Có thơ Bút Tre rồi, nay lại có nhạc "kiểu Bút Tre" nữa à bác? :emoticon-0122-itwas

Nhà cháu chân thành khuyên bác: Đừng có ngâm nga "Tồi thanh vắng..." ạ! :emoticon-0127-lipss Từ này làm đảo nghĩa, nhà cháu thấy nó cũng ... kinh khủng chẳng khác gì câu hát phổ bài thơ nổi tiếng "Lời ru trên nương" của nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm. Bài hát ấy mở đầu bằng "Buổi sáng em làm rẫy" với nốt nhạc đổi từ "buổi" thành dấu huyền :emoticon-0136-giggl

Được biết, sau khi có một ca sĩ tập hát bài này "đề pa" cái từ "buổi" mãi mà không vào nhạc, nên cứ phải lập đi lập lại hoài ... chướng tai quá, nhạc sĩ mới phải suy nghĩ, và đổi từ "buổi" bằng "mỗi". Hát "Mồi sáng em làm rẫy ..." dễ hơn, mà cũng không bị xa nội dung mấy ... các bác nhỉ!

Bác "nhạc Bút tre" đồng ý nhé?
:emoticon-0100-smile

Chỉ có quân khu Miền Nam mới giỏi thuật đảo ngữ. Geo so đo mãi vẫn chưa thấy đảo thể nào cho ra chữ cấm kỵ...:emoticon-0136-giggl

Nghe nói cũng vì lý do ngữ nghĩa mà người ta quyết định đổi tên tỉnh Bắc Cạn thành Bắc Kạn:emoticon-0136-giggl

Thấy các bạn Âu hóa nhiều quá, xin mạn phép trở lại với truyền thống 1 chút. Thú thật bốn câu cuối khó chuyển nghĩa quá! Vả lại viết, tôi thấy rằng chúng ta quen dịch “вечера” l à “chiều”, nhưng theo bối cảnh trong bài thì hình như “tối” rồi cũng nên. Mà chính xác thì nên là “Tôi”.

Bác Hoa May ơi, có phải "Buổi sáng em làm rẫy" là câu mở đầu của ca khúc "Bóng cây Knia", nhạc Phan Huỳnh Điểu, lời Ngọc Anh không ạ?
Tuntin.

Nhân nói về chiều - đêm - tối, tôi mạo muội kể 1 giai thoại của mấy cụ ba Tầu.
Đấy là vào cái thời Tam Tạng đi lấy kinh, ở Trung Nguyên có một ông gọi là Trương Kế. Một bận ông ta đi lang thang đến thành Cô Tô rồi cho ra đời 1 bài tứ tuyệt. Kể ra thì cũng chỉ tầm tầm thôi nhưng mà khá thú vị khi ông này viết: "Nguyệt lạc ô đề sương mãn thiên... Dạ bán chung thanh đáo khách thuyền". (Tôi chép lại phiên âm đê thấy vấn đề là do người viết chứ không phải người dịch). Đại ý là: "Trăng tàn tiếng quạ kêu sương... Nửa đêm nghe tiếng chuông chùa Hàn Sơn".
Rõ ràng trăng tàn là sắp sáng rồi sao một thôi, một hồi sau lại là nửa đêm?!
Thế mới thấy mấy ông nhà thơ rất... lơ mơ trong vấn đề thời gian.

Chính xác đấy bác Tuntin ơi! :emoticon-0111-blush

Em nhầm trầm trọng, xấu hổ quá :emoticon-0106-cryin! Thực ra đêm qua em đã biết sai, hi vọng sáng nay vào kịp sửa, vậy mà bác nhanh hơn, hihi.
Cảm ơn bác Tuntin, và xin lỗi mọi người!
:emoticon-0150-hands

Phong kiều dạ bạc

Nguyệt lạc ô đề sương mãn thiên
Giang phong ngư hỏa đối sầu miên
Cô Tô thành ngoại Hàn Sơn Tự
Dạ bán chung thanh đáo khách thuyền

Ai dịch "nguyệt lạc" ra thành "trăng tàn" vậy, dịch thế nghe chưa đúng
Với lại cái câu cuối nửa đêm tiếng chuông làm khách ở thuyền nghe thấy
có thể hiểu là các câu thơ không theo trình tự thời gian từ trước đến sau được mà. Có thể là tiếng chuông chùa Hàn Sơn kia nửa đêm nào cũng "đáo khách thuyền" được mà.

He he, em lại tưởng Hoa May cố tình cho anh em ăn "đậu phộng" Tây nguyên, bác Tuntin ạ.



Có gì đâu mà xấu hổ quá vậy Hoa May? Xấu hổ vừa vừa thôi, he he, nhầm lẫn là chuyện bình thường.

