão được tặng những cái túi khác đẹp hơn, cái thì lão dùng, cái thì đem cho lại người khác. Mấy cái túi cũ lão vứt lăn lóc dưới gầm cầu thang.

Chỉ còn hơn một tháng nữa là Tết, lão moi những thứ đồ cũ ra xem cái nào cho ai được thì cho, cái nào vứt đi thì vứt cho khỏi chật nhà.

Trong cái túi cũ nhất đã quăn queo dúm dó, lão phát hiện một thứ làm lão ngạc nhiên đến kinh hoàng.

Hồi đó trong phòng làm việc của lão có sáu người, ông Vụ phó cùng năm nhân viên, duy nhất một người nữ là cô Hương trung cấp kế toán kiêm văn thư của Vụ. Nhà Hương nghèo, con nhỏ, chồng đau yếu nên hoàn cảnh kinh tế khó khăn nhất.

Cùng phòng với lão Hâm có Hưng, người bạn quen thời đại học. Khi biết lão Hâm công tác trên Bộ, Hưng nối lại mối quen biết cũ, thường xuyên qua lại chơi bời nhà lão Hâm. Và cuối cùng Hưng nhờ lão Hâm xin về làm cùng Vụ cho vui, có anh có em.

Đối với người ngoài, Hưng vừa là bạn, vừa là đệ tử của lão Hâm. Dịch một tài liệu xong, trước khi nộp cho sếp, bao giờ Hưng cũng trân trọng nhờ lão Hâm xem lại và sửa giúp những chỗ chưa chính xác, miệng tấm tắc khen ông giỏi ông giỏi. Vợ Hưng có cửa hàng cafe, Hưng hay rủ lão Hâm ra đó uống cafe vô tư khỏi phải trả tiền.

Năm đó ông Vụ phó được đề bạt Vụ trưởng, lãnh đạo Bộ thăm dò chuẩn bị chọn người làm Vụ phó. Hưng luôn động viên lão Hâm: "Ông làm Vụ phó là xứng đáng nhất!". Lão Hâm ít màng chức vụ, nhưng nghe thế cũng thấy ấm lòng.

Cô Hương bê một thùng văn phòng phẩm mới lĩnh từ tầng một lên tầng ba, mồ hôi đầm đìa. Hưng bảo em đi rửa mặt cho mát. Hương ngồi cạnh cái quạt máy một lúc cho nhẹ người rồi cởi đồng hồ đeo tay để trên bàn, ra phòng vệ sinh rửa mặt rửa tay.

Gần hết giờ, mọi người thu dọn tài liệu chuẩn bị ra về, riêng Hương cứ loay hoay tìm kiếm cái gì đó. Hưng hỏi em tìm gì, Hương bảo không thấy cái đồng hồ đâu. Bốn anh em xúm lại cùng tìm (ông Vụ phó đã chuyển sang ngồi phòng Vụ trưởng). Cái đồng hồ của Hương là đồng hồ điện tử, giá khoảng vài trăm ngàn, do một anh đi nước ngoài về tặng cho cô bé nghèo nhất Vụ.

Tìm mãi không thấy cái đồng hồ, mọi người thắc mắc không hiểu vì sao nó biến mất, mà cả buổi chiều nay không hề có người ngoài vào phòng. Hưng nói to, rất gay gắt:

- Để bán tín bán nghi thế này khó chịu lắm, đề nghị kiểm tra từng người, xem ai lấy cắp cái đồng hồ của cô Hương!

Cả bốn anh em đồng ý với phương án truy tìm thủ phạm do Hưng đề ra, trừ một mình Hương lý nhí trong nước mắt:

- Ai lại làm thế...

Hưng mấy lần khăng khăng đề nghị khám người, khám túi song do Hương không đồng ý nên mọi người đành ra về trong cảm giác khó chịu bực bội. Hưng là người bực nhất. Câu chuyện qua đi, mấy tháng sau ông Vụ trưởng cho cô Hương cái đồng hồ khác.

Hôm nay lão Hâm phát hiện trong cái túi xách cũ lão dùng cách đây hai mươi năm có chiếc đồng hồ đeo tay của Hương nằm trong cái túi nách bé tí của túi xách. Đồng hồ rỉ xanh, ngừng chạy từ lâu.

Ai đã bí mật nhét cái đồng hồ vào đó? Có lẽ là Hưng, người đã to mồm đòi khám túi? Đúng là Hưng rồi vì sau này lão Hâm mới biết hồi đó Hưng chạy rất dữ xin chân Vụ phó. Lão Hâm là một trong số các đối thủ cạnh tranh. Sau mấy vụ xấu chơi với những người khác nữa không thành, Hưng xin chuyển cơ quan.

Tớ chưa say!


Thằng Vạn nói với thằng Triệu:

- Cha Tấn say rồi, đừng ép ông ấy uống nữa.

Tấn chính là tớ. Tớ chưa say vì tớ nghe rõ mồn một thằng Vạn nói câu trên. Làm sao mà say được, tớ mới uống có dăm ly. Dăm ly thì làm sao say? Rõ ràng tớ chưa say vì tớ còn nhớ tớ là Tấn - Trưởng phòng Hành chính.

Con Duyên văn thư mang đến cho tớ một cốc chanh muối, nói anh uống cho khỏi mệt. Con này cũng nghĩ là tớ say. Nó đi về chỗ ngồi, vắt chéo chân. Phải công nhận chân con này đẹp, dài và thẳng, mặc dù tớ không biết chân nó có nhiều sẹo hay không vì nó toàn đi tất màu da quanh năm.

Đúng là tớ chưa say. Tớ còn nhìn thấy Sếp vòng tay ra sau lưng con Duyên, nghịch cái khoá áo ngực của nó. Con Duyên vẫn ngồi im, đoan trang và quyến rũ. Về lý thuyết, Sếp đâu có làm gì nó, Sếp chỉ nghịch cái khoá áo nịt thôi mà?

Ờ, dưng cơ mà vì sao con Duyên lại được dự Hội nghị những người lao động giỏi toàn ngành nhỉ? Nó chỉ là văn thư, nó chẳng hề có sáng kiến đóng hai tay hai dấu hay đâu có phát minh sao cho mỗi lần gửi công văn chỉ cần sử dụng một nửa cái phong bì? Nhưng nó đã đến đây thì chắc hẳn nó là lao động giỏi, lao động cực giỏi cũng nên - điều này thì chỉ có Sếp biết.

Phía góc xa là con Hạnh vợ thằng Triệu. Con này uống rượu bia khá lắm, đang hô "1-2-3-dzô!" rất máu. Hồi mới ra trường con Hạnh nhận công trình xây dựng một nhà tập thể cao tầng, nó hạ bớt cốt nhà xuống năm mươi phân so với thiết kế và bỏ bớt một cột nước thải: nước xà phòng và nước chuồng xí đi chung một ống. Cái nhà ấy bây giờ vẫn đứng sừng sững trong khu tập thể Bách khoa, nổi tiếng nhờ không thoát được nước thải do cốt "0" ngang bằng với ống cống chính và bể phốt không bao giờ hoại.

Tớ còn nhớ chuyện đó, nghĩa là tớ chưa say.

Thằng Vạn là lính của tớ. Thằng này chẳng có bằng cấp gì, ăn lương cán sự, nhưng hễ có "sự" gì là nó "cán" được hết. Xe của cơ quan đâm vào cột điện ư? Thằng Vạn đi một lúc là kéo được xe về, không bị Thanh tra Giao thông phạt một xu. Có người đâm đơn lên Bộ kiện Sếp ư? Cứ giao việc này cho thằng Vạn, mọi việc sẽ êm ru.

Thằng ấy vừa bảo tớ say. Hay nó muốn lên chiếm cái chức Trưởng phòng Hành chính của tớ? Còn lâu em nhé. Chú phải biết chức này bị hành là chính chứ éo hành được ai đâu mà ham. Chú có nhiều tài thật đấy, nhưng vẫn chưa có cái tài đặc biệt như anh, nên chưa gạt được anh ra khỏi ghế đâu. Bây giờ anh chưa nói vội, khi nào sắp về hưu anh sẽ phổ biến cho chú biết cái tài ấy là gì.

Thằng Vạn ghé tai tớ hỏi:

- Anh vừa nói gì em đấy?

Tớ có nói gì đâu nhỉ? Tớ nói thầm trong bụng cơ mà sao nó nghe thấy nhỉ?

- Anh bảo mày ngu lắm.

Nó cười ke ke ke, bảo anh chỉ được cái nói đúng, nhưng mà anh say rồi.

x

x x

Có hai cô văn công chuyên nghiệp đến phục vụ bữa liên hoan nhân Hội nghị những người lao động giỏi toàn ngành. Một cô cao gầy làm ở Nhà hát Tuổi trẻ. Cô này chúm môi lại, nói rất điệu:

- Em xin phép được trình bày bài hát "Mùa xuân trên công trường Bô xít", nhạc và lời của của nhạc sỹ Quốc Nam Trung, một sáng tác rất nổi tiếng gần đây.

Cô văn công cao gầy nghiêng mình khoát tay về phía Sếp. Sếp đứng lên, cũng nghiêng mình khiêm tốn chào đủ bốn phía rồi mới từ tốn ngồi xuống.

Cả buổi tiệc vỗ tay không ngớt, trước và sau khi cô văn công hát bài hát do Sếp sáng tác.

Tớ cũng vỗ tay, vì tớ chưa say.

Thằng Vạn lại ghé vào tai tớ thì thầm:

- Em là em phục sát đất tài của bác!

Thằng này lại tưởng tớ say. Tớ chưa say nên tớ thừa biết là nếu tớ có tài thật thì bây giờ tớ chả thèm ngồi ở cái ghế Trưởng phòng hành chính mà ngồi tít ở đâu đâu ấy chứ.

- Tài cán gì anh, chẳng qua là cái chân sai vặt.

- Chân sai vặt mà được đi dự Hội nghị lao động giỏi toàn ngành? Anh chỉ khéo nói đùa.

Thằng này nói như thế chứng tỏ là nó không nói đùa. Chắc hẳn nó đã biết cái gì đó?

- Thế chú mày nói xem anh đây có cái tài gì nào?

Thằng Vạn không trả lời, chỉ tay về phía cô văn công cao gầy:

- Đó đó, đó đó, tài của anh là đó đó!

- Úi dào, tài con mẹ gì, gọi điện bảo đến hát, hứa mỗi bài trả năm trăm, chúng nó đến cả bầy!

Thằng Vạn cười ke ke ke:

- Em không nói việc mời nghệ sỹ đến phục vụ, em nói việc anh giúp Sếp sáng tác bài hát cơ.

Thằng này khôn, câu cuối nó hạ giọng xuống rất thấp, chả ma nào nghe trộm được.

Đằng nào thì thằng Vạn cũng biết rồi nên tớ không dấu bạn đọc nữa. Cái tài đặc biệt của tớ là như sau:

Thỉnh thoảng Sếp nổi hứng cất cao tiếng hát. Cái sự thỉnh thoảng này xảy ra trong toilet, khi sếp tắm. Nhà tắm rộng có dăm bảy mét vuông, giọng ống bơ rỉ nghe vẫn vang vẫn ấm như giọng ca sỹ opera. Lúc đầu Sếp nghĩ mình đáng ra phải làm ca sỹ, sau Sếp nghĩ mình đích thực là nhạc sỹ.

Nhạc sỹ Sếp chưa được học ngày nào về nhạc lý, về ký xướng âm.

Nhạc sỹ Sếp bèn ghi âm những câu hát của mình, bảo tớ mang đi nhờ một ông nhạc sỹ thứ thiệt chép ra thành bản nhạc, mông má, nâng cấp thành một ca khúc kha khá. Công ép nhạc là mười triệu (bạn đọc lưu ý là tớ viết ép nhạc chứ không phải là chép nhạc đâu nhé!), công lăng xê lên phương tiện thông tin đại chúng là hai mươi triệu.

Tất cả đều theo cơ chế thị trường: Ông nhạc sỹ đích thực thì có tiền, ông nhạc sỹ ảo thì có danh, tớ có đảm bảo ngồi dài lâu ở ghế Trưởng phòng Hành chính.

Rõ ràng là tớ chưa say?

Con Ky


Nếu tôi nói chó là một phần trong đời sống con người, có thể ai đó sẽ hiểu lầm rằng tôi muốn nói trong mỗi con người đều ít nhiều có một góc chó má. Có cả điều đó, nhưng tôi cố quên sự thực hiển nhiên này đi. Tôi chỉ muốn nói về một trong những con chó đáng yêu đã trở thành kỷ niệm trong đời, và lạ lùng thay, chúng góp phần dạy tôi làm người.

Tôi học cấp một ở Đô Lương Nghệ an, mùa hè được dì tôi đón về ở Cầu Bùng Diễn Châu ở với dì vì dì không có con. Ngày ngày tôi thơ thẩn chơi một mình, đúng hơn là chơi với con Ky bởi người lớn còn bận bịu công việc. Tôi và nó đi xuyên chợ, qua sân bóng là đến bãi sú, đùa giỡn với những con dã tràng. Tôi và Ky là đôi bạn thân. Có miếng gì ngon tôi hay ngấm ngầm để dành phần cho nó.

