|
Các bác kính yêu!
Các bác cho em ngoại đạo mon men một chút. Ý em là những bài thơ dịch của bác Bằng Việt quả rất hay, rất ám ảnh, lãng mạn, tha thiết và đã có chỗ đứng trong lòng người đọc rồi; đến nỗi thời gian đầu em đọc những bản dịch khác thấy ..không quen. Nhưng đến lúc nghe các bác phân tích cái quả : Anh đã từng ở đây từng là người thân nhất Sao bây giờ làm bạn cũng không? Thì các bác ạ, em giận bác Bằng Việt ghê gớm. Chuyển ngữ thế thì chết con người ta rồi. Trích:
|
Ngày hôm nay các bác sôi nổi thế mà em lại phải đứng ngoài, giờ mới vào vỗ tay được :)
Thật ra thì em vẫn rất thích các bản dịch của bác Bằng Việt, vì nó rất hay. Nói gì thì nói, các bản dịch của bác Bằng Việt đã khiến độc giả Việt Nam yêu thơ ca Nga. Do đó, nếu bác nào thích dịch kiểu này thì em cũng vẫn hoan nghênh, miễn là dịch hay ạ :) Còn nếu bác Bằng Việt tham gia vào đây thì chỉ có diễn đàn NNN nói chung và box Thi ca nói riêng chỉ có tuyệt vời trở lên thôi ạ! Riêng chữ Mùa hè rớt của bác Bằng Việt thì em rất thích, nó rất hay, và theo như em hiểu thì nó không để chỉ cái tuổi ... hồi xuân, mà còn để chỉ cái giai đoạn chuyển từ hè sang thu các bác ạ. |
Trích:
Mà cũng lạ là không hiểu bác BV kiếm đâu ra cái cụm từ phân biệt chủng tộc khỏe với yếu ấy nhỉ??? :emoticon-0136-giggl |
Trích:
|
Trích:
|
Trích:
Có lần Geo lên Lục Ngạn xem người ta mua ngọc ruby. Trên ấy có những người bán cả "mớ" ruby. Lại có người mua cả "mớ" ruby, chỉ cốt lấy được 1 viên trong đó. Đối với ông ta, tất cả những viên còn lại đều có thể bỏ, chỉ cần giữ lại 1 viên thôi. Vì thế, dù biết Nina rất hâm mộ chữ "Mùa hè rớt", nhưng khi dịch lại không thể giữ nguyên thế được. Vì duy chuyện dùng lại cái tên đó, đã cầm chắc trong tay thất bại đến 50% rồi. Hy vọng Nina hiểu những điều Geo góp ý. Tên những bài khác, ví dụ "Chiều đông", thì dù ai đó có dùng lại cũng chẳng ai để ý làm gì. Nhưng "Mùa hè rớt" thì là "Của riêng" BV mất rồi. @ Butgai: Tuy Geo thích BV và bảo vệ cách dịch của ông ấy, nhưng Butgai xem bản "bon chen" của Geo sau đây, xem Geo có thuộc trường phái "lẩu thơ" không nhé: MÙA HÈ MUỘN Có một mùa đất trời sáng lạ Nóng thật dịu êm, nắng chẳng chói chang, Mùa hè muộn – Nôm na đời gọi thế Đẹp mơ màng, chẳng kém tiết xuân sang. Tơ nhện nhẹ nhàng như khói vương vương Trên má, trên môi… khi ta bước qua đường. Tiếng lảnh lót - bầy chim bay chiều muộn ! Vẻ răn đe - hoa thắm đến rỡ ràng ! Những cơn mưa như trút nước đã ngừng, Đồng lặng, tối sau vụ mùa vàng rực… Chỉ một ánh nhìn giờ cũng ngời hạnh phúc, Ghen tuông ít hơn, nhưng đắng cay hơn… Hè muộn ơi, ôi ngươi thật bao dung, Và sáng láng, ta mở lòng đón nhận… Nhưng tình ta đâu? Xốn xang, ta hỏi gặng, Mà rừng lặng câm, sao cứ chớp chớp hoài… Kìa, vệt sao băng rực rỡ cháy ngang trời Như số phận, đã tới rồi, phút kết… … Chỉ đến bây giờ, bây giờ, ta mới biết Cánh yêu, thương, tha thứ, chia tay… Geo muốn giải thích thêm hai câu: Tiếng lảnh lót bầy chim bay chiều muộn ! Vẻ răn đe - hoa thắm đến rỡ ràng ! Những bông hoa cuối hè nở rực rỡ, không có vẻ đằm thắm, mà đươm vẻ bất an... Cũng như tiếng chim muộn, lảnh lót, nhưng không vui mà như âm thanh báo động. Có thể đó là những con chim di trú, hốt hoảng bay, sợ không kịp hành trình đến những miền xa tít tắp tránh cái lạnh phương Bắc khi mùa Thu tới. Đó cũng là tâm trạng của OB và những người PN ở vào tuổi "rớt hè"... |
Ý kiến của bác Geo thật chí lý, thế thì em sẽ đặt tên cho bản dịch của em là ... Hè phụ nữ :)
|
Chị Nina có nguyên gốc tiếng Nga cái đoạn Mít đặc dịch thơ không ạ?
|
Cám ơn bac Geobic về một phương án dịch quá hay. Thế mới thấy thông tin đa chiều lợi ích thế nào: người ta sẽ không bị đóng đinh vào một quan niệm nào đó mà có thể tự do cảm nhận theo cách của mình.