Dù sao cũng rất hợp với mâm "Rang đậu phộng" này :emoticon-0102-bigsm

Cảm ơn bác Hogia đã đỡ lời, hihi.
Bác vẫn còn muốn ăn đậu phộng ạh? nếu vậy thì em rất sẵn lòng trồng tiếp :emoticon-0102-bigsm

Áh, như vậy thì bác bị bệnh "... đường" rồi! Y khoa nói bệnh này nguy hiểm lắm ạh! Mà .. cảnh sát thành phố em nói cũng nói bệnh này nguy hiểm, tốn tiền (phạt) lớn đấy ạh! :emoticon-0136-giggl

Em có đọc ở đâu đó, nói rằng nhân vật nàng Kiều của Nguyễn Du cũng bị bệnh này :emoticon-0136-giggl. Bằng chứng là câu thơ trong đoạn chị em Thúy Kiều đi tảo mộ (hình như thế) của "Truyện Kiều" của Cụ dưới đây:

"Xè xè ngọn cỏ bên đường"
:emoticon-0116-evilg

P/s: Nếu em "bội thu" đậu phộng quá, đến mức không còn kho chứa, các bác vui lòng nhắc nhở để em ngưng ngay với nhé! Cảm ơn!

Bác Hoa May ơi, tôi lại đi "dọn cỏ trong vườn"(dọn vườn) tiếp cho "mâm đậu phọng" của bác nhé:
Sè sè nấm đất bên đường
Rầu rầu ngọn cỏ, nửa vàng nửa xanh.
Bởi vì muốn "...đường", thì phải "anh hùng Núp" sau nấm đất, thì mới có cơ hội làm "chết" cỏ, phải không ạ.

Cây dương
 

Mọi người nói chuyện vui quá! Em cũng mạnh dạn đu theo cái mạch "lạc" này- xin mời cả nhà bước vào khu rừng hoa tuyệt đẹp trong một buổi sáng đẫm sương của "Cây tường vi". Khu rừng này cũng có một cây dương, nhưng được dịch là "cây cội dương", các bác tạm quên cái nóng điên người của Hà nội và vào đây dạo chơi một lúc nhé:

"…
Masa và anh phi công thong thả đi theo con đường nhỏ. Masa đi đến tận chỗ con đường vòng quanh một cây cội dương đã héo khô thì dừng lại.

Hai bên đường, những cây tường vi mọc cao lút thành một bức tường dựng đứng. Hoa tường vi nở còn ướt át, đỏ rực như những ngọn lửa, đến nỗi những tia nắng nằm trên vùng lá bên những bông hoa tường vi cũng trở nên lạnh lẽo và nhợt nhạt hơn. Tưởng như những đoá hoa tường vi đó đã vĩnh viễn đứt lìa khỏi những cành đầy gai góc và lơ lửng trên không như những ngọn lửa nhỏ rực rỡ. Trong rặng tường vi, những con ong vàng vằn đen cần mẫn bay vo vo.

… Từng quãng một, những bụi tường vi lại cắt quãng bằng những bụi hoa cựa gà nở rộ chĩa lên những bông hoa hình nến màu xanh sẫm gần như màu đen. Phía sau, cỏ và hoa đủ các loại khác nhau mọc lên, quấn quít vào nhau, lấp một khu vườn um tùm trăm hồng nghìn tía: xa trục thảo đỏ và trắng, hoa hồng tử thái, hoa cẩm quì dại, ánh sáng rọi vào cánh hoa trong suốt hồng lên, hoa cúc trắng như tuyết và trăm thứ hoa khác mà Masa và anh phi công không biết tên là gì.

Những con cun cút phành phạch vụt bay lên từ dưới chân. Một con gà nước núp dưới cái hốc ẩm ướt của một thân cây đã chết, cất tiếng kêu cùng cục, nhạo báng tất cả mọi chuyện trên đời. Đàn sơn ca run rẩy bay lên không, nhưng tiếng hót của chúng lại không từ nơi chúng đang bay lên mà như từ phía sông đưa lại.

… Những bụi cây tường vi sum suê ướt đẫm sương đêm.
Một khu rừng đã đi ngang qua cuộc đời và thật là đáng tiếc..."

Theo tớ nên mở 1 trang: "Tiếng Việt - Tiếng Nga - quen mà lạ" để buôn "phá xang" thì hay hơn và giảm được súpáp nữa.

Oái, nhà cháu lại .. trồng cỏ thay vì đậu phộng ạh? Híc! :emoticon-0127-lipss

Bác Tuntin phân tích "có đầu có đuôi" và dí dỏm thật đấy! Cảm ơn bác ạh.
:emoticon-0150-hands

Thế này thì nhà cháu chắc chỉ được phép "dựa cột" mà lắng nghe rồi! Hic!
:emoticon-0106-cryin

Bản dịch này của em ... rất có khả năng trùng ... tư tưởng lớn với ai đó, nhưng em xin nói trước là ... lỗi là của thể thơ lục bát, chứ tâm hồn em hoàn toàn không có lỗi nhé ...