Ky đen toàn thân, nó hầu như không sủa, không cắn ai, nhưng hễ bạn vào nhà mà không có chủ ở nhà (hồi đó chả nhà ai khoá cửa hết, chỉ khép hờ cho gà khỏi vào phá hoặc mở toang suốt ngày, ôi cái thời vô tư ấy nay còn đâu!) thì nó lặng lẽ đi theo sát. Nếu bạn sờ vào một đồ vật gì, nó gừ gừ, và nếu bạn cầm đồ vật ấy lên, ngay lập tức nó ngoặm chặt gấu quần bạn, cho đến khi bạn để đồ vật vào chỗ cũ thì nó mới thôi. Có lúc nó bỗng phi như bay sang vườn nhà hàng xóm, cứu một con gà nhà dì tôi sang đó phá bị sập bẫy đang ngắc ngoải chờ chết.

Năm 1958 gia đình nhà tôi chuyển ra Hà nội, mấy tháng sau gia đình dì tôi cũng chuyển theo. Mẹ tôi chỉ có hai chị em, suốt đời cưu mang nhau, chị đâu em đó.

Ra Hà nội tôi nhớ con Ky quá, dì đã hứa là sẽ mang nó ra. Tôi chờ đợi từng ngày. Dì ra mà không có con Ky. Dì nhìn tôi với đôi mắt tội lỗi:

- Xe ô tô không cho chó đi…
- Thế thằng Ky đâu? Tôi gào lên.

Dì tôi rất muốn mang con Ky theo, nhưng khi biết là nhà xe không cho mang chó theo, dì đem cho hàng xóm nhưng con Ky không chịu, dứt khoát bỏ về nhà chủ, dì buộc lòng phải bán cho lái chó. Con Ky thông minh hiểu ngay, nó bỏ ăn hai ngày, khi tay lái chó mang cái thòng lọng luồn qua ống giang đến gần nó, nó nằm im không chống cự, ngước cặp mắt dàn dụa vĩnh biệt dì tôi.

Nghe kể, tôi tấm tức khóc. Lần đầu tiên trong đời tôi biết về sự phản bội đớn đau - sự phản bội bất khả kháng của con ngưòi.

Ngọn gió thiếu nữ


Trên thảo nguyên mênh mông, ngọn gió thiếu nữ tung tăng dạo chơi, nó đùa với thảm cỏ xanh, với mây trắng và trêu ghẹo mặt nước hồ.

Một chàng kỵ sỹ cưỡi con ngựa trắng, mải miết xuyên qua thảo nguyên. Đến bên hồ, chàng dừng lại, cúi xuống uống những ngụm nước mát lành rồi ngả lưng xuống cỏ, mơ màng ngắm bầu trời trong xanh, mặc cho con tuấn mã nhẩn nhơ gặm cỏ.

Ngọn gió thiếu nữ lần đầu tiên thấy một chàng trai anh tuấn đến vậy, nó tiến đến gần, nhẹ nhàng vuốt ve khuôn mặt đẹp trai, rồi không thể cưỡng nổi, nó hôn lên đôi môi tinh khiết của chàng. Chàng trai ngây ngất trong dịu ngọt của nụ hôn đam mê lần đầu tiên chàng có trên đời. Ngọn gió thiếu nữ luồn vào ngực chàng, cảm nhận được hơi ấm từ bộ ngực nở nang. Chàng cảm thấy như mình đang bị những sợi dây mây mềm mại nhưng săn chắc siết chặt thân hình.

Đúng lúc đó từ xa vọng đến tiếng tù và hối hả gom quân. Người chiến binh bật dậy, huýt sáo gọi ngựa rồi phi thật nhanh về hướng tiếng tù và.

Ngọn gió thiếu nữ trơ lại trên thảo nguyên, hoảng hốt trước sự liều lĩnh của chính mình và những cảm xúc kỳ lạ mà nụ hôn mang lại.

Ngày tháng trôi qua, bốn mùa thay đổi, ngọn gió thiếu nữ không còn nhớ đã mấy chục mùa xuân rạo rực qua đi trên thảo nguyên, những mùa xuân mà nó lang thang tìm kiếm chàng kỵ sỹ của mình một cách vô vọng.

Một ngày nọ, có một kỵ sỹ già mỏi mệt ngồi trên con ngựa trắng gầy gò chậm rãi đi về phía hồ. Ông xuống ngựa, uống nước rồi ngả lưng nằm nghỉ. Ngọn gió thiếu nữ chăm chú nhìn rất lâu mới phát hiện ra đó chính là chàng kỵ sỹ của mình, nó thất vọng vô cùng. Người trong mộng của nó bây giờ nhăn nheo, má hóp, thân thể tiều tuỵ. Nó cúi xuống, lòng đầy thương cảm, đặt một cái hôn nhẹ nhàng lên má chàng trai. Thật bất ngờ, nơi nào đôi môi nó chạm đến, chỗ đó lập tức da dẻ trở nên hồng hào. Nó liền ôm hôn chàng trai khô héo, luồn vào trong áo chàng, quấn lấy tấm thân gầy gò tiều tuỵ.

Chàng kỵ sỹ trở lại với thân hình xưa kia, trẻ trung và đẹp đẽ. Chàng lại một lần nữa chìm đắm trong nụ hôn nồng nàn y như năm mươi năm về trước.

Bỗng tiếng tù và gom quân vang lên một cách giục giã, chàng trai bật dậy lao đi tìm ngựa…

Nhà cụ hàng dưa

Lão Hâm mê dưa cải và cà muối nhà cụ Lụa. Dưa cụ muối kiểu gì mà luôn vàng và thơm, xen mấy cọng hành trắng nõn, ăn rất tốn cơm. Với mỗi mấy thìa nước dưa muối chan lão Hâm cũng có thể đánh bay vài bát cơm nguội. Cà muối thì dòn, không đâu có.

Cứ vài ngày là lão Hâm lại ra quán cụ Lụa mua dưa. Căn nhà khoảng mười hai mét vuông, vừa là chỗ ở, vừa là nơi bán hàng. Bà cụ đã ngoài chín mươi tuổi, hàm răng nhuộm đen còn đều tăm tắp. Lưng bà thẳng, vai nhỏ tròn và đặc biệt là nụ cười luôn mang lại một cái gì đó ấm áp và tin cậy cho người đối diện.

Mặc dầu nghiện dưa cụ Lụa, lão Hâm vẫn khuyên cụ già rồi, bán dưa lời lãi chả bao nhiêu, cụ làm làm gì cho vất vả. Cụ cười bảo làm cho vui tay vui chân, mới lại ngoài muối dưa muối cà cụ chả biết làm việc gì khác. Các bác còn biết đọc sách, bàn luận thế sự, bôn ba thiên hạ chứ tôi thì có mỗi cái tài là muối dưa - cụ lại cười, khoe hàm răng đen nhánh.

Người ta thích ăn dưa cụ Lụa, cứ đòi cụ muối nhiều thêm, cụ vẫn chỉ muối mỗi ngày một vại nhỏ, bán loáng cái là hết. Riêng lão Hâm thì được cụ để phần, cho dưa vào túi nilon buộc dây chun thật kỹ, cất vào một góc tủ lạnh.

Có lần lão Hâm tán bà cụ:

- Cụ ơi, cháu nghe đồn ngày xưa cụ đẹp nổi tiếng vùng Gia Lâm, có đúng thế không ạ?

- Đúng, đúng. Sao bác biết?

Khác với những người đàn bà đẹp thường hay trả lời theo kiểu: "Em đâu có đẹp?" hay "Anh nói quá lời!", bà cụ nhận ngay là mình rất đẹp, hình như đó là điều đương nhiên, khỏi cần bàn cãi.

- Bác biết không, tôi sinh ra cùng năm với cách mạng tháng Mười Nga đấy. Thế mà tôi sống dai hơn Liên Xô...

Bà cụ cười hóm hỉnh rồi thư thả kể chuyện đời mình cho lão Hâm nghe.

Hồi đó cụ chỉ được bố mẹ cho đi học vài năm, gọi là để biết chữ, con gái học làm gì cho lắm. Mà đúng là không nên để một cô thiếu nữ áo dài phất phơ trên phố cuốn theo bao nhiêu là chàng trai xây mộng ảo. Mười bảy tuổi cụ lấy chồng. Bố mẹ gả cho con trai một nhà trí thức trên phố Hàng Bạc. Cụ bảo ngày trước không có yêu đương như bây giờ - cụ lại cười - bố mẹ bảo lấy ai thì lấy.

Cưới được ba năm thì cụ sinh cô con gái. Con gái chưa được một tuổi thì chồng cụ bị Pháp bắt, hết bị giam ở nhà lao Hoả Lò rồi Sơn La. Pháp nói cụ ông làm chính trị. Nó xử ông mười năm tù.

Cụ Lụa nuôi con chờ chồng. Chưa được mười năm thì được tin ông chồng chết trong tù.

Người đàn bà đẹp nổi tiếng một thời và cũng đang đẹp mặn mà chịu ở vậy nuôi con, sống bằng nghề muối dưa muối cà, không dám ra chợ, sợ đàn ông chốn chợ búa quấy nhiễu.

Hòa bình năm 1954, rồi Chính phủ về tiếp quản thủ đô. Mấy người bạn cũ của chồng cụ nay làm to, họ xác nhận cụ và con gái là gia đình liệt sỹ cách mạng. Cô con gái được sang Trung Quốc học văn công. Con gái cụ đẹp, thời đó đẹp đi liền với văn công.

Năm 1965 cụ Lụa lại một lần nữa nuôi con nhỏ. Lần này là đứa cháu ngoại gái. Bố mẹ nó xung phong đi chiến trường, gửi con lại cho bà. Bố mẹ nó không về, chỉ có hai cái bằng liệt sỹ là về treo trên tường.

Đứa cháu gái lớn lên xinh xắn và đảm đang. Bà cụ Lụa cố gắng, cháu bà cũng cố gắng. Nó thi đỗ vào đại học và tốt nghiệp ra trường loại xuất sắc. Bà Lụa vui lắm, đời bà được sống đến ngày hôm nay, được nhìn thấy cháu ngoại mình trưởng thành học hành giỏi giang là bà mãn nguyện lắm rồi.

Đùng một cái cháu bà bị gạt ra khỏi biên chế ngay đợt giảm biên đầu tiên năm 1987. Nó không được lãnh đạo ưa vì nó chỉ giỏi chuyên môn, theo cách nói thời đó là nó chỉ mới có "chuyên", chưa có "hồng".

Bà Lụa tức quá, làu bàu: "Ở cái đất nước này, thử hỏi có ai hồng hơn nhà này hay không?"

Làu bàu thế thôi chứ con kiến mà kiện củ khoai?

Cô cháu gái trao đứa con gái ba tuổi của mình cho cụ Lụa, sau khi đã quỳ xuống lạy cụ đủ ba lạy:

- Bà ơi con xin bà tha tội cho con, con không ở bên cạnh bà để hầu hạ bà lúc về già được, con đã làm thủ tục đi xuất khẩu lao động sang Đức rồi bà ạ.

Cô kỹ sư giỏi phải khai man là công nhân để được lọt vào danh sách công nhân xuất khẩu lao động.

Cụ Lụa lại muối dưa, muối cà nuôi chắt lớn dần lên. Trời cho cụ sức khoẻ, cháu gái từ Đức thì đều đặn gửi tiền về nuôi hai cụ cháu.

x

x x

Lão Hâm đang ngồi rả rích trò chuyện với cụ Lụa thì hai mẹ con Dương ào vào như một cơn gió - cơn gió trong lành dịu mát. Cặp quần jean màu trắng khéo léo tôn đôi chân thon dài, chiếc áo lửng màu đen ôm khít khuôn ngực đầy đặn của cô gái một con và đặc biệt là đôi mắt, đôi mắt trong sáng đến mức bí ẩn, luôn nhìn thẳng vào người đối diện. Dương nhắc con: "Giấy chào cụ đi nào!". Cô bé ba tuổi xinh như búp bê vòng tay:

- Giấy chào cụ ạ!

- Thế còn ai đây nữa? Mẹ cô bé lại nhắc.

- Cháu chào lão Hâm!

Bà cụ Lụa mắng yêu đứa bé sao lại gọi ông là lão Hâm, mẹ Dương đỡ lời là thiên hạ gọi thế cả mà. Lão Hâm hỏi làm sao bé Giấy biết lão chính là lão Hâm, cô bé trả lời không chút suy nghĩ:

- Cháu thấy ảnh lão trên blog nhiều rồi, mẹ cháu cho xem.

Dương vừa nói chuyện vừa chất đồ vào tủ lạnh. Cứ dăm hôm nó lại mua một đống thức ăn mang đến cho cụ.

Nói chuyện được mươi phút, hai mẹ con Dương lại chạy ào đi y như lúc đến. Khi đã ngồi trên xe Spacy rồi, cả hay giơ tay vẫy vẫy: "Chào lão Hâm nhé!"

Bà cụ Lụa như hiểu điều lão Hâm đang thắc mắc, nói luôn là con Dương này độc đáo lắm. Học xong lớp mười hai, nó bỏ không thi đại học. Đến kỳ thi đại học, nó ở ngoài làm bài ném vào trong cho bạn bè, riêng nó dứt khoát không thi. Cụ Lụa van lạy nó kiểu gì nó cũng không chịu, nó cứ giữ nguyên cái lý: "Đại học ở ta không dạy cách làm ra tiền!"

Dương theo học một khóa tài chính kế toán, một khóa dạy nghề giám đốc và một khoá tiếng Anh, toàn tự bỏ tiền ra để mua chữ nên chữ nào chữ nấy chắc nịch. Xong rồi mở công ty riêng, tự mình làm giám đốc luôn. Một chuyện nữa cũng khá hi hữu là nó không lấy chồng, dứt khoát không chịu làm nô lệ cho bất kỳ một thằng đàn ông nào mà nó phải gọi là chồng. Nó thoả thuận với một thằng bạn trai mà nó thích là hai đứa sẽ có một đứa con, có con rồi thì nó nuôi và đường ai nấy đi, không tơ vương gì nữa.

