Thật là thú vị khi đọc bài thơ “Em tiễn con Tàu”
Do dịch giả Cơm nguội và Trăng Quê dịch .
Những người đàn Ông và những người lính hay phải đi đến những chân trời góc bể đọc bài thơ này chắc là rất ấm lòng.
Đọc bài thơ của hai dịch giả Tôi chợt nhớ đến bài hát “chiều trên bến cảng” do nhạc sĩ Nguyễn đức Toàn sáng tác do ca sĩ Ngọc tân thể hiện năm 1980
với bài hát này Ca sĩ Ngọc tân đã được giải, tại liên hoan ca nhạc tại Cộng hòa dân chủ Đức cũ

Còn một bài thơ nữa của Николай Рубцов. Nếu Cô trăng hoặc dịch giả nào dịch thì tuyệt quá

РОДНАЯ ДЕРЕВНЯ
(Николай Рубцов)

Хотя проклинает проезжий
Дороги моих побережий,
Люблю я деревню Николу,
Где кончил начальную школу!

Бывает, что пылкий мальчишка
За гостем приезжим по следу
В дорогу торопится слишком:
- Я тоже отсюда уеду!

Среди удивленных девчонок
Храбрится, едва из пеленок:
- Ну что по провинции шляться?
В столицу пора отправляться!

Когда ж повзрослеет в столице,
Посмотрит на жизнь за границей,
Тогда он оценит Николу,
Где кончил начальную школу...

1964

РОДНАЯ ДЕРЕВНЯ


Люблю я деревню Николу,
Где кончил начальную школу,
Где избы просты и прекрасны
Под небом свободным
и ясным.
Бывает, иной соколенок
Храбрится, едва из пеленок:
Мол, что по провинции
шляться!
В столицу пора отправляться!
Когда ж повзрослеет
в столице,
Посмотрит на жизнь
за границей,
Тогда-то он вспомнит Николу,
Где кончил начальную школу.

Tôi xin lỗi đã post nhầm.

Úi bác ơi, thỉnh thoảng chúng ta cũng nên nhầm một tí cho nó...thi sỹ bác ợ :emoticon-0150-hands. Tối qua bác CCB nhắn em hôm nay là ngày CM T10, cô dịch bài gì đi, vậy mà sáng nay thế quái nào em lại viết là ngày chiến thắng :emoticon-0102-bigsm:emoticon-0136-giggl. May quá có bạn BZ nhắc cho không thì ngượng đến không dám ...về 3N nữa. He he vớ vẩn thật :emoticon-0136-giggl

Có những chuyện nhầm rất vui đó bác, ví dụ ai đó nhầm vào nhà một cô xinh đẹp chẳng hạn ...:emoticon-0102-bigsm

http://i97.photobucket.com/albums/l2...apmmuathu1.jpg

ТИХАЯ МОЯ РОДИНА Николай Рубцов В. Белову Тихая моя родина! Ивы, река, соловьи... Мать моя здесь похоронена В детские годы мои. - Где тут погост? Вы не видели? Сам я найти не могу. - Тихо ответили жители: - Это на том берегу. Тихо ответили жители, Тихо проехал обоз. Купол церковной обители Яркой травою зарос. Там, где я плавал за рыбами, Сено гребут в сеновал: Между речными изгибами Вырыли люди канал. Тина теперь и болотина Там, где купаться любил... Тихая моя родина, Я ничего не забыл. Новый забор перед школою, Тот же зеленый простор. Словно ворона веселая, Сяду опять на забор! Школа моя деревянная!.. Время придет уезжать - Речка за мною туманная Будет бежать и бежать. С каждой избою и тучею, С громом, готовым упасть, Чувствую самую жгучую, Самую смертную связь.

QUÊ HƯƠNG YÊN BÌNH CỦA TÔI Tặng V. Belov Quê hương yên bình của tôi! Họa mi, dòng sông, rặng liễu... Nấm mồ mẹ hiền yêu dấu Người đi, tôi tuổi còn thơ. - Ông ơi, nghĩa địa ở đâu? Tự mình cháu không tìm nổi Dân làng nhẹ nhàng chỉ lối: - Ngay bên phía bờ sông kia. Dân làng trả lời thật khẽ, Đoàn xe cũng lặng lẽ qua Mái vòm tu viện xa xa Rực lên màu xanh lá cỏ. Nơi tôi bơi theo đàn cá, Hay trốn trong nhà cỏ khô Giữa hai nhánh sông cong nhỏ Người ta đã đào con kênh Chỗ lầy và có rêu xanh Là nơi, tôi thường tắm gội... Quê hương yên bình quá đỗi, Tôi không quên một chút nào Trước trường mới sửa hàng rào, Chắn khoảng trời xanh thủa ấy. Vẫn chú quạ nhỏ nghịch quậy, Vắt vẻo đậu trên rào cao! Ngôi trường gỗ cũ thương sao!.. Tôi phải đi rồi, đến lúc - Dòng sông vì tôi day dứt Sương mù theo mãi người đi Ngôi nhà dưới đám mây kia, Tiếng sấm sắp rền vang đấy, Lòng tôi nhớ thương bỏng cháy, Quê hương gắn bó suốt đời

@USY, bản dịch của bác rất hay :emoticon-0155-flowe nhưng em vẫn muốn tự dịch cho mình một bản vì đang ngồi nhớ mẹ:emoticon-0106-cryin

Поле, русское поле… Светит луна или падает снег - Счастьем и болью связан с тобою, Нет, не забыть тебя сердцу вовек. Русское поле, русское поле… Сколько дорог прошагать мне пришлось! Ты - моя юность, ты - моя воля. То, что сбылось, то, что в жизни сбылось! Не сравнятся с тобой ни леса, ни моря. Ты со мной, моё поле, студит ветер висок. Здесь Отчизна моя, и скажу не тая: "Здравствуй, русское поле, Я твой тонкий колосок!" Поле, русское поле… Пусть я давно человек городской - Запах полыни, вешние ливни Вдруг обожгут меня прежней тоской. Русское поле, русское поле… Я, как и ты, ожиданьем живу - Верю молчанью, как обещанью, Пасмурным днём вижу я синеву! Не сравнятся с тобой ни леса, ни моря. Ты со мной, моё поле, студит ветер висок. Здесь Отчизна моя, и скажу не тая: "Здравствуй, русское поле, Я твой тонкий колосок!" Поле, русское поле…"

Cánh đồng Nga, cánh đồng Nga... Khi thì trăng sáng khi là tuyết rơi Sướng vui đau khổ với người Trái tim gắn bó suốt đời chẳng quên Cánh đồng Nga, cánh đồng Nga... Bao con đường đã đi qua hỡi người! Tuổi thơ, ý chí của tôi. Những gì nếm trải trong đời, đã qua! Không bì rừng biển bao la. Cánh đồng lộng gió, bài ca tuyệt vời. Là đây Tổ quốc của tôi: Cánh đồng Nga, cánh đồng Nga, xin chào Tôi là lúa mạch thanh cao! Cánh đồng Nga, cánh đồng Nga... Từ lâu ở phố xa nhà đã quen- Mưa rào, ngải cứu vẫn thơm Bỗng dưng tôi nhớ nhà hơn, nhớ nhà Cánh đồng Nga, cánh đồng Nga... Sống mà đợi nhé cả ta lẫn mình Hứa rồi, tôi vẫn đinh ninh Ngày nào về với màu xanh hiền hoà! Không bì rừng biển bao la Cánh đồng lộng gió, bài ca tuyệt vời Là đây Tổ quốc tôi nha: Cánh đồng Nga, cánh đồng Nga, xin chào! Tôi là lúa mạch thanh cao! Cánh đồng Nga, cánh đồng Nga...

:emoticon-0102-bigsm:emoticon-0123-party:emoticon-0157-sun::emoticon-0136-giggl:emoticon-0116-evilg

P/S Các bác ơi, cuối tuần em dịch phóng ...toác, trong lúc ba hoa bốc khoác...có gì khang khác xin được lượng thứ ạ :emoticon-0102-bigsm

http://all-photo.ru:8102/pavloff/photos/10064-0.jpg
copy từ blog của bác Cựu :emoticon-0155-flowe

http://nhacvietplus.vietnamnet.vn/Li...7/sky_5172.png

Тишина Елена Зарицкая Тишина....а что это такое? Это шум ли ветра за окном? Это песня зелени весною? Это то, когда один ты входишь в дом? Нет, не в этом волшебство таится И не в этом слышится покой. Это та в безмолвии граница, Где Душа одна на едине с собой... 06.09.2005 г.