Trong vườn không tiếng thì thầm
Lặng yên đến tận khi gần sáng ra
Những chiều hè Mạc tư khoa
Biết bao yêu mến lòng ta hỡi người

Suối trôi, hay suối chẳng trôi?
Nước đầy ánh bạc ngời ngời trăng trong
Khúc ca lúc rõ lúc không
Trong đêm yên lặng mênh mông thế này

Mắt ai khẽ liếc nơi đây
Nghiêng đầu cúi thấp đôi mày cong cong
Bao điều trĩu nặng trong lòng
Nói ra cũng khó, mà không ... chẳng đành

Kìa phương đông đã bình minh
Người ơi, hãy hứa với anh một điều
Đừng quên giây phút thân yêu
Mạc tư khoa những buổi chiều ngoại ô

Sở dĩ tôi nói đây là giai thoại vì nó được truyền khẩu rồi đi vào cả sách của cụ Khắc Hiếu. Đằng sau nó là cả 1 câu truyện giả thích "dọc ngang" từ bối cảnh trong đêm dưới bến Phong Kiều đến tâm trạng của Trương Kế . Xin bạn dangkiena xem qua tập "Thơ Đường" do Tản Đà dịch, Nguyễn Quảng Tuân biên soạn.
http://sites.google.com/site/buigiam...attredirects=0

Đoạn Tanhia post lên nghe có vẻ như văn dịch (?), vì thấy có nói đến nhân vật nước ngoài. Nhưng điều đó không quan trọng. Dù là dịch hay viết thì nhà văn cũng có vẻ là người Miền Nam. Tai sao Geo nghĩ vậy?

Đơn giản vì chữ "cội" ít khi được người Bắc dùng. một anh bạn trường Miền Nam lâu lắm rồi đọc cho Geo nghe câu ca dao (?):

Chim lạc bầy xa cây nhở cội
Người xa người tội lắm người ơi
Thà rằng không biết thì thôi
Biết rồi mỗ đứa mỗi nơi sao đành.

Bởi thế, có thể là một cách hiểu câu văn trên như thế này: "Masa đi đến tận chỗ con đường vòng quanh một gốc cây dương đã héo khô thì dừng lại". Tất nhiên chỉ là suy đoán của Geo, vì thực tế để tìm "cây cội dương", cả trong tiếng Việt và tiếng Nga, đều khó hơn nhiều so với tìm "thùy dương".:emoticon-0136-giggl Vả lại, tên gọi cây trong sách văn học, như chúng ta đã biết, độ tin cậy là 50:50.

Bài thơ Phong kiều dạ bạc là một tác phẩm Đường thi nổi tiếng, không cần bàn cãi. Còn câu chuyện về bài thơ thì hẳn là giai thoại... Vì nó cổ lắm rồi.
Bạn Dangkiena không sai khi nói dịch "Nguyệt lạc" thành "Trăng tàn" lac chưa chuẩn. Vì ngay trong đoạn trích trên đây đã thấy "Tăng tà" chưa không phải "Trăng tàn".

Có tư liệu cho là bản dịch trên của Nguyễn Hàm Ninh chứ không phải của cụ Tản Đà:

月落烏啼霜滿天，
江楓漁火對愁眠。
姑蘇城外寒山寺，
夜半鐘聲到客船。

Trăng tà, chiếc quạ kêu sương,
Lửa chài, cây bến, sầu vương giấc hồ.
Thuyền ai đậu bến Cô Tô,
Nửa đêm nghe tiếng chuông chùa Hàn San.

(Người dịch: Nguyễn Hàm Ninh)

Quạ kêu, trăng lặn, sương rơi
Lửa chài, cây bãi, đối người nằm co
Con thuyền đậu bến Cô Tô
Nửa đêm nghe tiếng chuông chùa Hàn San

(Bản dịch: Tản Đà)

Cứ như lời của bác Hổ trả lời Hungmgmi, thì đúng bác có bị bệnh liên quan dến sugar thât. Mà đã "Lâm tặc" như thế thì ắt hẳn nếu phải mô tả, cụ ND sẽ phải viết khác đi, ví dụ:

Sè sè nấm đất bên đường
Xót xa thảm cỏ vàng ươm cả rồi

(cỏ vàng không phải 50:50 mà 100%:emoticon-0136-giggl)

Bác Geo ơi, đúng rồi ạ, đoạn văn ấy là bản dịch truyện ngắn "Cây tường vi" của Nga. Tuần trước em có nhờ Nina tìm hộ em truyện này nguyên bản bằng tiếng Nga, để dò xem tên tiếng Nga của loại cây "cội dương" là cái gì mà người dịch gọi nó như thế. Và thêm nhiều tên hoa rất hay, rất đẹp:emoticon-0155-flowe:emoticon-0155-flowe trong truyện cũng làm em lăn ta lăn tăn...
Nina tìm giúp mình nhé! Xin bạn tí bơ.