Nó rất bận rộn nhưng không thuê ô-xin, nó muốn tự mình chăm sóc nuôi dạy con.

Nghe kể về Dương, lão Hâm thấy nhân vật này khá thú vị, lão bắt đầu quan tâm đến cô Dương này.

Vài ngày sau lão nhận được cú điện thoại:

- Chào lão Hâm, cháu Dương đây. Cháu có đoàn đối tác nước ngoài, cháu dự định đưa đoàn ra Hạ Long nghỉ và đàm phán luôn ở đó. Lão có thể đi Hạ Long dịch giúp cháu ba ngày? Làm việc không kể giờ giấc, thù lao là một trăm đô la một ngày.

Dương nói thẳng tưng, không rào đón. Thế hệ trẻ là thế. Lão đồng ý.

Bắt tay vào làm việc rồi lão Hâm mới hiểu là tiền nào của nấy, hai bên đàm phán rất căng thẳng, tranh luận từng điểm một rất chi li và làm việc không tính thời gian. Duy có một điều là lão không hiểu: vì sao Dương mời lão làm phiên dịch trong lĩnh vực hoá chất, một lĩnh vực rất xa lạ với lão?

Ăn cơm tối xong, lại đàm phán, đến khoảng hơn mười giờ thì chia tay nhau hẹn ngày mai bàn tiếp. Dương nói khẽ vào tai lão Hâm:

- Lão đi dạo với cháu nhé?

Dương vận bộ đồ thể thao, thân hình đẹp và cân đối như người mẫu. Được đi cạnh người như Dương, lão Hâm thấy mình có giá hơn lên.

- Lão biết vì sao cháu nhờ lão dịch rồi chứ?

- Chưa biết. Thiếu gì chuyên gia trong ngành hoá chất mà cháu không nhờ?

- Chính vì lão không phải là chuyên gia trong ngành hoá chất nên cháu mới nhờ. Dương mỉm cười tinh quái.

À ra thế, vì lão Hâm không quen ai bên ngành hoá nên khả năng lộ bí mật kinh doanh sẽ được giảm thiểu. Cô bé này ghê thật!

Dương lại dành cho lão Hâm một bất ngờ mới: vừa đi cô vừa nói về thi ca Việt nam đương đại. Người đàn bà trẻ cống hiến hết thời gian cho việc kinh doanh mà lại yêu thơ! Cô ta đọc thơ vào lúc nào nhỉ?

Đặc biệt nhất là nhận xét của Dương về thơ Việt nam: nó nặng tình mà ít lý. Thơ Việt nam hiện đại rất ít chất triết lý, nó giãi bày tình cảm con người nhiều hơn là suy nghĩ của con người.

Lão Hâm không tranh luận với cô bé, lão nghĩ mình không đủ tư cách để tranh luận, song những suy nghĩ của cô bé quả thật là rất thú vị.

Tản bộ khoảng một giờ, hai người quay về khách sạn. Trước của phòng cô bé, lão Hâm chúc cô ngủ ngon rồi định chia tay. Dương lại tạo ra bất ngờ, luôn luôn bất ngờ:

- Không đâu lão! Lão tắm đi, nửa giờ nữa cháu sẽ điện thoại cho lão.

Đến đây thì lão Hâm hoàn toàn không hiểu những gì đang xảy ra. Lão tắm táp, thay đồ và chờ điện thoại.

Nửa giờ sau Dương gọi vào di động cho lão Hâm, nói sẽ sang phòng lão, hễ nghe tiếng gõ cửa nhè nhẹ là lão phải mở cửa phòng ngay.

Lão Hâm là người từng trải vậy mà bây giờ hoàn toàn mất hết phương hướng. Có hai tiếng cạch rất nhỏ vào cánh cửa, lão Hâm vội mở cửa phòng. Dương xinh xắn và dịu dàng trong bộ đồ ngủ, nách cắp cái laptop, tay xách ví đầm:

- Nếu lão muốn cháu ngủ ngon thì tối nay cháu ngủ phòng này.

- ???

- Còn lão sang phòng cháu ngủ. À, lão cứ nghe điện thoại nếu có ai gọi, nhưng kô được nói gì nhé! Mai lão kể lại cho cháu nghe.

Không hiểu mô tê gì nhưng trước cách giải quyết công việc quyết đoán và dứt khoát của Dương, lão Hâm cũng đành ngoan ngoãn mang theo vài thứ cần thiết, cầm chìa khóa phòng Dương rồi nhẹ nhàng đi sang đó.

x

x x

Mới thiu thiu ngủ được khoảng một giờ thì chuông điện thoại khách sạn vang lên. Lão Hâm không nhấc máy. Năm phút sau người ta lại gọi. Chờ cho chuông đổ đúng năm hồi, lão Hâm mới nhấc máy, không nói gì theo đúng lời dặn của Dương. Phía đầu dây bên kia chắc hẳn chỉ nghe thấy tiếng thở nhè nhẹ của lão và tiếng lão cựa mình.

- Anh biết là em đi Hạ Long và anh biết cách tìm ra em ở đâu, mặc dù em tắt di động. Em không muốn nói chuyện với anh cũng được, xin em đừng cúp máy, hãy nghe anh nói...

Liệu có nên chép vào đây những lời tỏ tình tha thiết và kiên nhẫn của chàng trai bên kia đầu giây không nhỉ? Chắc là không rồi.

Khoảng hơn một giờ sau là cú điện thoại khác, của một người khác, lần này từ Mỹ, nói tiếng Anh, đại ý là người ta đã mail báo giá cho Dương nhưng chưa nhận được trả lời, gọi về công ty Dương mới được biết số điện thoại này, đề nghị kiểm tra mail và sớm trả lời.

Và còn vài ba cú điện thoại khác nữa.

Ngày hôm sau, tại bàn ăn sáng, Dương nháy mắt với lão Hâm:

- Hy vọng là tối qua lão ngủ ngon?

- Ngủ ngon lắm, cảm ơn cháu!

Hết đợt công tác, Dương kín đáo trao cho lão Hâm chiếc phong bì, lão Hâm mở ra xem thấy có bốn tờ một trăm đô la. Lão ngước mắt hỏi Dương, Dương cười láu lỉnh:

- Một trăm đô la nữa cho một đêm ngon giấc của lão!

Đứa chắt của bà cụ bán dưa là thế đấy. Thế hệ thanh niên bây giờ có vừa hồng vừa chuyên không nhỉ?

Em rất thích câu chuyện này của bác. Như một làn gió mát. Nó có một chút khác về suy nghĩ, hành văn ... với những chuyện của Lão Hâm em đã đọc.

Và em rất ... khoái khi mà đã "tóm được cái giò" của bác :emoticon-0136-giggl : người ta nói là "chiếc/ cái quần gin" cơ, bác ơi, hihi.

Ngược lại với bác Hoa May, em rất thích từ "Cặp" của bác Phanhoamay trong truyện này. "Chiếc/cái" có khi chẳng phải nghĩ chút nào, nhưng "cặp" chắc bác Phan cũng phải mất thời gian để cân nhắc, lựa chọn.

Em cũng nhất trí với bạn Dang Ngoc Diep.
Nếu có hỏi, thì em hỏi bác Phan có cần thêm chi tiết đại ý như sau không: Sáng hôm sau tại bàn ăn sau khi Dương hỏi thăm về giấc ngủ và lão Hâm đáp lời thì lão Hâm cũng nên đồng thời trao cho Dương một mảnh giấy liệt kê những cú điện thoại ru lão trong đêm (tất nhiên là cú mùi mẫn thì chỉ cần liêt kê, không cần kể nội dung rồi)?
(Vì bác có chi tiết "À, lão cứ nghe điện thoại nếu có ai gọi, nhưng kô được nói gì nhé! Mai lão kể lại cho cháu nghe. Rồi sau khi nói đến "giấc ngủ ngon" bác k0 nói gì nữa, đến cuối truyện lại nhắc đến việc trả công "giấc ngủ ngon" nên vô hình trung hai chi tiết đó nó dính cặp với nhau không để cho người đọc chen thêm ngụ ý lão Hâm phải "bá cáo" cô gái về nội dung điện thoại trong đêm (trong đó có có những cú mang thông tin cần thiết về công viêc nhất thiết chuyển lại cho Dương)

USY thân mến,
Tình tiết "báo cáo kết quả trực đêm" được ẩn vì nó đương nhiên phải xảy ra. Lão Hâm là người cẩn thận, cô bé Dương là người của công việc. Không lý do gì mà họ lại bỏ qua công việc đó?
Theo tôi, tác giả không nhất thiết phải kể chi li mọi chuyện. Nhiều thứ nên để người đọc đoán nhận.
Ngoài ra cô bé Dương khá thông minh và nghịch ngợm, câu nói của cô ấy về việc trả công cho một đêm ngủ ngon còn bao hàm nhiều ý khác, ví dụ bày tỏ lòng cảm ơn đã cho đổi phòng để cô ấy không bị quấy rầy, ví dụ hứa hẹn sẽ có những đợt cộng tác tiếp theo với một người đáng tin cậy, v.v.

Vậy sao? "Cặp" nghĩa là "đôi" - dĩ nhiên không đồng nghĩa với chiếc/ cái rồi. Em biết trong tiếng Nga và một số ngôn ngữ khác, danh từ "quần" là số nhiều (vì họ cho rằng nó có 2 ống :emoticon-0136-giggl), nhưng trong tiếng Việt "quần" là số ít (một cái).
Em chưa thấy ai dùng "cặp quần" để chỉ một cái quần như thế bao giờ.

Và có thể, dân chúng VN sẽ bắt đầu dùng và sẽ phổ biến, từ sau câu chuyện này nổi tiếng chăng?

@bác Anh Thư: ơ, vậy bác "bỏ phiếu" cho quần" thuộc "một cái"/ hay là "một cặp" ạ?

Người ta vẫn hay nói "cái áo, cái quần" Hoa May ạ, đúng như Hoa May viết.
Và góp ý của HM là rất chí lý.

Còn cách dùng "cặp quần" là tôi học được ở dân bán quần bò, khi đi mua quần bò ở Lê Thánh Tôn (SG) và ở Trần Nhân Tông (HN).

Trong đoạn văn "Cặp quần jean màu trắng khéo léo tôn đôi chân thon dài..." , tôi đã cố tình dùng "cặp quần" để ứng với "đôi chân".
Nếu viết "Cái quần jean màu trắng khéo léo tôn đôi chân thon dài..." thì câu văn sẽ có vẻ không thanh thoát lắm?

Tôi cũng hy vọng truyện ngắn này sẽ trở nên nổi tiếng, nhưng chắc cũng phải mất khoảng hai mươi năm nữa?:emoticon-0111-blush

@ HM: Thực sự AT đọc lướt không phát hiện ra cặp quần, sau khi HM bắt giò thì thấy cũng đúng. Nhưng thay chữ cái hay chiếc vào thì thấy không "độc" cho lắm . Và chợt nghĩ có lẽ bác Phan muốn đặc tả đôi chân dài thì thấy để cặp quần cũng ổn. Chứ không lẽ nói cặp chân dài xỏ trong quần jean? mà AT cũng không thể hiểu là cô này mặc đúp 1 cái quần đông xuân bên trong ....nói chung thì đây không phải sách giáo khoa nên cho phép bác Phan bay bổng và sáng tạo từ mà.

Khoan cắt bê tông

Cách nhà lão Hâm không đầy một trăm mét là nhà của Xuân - người làm nghề khoan cắt bê tông. Người ta hay quen miệng gọi Xuân là Khoan cắt.

Khoan cắt làm công nhân cho một xí nghiệp, lương thấp quá, hắn bỏ ra làm ngoài. Hễ cứ có ai gọi là hai bố con Khoan cắt chở nhau đi, cùng với bộ đồ nghề nặng trĩu máy khoan, máy cắt, dùi đục các loại.

Khi rỗi việc thì hai bố con chở nhau đi làm tiếp thị. Với tấm mi ca đã khoét chữ và một bình xịt màu, thấy có chỗ tường trắng nào là dừng lại, không đầy một phút đã trao tặng xong cho bức tường kia một hàng chữ đậm nét "Khoan cắt bê tông 09050505050".

Khoan cắt xịt đè cả lên những dòng chữ "Khoan cắt bê tông" của người khác đã có từ trước, làm cho nhiều mảng tường rặt toàn những số di động của nghiệp đoàn khoan cắt. Hắn bôi lên khắp mọi nhà trong ngõ, lên cả tường trụ sở Uỷ ban Phường, ngay phía dưới các câu khẩu hiệu. Thật ngộ nghĩnh khi thấy dưới dòng chữ "Mỗi gia đình nên chỉ có hai con" là câu "Khoan cắt bê tông"! Làm như nếu ai muốn chỉ có hai con thì đành phải khoan vào bê tông vậy?

Sau gần chục năm lăn lộn với nghề, Khoan cắt dành dụm được đủ tiền xây nhà. Khoan cắt tự mình xây, mấy đứa con làm thợ phụ.

Sau bốn tháng kỳ cạch, căn nhà xinh xắn ba tầng mọc lên. Phòng khách có ti vi màn ảnh phẳng, đầu karaoke và quạt trần giả cổ.

Chọn ngày lành tháng tốt, Khoan cắt mời bà con xóm giềng sang ăn bữa cơm chia vui. Ai cũng khen Khoan cắt khéo tay, làm được cái nhà xinh xắn, bố trí hợp lý và sơn màu nhã nhặn.