Tĩnh lặng. Elena Zarixkaia Tĩnh lặng... là gì thế nhỉ? Gió đùa cửa sổ nhẹ êm? Cỏ cây hát mừng xuân đến? Hay anh nhẹ bước bên thềm? Tĩnh lặng đâu chỉ bình yên Âm thanh chìm trong im vắng. Tĩnh lặng tận cùng tĩnh lặng, Khi Ta đối diện chính mình... 06.09.2005

Bạn Bản đồ ơi, có phải đã gặp bạn rồi ko? :emoticon-0150-hands. Bạn Tĩnh lặng từ năm ngoái bây giờ mình xin bon ...chen nhé :emoticon-0136-giggl

http://www.cozy-corner.com/art/image...ki.%201879.jpg

Мне грустно на тебя смотреть Сергeй Алексaндрович Есeнин Мне грустно на тебя смотреть, Какая боль, какая жалость! Знать, только ивовая медь Нам в сентябре с тобой осталась. Чужие губы разнесли Твое тепло и трепет тела. Как будто дождик моросит С души, немного омертвелой. Ну что ж! Я не боюсь его. Иная радость мне открылась. Ведь не осталось ничего, Как только желтый тлен и сырость. Ведь и себя я не сберег Для тихой жизни, для улыбок. Так мало пройдено дорог, Так много сделано ошибок. Смешная жизнь, смешной разлад. Так было и так будет после. Как кладбище, усеян сад В берез изглоданные кости. Вот так же отцветем и мы И отшумим, как гости сада... Коль нет цветов среди зимы, Так и грустить о них не надо.

Anh buồn rầu khi ngắm nhìn em Sergei Aleksandrovich Yesenin Anh buồn rầu khi ngắm nhìn em, Thật đớn đau, thật là thương xót! Chỉ còn sắc đồng thôi, có biết Ta vẫn còn trong tháng chín cùng em. Những bờ môi lạ đã mang đi Hơi ấm của em và nồng nàn cơ thể. Như thể mưa rơi, rơi từng hạt nhỏ Tâm hồn anh, chết từng tí một rồi. Thì sao đâu! Anh có sợ gì đời. Trong tim anh có một niềm vui khác Dẫu chẳng còn gì, không còn gì hết, Dẫu chỉ là ẩm ướt với vàng phai. Anh không giữ mình chút gì đâu Cho nụ cười, cho cuộc đời bằng lặng Như thể qua con đường quá ngắn, Mà lỗi lầm nhiều thế em ơi. Đời dở hơi, xích mích nực cười. Xưa đã thế và sau này sẽ thế. Như nghĩa trang, vườn từng gieo hạt Bạch dương xương trắng, lá vàng rơi Rồi hai ta cũng tàn úa thế thôi Như khách đến thăm vườn, lặng lẽ… Mùa đông đến và hoa không nở nữa, Thì có cần gì buồn bã đâu em.

Các bạn yêu quý! Dịch thơ thật là khó hơn làm một bài thơ ngàn lần:emoticon-0106-cryin. TQ đọc bài thơ của Exenhin trong ngày đầu đông và có chút nuối tiếc mùa thu đã đi qua và lại muốn dịch...
Phải nói rằng đây là một bài thơ rất hay và đã có một cuộc tranh luận giữa các người dịch với nhau. Các bạn có thể xem tại đường link này Thi việnMột kết luận đã đưa ra rằng cả hai bản dịch đều ko đạt và ko có lý do gì để TQ ko đưa thêm một bản dịch ko đạt nữa:emoticon-0102-bigsm .

Rất muốn các bác cùng dịch và góp ý cho bản dịch. Vì muốn gì thì muốn, chẳng cần hơn thua chỉ cần hiểu được một tác phẩm là sướng rồi :emoticon-0150-hands. Theo thiển ý của TQ thì trong em có mùa thu và trong mùa thu có em. Tác giả tự an ủi rằng không cần buồn nữa nhưng rõ là đang quá buồn quá nuối tiếc đó thôi.
Nhưng đã cố hết sức rồi vẫn không thể tránh dược quy luật của cuộc đời, của thời gian. Vậy cũng là mãn nguyện, là còn cái để mà nuối tiếc. Thật ra TQ cảm nhận được bài thơ hay hơn bản dịch rất nhiều...nhưng lực bất tòng dịch :emoticon-0106-cryin thì cũng đành phải chịu.
Trời ơi, nếu mà...khéo mình đến mê mẩn cái anh chàng Ê này thôi:emoticon-0115-inlov

Bác Trăng ơi, Cơm đã dịch bài này và post bên topic EXENHIN đấy ạ. Bên ấy có nhiều bản dịch hay, bác sang đọc thử bác nhé. Chúc bác an lành.

ВЕЧЕР Иван Алексеевич Бунин О счастье мы всегда лишь вспоминаем. А счастье всюду. Может быть, оно - Вот этот сад осенний за сараем И чистый воздух, льющийся в окно. В бездонном небе легким белым краем Встает, сияет облако. Давно Слежу за ним... Мы мало видим, знаем, А счастье только знающим дано. Окно открыто. Пискнула и села На подоконник птичка. И от книг Усталый взгляд я отвожу на миг. День вечереет, небо опустело. Гул молотилки слышен на гумне... Я вижу, слышу, счастлив. Все во мне.

Buổi chiều Ivan Alekseevich Bunhin Nói về hạnh phúc chúng ta luôn nhớ. Hạnh phúc hiện diện mọi nơi. Có thể là - Khu vườn mùa thu sau kho chứa đồ Không khí trong lành tràn qua cửa sổ Trên bầu trời có đám mây rực rỡ viền trắng mơ hồ bỗng mất hút. Từ lâu Ta dõi theo... mà chẳng hề hay biết, Hạnh phúc chỉ trao người nhận ra mình. Cửa sổ mở. Đang kêu chiêm chiếp Chú chim non đậu bậu cửa véo von Rời trang sách tôi nhìn ngắm hoàng hôn. Đêm dần buông, bầu trời trống vắng. Sân ồn ào tiếng động cơ tuốt lúa... Tôi nhìn, lặng nghe. Hạnh phúc ùa về.

P/S chỉnh sửa bài dịch theo góp ý của chị Lê Tiến Hoàn

Я ТЕБЯ ЦЕЛОВАЛ Николай Михайлович Рубцов Я тебя целовал сквозь слезы. Только ты не видела слез, Потому, что сырой и темной Была осенняя ночь. По земле проносились листья, А по морю — за штормом шторм, Эти листья тебе остались, Эти штормы достались мне. Широко, отрешенно, грозно Бились волны со всех сторон, Но порой затихало море И светилась заря во мгле. Я подумал, что часто к морю Ты приходишь и ждешь меня, И от этой счастливой мысли Будто солнце в душе зажглось! Пусть тебе штормовые стоны Выражают мою печаль, А надежду мою и верность Выражает заря во мгле...

ANH HÔN EM Nicolai Mikhailovich Rubtsov Anh hôn em qua dòng nước mắt Riêng mình em không thấy lệ rơi, Bởi vì chăng, ẩm ướt tối trời Đêm mùa thu qua từ dạo đó. Trên mặt đất phủ đầy lá đổ, Còn đại dương - bão tố tơi bời Ở lại cùng em những lá rơi, Còn bão tố giành cho anh hết. Biển bao la, lạnh lùng, khắc nghiệt Điên cuồng mọi phía sóng dồn lên, Và đôi khi quá đỗi bình yên Từ bóng tối bình minh rạng chiếu. Anh nghĩ, em vẫn thường ra biển Đến nơi này và đứng đợi anh, Hạnh phúc trong ý nghĩ ngọt lành Như thể mặt trời trong tâm hồn bừng lửa! Hãy để những gầm gào bão tố Kể em nghe đau đớn của anh, Niềm hy vọng, trái tim thuỷ chung Trong bóng tối bình minh hiển hiện...

P/S thấy Cơm Nguội hôn:*, kém miếng khó chịu :emoticon-0136-giggl he he :emoticon-0150-hands

Cảm ơn TQ vì những bài thơ dịch. Nhím vốn dốt nát về thơ nên chỉ... thưởng thức thôi.
Nhân tiện vừa đọc bài thơ trên, dù tiếng Nga không nhớ gì nhiều nhưng mạn phép có ý kiến thế này: câu tiếng Nga:
И стало мне жаль отчего-то,
что сам я люблю
и любим...
- tất cả là một câu.
- жаль Có nên dịch là xót xa không?
- отчего-то chỉ nguyên nhân chứ không phải khách thể của hành động. Khách thể ở đây là 2 câu dưới.
- что сам я люблю không phải là yêu thương chính bản thân mình. Từ сам ở đây muốn nhấn mạnh chủ thể tự yêu ai đó (tự làm cái gì đó) chứ không có nghĩa phản thân (yêu bản thân mình), để đối lập với câu dưới là được yêu: любим đây là tính động từ ngắn đuôi любимый chứ không phải động từ chia ở ngôi thứ nhất số nhiều: мы любим.Vì vậy:

И стало мне жаль отчего-то,
что сам я люблю
и любим...

Có nghĩa khác với câu được dịch:
Anh xa xót một cái gì - không rõ,
bỗng yêu thương chính bản thân mình
dù chúng ta yêu nhau...

Nhim mạo muội nghĩ vậy. Nếu không phải hoặc là dịch thơ thì có thể không cần phải chính xác thì mong bỏ qua cho Nhím.