1.Bài trên của Tanhia làm Hungmgmi nhớ hồi còn ở 4rum cũ, cách đây mấy năm rồi, một trong những topic sôi động nhất và thú vị nhất là Topic tên các loài cây, hoa trong tiếng Việt và tiếng Nga (tôi nhớ không chính xác, đại loại có nội dung như thế).
Đầu tiên, một mem có nick là Nhina vào hỏi trong các tiểu thuyết, truyện ngắn của Nga dịch ra tiếng Việt có tên bao nhiêu loài cây và hoa lạ, vậy thì tên tiếng Nga của nó là gì, và nó trông như thế nào. Cứ thế mà cũng kéo dài được mười mấy trang,với bao nhiêu đoạn văn nguyên bản, đoạn văn đã được dịch ra tiếng Việt, hình ảnh các loại cây, hoa. Rồi có cả thơ nữa chứ. Nói tóm lại là rất vui và bổ ích.
Hiện 4rum cũ đang được sửa lỗi, và hy vọng một ngày gần sẽ được đọc lại topic thú vị đó.

2.Tối qua (chứ không phải chiều qua:emoticon-0136-giggl), Hungmgmi có gặp thầy Lê Văn Nhân, tiến sĩ ngữ văn, hiện là trưởng khoa tiếng Nga Đại học Hà Nội (tên mới của Đại học ngoại ngữ ở Thanh Xuân). Thầy Nhân là một trong những người Việt hiếm hoi làm thơ bằng tiếng Nga, đến nay thầy đã xuất bản 3 tập thơ bằng tiếng Nga (in cả ở Nga). Hungmgmi có hỏi thầy về bài hát "ПОДМОСКОВНЫЕ ВЕЧЕРА". Thầy Nhân nói ngay:"Phải dịch là tối mới đúng chứ, nhưng đây là trường hợp sai không thể sửa được, vì nó đã quá quen thuộc rồi. Cũng như bài Cachiusa ấy, "Đào vừa ra hoa", đào nào ở đây, nhưng mà không sửa được nữa.Tôi dạy cho sinh viên vẫn nói thế, là dịch là tối mới đúng".
Tôi lại hỏi tiếp ý kiến của thầy về chữ кров trong bài Triệu bông hồng. Thầy nói rằng đó là một cách dùng từ trong văn học thôi, chứ nghĩa của nó là nơi trú ngụ. Anh bạn Nga là Arkady đứng gần đó giải thích luôn bằng...tiếng Việt: "Cũng như trong tiếng Việt có từ nhà cửa ấy, xây nhà xây cửa hay nhà cửa bán hết rồi". Cách giải thích làm tôi nhớ lại cách đặt vấn đề của bác Cuong, hoàn toàn trùng hợp nhau. Vậy là mối băn khoăn bấy lâu đã được giải tỏa.
Vậy trường phái hát nhạc Bút tre xin mạo muội sửa lời một số bài hát như sau:
-"Chiều thanh vắng là đây "thànhTồi thanh vắng là đây, âm thầm gió rì rào.
-"Này, cành thuỳ dương yêu mến" thành Này, thành lường tra yêu mến, biết chăng em vì cớ sao buồn..
-"Đào vừa ra hoa" thành Lề (hay là Tào) vừa ra hoa, cành lá gió đưa vầng trăng tà...
-"Và ngôi nhà xinh anh đã bán. Cả dòng máu nóng trái tim mình" thành Và ngôi nhà xinh anh đã bán/Cả trành với cá nơi trú ngù (Cả tranh và nơi trú ngụ):emoticon-0107-sweat
Đùa tí mà hát méo cả mồm:emoticon-0136-giggl:emoticon-0107-sweat

Mấy thông tin mới thu nhận được, xin kể lại góp vui với các bác :emoticon-0136-giggl

Bác Geo ới ời, có phải bác cố ý kéo Hoa May vào "trồng đậu phộng" tiếp, phải không ạh? :emoticon-0136-giggl

Khúc thơ trên - theo HM biết - là một khúc ru em của người Huế. HM nhớ như thế này ạh:

Chim xa rừng (còn) thương cây nhớ cội
Người xa người tội lắm người ơi
Thà rằng không biết thì thôi
Biết rồi mỗi đứa mỗi nơi thêm buồn.

Mà thực ra, cũng có thể có "dị bản khác, hihi.