Rượu nâng lên hạ xuống trên mâm các cụ. Bia "dzô dzô" liên tục dưới mâm thanh niên. Cuộc sống thay da đổi thịt, mọi người cười nói vui vẻ, mừng cho Khoan cắt từ nay hết cảnh sống chui rúc dột nát.

Tiệc đang lúc cao trào thì vợ Khoăn cắt chạy vào, thì thầm cái gì đó vào tai chồng. Khoan cắt quăng đũa, chạy ra cửa. Chưa đầy một phút sau đã nghe thấy gầm lên tiếng chửi của Khoan cắt:

- Lịt con mẹ thằng lào bôi bẩn tường nhà tao!

Mọi người bỏ đũa ra xem, thấy trên bức tường trắng nõn vừa mới sơn của nhà Khoan cắt đã có mấy dòng chữ xiên xẹo: "KHOAN CẮT BÊ TÔNG 0912345678"!

Nào thì ta cùng hy vọng!
Tản văn

Hy vọng là gì?

Súc vật chỉ có bản năng, không có hy vọng. Duy nhất con người mới có hy vọng. Vậy hy vọng là một thứ rất quý báu, nó gắn liền với giá trị con người?

Con chó – loài vật thông minh nhất trong các loại vật – bị nhốt trong cũi. Nó biết là tới giờ thì chủ sẽ cho nó ra ngoài đi giải quyết nhu cầu dị hoá, rồi sẽ cho nó thoả mãn nhu cầu đồng hoá, nghĩa là cho nó ăn, nhà giàu thì có ít xương xẩu, nhà nghèo thì cơm thừa canh cặn. Con chó thoả mãn với cuộc sống của nó, nó không hy vọng đến một ngày mai tươi sáng hơn nó sẽ được tung tăng chạy nhảy trong vườn, được hít hít cô chó cái đầy quyến rũ nhà hàng xóm.

Con chó không biết hy vọng, đó là may cho nó. Nếu con chó biết hy vọng, nó sẽ tìm cách phá cũi và kết cục gần nhất của nó là món nhựa mận, món dồi hay món xáo măng ưa thích của dân nhậu.

Con người văn minh thích hy vọng và luôn hy vọng.

Anh đi làm công thì hy vọng được tăng lương, mặc dù lương tăng không theo kịp giá tăng. Anh làm đồng thì hy vọng được mùa, được mùa rồi thì giá nông sản không tụt. Ông cán bộ thì hy vọng được lên chức, nếu chức cao rồi thì hy vọng không bị mất chức. Cô gái mặc váy ngắn đứng ven đường cũng đang hy vọng có ai đó mời đi đến một nơi nào đó để cô ta cho hắn xem khi mới lọt lòng ra thì con ngưòi ta mặc đồ gì rồi sau đó làm với hắn ta cái việc mà con người hay làm để sau một khoảng thời gian nhất định sẽ có một ai đó lọt lòng tiếp. Cô ta hy vọng sẽ có ai đó lọt lòng? Không đâu, cô ta hy vọng có vài tờ xanh giắt ở cạp váy.

Bạn đừng nói là tôi nên chừa bạn ra, không được nêu tên bạn ở đây vì bạn không bao giờ hy vọng. Bạn đã nói dối trắng trợn, không phải nói dối tôi mà là nói dối chính bạn.

Hôm qua bạn đã mua một vé số có 6 con số. Vậy là có 999.999 vé cho một lần quay số. Bạn mua vé số làm gì, nếu không hy vọng sẽ trúng thưởng? Tỷ lệ trúng độc đắc cực kỳ thấp, một chọi 999.999, mà bạn vẫn hy vọng mình là người ẵm giải?

Bạn cũng biết là hút thuốc lá có nguy cơ cao bị ung thư phổi. Vậy mà bạn vẫn hút, vì bạn hy vọng là mình sẽ không nằm trong số phần trăm bị ung thư kia.

Bạn có thấy cái thằng hy vọng nó vô lý chưa? Hy vọng trúng xổ số khi khả năng trúng chỉ là một phần triệu và hy vọng trượt ung thư khi khả năng đó tới hàng chục phần trăm!

Rõ ràng là con người đang dùng hy vọng để tự lừa dối mình. Và nó tự hào rằng nó hơn hẳn con chó ở chỗ biết hy vọng.

Biết rằng nhiều cái hy vọng là phi lý, con người vẫn không khi nào ngừng hy vọng, bởi nếu ngừng hy vong, con người không khá hơn con chó bao nhiêu.

Vậy chúng ta hãy tiếp tục hy vọng.

Cô ấy không yêu bạn? Đừng mất hy vọng, năm năm, mười năm hay lâu hơn nữa, cô ấy có thể đổi ý. Hãy kiên nhẫn chờ đợi, hãy tìm mọi cách cho cô ấy biết là bạn yêu cô ấy, yêu điền cuồng, yêu tha thiết, yêu không biết mệt mỏi. Thể hiện bằng cách nào ư? Cái đó bạn phải tự sáng tạo, mỗi cá nhân có cách riêng của mình, tôi biết bạn là người có tài năng, bạn sẽ làm được thôi. Chỉ có điều tôi không biết là cuối cùng cô ấy có yêu bạn hay không, thôi thì chúng ta cùng hy vọng vậy.

Bạn đã mua cổ phiếu? Bây giờ giá cổ phiếu rơi xuống đáy. Không sao, ở ta cái nồi cổ phiếu là nồi Thạch Sanh, vô cùng nhiều đáy. Bạn hãy hy vọng là giá cổ phiếu của bạn đang ở cái đáy trên cùng, vẫn là tốt hơn mấy cái đáy ở dưới nó? Hy vọng thế đi, trong khi chưa hy vọng được là giá cổ phiếu sẽ tăng.

Bạn vừa bị mất xe máy? Tôi xin chia buồn với bạn. Không gì buồn hơn là mất một thứ mà ta vừa được cưỡi lên nó vừa được đi đến khắp mọi nơi. Bạn hãy hy vọng là công an sẽ tìm thấy. Bạn không tin? Nên tin đi, có nhiều người mất xe rồi được công an báo đã tìm ra xe. Nhưng người biết điều thường cưa đôi giá trị cái xe, thưởng cho anh công an một nửa. Hãy tỏ ra biết điều thì hy vọng của bạn sẽ sớm thành hiện thực. Trong khi chờ đợi công an báo đã tìm được xe của bạn, bạn hãy hy vọng thêm một điều nữa, đó là hy vọng về một ngày xa xôi nào đó, khi không còn ai ăn cắp của ai.

Rõ ràng là chúng ta có rất nhiều điều để hy vọng. Không có hy vọng thì sống làm gì?

Trước mắt hãy nuôi những hy vọng nho nhỏ, đừng hy vọng những điều quá lớn lao vì như người Pháp có nói, hy vọng là khởi đầu của thất vọng. Hy vọng càng lớn, thất vọng càng to.

Hãy hy vọng là chiều nay có ông bạn rủ đi uống bia, hãy hy vọng là người ta sẽ bầu bạn làm tổ trưởng dân phố, hãy hy vọng là sang năm 2009 giá điện mới tăng, v.v. và v.v.

Cũng có thể hy vọng là chồng cô hàng xóm sẽ đi công tác xa mấy tháng, He he.

Việc của tôi là làm cho bạn biết hy vọng trong khuôn khổ không có khuôn khổ nào hết. Chúng ta sống bằng hy vọng, chưa ai chết bởi hy vọng cả. Vì vậy bạn đừng nghĩ là tôi xui dại.

và há mồm khoan khoái
lão ngồi mơ lung tung...

(10/2008)

Tiếng ễnh ương bên nhà cao tầng
(tặng HS)

Giang học với Lâm từ năm lớp ba trường làng. Họ thân nhau từ đó đến nay. Nhóm bạn chung bốn người bây giờ tuổi đã lên đầu bốn hết rồi.
Giang thông minh và xinh đẹp bao nhiêu thì Lâm hiền lành thô tháp bấy nhiêu.
Khi Giang đã là cô gái hoa khôi của trường, bắt đầu biết e lệ trước cái nhìn trộm của bọn con trai, nàng vẫn coi Lâm là bạn. Nàng có thể thân mật cầm tay Lâm trước mặt mọi người mà không sợ bị miệng lưỡi học trò trêu ghẹo ghép đôi. Không ai có thể nghĩ một người đẹp như nàng lại có thể để mắt đến chàng trai kém mã nhất lớp.

Họ cứ thế lớn dần lên trong một làng quê xa Hà Nội. Họ chơi các trò chơi con trẻ mà lớp trẻ con thành phố bây giờ không còn diễm phúc biết đến. Bắt được con chuồn chuồn, Lâm chạy ngay về cho Giang. Mẹ cho bắp ngô nướng, Lâm bẻ nửa mềm cho Giang, mình nhận nửa cứng.
Những hôm trời mưa không tung tăng chạy chơi được, hai đứa ngồi dưới hiên nhà, nhìn những lá tre như những con thuyền nhỏ đang trôi theo dòng nước chảy dọc vết giọt gianh. Chúng nghe tiếng ễnh ương gọi nhau, một thứ âm thanh quê mùa và buồn bã.

Hết phổ thông, Giang được tuyển vào trường Sân khấu điện ảnh. Lâm đi bộ đội. Khi Giang đã là một cô diễn viên hứa hẹn nhiều thành công thì Lâm giải ngũ về học đại học Xây dựng. Họ vẫn tiếp tục là đôi bạn thân.

Giống như mọi người đẹp, Giang lấy chồng sớm. Đúng hơn là chồng lấy nàng sớm. Chồng nàng cũng là diễn viên, đã thành danh, hơn nàng gần chục tuổi. Anh đẹp trai, lịch thiệp và ga lăng. Lâm vẫn lui tới thăm Giang, hiền lành và thô tháp như xưa. Thậm chí có những hôm diễn xong quá khuya, Giang gọi điện bắt Lâm đến đưa mình về nhà. Tội nghiệp anh chàng nhiều lần gò lưng đạp xe trong mưa, ướt lướt thướt từ đầu đến chân vì cái áo mưa duy nhất anh đã nhường cho Giang mặc rồi. Anh lục khục trong mồm:
- Ông mặc đi, ông ướt là bị cảm ngay chứ tôi lính tráng quen rồi!
Sự tận tụy của Lâm được Giang đón nhận một cách đương nhiên. Bạn bè mà! Chồng nàng và đồng nghiệp của hai vợ chồng nàng cũng coi chuyện Lâm cặp kè với Giang là chuyện bình thường. Giữa họ không thể có một thứ tình cảm nào khác ngoài tình bạn.

Hơn một năm sau Giang sinh con. Vào lúc Giang trở dạ thì chồng nàng đang vướng quay ngoại cảnh ở một tỉnh xa không về được. Lâm đến đưa Giang vào nhà hộ sinh. Giang sinh con xong, bà mẹ ở quê chưa ra kịp, Lâm xin nghỉ phép mấy ngày chăm sóc Giang.
Khoảng một chục năm sau thì hạnh phúc gia đình Giang bắt đầu rạn vỡ. Anh chồng đẹp trai và ga lăng ở ngoài, về nhà thì lại là một người đàn ông khác hẳn, xấu tính và ích kỷ. Rồi Giang phát hiện chồng mình có bồ, nhiều bồ. Song nàng cắn răng chịu đựng, không muốn làm to chuyện, sợ mất thanh danh chồng.

Một hôm chờ đến 3 giờ sáng không thấy chồng về, quá đau đớn và phẫn uất, nàng tu hết nửa chai rượu nặng trong tủ rượu của chồng. Cảm thấy mình sắp say, thậm chí có thể bị ngất, nàng vội gọi điện cho Lâm, chỉ kịp nói mấy lời: “Ông đến ngay đi!”
Lâm tức tốc chạy đến, kiếm chậu thau cho Giang nôn, lau mặt cho nàng rồi dìu nàng lên gường để nàng nằm thiêm thiếp còn mình thì ngồi ngủ gà ngủ gật trên chiếc ghế kê ngay ngoài cửa phòng nàng.

Mấy hôm sau, Giang gọi điện cho Lâm, nói là sẽ ly dị chồng. Lâm cực lực phản đối, khuyên Giang đừng phá vỡ hôn nhân, hãy vì tương lai của hai đứa bé. Lâm còn nói gia đình nào mà chả có chuyện, không riêng gì nhà Giang đâu!
Câu đó làm Giang phì cười:
- Ông ơi, ông còn chưa có vợ, làm sao ông biết được các chuyện của gia đình?

Rồi Giang cũng ly hôn và rồi Giang chợt phát hiện ra là Lâm chưa vợ, người yêu cũng không.
Giang quát:
- Này, sao ông không chịu lấy vợ, định thành ông mãnh đến già à?
- Có ai yêu tôi đâu mà lấy…
- Thế để tôi giới thiệu cho nhé, có mấy em khá lắm, được người được nết, ông tha hồ chọn.
Giang giới thiệu ba bốn đám đều không thành công. Với cô nào Lâm cũng đối xử chu đáo, biết mua nước hoa tặng, rủ đi xem ca nhạc, ăn kem Bờ Hồ. Nhưng không đám nào thành cả. Hỏi Lâm thì Lâm ậm ừ chắc tại số chưa tới. Hỏi mấy cô kia thì các cô ấy bảo anh ấy rủ đi chơi nhưng có nói chuyện yêu đương gì đâu!