Bản thân thơ của OB rất mộc mạc và súc tích, chứa chan tình người, vì thế, nếu dịch bay bướm thì có làm người đọc thích nhưng sẽ làm sai lệch cách nhìn về phong cách thơ cũng như con người của bà. Về điểm này, không biết là bác BV có công hay có tội đây Butgai nhà cháu không hiểu sao vẫn thích cách mà các thành viên NNN chuyển tải: đa dạng, phong phú, mỗi người một vẻ mà vẫn đảm bảo được hôn của bài thơ gốc. (Tuy thành thực mà nói thì về chất thơ và vần điệu đôi khi còn bị hụt hơi). Không biết có phải là mẹ hát con khen hay không?!:emoticon-0159-music:emoticon-0159-music:emoticon-0159-music Các bác cứ thử khách quan nhìn lại xem nếu dịch như BV thì khổ 2 và 3 của bài thơ có toát lên được cái sáng bừng xen lẫn hoảng hốt, lo âu của người phụ nữ tuổi hồi xuân hay ta chỉ thấy những ngôn từ rất đẹp, lả lướt lập lờ mà rốt cục không hiểu đó là cái gì. Đó cũng là cảm nhận chung của Butgai khi đọc những bản dịch của BV trước khi đọc bản gốc. Và câu kết nữa, bác ấy thiếu một chữ rất quan trọng làm thay đổi bản chất của bài thơ: đó là chữ CÁCH. Ta biết cách yêu thương tha thứ... chứ không phải đến lúc hồi xuân ta mới biết đến những thứ như yêu, giận hờn, tha thứ.... Một đằng là tuổi xuân ta cũng đã yêu, nhưng có thể chưa sâu sắc, chưa từng trải, giờ nhìn lại thấy chưa ... đúng cách; một đằng là ta chưa hề yêu cho đến lúc hồi xuân, giờ mới thấy rung động. Người ngoài băm mà chưa yêu, dân Việt ta gọi là ... chập cheng đấy các bác nhể...:emoticon-0102-bigsm:emoticon-0136-giggl (Cũng định tha cho bác ấy rồi, nhưng bác Cá măng lại đang giận quá, đề nghị mổ xẻ tiếp. Dẫu sao thì Butgai cũng thấy áy náy khi chúng ta cứ mổ xẻ "những đứa con" của bác ấy khi không có bác ấy ở đây):emoticon-0127-lipss |
Trích:
Âu cũng là trong cái rủi, có cái may:emoticon-0102-bigsm |
TRAO ĐỔI THÊM VỀ BÀI “MÙA HÈ RỚT”
– MỘT BẢN DỊCH TUYỆT BÚT CỦA BẰNG VIỆT MÙA HÈ RỚT Có một mùa trong ánh sáng diệu kỳ, Cái nóng êm ru, màu trời không chói, Mùa hè rớt - cho những người yếu đuối, Cứ ngỡ ngàng như mới bắt đầu xuân! Trên má, mơ hồ tơ nhện bay giăng, Khe khẽ như không, nhẹ nhàng, phơ phất, Lanh lảnh bầy chim bay đi muộn nhất, Hoa cuối mùa sặc sỡ đến lo âu! Những trận mưa rào đã tắt từ lâu, Tất cả thấm trong cánh đồng lặng sẫm... Hạnh phúc - hiếm hơn khoé nhìn say đắm Ghen tuông - dù chua chát cũng thưa hơn! Ôi cái mùa đại lượng rất thân thương, Ta tiếp nhận, vì ngươi sâu sắc quá! Nhưng ta nhớ, trời ơi, ta vẫn nhớ, Tình yêu đâu?... Rừng lặng, bóng sao im. Sao ơi sao, sao sắp rụng vào đêm, Ta biết lắm, thời gian đang vĩnn biệt... Nhưng chỉ mãi bây giờ, ta mới biết Yêu thương, ngậm ngùi, tha thứ, chia tay...! So với rất nhiều bản dịch tài hoa khác của nhà thơ Bằng Việt, “Mùa hè rớt” có một vị trí đặc biệt, nó mang sắc thái lung linh vốn có của ông, nhưng cũng lại rất gần nguyên tác. Riêng chữ "RỚT" trong tiêu đề bài thơ đã là một đóng góp đặc sắc của Bằng Việt. Nó có giá, và giá đó nếu so với toàn bài dịch của ông chắc không thua kém là bao. Nó là dấu ấn ông để lại cho đời, và ngoài ông có lẽ không ai làm được như thế. Nhiều thế hệ bạn đọc Việt Nam đã yêu thơ Nga, đặc biệt thơ Olga Bergols, qua các bản dịch của Bằng Việt. Nhiều người cho rằng, ông không chỉ dịch mà còn đồng sáng tạo với tác giả. Điều