Khi hát ru, dấu của các từ sẽ nghe như thế này:

Àhhhh ơiiiii ...
Chim xa rừng còn thương cây nhợ cội
Người xa người tội lặm người ơiiii
Thà rằng không biệt thì thôi
Biệt rồi mội đựa mội nơiiiii thêm buồnnnnn....
:emoticon-0136-giggl

Đậu phộng Ga Hàng Cỏ:

Môt bà trong Quỳnh Lưu (NA) ra thăm con gái sinh cháu ở HN, mang theo 1 đàn gà con và 1 mái mẹ. Vừa đến Ga HN, bị 1 tên ất ơ túm lấy lồng gà và bảo là của nó. Đang cãi nhau loạn xạ thì 1 nhân viên bảo vệ nhà ga đến, hỏi han và tự cho mình nhiệm vụ phán xử.

Người bảo vệ:

- Đàn gà của chị bao nhiêu con?

- Dạ 12 con con, 1 mẹ.

- Gà con kêu ra sao?

- Ông hỏi chi kỳ vậy? Chọc cho chụng ra, kiêu ra sao thì ông khặc biệt.

Người báo vệ lấy que chọc. Mấy gà con chạy ra kêu "chiếp chiếp". Hắn hất hàm bảo chị kia:

- Nói cho chị biết, chị đừng có mà nhận vơ. Chị nghe rõ chưa, gà con kêu "chiếp chiếp", đúng là gà Hà Nội, còn ở quê chị chúng phải kêu "chiệp chiệp":emoticon-0136-giggl

---

PS. Rất thú vị vì Người bảo vệ NNN vẫn chưa huýt còi cái "Chiều Mátcơva" này, nên Geo mới có cơ hội rang một chút đậu phộng! :emoticon-0136-giggl. Biết đâu ông ấy cũng giống người bảo vệ ga Hàng Cỏ??:emoticon-0136-giggl

Các bác ơi,
Mình vẫn thắc mắc tại sao tác giả dùng Подмосковные вечера mà không dùng Подмосковскиe вечера, Hồi trước có hỏi cô giáo người Nga, cô hổng giải thích được mà chỉ nói chắc là cho dễ hát. Rồi cũng chẳng quan tâm tìm hiểu.
Bác nào biết chỉ dùm và đừng cười em nhà quê nhé.
Xin hậu tạ

Câu hỏi của Dùm rất hay, mình cũng đã từng băn khoăn như vậy. Nhưng rồi cũng tự giải đáp (đoán mò) là chắc nó cũng như tiếng Việt mình, là ngoại ô, ngoại vi hay ngoại thành thôi mà. Chắc là trong tiếng Nga, hát là Подмосковные вечера thì nghe nó hay hơn:emoticon-0136-giggl

Tại sao lại dùng "Подмосковные вечера" mà không phải "Подмосковскиe вечера" ấy ạ? Em vừa xem lại từ điển tiếng Nga thì chỉ thấy có tính từ "подмосковный" thôi, chứ không thấy từ "подмосковский" ạ!


Толковый словарь русского языка Ушакова

ПОДМОСКО'ВНЫЙ, ая, ое.

1. Находящийся поблизости от Москвы. П. уголь. Доказал ей, что в полгода они издержали полмиллиона, что под Парижем нет у них ни подмосковной, ни саратовской деревни. Пушкин. 2. в знач. сущ. подмоско́вная, ой, ж. Барская усадьба, имение вблизи от Москвы (истор.). Мать его уезжала на лето в подмосковную. Герцен. Объезжая со стрельцами подмосковные, ночевал на пригорке. А. Н. Толстой.

À, họ cũng có dùng đấy chứ Nina. Thậm chí có cả bài thơ này:
Подмосковский дождь
Подмосковский дождь шуршит лениво,
Под мостом чуть слышен. Разве ты
Знаешь, как асфальтовая нива
Поглощает сорные цветы?

В этом лете я опять в пролёте
Арочном. Как хочешь - молодей,
Ведь уверен, капли не прольёте
Мимо рта, как выйду из людей,

И, последний камердинер в свите,
Терпелив. Прикажете - зажжём.
Что вам стоит, люди, полюбите,
До того, как выйду тиражом,

До того, как голос станет весок,
Прекращу, помаявшись слегка,
Колыханье нёбных занавесок,
Пляску связок, корчи языка

И глухую дрёму сонной жилы.
Жилы - были. Только невдомёк
Той, что тень на веки положила,
На сухой пространный островок.
Và tại trang tìm kiếm Yandex.ru này có ra vô cùng nhiều kết quả với Подмосковские вечера
http://yandex.ru/yandsearch?text=++%...1&stpar4=%2Fs1

Hihi, thế thì có nghĩa là ... bác nhà thơ Matusovsky dùng tiếng Nga chuẩn (từ có trong từ điển nhé, lại có trong tiếng Nga lâu đời, ít nhất là Pushkin đã dùng), còn các bác dùng "Подмосковские вечера" là các bác ... trẻ trung, sành điệu, hoặc là ... sai chính tả :)

Nhân tiện giới thiệu với các bác một chủ đề trên diễn đàn thảo luận về подмосковный/подмосковский và một số vấn đề ngôn ngữ khác trong tiếng Nga

http://forum.wordreference.com/showthread.php?t=835458

Em mới đọc sơ qua thì thấy rất thú vị, tiếc là đang bận nên không có thời gian đọc thêm...