Thời gian lại tiếp tục qua đi. Giang sống với hai con trong căn hộ chung cư cao tầng, cái căn hộ mà Công ty Xây dựng của Lâm đã bán cho Giang với giá nội bộ. Việc sửa sang, hoàn thiện thì Lâm tự thiết kế và gọi thợ làm giúp mẹ con Giang.

Không ít đàn ông quan tâm đến người đàn bà xinh đẹp cô đơn. Giang cũng có cảm tình với một vài người trong số đó. Hễ có tình cảm với ai thì Giang cũng giới thiệu người đó làm quen với Lâm. Ông nào Lâm cũng quý, đơn giản vì Lâm quý tất cả những gì thuộc về Giang. Nhưng ông này thì bỏ của chạy lấy người, ông kia không ly dị được, ông nọ ly dị được thì Giang lại thấy không hợp. Tất cả những cú đổ vỡ đó, cùng với ít nhiều đau khổ, Giang đều tâm sự với Lâm. Lâm chịu khó lắng nghe Giang xả bớt nỗi buồn, khuôn mặt đầy cam chịu và chia sẻ.

Nhóm bạn bốn người thường hay tổ chức gặp nhau. Bây giờ là sáu người vì hai ông bạn mang vợ theo. Riêng Giang và Lâm là một cặp gồm hai lẻ.

Trong lần gặp gần đây nhất, Lâm bận đi công tác nước ngoài. Vắng mặt Lâm, Toàn mới dám ghé tai Giang thì thầm:
- Thằng Lâm nó yêu bà mà bà không biết sao?

Giang tròn xoe mắt, không tin vào điều bạn Toàn vừa nói.
- Nó yêu bà từ khi còn học lớp 10 cơ. Nó không dám nói với ai nhưng bọn tôi biết hết!

Sao thế nhỉ? Người đàn bà nào chả đủ mẫn cảm để nhận ra khi có người khác giới có tình ý với mình? Mình không hề thấy là Lâm yêu?

- Nó nghĩ là nó thua kém bà mọi mặt nên cứ chôn chặt tình cảm của mình. Còn bà thì cứ chăm chăm đi hỏi vợ chó nó! Toàn kết thúc câu chuyện riêng tư bằng một lời trách.
*
* *
Đêm hôm đó trời mưa rất to. Hai đứa con đã ngủ. Giang ra đứng dựa cửa ban công, mắt nhìn vào một chốn xa xăm vô định. Trên khu đất bên cạnh chung cư cao tầng của Giang là công trường đang trong giai đoạn đào móng. Nước ngập các hố móng. Không biết từ đâu chui ra một cặp ễnh ương, chúng đang gọi nhau bằng một thứ âm thanh quê mùa và buồn bã.
Giang để cho hai dòng nước mắt chảy trên má mình. Nàng nhớ Lâm…

Chuyện lão Hâm làm hộ sinh


Đang ăn tối, vừa ăn vừa xem ti vi, lão Hâm nhận được cú điện thoại của chú em họ:

- Bác Hâm, bác Hâm, bác Hâm!

Lão Hâm gắt:

- Làm quái gì mà réo tên anh mày ghê thế, bị mất trộm à?

- Không ạ, em có việc này còn sợ hơn mất trộm, em vừa phải đưa vợ em vào viện cấp cứu.

- Thôi chết, cô ấy bị sẩy thai à?

- Đúng là bác hâm, chửa đến tháng thứ 10 rồi thì còn sẩy cái nỗi gì nữa? Đang lo không sẩy được đây này. Tính đến hôm nay là 9 tháng 20 ngày rồi mà cô ấy chưa chuyển dạ.

Lão Hâm thở phào:

- Mày làm tao hết hồn... Chưa chuyển thì sẽ chuyển, sao lại cuống lên đưa vợ đi cấp cứu?

- Vì vợ em cũng không còn trẻ, máu lại chậm đông, em đưa trước vào bệnh viện nhỡ có chuyện gì thì xử lý cho kịp.

- Bây giờ người ta mổ nghéo một cái là xong, cần gì phải đợi trở dạ?

- Em đã nói là máu chậm đông rồi mà, bác sỹ không dám chỉ định mổ.

- Ừ... ừ...., chú quyết định đúng đấy, trừ việc chú biết vợ già rồi, máu lại chậm đông mà chú vẫn còn "máu" đẻ thêm đưa nữa?

- Ừ thì kiếm thằng cu mà anh.

- Vậy chú gọi anh có việc gì?

- Nghe nói anh biết nhiều thứ, em muốn nhờ anh giúp xem có cách nào cho vợ em chuyển dạ.

Lão Hâm ngao ngán:

- Trời đất quỷ thần ơi, tao có học giờ nào về hộ sinh đâu mà mày bảo thế. Thôi mày nhanh nhanh ra siêu thị mua gói kẹo thật ngon mang vào bệnh viện.

- Bác thích kẹo à?

- Không phải mua cho tao, mà mua cho thằng cu con của mày.

- Đã đẻ nó ra đâu mà...

- Ngu lắm, đó là tao bày cho mày cách cho thằng cu mau ra. Mày cầm cái kẹo dứ dứ vào cái chỗ nó phải chui ra, luôn miệng dỗ dành: "Cu ơi cu ra mà ăn kẹo", thế là nó ra thôi. Cách dân gian đấy.

- Giời ơi, lúc này mà bác còn đùa, em cháy hết cả ruột gan rồi đây này. Bác ăn xong vào viện với vợ chồng em bác nhé, có bác động viên, chúng em đỡ lo lắng.

- Được rồi, đằng nào thì anh cũng phải vào thăm cô em dâu chứ.



Cô em dâu đang nằm trên giường, bụng to vượt mặt, thấy ông anh chồng đến vội vàng ngồi dậy. Giáng điệu khoẻ khoắn, trông không giống người sắp đẻ.

Lão Hâm kéo ghế ngồi bên cạnh, hỏi thăm như cách người ta vẫn hay hỏi khi đi thăm bệnh nhân, ăn được không, trong người thế nào v.v.

Nói một lúc cũng hết chuyện để hỏi, cô em dâu quay sang hỏi bác Hâm hồi này có bịa thêm được chuyện gì hay không. Láo thế chứ lỵ, người ta sáng tác mà nó nói là bịa? Có phải lúc nào, ngày nào cũng sáng tác được đâu, phải cần có giây phút thăng hoa chứ bộ?

Cô em nài nỉ em ở trong này buồn quá, anh kể chuyện gì vui vui cho em nghe. Tên chồng cũng xán vào đòi kể. Lão Hâm đành kể một câu chuyện tiếu lâm lão vừa chợt nhớ ra:

Vua Nê pan sang thăm Liên xô. Các lãnh tụ Đảng và Nhà nước Liên xô tiếp đón rất trọng thị, muốn lôi kéo Nê pan về phe mình, không theo các cường quốc lân bang khác. Chiêu đãi thịnh soạn, mời đi xem ca vũ kịch.

Tối nọ, sau khi xem vở Hồ Thiên nga về, vua Nê pan gọi điện cho Lãnh tụ Liên xô, xin cưới cô diễn viên đóng vai Thiên nga. Lãnh tụ quá bất ngờ nhưng vì chính sách ngoại giao nên nhận lời đồng ý tác động, giải thích thêm là ở Liên xô hôn nhân tự do, không ai ép buộc ai cả nên chỉ cố gắng tác động tối đa thôi.

Sáng hôm sau Lãnh tụ gọi cô diễn viên ba lê kia lên, giao nhiệm vụ:

- Tổ quốc cần cô phụng sự. Tổ quốc giao nhiệm vụ cho cô là phải lấy vua Nê pan. Thực ra thì đằng nào mà cô chả lấy chồng, lấy được vua, giàu sang phú quý tột bực, giàu hơn cả tôi nữa đấy!

Cô diễn viên không dám cãi thượng lệnh, lòng đau như cắt, tìm đến cô bạn thân tâm sự. Cô bạn bày cho cô diễn viên là mình đẹp thế, tài năng thế, nổi tiếng thế thì phải ra ba điều kiện, nếu vua Nê pan không thoả mãn ba điều kiện đó thì mình không lấy. Rồi cô bạn ghé tai cô diễn viên thì thầm...

Nghe xong lời khuyên của bạn, cô diễn viên ba lê yên chí lớn, tin chắc là vua Nê pan không thể nào thoả mãn 3 điều kiện của cô ta.

Sáng hôm sau, diện kiến vua Nê pan, cô nói rõ quan điểm cưới xin có điều kiện của cô. Vua Nê pan si mê quá rồi nên gật đầu đồng ý ngay.

- Muôn tâu Bệ hạ, điều kiện thứ nhất. Thiếp là diễn viên nổi tiếng thế giới, thiếp phải được ở trong một toà lâu đài toàn bằng vàng.

Vua Nê pan gọi Bộ trưởng Bộ tài chính vào hỏi về lượng vàng hiện có trong Ngân khố, rồi gật đầu đồng ý:

- Vì nàng ta có thể huy động toàn bộ số vàng có trong toàn Nê pan để xây lâu đài cho nàng ở.

- Spa-xí-bơ Bê hạ. Điều kiện thứ hai. Thiếp chỉ công nhận chế độ một vợ một chồng, nếu Bệ hạ muốn cưới thiếp làm vợ, Bệ hạ phải đuổi hết các vương phi tỳ thiếp ra khỏi Hoàng cung.

Vua Nê pan đăm chiêu suy nghĩ mấy phút rồi cũng gật đầu đồng ý.

Cô diễn viên lo quá, hai điều kiện đầu nhà vua đều đáp ứng. Chỉ còn hy vọng vào điều kiện thứ ba, mà điều kiện này chắc chắn ông vua béo lùn kia không thể nào thoả mãn nổi:

- Muôn tâu Bệ hạ, đây là điều kiện thứ ba, điều kiện cuối cùng. Như bệ hạ biết thiếp là vũ công ba lê, chân dài tới nách, thiếp cần cái chày ngọc của Bệ hạ phài dài 25cm.

Nhà vua trố mắt ngạc nhiên...

- Chày ngọc là gì hở bác Hâm? Cô em dâu thắc mắc.
- Là cái đó đó, là cái mà vì nó cô chú muốn đẻ thêm một đứa nữa đó.

Cô em dâu tủm tỉm cười ra vẻ đã hiểu.

Nhà vua trố mắt ngạc nhiên rồi bóp trán suy nghĩ một lúc lâu, có thể tới cả nửa giờ, trông rất đau khổ. Cô diễn viên mừng thầm trong bụng là phen này chắc chắn nhà vua thấp lùn kia phải chịu thua.

Bỗng nhà vua đập mạnh tay xuống bàn, đứng dậy hạ quyết tâm:

- OK, vì nàng ta sẽ làm tất cả. Nếu nàng muốn cái đó dài 25cm thì ta sẽ chặt bớt đi một đọan.

Cô diễn viên té xỉu...

Chuyện đến đây là hết. Mặt lão Hâm tỉnh khô. Cô em dâu ngơ ngác vài chục giây rồi cười rú lên, ôm bụng lăn lộn cười:

- Ôi bác Hâm, ôi bác Hâm! Buồn cười quá!

Đến lúc đó cả tên chồng cô ta, chú em họ lão cũng cười nghiêng cười ngả, mắt tít cả lại.

Bỗng có tiếng rú lên:

- Ôi đau quá chồng ơi, chồng ơi em đau quá...

Cô em dâu từ chỗ ôm bụng cười chuyển sang ôm bụng kêu la đau đớn. Lão Hâm bấm chuông gọi y tá trực. Y tá chạy vào, với con mắt nghề nghiệp, biết ngay là sản phụ đã trở dạ đẻ.

Mẹ tròn con vuông.

Chuyện lão hâm làm hộ sinh là thế đấy, chứ lão ấy không hề động tay động chân đỡ đẻ cho ai bao giờ.

Mấy hôm nay nắng nóng, mất điện liên miên. Tôi nghĩ trong hoàn cảnh này nên đưa lên bài viết về những năm tháng hay mất điện không thể nào quên.


TRƯỜNG CA MẤT ĐIỆN

Lâu nay ta quên dần chuyện mất điện.
Cái từ “mất điện” ở Việt Nam bây giờ có thêm một nghĩa bóng nữa ngoài nghĩa đen là dùng để ám chỉ ai đó chịu thua, hết đường cãi. Nghĩa này chắc chắn những người Việt xa xứ sẽ không thể hiểu, giống như các từ “lăn tăn”, “bắt giò”...

Ở đây tôi xin kể về mất điện theo nghĩa đen.
Tự nhiên như nhiên đèn tắt phụt. TV tối om. Riêng cái quạt trần thì cố quay thêm dăm vòng, như thể tiếc nuối một cái gì đó, tần ngần lưu luyến. Nói văn chương ví von thế, chứ thầy giáo vật lý thì biết dùng cái quạt điện trên đây làm ví dụ cho bài dạy về quán tính.
Cả nhà bỗng nóng rực. Nhà ai có máy phát điện dự phòng thì bố con ý ới gọi nhau đi khởi động máy nổ. Khói và tiếng ồn được ưu tiên giành cho hàng xóm.

Ở Việt nam, mất điện là một hiện tượng bình thường. Và người Việt có khả năng cam chịu rất tốt. Vừa mới bị cúp điện, bạn có thể thò đầu qua cửa sổ hỏi xem hàng xóm có bị mất không, hàng xóm bảo mất cả dãy, thế là cuộc tán phét liên cửa sổ bắt đầu, giờ này qua giờ khác, rôm rả cười vui.