Cảm ơn Nhím đã trao đổi, với TQ thì mọi trao đổi đều quý báu và không bao giờ giận ai cả.
жаль
• в знач. сказ. (о чувстве сострадания) thương, thương hại, thấy tội nghiệp
= мне вас ~ tôi thương anh, tôi thấy tội nghiệp cho anh
• в знач. сказ. безл. (о чувстве грусти, горечи) tiếc, luyến tiếc
= мне не ~ пр́ошлого tôi không tiếc thời quá khứ
= мне ~ потр́аченного вр́емени tôi tiếc thời giờ đã mất
= ~, что... tiếc rằng..., tiếc là..., thật đáng tiếc rằng...
• в знач. сказ. безл. (о нежелании лишаться) tiếc, không muốn
= мне ~ отдав́ать д́еньги tôi không muốn phải trả tiền
• в знач. вводн. слово. thật đáng tiếc
♠ tiếc quá! thật đáng tiếc! tiếc thay! hoài của!
TQ dùng xa xót là hơi xa nghĩa thực nhưng nếu dùng thương tiếc thì không đúng lắm với nghĩa của cả câu. Trong thơ của mình TQ vẫn hay dùng từ xa xót= thương hại ( hơi khác với xót xa bạn ạ :emoticon-0116-evilg
Việc mình dịch câu sau có lẽ do chủ quan của mình lúc đó. Mình post bài của mình nhìn thấy bài này là dịch luôn vì thấy nó rất hay và hợp với tâm trạng của mình một thủa. Theo mình đây là tâm trạng của hai người yêu nhau mà biết không thể đến được với nhau. Khổ đầu người con gái đã nói " chúng mình sẽ tự do như chim' có nghĩa là chúng mình đều không được tự do. Người ta không biết cuộc đời sẽ đi về đâu cả, dịch câu trên để làm nối bật câu dưới thôi. Chúng ta có thể đi đâu bây giờ hả em? dù chúng ta yêu nhau, dù anh yêu em nhưng chúng ta là những con chim không thể cùng bay trên một tuyến đường.
Đó là tâm trạng xa xót, hơn là luyến tiếc bạn ạ.
Câu dưới đúng là có thể dịch là :
rằng anh yêu
và cũng được em yêu...
Có lẽ mình xin ghi nhận ý kiến của bạn, tham khảo thêm ý kiến của một vài cao thủ :emoticon-0102-bigsm khác rồi mới quyết định có sửa hay không?
Đây cũng là một cái hay là chúng ta post lên diễn đàn để được góp ý trao đổi, để có một bản dịch tốt chứ không phải vì một cá nhân nào phải ko bạn?
Chúc bạn cuối tuần vui :emoticon-0150-hands

Я хочу тебе сегодня нежность Валерий Север * * * Я в твоих глазах увидел небо И смешинки белых облаков. Что-то говорил тебе нелепо, То молчал, так не хватало слов. И смотрело солнце равнодушно, По своим делам текла река. Ну а мне всего-то было нужно Губ твоих коснуться хоть слегка. Полыхает чувств моих безбрежность И любви к тебе мне не унять. Я хочу тебе сегодня нежность Из цветов и радуги соткать.

Anh muốn tặng em hôm nay trìu mến Valery Sever Trong mắt em anh thấy cả bầu trời Và pha lẫn những đám mây màu trắng Anh đã nói điều gì vô lý lắm, Rồi lặng im, như chẳng đủ ngôn từ Và mặt trời dõi nhìn lơ đãng Con sông kia vẫn chảy theo dòng Tất cả anh cần, gì đó biết không Chạm môi em dẫu chỉ là nhè nhẹ Cảm xúc cứ trào dâng vô bờ bến Tình yêu em chẳng để anh yên Anh muốn tặng em hôm nay trìu mến Dải cầu vồng dệt từ sắc màu yêu

Листья словно шепчут мне: "прощай" и на улице осенняя погода; только ты, прошу, не улетай в прошлое, как это время года...

Lá thì thầm với ta " xin tạm biệt" Trên phố kia đã tiết thu rồi; Chỉ còn em, đừng bay vào quá khứ Như đất trời chuyển dạ, anh xin...:emoticon-0102-bigsm

Chúc các bạn một năm mới An khang - Thịnh vượng và Hạnh phúc:emoticon-0155-flowe

http://hoaikhanh.vnweblogs.com/galle...med/hoa212.jpg

Если жизнь тебя обманет Если жизнь тебя обманет, Не печалься, не сердись! В день уныния смирись: День веселья, верь, настанет. Сердце в будущем живет; Настоящее уныло: Всё мгновенно, всё пройдет; Что пройдет, то будет мило.

Nếu đời nỡ lừa dối anh Aleksandr Pushkin Nếu đời nỡ lừa dối anh, Xin đừng đau buồn, đừng giận! Ngày sầu cũng đành chấp nhận: Ngày vui, tin rằng, đến thôi. Con tim hướng tới tương lai; Dẫu giờ có sầu hiu hắt: Mọi chuyện tức thời, qua hết; Sẽ đến những gì mến thương.

So với nguyên bản, TQ đưa thêm vào đoạn này những "gieo hạt" với "lá vàng"... "Lá vàng" thì có thể còn hiểu được, vì hợp logic, nhưng sao lại có "gieo hạt" ở đây???

Chú Tạ Phương ơi, lâu rồi kể từ lần off line ở quán ông Già, không được gặp chú, cháu mong chú khỏe và bút lực dồi dào.

Cháu xin lĩnh hội góp ý của chú để sửa bài dịch. :emoticon-0150-hands.
Đó là lỗi cơ bản của kẻ dán mắt vào từ điển mà không nghĩ đến toàn bộ bối cảnh của câu thơ:emoticon-0106-cryin
Câu này phải được hiểu là vườn thu rắc đầy vỏ bách dương trắng như xương giống như ở nghĩa địa mới đúng :emoticon-0111-blush
Cháu mời chú biên dịch các bài khác của cháu và cho những ý kiến đóng góp để chúng hoàn chỉnh hơn. Có thể cháu sẽ tập hợp một số bài ưng ý để in một tập dịch làm kỷ niệm.
Mong chú giúp cháu :emoticon-0115-inlov
Một lần nữa cháu cảm ơn chú đã góp ý rất chân thành :emoticon-0150-hands

Листопад Осень, осень! Над Москвою Журавли, туман и дым. Златосумрачной листвою Загораются сады. И дощечки на бульварах всем прохожим говорят, одиночкам или парам: "Осторожно, листопад!" О, как сердцу одиноко в переулочке чужом! Вечер бродит мимо окон, вздрагивая под дождем. Для кого же здесь одна я, кто мне дорог, кто мне рад? Почему припоминаю: "Осторожно, листопад"? Ничего не нужно было,- значит, нечего терять: даже близким, даже милым, даже другом не назвать. Почему же мне тоскливо, что прощаемся навек, Невеселый, несчастливый, одинокий человек? Что усмешки, что небрежность? Перетерпишь, переждешь... Нет - всего страшнее нежность на прощание, как дождь. Темный ливень, теплый ливень весь - сверкание и дрожь! Будь веселым, будь счастливым на прощание, как дождь. ...Я одна пойду к вокзалу, провожатым откажу. Я не все тебе сказала, но теперь уж не скажу. Переулок полон ночью, а дощечки говорят проходящим одиночкам: "Осторожно, листопад"...

Mùa lá rụng Mùa thu, mùa thu Matxcova! Đàn sếu bay, sương mù khói toả. Nhuộm sắc vàng trên từng chiếc lá Những khu vườn rực rỡ thần tiên. Trên đại lộ những tấm biển treo lên Với tất cả người bộ hành nhắc nhở Kẻ cô đơn hay là đôi lứa: "Cẩn thận, mùa lá rụng của cây"… Trái tim ơi, vò võ thế này Lơ đãng bước trên con đường xa lạ Chiều lang thang qua từng ô cửa sổ em rùng mình run rẩy dưới mưa. Vì ai em đã đến nơi này, người nâng niu em, người làm em vui sướng? Vì sao em luôn tâm tưởng: "Cẩn thận, mùa lá rụng của cây"… Giá chẳng có gì như thể đã qua,- có nghĩa là không có gì để mất: dẫu gũi gần, dẫu đã từng thân mật dẫu đã từng là bạn cũng như không. Vì sao em thổn thức trong lòng, mình đã xa nhau hàng thế kỷ, không có niềm vui, không niềm hoan hỉ, em một mình đơn côi? Có chuyện gì sơ sẩy, nực cười? Không - vẫn kiên tâm, vẫn chờ vẫn đợi.. tất cả đều dịu dàng quá đỗi như cơn mưa này, trong cuộc chia xa Cơn mưa đêm ấm áp vỡ òa chỉ có mưa tuôn và ánh chớp! Hãy vui lên, hãy cố mà hạnh phúc như cơn mưa này, trong cuộc chia xa …Em một mình đi đến sân ga, từ chối người tiễn biệt. Em không nói cho anh biết hết, và bây giờ em cũng chẳng nói thêm Con đường mòn hun hút vào đêm những tấm biển vẫn còn nhắc nhở người bộ hành một mình đơn lẻ: "Cẩn thận, mùa lá rụng của cây"…

http://static.flickr.com/85/246612816_e9704ebfb1_o.jpg

http://www.cozy-corner.com/art/image...ki.%201879.jpg

Мне грустно на тебя смотреть Сергeй Алексaндрович Есeнин Мне грустно на тебя смотреть, Какая боль, какая жалость! Знать, только ивовая медь Нам в сентябре с тобой осталась. Чужие губы разнесли Твое тепло и трепет тела. Как будто дождик моросит С души, немного омертвелой. Ну что ж! Я не боюсь его. Иная радость мне открылась. Ведь не осталось ничего, Как только желтый тлен и сырость. Ведь и себя я не сберег Для тихой жизни, для улыбок. Так мало пройдено дорог, Так много сделано ошибок. Смешная жизнь, смешной разлад. Так было и так будет после. Как кладбище, усеян сад В берез изглоданные кости. Вот так же отцветем и мы И отшумим, как гости сада... Коль нет цветов среди зимы, Так и грустить о них не надо.