Nina ui,
Nếu mình dùng Подмосковские вечера mà không bị coi là sai chính tả thì sao nhỉ.

Thì bác có thể là người trẻ trung sành điệu vậy :)

P.S. Em lạc đề một chút. Hồi trước, thời em còn cắp sách đi học ấy có đọc được truyên tiếu lâm này

- Voltaire có vấn đề về chính tả!
- Ôi, khổ thân cho chính tả rồi!

Còn theo như phân tích của các thành viên trong forum đáng kính mà em dẫn ra ở trên, thì подмосковный xuất phát từ подмосквье, cho nên nó ra như thế. Từ điển em đã liếc qua rồi, anh Pushkin và Ghersen cũng dùng подмосковный rồi, mà Google cũng nghiêng về подмосковный hơn, em không còn quân bài tủ gì nữa :)

Mình nghĩ thế này: tên bài hát dịch sang tiếng Anh là "Moscow night" thì hợp với khung cảnh bài hát hơn. Ở Việt Nam mình cũng không biết rằng buổi chiều của châu Âu vào mùa hè rất dài, có thể quá 9 giờ tối vẫn còn ánh nắng. Đúng hơn có lẽ phải là "Moscow evening" nhưng vì phải hợp với nốt nhạc nữa nên phải để là "night" chăng?

Để dịch bài hát này không phải dễ, vì không phải ngẫu nhiên mà nó nổi tiếng khắp thế giới . Nội dung của nó là một bài thơ rất sâu và rất rộng ý, nằm trùm cả ngoài lời.Để dịch tạm được phải có cả trình độ Nga và Việt. Nhân các bạn dịch mình ghé tham gia tý cho vui.Cho vui thôi nhé ..

Yên tĩnh quá vườn cây im phăng phắc
Không thể nghe cả tiếng lá trở mình
Ôi! Ước gì em thấu được
Những nỗi niềm dâng ngập cả trái tim…

Sông đang chảy .hình như sông không chảy …
Bạc ngập bờ, trăng rắc mãi trên sông
Bài ca nào chập chờn trong tâm tưởng
Hòa chiều êm như từ cõi xa xăm…

Kìa em hỡi, sao mắt nhìn mơ mộng
Và cúi đầu, xao động nỗi niềm chi
Nếu em thấu, những gì đang chất chứa
Trái tim anh như một kẻ tình si…

Bình minh dậy, tất cả dần hiện rõ
Em yêu ơi mọi sự sẽ tốt lành
Và nhớ nhé xin đừng quên em nhé
Ngoại ô chiều thành phố Maxcova!

Xin lỗi, bài trên thiếu 2 câu..

Cho phép tôi múa cây rìu gỗ qua mắt các thợ 3N ạ :

Не слышны в саду даже шорохи, Все здесь замерло до утра, Если б знали вы, как мне дороги Подмосковные вечера. Речка движется и не движется, Вся из лунного серебра, Песня слышится и не слышится В эти тихие вечера. Что ж ты милая, смотришь искоса, Низко голову наклоня? Трудно высказать и не высказать Все, что на сердце у меня. А рассвет уже все заметнее... Так, пожалуйста, будь добра, Не забудь и ты эти летние Подмосковные вечера!

Vườn chiều chợt chẳng nghe tiếng lá Tĩnh lặng về đến sáng bình minh Ứơc gì em hiểu, anh yêu lắm Chiều ngoại ô thành phố Matxkva Sông nhỏ chảy và như ngừng chảy Ánh trăng thành bạc rắc trên sông Tiếng ca ai thoáng nghe thoáng mất Trong chiều buông tĩnh lặng mênh mông Em nhẹ nhìn anh như muốn nói Mái tóc yêu nghiêng xuống bờ vai Lời khó nói và điều chưa nói Giữ vẹn nguyên cùng trái tim anh Đêm thoáng qua, bình minh dần tỏ Thôi chúc lành ngày mới nơi đây Đừng quên nhé, những chiều hè đó Vùng ngoại ô thành phố yên bình!