Tôi nói mất điện là chuyện bình thường bởi nó hay xảy ra, chứ nó chả bình thường tẹo nào. Hãy tưởng tượng một cô phát thanh viên xinh đẹp đang cho đầu vào cái nồi cơm điện to đùng trong hiệu làm đầu, bộ tóc đang trên tiến trình đến chỗ xoăn xoăn theo dự định, thì... xèo, mất điện. Nếu cô phát thanh viên đó là người vui tính, cô ấy hoàn toàn có thể biến cái đầu “nửa xoăn” của mình thành một kiểu tóc mới và lăng xê nó trên màn ảnh truyền hình trong cả nước.
Còn cái lò nướng bánh thì sao nhỉ? Cái máy tính của nhà nghiên cứu, cái mẻ luyện kim sắp ra lò v.v. thì ai lo?

Bạn hãy tưởng tượng cảnh rạp chiếu phim bỗng nhiên mất điện, mấy trăm con người mò mẫm chen nhau thoát ra ngoài như thế nào. Và tưởng tượng thêm là có tiếng cô gái chỗ này chỗ khác kêu ré lên: “Thằng mất dạy!”. Mấy thằng mất dạy đã không để đôi tay của mình rỗi rãi, tranh thủ du ngoạn vào một đôi chỗ trên cơ thể cô gái…

Riêng những người làm trong ngành điên nặng điện thì không sao hết. Họ thường hay kéo về nhà một đường ưu tiên (làm nghề nào ăn nghề nấy). Ai mất thì mất, nhà họ luôn có điện theo đúng khẩu hiệu của ngành: “Dòng điện không bao giờ mất”.

Hồi những năm chiến tranh và sau chiến tranh khoảng mươi lăm năm, cái thời việc có điện là chuyện hiếm hoi (dòng điện không báo giờ mất), nhà anh thợ điện đầu phố tôi lúc nào cũng có điện. Trong bóng tối mênh mông bao trùm, ánh sáng đèn nhà anh ta giống như một sự trêu tức trường kỳ. Người ta tức trong sự thèm muốn.

Mất điện, không cách nào ngồi nổi trong căn buồng chật chội hầm hập, dân tình đổ ra vỉa hè ngồi. Tuy vỉa hè hấp hơi hầm hập suốt ngày, nó vẫn còn mát hơn trong nhà. Anh nào sang thì mang cái đài bán dẫn chạy pin ra mở nghe tình hình trong nước và thế giới. (Tôi xin mở ngoặc một chút: hồi đó khó kiếm pin tiểu, nhiều người dùng pin đại, lấy dây cao su buộc vào phía sau lưng cái đài bán dẫn. Đài bán dẫn luôn bụng mang dạ chửa, song không bao giờ đẻ). Đa số quần chúng còn lại thì nói chuyện vặt, cũng là nói về tình hình trong nước và thế giới mà thôi. Một tay phành phạch cái quạt, tay kia gãi bật máu những đám rôm phân bổ khá đồng đều trên cơ thể. Nói thế có nghĩa là một đôi chỗ kín cũng cần được gãi, chủ nhân của đám rôm không nhất thiết phải giữ ý quá nhiều.

Ngồi một lúc nóng quá, người ta lần lượt chạy vào nhà múc vài xô nước, dội ào một cái cho mát. Những khi như thế, nếu có một cốc nước chanh đường và dăm cục đá thì thật là tuyệt. Song ta phải biết điều tiết, vì cả tháng mỗi người chỉ được mua có mấy lạng đường, loại đường tuy tên là trắng nhưng hầu hết mang màu nâu vàng thơm thơm mùi mía. Thời gian khổ ấy, ít ai bị bệnh đái tháo đường, thừa mỡ và đạm trong máu như ngày nay.

Gia đình tôi có căn phòng 16 mét vuông, cộng thêm cái vi-ran-đa khoảng 6 mét vuông nữa vị chi là 24 mét vuông mà có tới 9 nhân khẩu. Chúng tôi thưng cái vi-ran-đa lại, biến nó thành “phòng khách”, kiêm chức năng phòng khám bệnh để mẹ tôi chữa bệnh ngoài giờ, cụ có nghề châm cứu và chữa trĩ ngoại rất giỏi. Trên vi-ran-đa là gác xép số một, cha mẹ tôi ngủ ở gác xép đó.

Đã nói đến gác xép một thì tất nhiên phải có gác xép số hai. Gác xép hai ở buồng trong, nó chiếm khoảng hai phần ba diện tích căn phòng, là căn cứ địa cách mạng của hai vợ chồng và hai đứa con chúng tôi.
Bà ngoại tôi, chú em và cô em gái con bà dì ngủ ở “tầng một” phòng trong, cùng với một cái xe máy và bốn cái xe đạp, chưa kể những đồ đạc linh tinh khác do sợ mất cắp mà tối nào cũng phải mang vào nhà, ban ngày mới mang ra.

Tôi có người bạn thân làm công nhân ngành cầu đường. Máy bay Mỹ ném bom trúng một nhịp cầu. Cấp trên ngành đường sắt ra lệnh cắt bỏ vai cầu (bây giờ ta còn thấy cầu Long Biên mất một đoạn vai). Anh bạn tôi cắt cho tôi một khúc dài gồm bốn thanh cooc-ne áp lưng vào nhau, gỡ đinh ri vê ra, tôi có được bốn dầm gác xép tuyệt hảo. Chạy chọt mua được mấy cái hòm gỗ về gỡ ra làm sàn, mặt dưới của nó bây giờ đóng vai trò trần nhà cho “tầng dưới”, tôi sơn một màu xanh nhạt trông khá dịu mắt.

Mùa đông nằm trên gác xép rất ấm. Mùa hè nó lại càng… ấm!
Hồi đó làm việc hai tầm, khoảng năm giờ rưỡi chiều tôi đi làm về đến nhà. Dựng chân chống xe máy, cởi bỏ bộ quần áo ngoài xong, việc đầu tiên phải làm là lau gác xép. Lau chỗ này thì chỗ vừa lau đã khô cong. Việc lau này nhằm mục đích làm sạch bụi trên gác xép là chính. Việc quan trọng tiếp theo là nhúng nước ướt sũng một cái chăn len dày, trải lên sàn gác xép. Bạn sợ chưa? Nhưng thế chưa ăn thua đâu bạn ơi, tôi còn phải nhúng ướt cả cái màn (mùng chống muỗi), treo nó lên như ta vẫn treo màn khi đi ngủ nữa cơ.

Đến tầm mười giờ rưỡi tối, cả cái chăn len và cái màn đã khô hoàn toàn. Nhiệt độ trên gác xép hạ xuống gần bằng dưới nhà, đủ để có thể ngủ nếu có sự trợ giúp của hai cái quạt tai voi chạy xành xạch suốt đêm.

Trong khi chờ đợi chăn và màn khô, dù có điện hay mất điện, tôi vẫn phải chở hai đứa con lên Hồ Tây hưởng gió mát, khoảng 10 giờ mới cho chúng về đi ngủ. Cũng có hôm Hồ Tây đứng gió, tôi cho xe chạy lòng vòng, đứa con lớn ngồi phía sau, đứa nhỏ đứng phía trước, cùng cái bình xăng xe Babetta, người bạn thân thiết của tôi trong hơn mười năm vác mỏ hàn đi chinh chiến với những cái Ti Vi hỏng ở khắp nội ngoại thành Hà Nội.

Những hôm mất điện, tôi hầu như suốt đêm gà gật, luôn tay quạt cho con. Hễ chẳng may tôi ngủ gật, cái quạt dừng lại thì ngay lập tức, một trong hai cô con gái thương yêu của tôi lên tiếng “e e” ngay.
Bạn có thể tưởng tượng ngày hôm sau làm sao tôi có thể “một người làm việc bằng hai” được?

Tôi không có con số thống kê chính thức, nhưng hình như cái thời mất điện nhiều là cái thời sinh đẻ vô kế hoạch nhất. Tự nhiên nửa đêm mất điện, hai vợ chồng không ngủ được, chả biết làm gì...

Cách đây ít lâu, tôi mất toi con cá rồng dài hơn 60cm, cũng là vì mất điện suốt một buổi sáng. Thiết bị sục khí không hoạt động, con cá bị thiếu ôxy, tối về tôi thấy nó ngáp ngáp, ý chừng thông báo cho tôi biết là tôi đang vĩnh biệt số tiền mấy triệu đồng.

Ông điện lực luôn đòi tăng giá điện, kêu rằng giá điện ở Việt Nam chưa bằng giá thế giới (mà sao ở ta, chỉ riêng giá cả thì người ta hay cố phấn đấu cho bằng nước ngoài thế nhỉ?) Về mặt này thì ông ấy đúng. Nhưng sản phẩm ông ấy bán ra có chất lượng bằng mặt bằng thế giới chưa? Ở các nước tiên tiến, hợp đồng mua bán điện có quy định rõ nhà cung cấp điện phải đền bù thiệt hại do mất điện gây ra cho người mua điện. Quan hệ ở đây là quan hệ mua bán chứ không phải quan hệ xin cho.

Ở Trung Quốc, giá điện được quy định là luỹ lùi, nghĩa là bạn dùng càng nhiều số điện, giá điện sẽ giảm theo, giống như bán hàng, ai mua nhiều thì được giảm giá. Ở ta, ngược lại, là luỹ tiến. Vì ta chỉ thích tiến, có bao giờ chịu lùi?

Giờ ít khi mất điện, thỉnh thoảng mất chút đỉnh cũng có cái hay. Thứ nhất là thỉnh thoảng bị mất điện, ta mới biết quý những lúc có điện, giống như thỉnh thoảng cãi nhau với người thân nhất, để rồi biết rằng chả dại gì mà cãi nhau nữa. Thứ hai là để nhớ lại một thời chúng ta đã sống, học tập, sản xuất và chiến đấu trong hoàn cảnh mất điện thường xuyên như thế nào.

Năm 1985, gia đình nhỏ của chúng tôi dọn về ở căn hộ đầu hồi trong khu tập thể Bách Khoa. Căn hộ 24 mét vuông được chúng tôi tiếp nhận như một toà lâu đài tráng lệ. Cuộc sống được nâng cấp lên một mức vô cùng sung sướng và đáng tự hào!

Anh chàng mất điện vẫn bám theo chúng tôi, làm như quý mến chúng tôi đến mức không thể rời xa.
Tôi và hai con gái ngồi vắt vẻo bên ô cửa sổ. Cửa sổ đầu hồi nhìn ra sân vận động nên gió rất mát. Chương trình văn nghệ quần chúng bắt đầu. Ba cha con hát đủ các thể loại bài hát, bài người lớn, bài thiếu nhi, thậm chí cả bài mẫu giáo.
Bất ngờ chương trình văn nghệ này kết thúc bằng một tiếng reo hò đồng loạt của cả khu tập thể mười mấy ngôi nhà cao tầng, tiếng reo hò thật lòng nhất mà tôi từng biết, nó phát ra trên tất cả các cung bậc tình cảm của con người:
- Có điện rooooooồi!
Không hạnh phúc nào bằng phút giây sáng bừng lên ánh sáng của sự có điện.

Tuy vậy, chưa hẳn việc có điện đã là hoàn toàn sung sướng. Những đường dây trục dẫn điện hạ thế bị quá tải nặng nề đến mức chúng đỏ lên như than hồng, gặp trời mưa thì dây điện sôi xèo xèo bốc khói, một cảnh tượng độc đáo ngày nay rất khó gặp.

Nguồn điện 110 vôn vào giờ cao điểm tụt xuống còn 30 vôn, có khi nó hứng chí tụt thấp hơn nữa. Suýt vôn tơ (bộ tăng giảm điện) là thứ mà nhà nào cũng phải sắm. Ai ít tiền chỉ mua nổi cái suýt vôn tơ không khoẻ lắm thì chỉ còn cách ngồi chửi cái thằng hàng xóm dùng suýt vôn tơ khoẻ quá, “hút” hết điện về nhà nó.

Dùng suýt vôn tơ rất lắm chuyện bi hài. Nhà nào cũng phải phân công một người nhanh tay nhanh mắt “trực suýt vôn tơ”. Hễ thấy điện tăng là phải ngay lập tức vặn roẹt roẹt cho kịp giảm điện, không thì ngày mai ông chồng sẽ phải đi mua cả đống bóng đèn điện về thay, bà vợ đi tìm thợ sửa Ti Vi, đài đóm. Mấy tháng lương vĩnh biệt ra đi chỉ vì một cú chậm tay chỉnh suýt vôn tơ!
Một cậu công nhân ở đơn vị tôi nhờ quấn suýt vôn tơ bán mà giàu to. Như các nhà chính trị kinh tế học thường nói, anh ta đã kịp tích luỹ tư bản để chờ đến thời kỳ đổi mới là đủ sức trở nên một đại gia có tên tuổi ở Hà Nội.

Cả nhà số 10 gần chục hộ gia đình song vẫn lấy điện từ một cái công tơ 5 am pe lắp đặt từ trước năm 1945, treo trong phòng kho của nhà ông Kháng. Công tơ thường chạy như ngựa tế, đĩa nhôm quay tít thò lò.

Thời gian đầu tiền điện được tính theo số bóng đèn mỗi gia đình thắp, sau các nhà lác đác có thêm quạt điện, bàn là, đèn nê ông, việc tính tiền điện trở nên rắc rối. Đạt xồm đòi tính tiền điện cho một đèn nê ông chỉ bằng nửa cho bóng đèn tròn. Tôi hay dùng mỏ hàn điện để sửa Ti Vi, ngại lời ra tiếng vào, tôi lắp riêng một cái công tơ. Từ đó lần lượt các nhà đều lắp công tơ riêng. Cầu chì mỗi nhà đều để ở phòng xép nhà ông Kháng để chống ăn cắp điện. Chả may nổ cầu chì nhà mình vào lúc ông ta đi vắng thì hãy chịu khó chấp nhận cảnh mất điện cục bộ cho đến khi bạn có khả năng tiếp cận cái cầu chì nhà mình nằm trên bảng điện to đùng và nhằng nhịt trong buồng xép của ông Kháng.