Anh buồn rầu khi ngắm nhìn em Sergei Aleksandrovich Yesenin Anh buồn rầu khi ngắm nhìn em, Thật đớn đau, thật là thương xót! Chỉ còn sắc đồng thôi, có biết Ta vẫn còn trong tháng chín cùng em. Những bờ môi lạ đã mang đi Hơi ấm của em và nồng nàn cơ thể. Như thể mưa rơi, rơi từng hạt nhỏ Tâm hồn anh, chết từng tí một rồi. Thì sao đâu! Anh có sợ gì đời. Trong tim anh có một niềm vui khác Dẫu chẳng còn gì, không còn gì hết, Dẫu chỉ là ẩm ướt với vàng phai. Anh không giữ mình chút gì đâu Cho nụ cười, cho cuộc đời bằng lặng Như thể qua con đường quá ngắn, Mà lỗi lầm nhiều thế em ơi. Đời dở hơi, xích mích nực cười. Xưa đã thế và sau này sẽ thế. Như nghĩa trang, vườn thu buồn tẻ Xương bạch dương rải trắng khắp nơi Rồi hai ta sẽ tàn úa thế thôi Như khách đến thăm vườn, lặng lẽ… Mùa đông đến và hoa không nở nữa, Thì có cần gì buồn bã đâu em.

Bác Geo ơi, chúng tôi đã cố gắng hết sức :emoticon-0136-giggl nhưng đến giờ phút này thì mới tạm có phương án này thôi.
MN cảm ơn bác nhé :emoticon-0155-flowe

Đợi anh anh sẽ về
 

Жди меня, и я вернусь Константин Михайлович Симонов  Жди меня, и я вернусь. Только очень жди, Жди, когда наводят грусть Желтые дожди, Жди, когда снега метут, Жди, когда жара, Жди, когда других не ждут, Позабыв вчера. Жди, когда из дальних мест Писем не придет, Жди, когда уж надоест Всем, кто вместе ждет. Жди меня, и я вернусь, Не желай добра Всем, кто знает наизусть, Что забыть пора. Пусть поверят сын и мать В то, что нет меня, Пусть друзья устанут ждать, Сядут у огня, Выпьют горькое вино На помин души... Жди. И с ними заодно Выпить не спеши. Жди меня, и я вернусь, Всем смертям назло. Кто не ждал меня, тот пусть Скажет: - Повезло. Не понять, не ждавшим им, Как среди огня Ожиданием своим Ты спасла меня. Как я выжил, будем знать Только мы с тобой,- Просто ты умела ждать, Как никто другой.

Đợi anh, anh sẽ về. Konstantin Mikhailovich Simonov Đợi anh, anh sẽ về. Chỉ đợi lâu thôi nhé, Đợi, khi lòng buồn bã Những cơn mưa vàng rơi, Đợi, khi tuyết phủ dày Đợi, khi trời nắng lửa Khi không ai đợi nữa Quên đi ngày hôm qua Đợi, khi từ quá xa Thư anh không đến kịp, Khi mọi người chán hết Không ai đợi cùng em. Đợi anh, anh sẽ về. Đừng nghe lời người khác Tất cả đều lẻo mép, Đến lúc quên anh đi. Mẹ già và con thơ Tin anh không còn nữa, Bạn bè bên bếp lửa, Đợi mệt mỏi quá rồi, Họ uống rượu đắng thôi Nhớ linh hồn anh đó… Đợi nhé. Riêng em nhé Đừng có uống vội nghe. Đợi anh, anh sẽ về. Trêu ngươi cả cái chết Mặc kẻ không đợi nói: - May ra còn sống thôi. Họ không hiểu được rồi Giữa mưa bom đạn lửa Bằng đợi chờ mong nhớ Em đã cứu được anh  Anh còn sống trở về Chỉ hai ta hiểu nổi,- Đơn giản em biết đợi, Không ai khác như em

http://images.timnhanh.com/blog/2008...1207582902.jpg
Bài thơ Đợi anh về của Konstantin Mikhailovich Simonov đã được Tố Hữu dịch và in trong sách giáo khoa, bài thơ này nhiều thế hệ học sinh và TQ đã học thuộc lòng. Bài thơ hay và Tố Hữu là nhà thơ ai cũng biết khỏi bàn cãi làm gì. Cũng chưa bao giờ có ý định xem bản gốc của nó thế nào cả. Cho đến ngày 13 thứ 6 ngày xấu bạn Tú Trinh vào blog của mình và viết:

“Chị Nguyệt thử dịch lại bài Đợi anh về đi. Bản dich của Tố Hữu hay, nhưng nghe nói bị phóng tác nhiều quá thì phải’

Sao giống mình thế :emoticon-0136-giggl, ừ thì dịch cho biết thế nào là " điếc không sợ súng" :emoticon-0136-giggl

Cảm ơn chị TQ vì bản dịch. Em có xem qua một số trang của Nga thì thấy thế này: Không phải đối với người nước ngoài, mà cả với người Nga, cụ thể đây là những cấp trên sát cánh chiến đấu cùng Simonov và cả biên tập viên báo Sự thật đều băn khoăn khi đọc câu thơ Желтые дожди-Những cơn mưa màu vàng.
Ai cũng hỏi: Sao thế, sao lại có cơn mưa màu vàng?
Và Simonov trả lời có lẽ đó là từ mà anh muốn diễn tả tâm trạng buồn nhớ của mình.
Còn Yaroslavski-một đồng ngũ của nhà thơ thì giải thích với cấp trên: Chẳng lẽ các đồng chí không nhận thấy là mưa cũng có nhiều màu sao? Như mưa sẽ có màu vàng khi rơi trên đất màu vàng...:emoticon-0136-giggl
Và hình ảnh "mưa vàng" được chấp nhận. Báo Sự thật in nguyên xi như vậy.
Còn nhà văn nổi tiếng Ilya Erenbua thì trong một cuộc nói chuyện đã kể:
-Nhà thơ mang đến Tòa soạn bài thơ mới của mình. Bây giờ thì các bạn đã biết rõ bài thơ đó rồi. Nó có tên là Đợi anh về. Biên tập viên tỏ ý thích bài thơ lắm, định xếp vào số đi in. Anh ta chỉ băn khoăn mỗi một dòng: «Жди, когда наводят грусть желтые дожди». Biên tập viên liền cự nự nhà thơ:"Sao, anh đã nhìn thấy những cơn mưa vàng ấy ở đâu?Anh biết quá rõ là trên thực tế không hề có những cơn mưa màu vàng như thế– Где вы видели желтые дожди? Ведь вы прекрасно знаете, что никаких желтых дождей на самом деле не бывает!». Và anh ta yêu cầu Simonov thay dòng đó. Nhưng nhà thơ kiên quyết không chịu. Và thế là chính nhờ những cơn mưa màu vàng này, mà trong bài thơ đó nàng thơ vẫn sống.
Rất tiếc là cả cụ Tố Hữu, rồi một số nhà thơ ta sau này dịch lại đều bỏ mất ý này.
Em mong chị lưu ý, có thể đưa hình ảnh này vào bản dịch. Vì mưa vàng lá bay thì lại khác mất rồi.

Hu hu hu Hùng ơi chị dịch bài thơ này trong lúc sốt 39 độ có thể nói trong hiện trạng ấm đầu :emoticon-0136-giggl.,
Vậy là em đã nghiên cứu khá sâu về bài thơ này. Khi đọc đến đoạn Желтые дожди-Những cơn mưa màu vàng, chị cũng choáng rồi dịch bừa để nối vần cho câu sau. Đầu óc thì tưởng ra cơn mưa trong mùa thu, lá vàng bay mà ánh lên màu của nước mưa. Vừa nghịch Mùa lá rụng xong mà. Ôi con hổ nó xấu quá cơ, hi hì:emoticon-0102-bigsm
Bây giờ được em giải thích nó cũng giống như lá „ diêu bông“ của Trần Tiến nhưng chị vẫn bó tay, không biết ra sao nữa. Thôi để từ từ rồi tính hoặc các bạn 3N nhà ta ai có thể giúp được TQ thì cố mà giúp nhé.