Trong khổ thơ thứ ba vốn tác giả bài thơ chả nói gì đến tóc, nên em rất phục bác minminixi đã chịu khó nói rõ ra những gì tác giả cứ diễn đạt lòng vòng không chịu nói thẳng ra.

Nhưng em vẫn mạo muội xin có ý kiến với bác - theo như trình độ dốt cả tiếng Nga lẫn tiếng Việt như em thì trong khổ thơ thứ tư hoàn toàn không có ý "chúc lành ngày mới" hay "chào buổi sáng" gì cả. Mong bác không nhạy cảm quá mức cần thiết nhé.

Em rất thích đoạn dịch khổ thơ trên của bác minmin dich, nhất là hình ảnh "Ánh trăng thành bạc rắc trên sông":emoticon-0150-hands
@Nina: hì hì, nhà thơ mơ mộng, người dịch cũng mơ mộng theo, có sao đâu. Dịch vui mà, thỉnh thoảng tim tiếc cũng phải "rung rinh" một chút chứ:emoticon-0100-smile Vì bác minmin ngắm mái đầu nghiêng nghiêng chắc lại nhớ đến bờ tóc xõa của "ai" đây mà, chắc chắn "nàng" không phải ni cô rồi.:emoticon-0136-giggl Còn chi tiết "будь добра" thì bác minmin hơi nhầm một chút xíu thật, mong bác chỉnh lại cho hoàn chỉnh hơn. Bản dịch của bác âm điệu nghe rất thích bác ạ.

Rìu gỗ thì không sắc như rìu thép được, nhưng cũng tranh thủ giờ nghỉ trưa để luận chút về bài thơ đơn giản này nhé.
Nói theo văn xuôi thì tôi hiểu: có một khu vườn trên một bờ sông nhỏ. Có một chiều như mọi chiểu khi đêm về thì mọi tiếng động đều trở nên nhỏ. Có một đôi tình nhân nhỏ mỗi chiều đêm ra ngồi trên bờ sông nhỏ. Có nhiều điều muốn nói nhưng chỉ mải ngắm sông trăng và không muốn phá cái yên tĩnh nên cũng chẳng nói gì dù nho nhỏ. Đêm qua vèo là bình minh đến nên lại phải chia tay mang theo một kỷ niệm nho nhỏ. Cả hai mang theo những chiều đêm câm lặng đó làm kỷ niệm nhỏ...
Câu Так, пожалуйста, будь добра trong khổ thơ cuối, theo tôi hiểu, là tỏ sự tiếc nuối, miễn cưỡng lại chia tay, dẫn nghĩa là: Thôi thì xin chúc ngày mới (tốt lành). Tuy không phải câu chào buổi sáng, nhưng nó vẫn là добрoпожалoвать, vì câu trên nó diễn tả bình minh đang ló dạng. Ở đây không hẳn hai người ""chào buổi sáng"" với nhau mà là chào cái thế giới nho nhỏ kia của họ thôi (chào tạm biệt).
Còn cái câu ""Что ж ты милая, смотришь искоса,Низко голову наклоня?""
thì chính tụi Nga cũng hay tranh luận tuy nghĩa thì rất rõ ràng: em muốn gì mà cứ liếc anh khi nghiêng đầu xuống thế? hóa ra là do hai tên tình nhân ngồi bên rìa vườn ( táo thì phải ) cũng là trên bờ sông ngắm trăng lấp lánh trên sông, vì hơi cúi đầu nên cô gái ""len lén"" liếc chàng thôi. Không thấy nói tay chân hoạt động gì cả nên rõ ràng đây là hai kẻ ngây thơ, cảnh nên thơ và vì thế mới thành bài thơ (ngồi ngang nhau không dám quay sang, giả bộ nhìn sông ngắm trăng làm như mê cảnh chứ không mê người...).
Trong khoảng 20 phút nổi hứng dịch bài này, tôi mất nhiều ở chính câu đó, đành thay cái đầu bằng mái tóc, vì nói nghiêng đầu nghe trần trụi, có người lại vặn là dụ dỗ ni cô. Thôi thì nhìn lên đầu người yêu phải thấy tóc trước chứ, trừ khi bắt chấy...
Vài lời lôm côm vậy thôi, hiểu chết liền!!!

Trong khổ thơ thứ tư ở trên, trình độ tiếng Nga rất dở của em diễn nôm nó thành thế này

Và bình minh càng lúc càng rõ nét hơn...
Này em, hãy làm ơn, cả em cũng đừng quên những chiều tối ngoại ô Moscow này nhé!

May quá, được bác minminixi giảng giải em thấy sáng ra rất nhiều. Em chân thành cám ơn bác.