Hoàn què lắp đài ba bóng chỉ dùng mỏ hàn đốt trên ngọn lửa bếp dầu. Thỉnh thoảng tôi cho anh ta vài cái bóng bán dẫn, Hoàn què sướng rơn. Bóng bán dẫn tôi có cả bịch, hồi đi thực tập ở Viện Vật lý Kiev, nhiều hôm tôi lấy cả vốc. Việc này do chính ông Trưởng phòng hướng dẫn thực tập bày cho. Vào trưa ngày cuối tuần, ông Trưởng phòng khẽ nhắc anh nhân viên thí nghiệm cầm một cặp bóng công suất đã được đo kiểm cẩn thận và ghép thành đôi, chạy ra góc khuất ngoài hàng rào của viện, nơi luôn có dăm ba chàng trai trẻ lởn vởn đợi. Cặp bóng công suất được chuyển hoá thành tờ 10 rúp, năm phút sau tờ mười rúp lại được chuyển hoá thành một chai rượu Vodka, một ký giò, bơ, pho mai, bánh mì và dưa chuột muối. Lãnh đạo cùng nhân viên đóng chặt cửa phòng thí nghiệm có treo ngoài cửa tấm biển màu đỏ “Đang làm thí nghiệm tĩnh điện. Cấm vào!” rồi nâng ly chúc ngày nghỉ cuối tuần vui vẻ.
Do mất điện triền miên, tôi lắp một bộ giao động biến điện từ bình điện 12 vôn thành xung điện hàng trăm vôn thắp sáng một bóng đèn nê ông 60 phân. Khi có điện thì tôi nạp ac quy ở nhà, hễ mất điện dài dài thì tôi mang bình điện đến cơ quan nạp, lặng lẽ “cầm nhầm” một ít năng lượng điện của Nhà nước - cách ăn cắp điện ít bị lên án nhất trong rất nhiều kiểu ăn cắp điện thời bấy giờ.

Như đã kể về Phòng thí nghiệm Viện vật lý Kiev, bản chất chế độ bao cấp tạo ra nạn ăn cắp vặt, từ ăn cắp lặt vặt dẫn đến những vụ việc tham nhũng lớn hơn.

Người Hà Nội ăn cắp điện bằng nhiều cách. Cách thông thái nhất là chi cho anh công nhân điện lực quản lý khu vực bạn sinh sống một số tiền (bao nhiêu thì tôi không rõ vì tôi không ăn cắp điện), anh này sẽ đấu tắt công tơ điện nhà bạn sao đó để đáng ra công tơ phải chỉ một trăm số điện thì nó lại chỉ là hai mươi số thôi. Bạn dùng điện xả láng, gấp năm nhà bên cạnh mà hàng tháng bạn cũng chỉ phải trả tiền điện ngang bằng với ông bạn tội nghiệp kia.

Cách mang tính trộm cắp thô lỗ nhất là “câu điện”. Bạn làm một cái cần câu, ở đầu buộc một đoạn dây thép như cái lưỡi câu, dùng dây điện nối “lưỡi câu” vào mạng điện nhà bạn. Bạn móc cái lưỡi câu kia vào đường dây điện trần chạy qua gần cửa sổ nhà bạn, cứ thế mà dùng điện chùa. Hễ có hiện tượng đáng ngại thì hạ ngay cái cần câu xuống, có trời mà biết!

Còn có một cách rất khoa học kỹ thuật. Đó là khoan một lỗ cực nhỏ trên vỏ công tơ, luồn cái dây đồng qua lỗ nhỏ đó, hãm không cho đĩa nhôm của công tơ quay nữa. Đĩa nhôm không quay thì công tơ ngừng đếm công suất tiêu thụ. Gần đến ngày người của Điện lực đến ghi chỉ số công tơ thì ta rút cái dây đồng ra, công tơ chạy vo vo. Rất đơn giản!

Mùa vắng những cơn mưa


Cuối giờ làm việc, mấy vị trưởng phòng rủ Vĩnh đi hát karaoke. Hôm nay công ty tiếp khách. Các đối tác, các vị đại diện cơ quan quản lý, cơ quan hữu quan thường thích được chiêu đãi một chầu thi hát bàn tay vàng.

Vĩnh mới về công ty làm trưởng phòng Kỹ thuật. Anh sợ bị chê là không hòa đồng, kém chịu chơi nên vội thu dọn giấy tờ tài liệu, phóng xe theo mọi người đến một quán karaoke nép mình bên dòng sông Tô Lịch. Từ sông bốc lên mùi cống rãnh. Cái mùi thanh lịch này chắc là không chui được vào phòng hát đóng kín thường xuyên được xịt nước thơm rẻ tiền, loại dùng cho toilet.

Đám nhân viên sà vào ngồi bên cạnh khách. Lớp phấn son đậm đặc, nước hoa khê nồng vẫn không che dấu nổi sự trơ tráo, lì lợm và chán chường của những người mà xã hội thường gọi là cave.

Một em có vẻ nhỉnh tuổi hơn số còn lại đến ngồi cạnh Vĩnh. Bằng con mắt nghề nghiệp, các em kia nhận ra ai là sếp to sếp bé, ai là nhân viên thường. Các em bắt đầu phục vụ, dùng khăn lạnh lau mặt cho “anh”, cởi cúc áo ngực lau xuống tận gần dạ dày.

Anh Vụ trưởng tỏ ra lịch lãm, lau đáp lễ cho em nhân viên. Cũng lau đến tận dạ dày, có thể xuống sâu hơn một chút. Các anh khác cũng không thua kém.
Các cặp thành thạo chăm sóc nhau. Tiếp viên bật bia liên tục. Vài em chọn bài rồi cầm mic hát khởi động, đứng lên nhún nhảy khoe cái váy ngắn cũn cỡn. Toàn những bài Vĩnh không biết, nỉ non tình sầu tình cô đơn.

Cô gái ngồi cạnh Vĩnh khoanh tay ngồi im. Cô ngồi như để có mặt, không quan tâm chiều chuộng khách. Vẻ mặt buồn buồn, có vẻ chấp nhận số phận.
Vĩnh cũng ngồi lặng lẽ. Anh không thích bầu không khí và khung cảnh này. Anh không thích nhìn cảnh mấy vị lãnh đạo thường luôn mồm đạo đức đang công khai vuốt ve sờ nắn mấy em cave. Tại anh nhìn chứ mấy vị kia ai lo việc người nấy, thời gian đâu mà nhìn ra xung quanh.

Vĩnh bắt chuyện để phá vỡ im lặng:
- Em tên gì?
- Dạ em tên Lang. Cô gái nhỏ nhẹ trả lời.
- Lan hay là Lang?
- Lang ạ. Đó là tên cha mẹ đặt cho em. Mấy anh em em toàn tên khoai sắn anh ạ. Em dân nhà quê mà.
Thường các cô cave hay lấy tên mỹ miều giống như ca sỹ hay diễn viên nổi tiếng, riêng cô này vẫn giữ nguyên tên thật. Điều khác biệt này làm Vĩnh quan tâm.

Trong khi các cặp kia mải miết chiều chuộng nhau thì Vĩnh và Lang ngồi trò chuyện. Chưa đợi Vĩnh hỏi, Lang nói luôn là mình hai bảy tuổi, đã có một con gái học lớp một, chồng đi buôn đá đỏ bị cướp giết chết. “Em đi làm kiếm tiền nuôi con” – chữ “làm” được cô phát âm rõ nghĩa, cố để người nghe hiểu hết mọi ý nghĩa của chữ đó.

Vĩnh ngắm khuôn mặt trái xoan, cặp lông mày kẻ đậm trên đôi mắt buồn man mác, chiếc mũi dọc dừa xinh xắn và đôi môi bôi đỏ hình trái tim. Một chút thương cảm, một chút vị tha và cái gì đó như giống như tình cảm tự nhiên của người đàn ông muốn che chở, giúp đỡ người phụ nử trẻ yếu đuối bất hạnh này.

- Em hát tặng anh một bài nhé? Em rất thích bài bài hát này.

Giọng Lang không khỏe nhưng biểu cảm, cô hát rất đúng nhạc.
Hà nội mùa này vắng những cơn mưa
Cái rét đầu đông khăn em bay hiu hiu gió lạnh
Hoa sữa thôi rơi, em bên tôi một chiều tan lớp
Đường Cổ Ngư xưa chầm chậm bước ta về…
*
* *
Một tuần sau Vĩnh gọi đến nhà hàng hỏi thăm Lang, được trả lời là cô ấy ốm không đi làm. Vĩnh xin số điện thoại nhà Lang rồi gọi ngay. Giọng Lang yếu ớt:
- Em đi gặp mưa về bị cảm.
- Thế thuốc men gì chưa, cơm cháo thế nào?
- Chưa ạ. Em sống có một mình, con gái đi học rồi.
Vĩnh hỏi địa chỉ rồi phi ngay đến chỗ Lang thuê nhà. Căn hộ bé đến mức không thể bé hơn. Một phòng vừa ăn vừa ngủ vừa nấu nướng vừa tiếp khách rộng khoảng 9 mét vuông cộng thêm nhà vệ sinh bé xíu.
Lang đang đắp chăn nằm. Trán nóng ran, mặt đỏ gay. Khuôn mặt không trang điểm có vẻ hiền lành và dễ mến hơn lúc bình thường. Vĩnh chạy đi mua bát phở, bảo nhà hàng cho nhiều hành. Mua vỉ thuốc cảm, một ít vitamin. Anh ép Lang ăn, bắt cô uống thuốc rồi chờ đến khi cô đã thiu thiu ngủ, trán mát hơn mới chạy về công ty.

Chiều anh lại đến thăm Lang. Người phụ nữ trẻ khỏe mạnh khỏi ốm rất nhanh. Trong bộ váy mặc nhà, cô đang đứng xào thịt bò.
- Em xào cho ai ăn nữa mà nhiều thế?
- Anh ăn.
Câu trả lời đơn giản chỉ gồm hai từ làm Vĩnh xúc động.

Dần dần hai người yêu nhau. Căn phòng chật hẹp trở thành toà nhà hạnh phúc, thứ hạnh phúc mà Vĩnh chưa hề có với vợ mình, người phụ nữ khô khan và luôn cáu kỉnh. Nhưng đó là thứ hạnh phúc vụng trộm bất chính, nó làm Vĩnh sợ hãi, lương tâm anh luôn cắn rứt.

Thỉnh thoảng Vĩnh đưa Lang và cô con gái lên Hồ Tây hóng mát, vừa uống nước vừa ngắm hồ. Một lần chỉ có hai người, Lang ôm vai Vĩnh hát cho anh nghe lại bà Hà Nội mùa vắng những cơn mưa. Lang kể là từ khi quen Vĩnh, Lang không bao giờ hát bài này cho khách karaoke nghe nữa.
*
* *
Lang chỉ cho Vĩnh đến nhà vào những ngày nhất định. Những lúc khác em phải đi làm, Lang bảo thế. Vĩnh chấp nhận. Anh biết Lang yêu anh, và thế là đủ.
Đặc biệt là Lang không bao giờ cần đến tiền của Vĩnh. Lang không có ý đòi hỏi tiền nong quà cáp, lại còn nói anh phải luôn chăm lo cho vợ con, đừng để họ buồn. Vào các này rằm và mồng một Lang chủ động mua hoa quả bảo Vĩnh mang về cho chị nhà thắp hương.

Một lần đi họp, trong giờ giải lao, ông bạn bên Cục Thuế nói nhỏ với Vĩnh: “Ông quen con Lang à, con đó hay lắm, nó có nốt ruồi xinh xinh ngay dưới rốn”, rồi nhăn nhở cười.
Vinh đau đớn quặn người, nhưng cố làm ra vẻ mình cũng là thằng đàn ông sành điệu quan hệ chơi bời chút đỉnh.

Không hiểu sao sau chuyện đó anh lại càng yêu Lang hơn. Càng quan tâm chăm sóc cô ta và con gái hơn.
Anh quyết định nói chuyện rõ ràng và dứt khoát với Lang.
- Chúng mình yêu nhau. Anh yêu em thật lòng chứ không phải là bồ bịch lăng nhăng nay cô này mai cô kia.
- Em biết và em hiểu.
- Anh muốn chúng mình cưới nhau.
- Thế vợ con anh thì sao? Lang ngước cặp long mày đen cong nhìn anh.
- Anh sẽ ly dị. Anh sẽ để lại toàn bộ nhà cửa, tài sản cho bà ấy nuôi con, chỉ xin được tự do.
Lang nhìn Vĩnh thương xót:
- Không được đâu anh.
- Vì sao?
- Anh không thể lấy em và em cũng không thể lấy anh.
- ???
- Anh là một trí thức, tương lai còn ở phía trước. Em chỉ là một con điếm tầm thường.