Ngay khi tiếp xúc với bản gốc TQ đã thấy một số điểm khác biệt:
1. Có rất nhiều điểm trong bài thơ của Tố Hữu đã bị Việt hóa ví dụ như câu mưa có rơi dầm dề, ngày có dài lê thê. Mình ở châu Âu khá nhiều nhưng hầu như chưa gặp các cơn mưa dầm dề bao giờ. Mưa rất ít và ngắn không hiểu ở quê hương Si mô nốp thì ra sao?
Người Nga ít khi nói ngày dài lê thê, vì bản chất họ là ngắn gọn và cô đọng. Câu ngày dài lê thê là câu cửa miệng của người Việt :emoticon-0110-tongu
2. Bài thơ nhắc đi nhắc lại một câu : Đợi anh anh sẽ về, nó mang lại niềm tin cho cả người ở chiến trường lẫn người ở hậu phương. Một cách nói dứt khoát như đinh đóng cột chứ không phải là " Đợi anh hoài em nhé" - Có thể hiểu là cứ đợi còn không biết có về hay không? Mình hiểu thế khi dịch bài thơ chứ trước đây học thuộc như con vẹt chả phân tích nghĩa ngữ gì sất :emoticon-0102-bigsm:emoticon-0102-bigsm.
3. Có rất nhiều câu Tố Hữu thêm vào đọc bài thơ rất bay bổng kiểu thuần Việt như
Em ơi em cứ đợi
Dù ai thương nhớ ai
Chẳng mong có ngày mai
Nếu Si mô nốp viết thế sẽ gieo vào người đọc sự hoài nghi rằng khi chồng ở chiến trường vẫn có thể có ai đó thương nhớ ai đó. Đọc rất vần nhưng lại phi lô gic vì chủ đề của bài thơ là em hãy chung thủy và anh sẽ trở về không có nghi ngờ gì hết. Ai nghi ngờ mặc xác người ta.
Sau này được biết Tố Hữu dịch bài thơ trên từ tiếng Pháp, tam sao thất bản là chuyện dễ hiểu.
Bài dịch ra đời ở một thời điểm rất nhậy cảm, cách viết của Tố Hữu thuần Việt dễ hiểu dễ nhớ và với những người đọc là lính và vợ lính thì cũng chẳng cần nghĩa ngữ nhiều lắm, nôm na là đủ. Nôm na là những người lính muốn những người vợ chờ đợi mình để mình có chút tâm linh vượt qua cái chết.
Và đó là sự thành công của Tố Hữu mà không ai có thể phủ nhận.
Sau khi dịch bài này mình có trao đổi với bác Geo và nhận được một lời khuyên rất chí lý „bài của cụ Tố Hữu dường như hất hết các bản dịch khác vào sọt rác…“

Như đã nói ở bài dịch TQ dịch lại chỉ vì chiều một bạn đọc Tú Trinh muốn đi đến tận cùng bản gốc, vất thêm một bản nữa của TQ cũng okie. Một số chỗ vẫn cần có thời gian để xem xét lại vì tiếng Nga của mình đã mai một nhiều rất mong các bạn góp ý để hoàn chỉnh . Việc dịch phóng tác của Tố Hữu không cần chứng minh hoặc nếu cần thì ai đó dịch bài thơ của Tố Hữu ngược sang tiếng Nga thì biết ngay ( đừng nói TQ nhé vì dịch xuôi đã khóc, dịch ngược chắc tự tử luôn đó).
Mà cái vụ „phóng toác“ này đâu chỉ mình Tố Hữu, TQ cũng là đồ đệ của môn phái này mà. Ke ke ke:emoticon-0102-bigsm

P/S Bác Geo ơi bác có thể post lại trao đổi của bác với em để mọi người cùng đọc không ạ?:emoticon-0150-hands
Có một quân sư như bác TQ khoái lắm vì bác cứ như thầy giáo ấy, cách chỉ rất gợi mở và thẳng thắn, em rất thích ạ. Tuy nhiên đôi khi TQ hơi „ bảo thủ“ thì bác cứ kiên nhẫn „ nói phải củ cái phải nghe“ bác nhé!
Chúc cả nhà chủ nhật vui:emoticon-0155-flowe

Thật lòng mà nói, câu trên của bạn Tú Trinh nào đó nếu cứ để trên blog thì đó là chuyện của bạn ấy và chủ blog. Tuy nhiên, khi pót lên diễn đàn thì đó trở thành điển hình của một cách tranh luận cảm tính, không có một chút thảo luận nào trong đó, mà không một diễn đàn tử tế nào lại đi hoan nghênh cách phát biểu ý kiến như vậy.

Trao đổi
 

TQ thân mến,
Trong trường hợp dịch bài “Đợi anh về” của Tố Hữu không thể gọi là “Tam sao thất bản” được, vì bản dịch Pháp văn rất trung thành với bản Nga văn. Đọc bản dịch của Tố Hữu từ bản Pháp văn ấy Geo thấy dường như ông dịch từ bản gốc vậy và từ lâu trong văn học VN bản ấy đã được coi là kiệt tác. Mà đã là kiệt tác thì theo thiển ý của Geo, khó có thể mon men đến gần, nên Geo mới nói vui, trong một lần trao đổi riêng với TQ, là “bài của cụ Tố Hữu dường như hất hết các bản dịch khác vào sọt rác…”. (Xin nhắc lại, câu này Geo hoàn toàn không có ý đưa lên diễn đàn, nhưng vì nó bị đưa lên rồi, nên phải viết vài lời để bạn đọc thông cảm). Khi nói câu trên, tất nhiên Geo hàm ý là bản đầu tiên bị hất vào sọt rác là bản dịch của Geo, vì Geo thấy nó thật thảm hại trước kiệt tác của Tố Hữu.

Từ lâu, Geo cứ bị ám ảnh bởi bản dịch Tố Hữu, với những đoạn tuyệt bút như:

Dù tuyết rơi gió thổi
Dù nắng cháy em ơi
Bạn cũ có quên rồi
Đợi anh về em nhé!
….
Em ơi em cứ đợi
Dù ai thương nhớ ai
Chẳng mong có ngày mai
Dù mẹ già con dại
Hết mong anh trở lại
Dù bạn viếng hồn anh
Yên nghỉ nấm mồ xanh
Nâng chén tình dốc cạn
Thì em ơi mặc bạn
….
Đợi anh anh lại về.
Trông chết cười ngạo nghễ.
….
Nào có biết bao giờ
Bởi vì em ước vọng
Bời vì em trông ngóng
Tan giặc bước đường quê
Anh của em lại về.
,,,,
Vì sao anh chẳng chết?
Nào bao giờ ai biết
Có gì đâu em ơi
Chỉ vì không ai người.
Biết như em chờ đợi.

Vậy đó, chỉ riêng câu Жди меня и я вернусь / Всем смертям назло. được dịch là “Đợi anh anh lại về / Trông chết cười ngạo nghễ” đã là tuyệt vời. Và khi đọc câu này, ta sẽ thấy không phải Tố Hữu không biết cái điều “Đợi anh anh lại về” như một số người nghĩ là ông đã hiểu sai vì dịch theo bản Pháp văn…

Không phải thế đâu TQ ơi, đơn giản đó là phong cách dịch của Tố Hữu, ông không thích lặp lại “Đợi anh anh lại về”. “Đợi anh, anh sẽ về”, dù trong bản gốc có như thế thật. Cũng không thể nói, câu dịch của Tố Hữu " Em ơi đợi anh về - Đợi anh hoài em nhé” - Có thể hiểu là cứ đợi còn không biết có về hay không?”. Tố Hữu viết rất rõ là “Em ơi đợi anh về”, chứ không phải chỉ “đợi anh”. Điều này 1 member của NNN đã phân tích, chứ không phải ý của Geo. Nhưng geo thấy đúng. Dịch thế thật kiệm lời và vẫn đạt ý. Còn “Đợi anh hoài em nhé” cũng không như TQ hiểu. Nên nhớ Tố Hữu là người Huế, người miền Nam. “Đợi hoài” theo Geo hiểu là đợi thật kiên trì, chứ không có nghĩa là đợi mãi, “không biết có về hay không”. Chữ “hoài” ấy không có dây mơ rễ má nào với chữ “hoài công” hay “phí hoài”…
Câu của Trăng Quê “Đợi anh, anh sẽ về - đợi thật lâu anh nhé” có gì đó còn xa nguyên tác hơn cả Tố Hữu. Chữ “hoài” của Tố Hữu gần nghĩa với chữ очень hơn chữ “thật lâu” của TQ. Không những thế, theo cách hiểu thông thường của người Việt thì chữ “đợi anh” trong “Đợi anh, anh sẽ về” là ở dạng thức bình thường, còn trong “Em ơi đợi anh về” thì lại có hơi hướng của mệnh lệnh thức (vì có chữ “Em ơi”, kiểu như “Em ơi vút lên một tiếng đàn”…), nên gần với nguyên tác Nga văn và bản dịch Pháp văn hơn.
Còn trong bản tiếng Pháp dịch là "Mais attends-moi très fort" - cũng rất sát bản gốc.