Đôi dòng rang lạc cùng các bác cho zui:
Hôm nay lạc vào đây mới thấy các tiên sinh cao thủ dịch thơ Nga rất hay. Theo em biết, những bài hát của Nga hầu hết đều phổ thơ của tác giả nào đó.
Làm thơ rất khó, nếu dễ thì anh chị em nhà mình thành nhà thơ hết rồi. Lại còn thơ thì phải "ý tại ngôn ngoại" chứ nếu không thì nó thành thơ con cóc cả.
Theo em, dịch thơ thì còn khó hơn, người ấy phải hiểu sâu sắc ngôn ngữ, tâm hồn và nhiều thứ khác nữa...của cả hai ngôn ngữ và lại là nhà thơ có năng khiếu dịch, chỉ giỏi ngoại ngữ chưa chắc đã dịch tốt được, dịch thật sát nghĩa nó không ra thơ, dịch bay bổng quá thì không sát với ý tứ của bài thơ. Ví dụ: Có anh Nga học tiếng Việt giỏi, dịch bài hát của ta có lồng câu ca dao: "...Sao cô múc ánh trăng vàng đổ đi..." chẳng hạn. Anh ấy sẽ dịch thế nào cho người Nga hiểu nhỉ? Ở Nga làm gì có tát nước đêm trăng?...
Dịch xong thơ đã khó rồi mà còn "gò" cho nó vào với âm điệu của lời hát nữa thì càng khó thay. Có khi thành công của bài thơ chỉ là một nửa, tác giả phổ nhạc lại nâng lên tầm cao hơn. Vì thế theo em, các tác giả dịch thơ, nhạc của ta dịch và gò vào như thế là tốt lắm rồi, hơn nữa những bài hát bài thơ ấy nó đã thực sự ăn sâu trong tâm tưởng những người yêu mến đất nước Nga.
Đùa cho zui: Quay trở lại với "Chiều Matxcơva" em cứ hình dung tác giả là người ở vùng khác đến Mát nhưng không muốn ở trong "ốp" hoặc dân Mát nhưng đang yêu mà bị người yêu đá(thế nó mới ra thơ), đi dạo trong rừng ngoại ô một mình, tưởng tượng là có em bên cạnh...rồi tức cảnh thành thơ...để chúng ta có bài thơ và bản nhạc để đời như bây giờ. He..he..

Bác Bộ trưởng ạ, trong tiếng Nga будь добра, hay Будьте добры... được hiểu với nghĩa là làm ơn, chứ không phải là chúc, hay chào gì cả bác ạ.
Trên ô tô búyt ngày xưa, khi ta đưa đồng xu nhờ ai đó chuyển đến chỗ lấy vé tự động, vẫn dùng Будьте добры đấy thôi.
Bác xem thử các ngữ cảnh sau nhé:
Будьте добры, подскажите новичку как выложить свою музыку на сайт?!!
Люди, будьте добры, помогите пристроить котят!
Будьте добры объяснить, что такое dx в интеграле?

Bác hungmgmi nói rât đúng và tôi sai rồi!
Hồi học năm ba, tui tôi biểu diễn văn nghệ mừng CMT10, một nhạc sĩ Nga dạy nhóm tam ca tụi tôi hát "cuộc đời vẫn đẹp sao", còn tụi tôi dạy một nhóm nữ SV Nga bài " chiều Matxkva" cũng tiếng Việt. Khi giải thích nghĩa lời dịch, chúng nó ngạc nhiên vì ý nghĩa lộn ngược hết, nhưng thật ra ai cũng hiểu đó là do thơ dịch.
riêng cái câu bác Hungmgmi nhắc nhở tôi, thì thật ra lại phức tạp nhất, ý nghĩa nhất trong bài hát. Về nghĩa đen, nó như lời khẩn cầu của chàng trai xin cô gái đừng quên. Về nghĩa bóng, không phải người Nga nào cũng giải thích được, vì nó diễn tả sự nuối tiếc trong ngữ cảnh bài thơ này. Mấy đứa SV Nga giải thích mãi tụi tôi mới hiểu, nó giống như cụm từ " мысли не бьют по рукам" ở bài Mưa hạ. Nếu không có mấy chữ Так, пожалуйста thì sẽ không sao hết.
Theo nghĩa đen có vô lý nho nhỏ: việc gì anh chàng phải cầu xin cô gái đừng quên? Так, пожалуйста, будь добра Не забудь и ты...là câu bị lặp từ будь dù mang nghĩa khác nhau. Vì vậy, rất hiếm khi cụm từ này: пожалуйста, будь добрo lại trở thành добрoпожалoвать, nhưng chính nó làm bài thơ mang ý nghĩa nuối tiếc da diết, giống lời "người ơi người ở đừng về...".
Có nhiều khi, mở từ điển dễ dàng giải quyết được vấn đề nghĩa từ nhưng không giải quyết được ngôn ngữ.
Cám ơn Bác Hung đã nhắc nhở ạ.