Vĩnh ngồi lặng. Hai từ “con điếm” cấu xé trái tim anh. Có những sự thật ta cố chấp nhận, nếu không vạch mặt chỉ tên nó ra. Khuôn mặt Lang đanh lại, cô quá quen với cảm giác bị người đời coi mình là con điếm.
- Em không có nghề nghiệp gì, mà nếu có nghề gì đó thì bây giờ đi làm cũng không đủ tiền nuôi con. Em không muốn con em sau này phải khổ như em. Em bán cho bọn đàn ông cái mà chúng nó cần. Riêng anh thì em yêu. Anh là người đàn ông tốt nhất em gặp trên đời. Sau khi gặp anh em thấy đời này vẫn còn những người tốt, điều đó giúp em có nghị lực làm lại cuộc đời.
Em yêu anh nên không muốn anh phải khổ vì em. Đúng là người ta có nói “Lấy đĩ làm vợ chứ không lấy vợ làm đĩ”, nhưng rồi sẽ đến một lúc trong đáy sâu tâm hồn anh hai chữ con đĩ sẽ làm anh nhức buốt. Em muốn cuộc đời anh yên ổn. Anh yên ổn là hạnh phúc của em.
Lang vuốt tóc anh, nhẹ nhàng hôn lên má anh. Nụ hôn chân thành hay nụ hôn nghề nghiệp? Câu hỏi làm anh chua xót. Lang hiểu ngay câu hỏi không được nói ra đó:
- Em yêu anh thật lòng. Chính vì em yêu anh nên em mới từ chối lời cầu hôn.
Khuôn mặt Lang dịu dàng hơn bao giờ hết:
- Anh nên rời xa em. Rời xa em chính là anh thương em. Em sẽ dành dụm tiền, khoảng ba năm nữa mở cửa hàng cà phê, chấm dứt cảnh sống hiện nay. Em tự lo cho em được. Bây giờ tốt nhất cho anh là chúng mình chia tay. Càng vương vào em anh sẽ càng khổ.

Vĩnh ra về như đi trong mộng. Tự anh không hiểu vì sao mình không đâm xe vào đâu. Sự bất lực trước số phận, sự bất lực khi không thể làm gì để giữ lại người mình yêu thương có lẽ là nỗi đau lớn nhất của con người.

Để thoát ra khỏi sự bất lực, anh đề nghị vợ ly dị. Khi không còn tình yêu thì không nên trói buộc nhau. Vợ anh còn trẻ, hãy để cô ấy kịp tìm thấy hạnh phúc của mình.
Anh làm đúng ý định: để lại căn nhà và tài sản cho vợ.

Anh cũng làm lại cuộc đời.
*
* *
Gần ba năm sau Vĩnh gọi điện hỏi Lang sắp mở hiệu cà phê chưa, có cần anh giúp đỡ gì không. Lang nói không cần và mời anh dự khai trương cửa hàng.
Cửa hàng cà phê nhỏ nhắn nằm trên đường Giải phóng. Lang thuê thời hạn ba năm, sau sẽ tính tiếp. Khách khứa khoảng hai chục người. Lang mặc bộ váy đầm đen, kín đáo và sang.

Cửa hàng có dàn nghe nhạc, Lang cầm mic cảm ơn mọi người rồi xin hát một bài tặng người mà cô yêu quý nhất.
Hà Nội mùa này lòng bao nỗi nhớ
Ta nhớ đêm nao lạnh đôi tay
Hơi ấm trao em tuổi thơ ngây
Tưởng như, tưởng như còn đây…
Giọng Lang da diết. Đôi mắt nhòe ướt. Vĩnh biết nàng hát cho riêng anh.

Thực khách nhiều người tặng lẵng hoa. Vĩnh không mua hoa. Anh đến gần Lang, trao cho nàng chiếc phong bì mừng:
- Chúc cửa hàng ngày càng phát đạt!
Rồi lấy cớ có cuộc họp, anh vội vã ra về. Anh không biết là mình còn yêu Lang hay không. Không ai giải thích nổi vì sao mình yêu, tình yêu là gì, nó sống chết ra sao.

Sau buổi tiệc khai trương, Lang ngồi bóc các phong bì khách tặng. Cái hai trăm, cái năm trăm ngàn. Riêng phong bì của Vĩnh gồm 100 tờ năm trăm ngàn với lá thư nhỏ: “Anh xin giúp em chút vốn kinh doanh. Rất mừng là cuộc đời em đã sang trang mới. Hà Nội sắp có mưa rồi đó em”

Ngày mồng một nàng lên chùa, cúng giàng khá nhiều tiền. Trước Tam Bảo nàng chắp tay kính cẩn khấn cho Vĩnh được mọi sự may mắn trên đời.
*
* *
Đã tám năm trôi qua từ ngày khai trương cửa hàng cà phê.
Vĩnh và Lang tổ chức đám cưới. Cô con gái xinh đẹp của Lang vừa thi đỗ vào đại học, nó xin mẹ cho làm phù dâu.
Chú rể tóc chớm hoa dâm dắt cô dâu ba mươi tám tuổi ra sân khấu. Họ cảm ơn mọi người đã đến chia vui rồi song ca một bài tặng khách khứa bạn bè:
...Hà nội mùa này trời không buông nắng
Phố vắng nghiêng nghiêng cành cây khô
Quán cóc liêu xiêu một câu thơ
Hồ Tây... Hồ Tây... tím mờ...

Cả hai cùng khóc, những giọt nước mắt hạnh phúc rơi cả xuống má cô bé phù dâu đứng bên cạnh.

Mười đôi giày rưỡi
(Viết theo một câu nói đùa của Nguyễn Trọng Tạo)



Đời đàn bà của mụ Cả Lẫm có mười một người đàn ông, gồm cả các ông chồng và các tình nhân.

Ai mụ cũng yêu, yêu hết lòng, yêu bỏng cháy. Song có lẽ do quá nóng bỏng nên các mối tình đó đều cháy hết. Họ chia tay. Lỗi khách quan, lỗi của người này hoặc người kia. Mụ không cần biết là do lỗi của ai, mụ không nhớ, mụ chỉ nhớ tất cả họ, mười một người đàn ông của cuộc đời mụ.

Mụ chia tay người này rồi đến với người tiếp theo. Lại yêu như chưa yêu lần nào, lại chăm sóc, chiều chuộng, nũng nịu, ghen tuông, đắm đuối, hiến dâng, đòi hỏi...

Mụ yêu nhiều người nhưng không khi nào yêu đồng thời hai người. Đó là cái đức đáng quý của mụ. Mụ còn một cái đức đáng quý hơn nữa, là yêu ai, sống với ai, mụ cũng lo cho người đó ăn mặc tinh tươm, giày dép đàng hoàng. Mụ coi người tình không chỉ là người tình, mà còn là em mụ, con mụ, cục cưng của mụ. Mụ lo lắng, chăm bẵm, sở hữu một cách nhiệt tình.

Mỗi một người đàn ông ra đi một kiểu, người để lại tài sản cho mụ, người thì ngược lại, vơ vét sạch sành sanh. Dù ai để lại hay không để lại cái gì, mụ Cả Lẫm chỉ quan tâm giữ lại một đôi giày mụ từng mua cho người đó đi.

Hôm nay trời nắng đẹp, mụ Cả Lẫm mang những đôi giày cũ của những người đàn ông ra phơi cho khỏi mốc. Mụ ngồi ngắm chúng và sống lại mười một cuộc tình đã qua.

Đôi giày Cô-xư-ghin là của anh trung uý, người chồng đầu tiên của mụ. Đôi giày "quân dụng", thích hợp với mọi địa hình, chưa từng một lần được đánh xi. Mỗi lần anh trung uý từ đơn vị về, tiếng giày chắc nịch gõ mạnh mẽ từ ngoài ngõ.

Đôi thứ hai là giày Tiệp, đẹp, da mỏng, đế đúc, không phù hợp với điều kiện Việt Nam nên anh kỹ sư ở Tiệp về chỉ xỏ chân được dăm lần là bị vỡ đế, giống như anh ta chỉ mới nồng nàn với mụ được dăm tháng thì bị chuyển công tác đi xa.

Đôi thứ ba, đôi thứ tư...

Đôi thứ năm là đôi giày thể thao. Ông chồng này không thích đi giày tây, lúc nào cũng mang một đôi thể thao. Chiếc nào cũng mòn vẹt phía ngoài vì ông này chân hơi vòng kiềng. Chân vòng kiềng cũng có cái hay, mụ cười tủm tỉm, nhớ lại đôi chân ấy đã từng quặp mụ như thế nào.

Mụ lần lượt ngắm nghía mười đôi giày.

Còn lại một chiếc chân phải là của người tình cuối cùng, ông này cụt một chân. Hình như khi người ta bị cụt đi một cái gì đó thì cái khác lại mạnh mẽ khác thường?

Mụ Cả Lẫm ngồi ngắm mười đôi giày rưỡi...

http://files.myopera.com/vucuong/doigiay/3.jpg

Đàn bà, ai hiểu nổi?


Tôi quen Linh lâu lắm rồi, lâu đến mức không còn nhớ là quen từ hồi nào. Chúng tôi làm việc cùng ngành, một năm gặp nhau ít nhất hai lần trong các dịp sơ kết và tổng kết năm.

Linh xinh xắn, tính tình lại nhu hòa, làm việc rất có trách nhiệm. Chồng Linh là một tay đẹp trai, cao lớn, theo cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng. Anh ta là Phó Tổng Giám đốc một công ty có hàng mấy ngàn lao động.

Linh hát hay. Kỹ thuật thanh nhạc thì không được rèn mấy, nhưng cao độ và trường độ thì rất chuẩn. Cái chính là em hát say sưa, với cả tâm hồn.

Không cần nói thì bạn đọc đã rõ là Linh được mọi người quý mến.

Đàn ông, khi đã quý mến một người phụ nữ, nhiều khi chuyển sang yêu lúc nào không biết. Nhiều người có cảm tình với Linh, nhưng Linh cư xử với ai cũng chỉ thân mật một cách đàng hoàng.

Chúng tôi quý mến nhau, chúng tôi là tôi và Linh. Tại các cuộc họp chúng tôi hay ngồi gần nhau, đi ăn thì ngồi cùng bàn, liên hoan văn nghệ thì hát song ca. Khi họp ở Hà nôi thì nếu em cần, tôi chở em đi chơi phố hay giải quyết công việc gì đó.

Người đời hay thích trò gán ghép. Ở những cuộc giao lưu đông người, mấy ông bà già khú đế cũng vẫn bị gán thành đôi. Vui là chính, xong ai lại về thành phố nấy. Vả lại ai cũng có một gánh trách nhiệm với cơ quan, gia đình và xã hội, to đầu hết cả rồi.

Nhưng không ai gán ghép tôi với Linh, dù hai anh em khá thân nhau. Có lẽ vì ai cũng muốn gán Linh với chính mình chăng?

Quý Linh như thế, song có một điều tôi không hiểu nổi ở em. Đó là hễ nói chuyện với nhau, hoặc đôi khi gặp nhau trên Yahoo Messenger chát chít thì em luôn kể với tôi về những người đàn ông yêu em.

Người cùng học thời phổ thông yêu em ra sao, đến bây giờ vẫn làm thơ tặng em, khi có gì đó trắc trở trong công việc hay tình cảm thì đều gọi điện tâm sự với em. Có hôm đi nhậu say về, ôm điện thoại nói với em suốt, làm chồng em khó chịu.

Người cùng cơ quan, người hàng xóm, người gặp gỡ trong công việc. Nhiều lắm. Và Linh say sưa kể về những người đó, làm cho câu chuyện giữa tôi và Linh nhiều khi chỉ xoay quanh những người hâm mộ Linh.

Một lần tôi đánh bạo hỏi:
- Vậy em yêu ai?
- Em không yêu ai.
- Chồng em?
- Cũng không...
Tôi không dám hỏi tiếp. Em tự kể là trước kia chồng theo đuổi em khá lâu, yêu em vô cùng, thế là cưới thôi.

Khó hiểu thật. Đẹp, dễ mến, nhiều người theo đuổi, chính mình cũng thích được người ta theo đuổi, vậy mà không yêu ai?

Tôi không hiểu. Có bạn nào hiểu thì giải thích giúp với?

:emoticon-0127-lipss

Em không dám nhận là mình hiểu để mà giải thích. Em chỉ dám nêu suy nghĩ riêng thôi.
Chị Linh này chắc ngộ nhận, cứ tưởng người ta theo đuổi mình là người ta yêu mình. Khi chat với người khác, thể nào chị ý cũng nói là nhân vật "Tôi" trong truyện của bác Phan yêu chị ấy. Thực tế "Tôi" đâu có yêu Linh, phải không ạ.
Người không yêu ai làm sao biết ai yêu mình.

URRRRRRRRRRRRRAAAAAAAAAAAA!
Và người ta cũng không biết 1 điều là người ta chỉ yêu bản thân người ta thôi! Nhưng chắc mọi người thì biết điều này (nên không ai gán ghép người dó cho ai chăng?)

Cảm ơn hai vị cho ý kiến.
Tôi đã post bài này lên một diễn đàn khác, ở đó có vài lời bình như sau, chép để mọi người xem cho vui:

1. Đọc ĐÀN BÀ, AI HIỂU NỔI? của anh Thắng, HV thấy thật thú vị. Một chút tự ái, tự kiêu của đàn ông đang bị... xuống. Anh có biết vì sao Linh làm thế không, chỉ giản đơn:
- Cô ấy yêu mình hơn tất cả.
- Chưa ai yêu cô ấy đến mức để cô ấy quên bản thân mình.
- Cô ấy không có trái tim.

2. Trời đất ! Bấy nhiêu năm rồi mà anh vẫn chưa chịu hiểu sao ? Phải thán phục lòng kiên nhẵn của Linh ! Đến bao giờ anh Thắng mới hiểu Linh đây? (NVA)

:emoticon-0150-hands