Những câu của TQ: “Đừng nghe lời nói tốt - Tất cả như học thuộc - Rằng hãy quên anh đi” thì quá xa nguyên tác, thậm chí còn hơi ngược ý tác giả.

TQ viết “Có rất nhiều câu Tố Hữu thêm vào đọc bài thơ rất bay bổng kiểu thuần Việt như
Em ơi em cứ đợi
Dù ai thương nhớ ai
Chẳng mong có ngày mai
Nếu Si mô nốp viết thế sẽ gieo vào người đọc sự hoài nghi rằng khi chồng ở chiến trường vẫn có thể có ai đó thương nhớ ai đó. Đọc rất vần nhưng lại phi lô gic vì chủ đề của bài thơ là em hãy chung thủy và anh sẽ trở về không có nghi ngờ gì hết. Ai nghi ngờ mặc xác người ta”.
Đó là cách hiểu của TQ. Còn Geo thì hiểu TH muốn nói trong đoạn này là: Em hãy cứ đợi anh, cho dù những người yêu thương nhau “khác” đã nản lòng, không còn niềm tin (mong) vào ngày mai gặp lại… (Жди, когда других не ждут - Позабыв вчера; Жди, когда уж надоест - Всем, кто вместе ждет - Жди меня, и я вернусь).
Trên thực tế thì Simonov viết bài này cho Valentina Serova, người phụ nữ mà ông yêu đắm đuối suốt đời, tuy người đàn bà này lại phản bội ông nhiều lần...

Khỏi phải nói so với «Trêu ngươi gươm thần chết » của TQ thì «Trông chết cười ngạo nghễ » của TH mới tuyệt vời làm sao...

Geo chỉ muốn chứng mình rằng bài dịch của Tố Hữu là bài dịch chân, không phải bản phóng tác. Sau Tố Hữu, Geo cũng đã được đọc đến khoảng 10 bài dịch khác từ nguyên gốc tiếng Nga, và thực tình thấy chưa có bài nào có thể mon men chen đến gần kiệt tác của Tố Hữu, dù nhiều dịch giả đã dụng công dịch rất sát bản gốc tiếng Nga. Có người thậm chí còn giữ được cả vần điệu trọn ven từ đầu đến cuối bài. Còn Tố Hữu thì như chúng ta biết, ông không bám sát đến vậy, ông dịch thoáng hơn nhiều. Nhận định trên cúng không phải của riêng Geo. Chúng ta có thể tham khảo thêm nhận xét của bác Thúy Toàn, 1 dịch giả thơ Nga nổi tiếng :

“Người đọc Việt Nam đều thừa nhận rằng có hàng chục bản dịch bài thơ Đợi anh về của Simonov nhưng chẳng có bài nào người ta nhớ ngoài bài của Tố Hữu mặc dù nhiều người cho đấy là dịch khác xa với nguyên bản, xa cả tinh thần. Ngay nhịp điệu của những câu thơ tiếng Nga nó cũng khác với nhịp điệu thơ Tố Hữu. Nguyên cái đấy người ta phê phán Tố Hữu dịch sai rồi. Hay một chữ trong tiếng Nga chính xác nghĩa là "dứt khoát anh sẽ trở về" khác với "Em ơi đợi anh về/ Đợi anh hoài em nhé". Thế nhưng bản dịch của Tố Hữu vẫn cứ đi vào lòng người, sống với văn học Việt Nam, với đời sống tinh thần Việt Nam. Dịch thơ khác với dịch văn xuôi chính ở chỗ ấy. Ngay cái thể thơ mà Tố Hữu chọn là thơ năm chữ thì hình như cũng quá đạt rồi, nó thành Việt Nam rồi”.

Về những lời trên đây của bác Thúy Toàn, tất nhiên không phải ai cũng tán đồng tất cả. Trong phần phân tích trên của Geo cũng đã phản ảnh một chút gì đó không hoàn toàn như bác Thúy Toàn quan niệm. Nhưng nhận định của ông “chẳng có bài nào người ta nhớ ngoài bài của Tố Hữu” thì đến nay vẫn đúng, và có lẽ còn lâu vẫn thế.

Trong chuyện dịch thuật Geo được biết bản dịch “Bông hồng vàng" (TG: Pautovskyi) của Vũ Thư Hiên, dịch không sát với bản gốc, nhưng người đọc VN lại chỉ thích bản ấy. Mặc dù bản dịch lại sau này (của người khác) bám sát nguyên tác hơn nhiều… Có người “thạo tin” nói là Vũ Thư Hiên đã dịch theo kiểu nhớ lại những gì đã đọc và viết lại bằng tiếng Việt, chứ không nhìn bản gốc để dịch. Đó đúng là một kiểu phóng tác điển hình, và phải nói là ông đã rất thành công. Lại có những dịch giả văn xuôi dịch theo cách: Đọc một câu hay một đoạn nguyên tác, sao cho hiểu hết nghĩa, sau đó viết lại bằng tiếng Việt, không nhìn gì đến nguyên tác nữa. Sau đó lại sang câu khác, đoạn khác… Và họ đã có những bản dịch rất thành công… Đúng là muôn mặt đời thường trong làng dịch thuật…

Trong diễn đàn NNN cũng từng nói đến chuyện dịch thơ của nhà thơ Bằng Việt. Ông cũng thường dịch rất “thoáng”, và cũng rất thành công. Geo thì ủng hộ cả cách dịch chân lẫn cách dịch “thoáng”, miễn là bản dịch hay và thể hiện được đúng tinh thần của nguyên tác.

Trong bản dịch Pháp văn mà Geo nói đến trên kia đã thể hiện được rất rõ ý của nguyên tác: Cơn mưa màu vàng khơi dậy nỗi buồn da diết… mà hầu hết các bản tiếng Việt không thể hiện, không làm cho người đọc thấy rõ sự liên hệ giữa mưa và buồn (Attends, quand la pluie jaune - Apporte la tristesse). Còn một điều thú vị nữa là trong bản Pháp văn, dịch giả thêm một chữ “Si” vào đầu câu “Si tu m'attends, je reviendrai”, nghĩa là Nếu em chờ đợi anh, thì nhất định anh sẽ về. Điều này thì đúng là không có ở bản gốc. Trong bản gốc là Жди меня и я вернусь - Hãy đợi anh và anh sẽ trở về. Trong dịch thơ, người ta hoàn toàn có thể làm như vậy…

Dưới đây là bản tiếng Pháp, dành cho các bạn biết tiếng Pháp thưởng thức.

Attends-moi

Si tu m'attends, je reviendrai,
Mais attends-moi très fort.
Attends, quand la pluie jaune
Apporte la tristesse,
Attends quand la neige tournoie,
Attends quand triomphe l'été
Attends quand le passé s'oublie
Et qu'on n' attend plus les autres.
Attends quand des pays lointains
Il ne viendra plus de courrier,
Attends, lorsque seront lassés
Ceux qui avec toi attendaient.
Si tu m'attends, je reviendrai.
Ne leur pardonne pas, à ceux
Qui vont trouver les mots pour dire
Qu'est venu le temps de l'oubli.

Et s'ils croient, mon fils et ma mère,
S'ils croient, que je ne suis plus,
Si les amis las de m'attendre
Viennent s'asseoir auprès du feu,
Et s'ils portent un toast funèbre
A la mémoire de mon âme...
Attends. Attends et avec eux
refuse de lever ton verre.

Si tu m'attends, je reviendrai
En dépit de toutes les morts.
Et qui ne m'a pas attendu
Peut bien dire : "C'est de la veine".
Ceux qui ne m'ont pas attendu
D'où le comprendraient-ils, comment
En plein milieu du feu,
Ton attente
M'a sauvé.
Comment j'ai survécu, seuls toi et moi
Nous le saurons,
C'est bien simple, tu auras su
m'attendre, comme personne.
.

----------------------------
(Trong bài « tham luận » này, Geo sử dụng những câu chữ của TQ trong lần đầu tiên giới thiệu bản dịch Đợi anh về. Sau này, tất nhiên TQ đã sửa chữa nhiều...)

Kính gửi bác Geobic!
Vì là một người yêu thơ Tố Hữu, BZ rất lấy làm khâm phục và muốn gửi lời cảm ơn thật nhiều tới bài post trên của bác. Vì bấm cảm ơn thôi BZ vẫn cảm thấy chưa đú.

Tun tin xin phép đóng góp với bác TQ và các bác thành viên NNN một bản phỏng dịch nhé.


Ta thấy mình mà lòng buồn nức nở


Ta thấy mình mà lòng buồn nức nở,
Ôi những đớn đau, ôi những tiếc thương!
Chỉ biết liễu lá buông màu đồng đỏ,
Cho ta với mình tháng Chín còn vương.

Cánh môi lạ đã mang theo gió lộng
Ấm áp tình và xao động hình hài.
Tưởng mưa bụi nhẹ bay như hoa mộng,
Từ tâm hồn dần trống rỗng, nhòa phai.

Cũng chẳng sao! Ta nào đâu e ngại.
Một niềm vui tươi mới mở lòng ta.
Bởi đã hết chẳng còn gì sót lại,
Ngoài úa vàng và ẩm mốc phôi pha.

Ngay bản thân ta cũng không giữ được
Nhiều tiếng cười cho cuộc sống bình yên.
Sao quá ít dặm đường ta trải bước,
Mà rất nhiều lầm lỗi trót gây nên.

Đời kỳ quặc sự bất đồng kỳ quặc,
Đã vậy thôi và sau chắc vậy thôi.
Như nghĩa địa, cả một vườn rải rác
Cành bạch dương trơ trụi tựa xương phơi.

Thế là rồi đôi chúng mình tàn tạ,
Hết ồn ào, giống khách lạ thoảng qua.
Nếu chẳng có hoa giữa mùa đông giá,
Thì cũng đâu cần buồn nhớ xót xa.

Tuntin tạm dịch.


Còn dưới đây là một bản dịch bài thơ ra tiếng Anh (sưu tầm được), xin đưa ra các bác tham khảo:


To look at you so saddens me


To look at you so saddens me:
What pain! What pity! For I know
We’ve but the copper willow tree
In this September left to show.

Another’s lips have come to feel
Your warmth and bodily convulse,
As if soft rain were to reveal
A heart deprived of mortal pulse.

But anyway, I fear him not,
Another joy has since obtained.
You see, everything that remained
Is only damp and yellowed rot.

Myself I never had preserved
For peaceful life, much less for smiles.
I’ve walked already so few miles,
By so many mistakes unnerved.

Life’s laughable in its off–tones
So it has been, so it will stay:
A cemetery, as gnawed bones
Of birch tree in a garden lay.

So this is how we wither, fade,
And quell our noise like garden guests.
If winter flowers so forbade,
For them one then should not distress.

Trân trọng cảm ơn sự lưu tâm của các bác thành viên NNN.

Bản dịch này rất tự tin, thoáng và hay. Cũng là bài dịch chân, không nên "tự xếp" nó vào loại phỏng dịch.
Nếu Tuntin đầu tư NC thêm khổ cuối một chút nữa, bài dịch sẽ rất hoàn hảo đấy. Cũng nên xem thêm nội dung 2 câu này nữa: Ngay bản thân ta cũng không giữ được - Nhiều tiếng cười cho cuộc sống bình yên.
Thank.

Em cũng xin đóng góp 1 bản dịch của em, đây là bài Vườn thu của anh Esenin.Dịch vội nên có thể không sát ý lắm, các bác thông cẻm:emoticon-0136-giggl


Vườn thu

Tôi sầu tư nhìn em vắng lặng
Nỗi đau nào, niềm thương xót em ơi
Tháng Chín rồi mà sao em vội vã
Để vườn thu vàng liễu rủ ánh trời.

Những nụ hôn nhạt nhoà hồn xa lạ
Đã lấy đi hơi ấm mắt môi huyền
Đành lặng nhìn giọt mưa buông từng hạt
Rơi lạnh tâm tư, quạnh quẽ cô hồn.

Mưa lạnh lắm, tôi nào đâu ái ngại
Vì vẫn đây niềm vui dưới mưa buồn.
Nhưng rốt cuộc là hư không trống trải
Đám lá tàn ẩm ướt úa vàng phai.

Chẳng gìn giữ tấm thân này bệ rạc
Để cười tươi cho êm ấm mảnh đời
Chỉ mới đó đoạn đường còn ngắn ngủi
Mà lỗi lầm chất chứa mảnh đời tôi.

Đời chớ trêu, nực cười và bất hạnh
Xưa đã vậy và mãi thế sau này
Góc vườn thu tựa nghiêng hồn nghĩa địa
Trắng bạch dương xương cốt vụn rơi đầy.

Cũng thế thôi chúng ta về cát bụi
Khách qua vườn rồi vội vã nơi đâu.
Đông đẹp vậy mà hoa nào có nở
Nên thiết chi phải buồn nhớ u sầu ...

1923

Осенний сад

Мне грустно на тебя смотреть,
Какая боль, какая жалость!
Знать, только ивовая медь
Нам в сентябре с тобой осталась.

Чужие губы разнесли
Твоё тепло и трепет тела.
Как будто дождик моросит
С души, немного омертвелой.

Ну что ж! Я не боюсь его.
Иная радость мне открылась.
Ведь не осталось ничего,
Как только жёлтый тлен и сырость.

Ведь и себя я не сберёг
Для тихой жизни, для улыбок.
Так мало пройдено дорог,
Так много сделано ошибок.

Смешная жизнь, смешной разлад.
Так было и так будет после.
Как кладбище, усеян сад
В берёз изглоданные кости.

Вот так же отцветём и мы
И отшумим, как гости сада...
Коль нет цветов среди зимы,
Так и грустить о них не надо.

<1923>

Cho em đóng góp một bản dịch Đợi anh về của em nhé.

Bài này em dịch 5 năm trước rồi, có post một lần trên forum trường cấp 3 của em, khi đó em dịch qua bản tiếng Anh vì chưa biết tiếng Nga.

Theo em thì câu cơn mưa màu vàng của bác Simonov cũng không có gì quá khó hiểu lắm. Mùa thu ở châu Âu thì màu lá vàng là chủ đạo, mưa có rơi thì nhìn ra trời đất, nhìn xuống hè phố vẫn chỉ thấy một màu vàng lá rụng.

Cũng đâu có gì quá khó hiểu đâu nhỉ, bác Simonov nói cơn mưa màu vàng ở đây thì chúng ta hiểu ngay rằng trong cơn mưa đó là có lá vàng rơi rồi. Trong bản dịch tiếng Anh họ cũng ghi là yellow leaves đó thôi.

Dịch thơ thì không phải cứ nhất nhất bám sát ý rập khuôn máy móc một là một, hai là hai được. Chẳng lẽ bác nào lại dịch Жди, когда снега метут thành "Đợi khi họ quét tuyết" à:emoticon-0136-giggl

-----

Dịch rả: Wehrmacht/ Chu Thành Long:emoticon-0136-giggl

Đợi anh về, gửi Valentina Serova.

Em ơi, anh sẽ về
Vì anh, em hãy đợi
Dẫu khi em buồn tủi
Gieo mưa vàng lá rơi.

Đợi một ngày tuyết bay
Đợi nắng hè bỏng cháy
Khi ngày qua mòn mỏi
Quên rồi, người có hay.

Dẫu nơi đầu hoả tuyến
Chẳng thấy thư anh về
Để lòng em não nề
Chẳng ai buồn đợi nữa.

Chờ anh về nhé em,
Đừng xiêu lòng mềm yếu.
Dẫu bên em nhiều kẻ
Nhủ em hãy quên đi.
-
Dù con thơ và mẹ
Chẳng tin anh sẽ về
Để bạn bè buồn nản
Đốt lửa nồng viếng anh
Cạn chén đắng giọt tình
Đưa hồn ai ly biệt
Em ơi, xin chớ vội !
Cạn ly rượu chia phôi.

Đợi anh mang nụ cười
Từ miền xa chết chóc,
Mặc ai, quên anh rồi
"May mắn sao !" - họ nói.
Làm sao ai hiểu được
Nơi lửa đạn điêu linh
Bởi em vẫn mong chờ
Đưa anh qua cõi chết.

Vì đâu anh sống được?
Đôi ta mới biết thôi.
Chỉ em, mỗi một người
Biết vì anh, chờ đợi...

Konstantin Simonov -1941-


Жди меня

Жди меня, и я вернусь.
Только очень жди,
Жди, когда наводят грусть
Желтые дожди.

Жди, когда снега метут,
Жди, когда жара,
Жди, когда других не ждут,
Позабыв вчера.

Жди, когда из дальних мест
Писем не придет,
Жди, когда уж надоест
Всем, кто вместе ждет.

Жди меня, и я вернусь,
Не желай добра
Всем, кто знает наизусть,
Что забыть пора.

Пусть поверят сын и мать
В то, что нет меня,
Пусть друзья устанут ждать,
Сядут у огня,
Выпьют горькое вино
На помин души...
Жди. И с ними заодно
Выпить не спеши.

Жди меня, и я вернусь,
Всем смертям назло.
Кто не ждал меня, тот пусть
Скажет: - Повезло.
Не понять, не ждавшим им,
Как среди огня
Ожиданием своим
Ты спасла меня.

Как я выжил, будем знать
Только мы с тобой,-
Просто ты умела ждать,
Как никто другой.

Константин Симонов –1941-

Bạn dịch hay lắm, có thể sánh ngang các bậc lão luyện.

Tôi chỉ băn khoăn câu "Từ miền xa chết chóc" chưa chuyển tải được cái "thần" của Simonov "Всем смертям назло" - mà Tố Hữu đã đã dịch ra tiếng Việt (dẫu phải qua tiếng Pháp) rất tài tình: "Trông chết cười ngạo nghễ", đến mức cuốn tiểu thuyết ra sau này "Всем смертям назло" khi dịch ra tiếng Việt cũng phải mượn câu của Tố Hữu làm tựa đề: "Trông chết cười ngạo nghễ"

Ở NNN có bạn Trăng quê dịch là "Trêu ngươi cả cái chết" tôi thấy cũng được.

Bạn cố gắng thử xem.

Cảm ơn bác TLV nhé, đúng là em bỏ mất ý đó.
Vậy em sửa lại thành:

Đợi anh mang nụ cười
Từ miền xa chết chóc

Có lẽ vẫn đủ ý đủ lời chăng.

;);););););):emoticon-0106-cryin:emoticon-0106-cryin:emoticon-0106-cryin

http://img.photobucket.com/albums/v5...tung/Thu28.jpg

Chị TQ cho em mượn ảnh thiếu phụ mùa thu làm nền cho bản dịch Đợi anh về của em nhé.Đẹp quá đi mất

http://farm4.static.flickr.com/3576/...e4b273a3_o.jpg

@ Wehrmacht: Làm sao Đợi anh mang nụ cười - Từ miền xa chết chóc, lại "đủ ý và đủ lời" so với "Жди меня, и я вернусь, - Всем смертям назло" được! Câu thơ dịch không ăn nhập gì mấy so với bản gốc. Nếu dịch nghĩa tương đối thì cũng là: Hãy đợi anh, anh sẽ về, mọi cái chết chẳng có nghĩa gì đâu. Đúng là người lính ấy đã ngạo mạn, coi thường cái chết. Và Tố Hữu đã có câu dịch đặc sắc: "Đợi anh anh lại về - Trông chết cười ngạo nghễ".

Đọc cả đoạn dài sau đây trong bài dịch của Wehrmacht, có cảm giác như được thưởng thức văn xuôi. Các câu thơ lắp ghép gượng gạo, có khi thiếu logic, và đặc biệt là hầu như chẳng có vần điệu gì cả. Và không chỉ một đoạn này mới thế...

Đợi anh mang nụ cười
Từ miền xa chết chóc
Mặc ai, quên anh rồi
"May mắn sao !" - họ nói.
Làm sao ai hiểu được
Nơi lửa đạn điêu linh
Bởi em vẫn mong chờ
Đưa anh qua cõi chết.

Жди меня и я вернусь,
Всем смертям назло.
Кто не ждал меня, тот пусть
Скажет: - Повезло!
Не понять, не ждавшим им,
Как среди огня
Ожиданием своим
Ты спасла меня.

Geo chỉ muốn trong diễn đàn này được nói thật những gì mình nghĩ. Và khi góp ý cho người khác, Geo thành thực rất rất muốn được mọi người góp ý cho mình. Bới "việc học là quyển vở không có trang cuối cùng" mà! :emoticon-0150-hands

Hic, bác Geobic thân mến.

Em dịch bài này hồi chưa biết một chữ tiếng Nga nào cả.Từ hồi cái forum trường em chuyenly.edu.vn còn trong trứng nước cơ, hồi đó nick em bên đó là nguoivodanh. Hôm nay em lôi lại nhớ lại moment ngày xưa thôi chứ ganh đua gì đâu bác, có sửa lại một hai chữ.
2003-2009 là 6 năm rồi.

Bác cứ xét lại thế thì thảo nào chị TQ cũng bắt bẻ lại bản dịch thần tượng Tố Hữu của bác. Nói thật là bản đó dù rất hay nhưng nên gọi là phỏng theo Đợi anh về thì đúng hơn. Em nói bác đừng giận.

Ngoài ra thì bác Hữu cũng có khá nhiều bài nửa thơ nửa văn xuôi, và nhuốm màu khát máu bạo lực nhằm mục đích bồi bút propaganda, là nhà thơ ko nên viết những dòng đó:

Giết, giết nữa bàn tay ko ngừng nghỉ
Cho ruộng đồng sạch sẽ lúa thêm trong
...
Thờ Mao Chủ tịch, thờ Sít-ta-lin bất diệt

Vui biết mấy khi con tập nói
Hai tiếng đầu đời con gọi Sít-ta-lin

Nếu hồi đó em ko dịch mà để đến bây giờ dịch thử qua bản tiếng Nga chắc sẽ khác đi nhiều nhiều lắm.

Em dịch cũng như để viết nhật kí thôi, chứ chả ham hố giương vây gì.
Bản dịch Đợi anh về của em là vào tháng 7 hay tháng 8 của năm 2003.
Em cũng chả muốn sửa lại toàn bài vì nó như là nhật kí rồi
Thế thui:emoticon-0136-giggl
--------

Còn như bản dịch thơ Nga mới nhất của em mới cách đây 2 tuần thì trực tiếp từ tiếng Nga sang tiếng Việt, hi vọng sẽ không bị sạn xăn xuôi hóa nữa.
Còn em dám khẳng định em hâm mộ Esenin ko kém một bác nào trong box này, vì đó mới là nhà thơ đích thực, không vì mục đích chính trị bồi bút hoặc tiền bạc gì cả.

Tu viện
Sergej Esenin

Những cánh đồng trải lưng vàng óng mượt
Chạy tung tăng ôm làng xóm quây quần
Bên góc rừng hoàng hôn màu dịu ngọt
Toả lưng chừng bụi gai nhánh tầm xuân.

Ánh bình minh nóc giáo đường lan tỏa
Tựa cát xanh bậc cửa đá thiên đường
Hồ trong vắt gửi hương vào gió bụi
Nghe reo vui đường cỏ đẫm ngát sương.

Tôi đắm nhìn màu xanh này bất tận
Dù chẳng nghe bài nhạc thảo nguyên buồn
Và tôi gửi tình yêu mùa chim sếu
Ngọn đồi xanh tu viện vắng cô đơn.

Mỗi chiều buông xanh nhạt nhòa êm ái
Ánh hoàng hôn treo hờ hững cầu kiều
Tôi lại thấy bóng em dài tha thướt
Trong nhà tu lạnh thánh giá cô liêu.

Kiếp tu hành đời em ngàn trong trắng
Tôi ngất ngây nghe giọng thánh kinh buồn
Khi mỗi lần em tụng bên tượng Chúa
Nguyện hồn tôi vơi lệ bớt sầu vương ...

1916


Монастырь
Сергей Есенин

За горами, за желтыми долами
Протянулась тропа деревень.
Вижу лес и вечернее полымя,
И обвитый крапивой плетень.

Там с утра над церковными главами
Голубеет небесный песок,
И звенит придорожными травами
От озер водяной ветерок.

Не за песни весны над равниною
Дорога мне зеленая ширь -
Полюбил я тоской журавлиною
На высокой горе монастырь.

Каждый вечер, как синь затуманится,
Как повиснет заря на мосту,
Ты идешь, моя бедная странница,
Поклониться любви и кресту.

Кроток дух монастырского жителя,
Жадно слушаешь ты ектенью,
Помолись перед ликом спасителя
За погибшую душу мою.

<1916>

Chào Wehrmacht,

Như Geo đã nói, từ lâu trong diễn đàn này mọi người vẫn hay góp ý cho nhau, mục đích là để các bài dịch được tốt hơn. và chính Geo cũng nhờ diến đàn này, được nhiều người góp ý, mà sửa được vô khối lỗi của mình. Có những lỗi rất trầm trọng, vì tiếng Nga của Geo không được tốt lắm.

Tất nhiên với ai không thích được góp ý, Geo sẽ không bao giờ có ý kiến nữa. Còn bản thân mình, Geo luôn sẵn lòng chờ nghe ý kiến của mọi người.

Dù sao, cũng phải cải chính một chút: Tố Hữu chưa bao giờ là nhà thơ thần tượng của Geo, đơn giản Geo không thích thơ của ông ấy, cả con người ông cũng vậy. Nếu có thích thì cũng chỉ đôi bài thôi. Còn bài dịch "Đợi anh về" của ông, thì không phải chỉ Geo khen, mà rất nhiều dịch giả khác và người đọc đã khen. Geo không cho đó là bài phỏng dịch, những lý do thì Geo đã nêu trong bài viết mà Wehrmacht đã nhắc đến. Và mỗi người một quan niệm, điều đó cũng dễ hiểu.

Geo chẳng giận ai khi tranh luận. Và với những gì Geo trao đổi, Trăng Quê không những không giận, mà còn muốn tôi góp ý nhiều hơn đấy... Thời gian của Geo hạn hẹp, Geo biết cần phải cân nhắc nên làm gì. Tất nhiên không nên làm những việc vô ích.

Chúc bạn thêm yêu Esenin và có thêm nhiều bài dịch hay.