đó gần như trở thành phong cách dịch của ông. Cũng có những người tỏ ra không hài lòng khi ông không đưa ra một bản dịch thật trung thành với nguyên tác. Nhưng biết làm sao được, nếu như vậy thì chúng ta đâu còn được thưởng thức những bản dịch đầy ngẫu hứng và tuyệt vời của ông. Về bài “Mùa hè rớt”, nhiều người thắc mắc sao trong khổ thơ đầu ông lại dịch: Mùa hè rớt - cho những người yếu đuối, Cứ ngỡ ngàng như mới bắt đầu xuân! Đó là những câu viết không giống với nguyên tác (Mùa đó được gọi là - mùa hè rớt - so về độ tuyệt diệu thì có thể sánh với mùa xuân - Оно называется бабье лето / и в прелести спорит с самою весною.). Chả lẽ những người khỏe mạnh sẽ không có cái “mùa hè rớt”, được ví với “thời kỳ hồi xuân” này sao? Geo thấy BV có lý khi ông dành cái “mùa hè rớt” ấy cho những người yếu đuối – cái yếu không chỉ hàm nghĩa yếu về thể chất – cho gần như tất cả phụ nữ trên đời. Họ vốn được coi là phái yếu mà. "Những người yếu đuối" mà BV dùng, theo Geo, là đồng nghĩa với "phụ nữ" với "phái yếu" vậy. Do đó, những người đàn ông (phái mạnh) không can dự gì vào đây, vì họ đâu có "mùa hè rớt". Nhiều người cũng thắc mắc và không hài lòng về 2 câu dịch: Hạnh phúc - hiếm hơn khoé nhìn say đắm Ghen tuông - dù chua chát cũng thưa hơn! Trong nguyên tác là “Thường xuyên hơn cảm nhận hạnh phúc chỉ từ một ánh nhìn - ghen tuông thưa hơn, nhưng đắng cay hơn” (Все чаще от взгляда бываю счастливой - все реже и горше бываю ревнивой). Theo Geo, câu thứ hai BV đã dịch rất sát nguyên gốc, còn câu trước thì là một sáng tạo hoàn toàn chấp nhận được. Trong cái “mùa hè rớt” (tuổi hồi xuân) ấy, thường thường thì một ánh nhìn (bình thường) đã khiến người phụ nữ cảm thấy hạnh phúc rồi, nhưng niềm hạnh phúc được cảm nhận từ “khóe nhìn say đắm” thì hẳn là đã hiếm hơn nhiều. Câu thơ đã thể hiện được một sắc độ tình cảm cao hơn, hiệu quả hơn: Hạnh phúc - hiếm hơn khoé nhìn say đắm Ghen tuông - dù chua chát cũng thưa hơn! Còn một ý kiến nữa của bạn Butgai về hai câu cuối bài: Nhưng chỉ mãi bây giờ, ta mới biết Yêu thương, ngậm ngùi, tha thứ, chia tay...! (...А я лишь теперь понимаю, как надо любить, и жалеть, и прощать, и прощаться...) Bạn Butgai cho là cần thêm chữ “cách” vào trước dòng cuối thì mới đúng nghĩa của nguyên bản. Riêng câu này, Geo nghĩ BV đã dịch thoát và đủ ý. Không cần nói “biết cách yêu thương, ngậm ngùi…” đâu. Đến lúc này (mùa hè rớt), người phụ nữ mới thấy tự tin, thấy đã biết yêu, biết chia sẻ tất cả. Còn trước kia, yêu đấy, chia tay đấy… nhưng còn khờ khạo, nông nổi lắm. Cái ngày xa xưa kia yêu là yêu, nào đã biết gì đâu… Tóm lại, trong cảm nhận của Geo, bản dịch bài “Mùa hè rớt” của Bằng Việt là một tuyệt bút, cho tới nay chưa có bản nào sánh bằng và vượt qua được. |
Trích:
Copy nguyên đoạn đó nhé :), phải công nhận là người dịch tiếng Việt rất sáng tạo và rất tuyệt :) Глава четвертая. КАК НЕЗНАЙКА СОЧИНЯЛ СТИХИ После того как из Незнайки не получилось художника, он решил сделаться поэтом и сочинять стихи. У него был знакомый поэт, который жил на улице Одуванчиков. Этого поэта по-настоящему звали Пудиком, но, как известно, все поэты очень любят красивые имена. Поэтому, когда Пудик начал писать стихи, он выбрал себе другое имя и стал называться Цветиком. Однажды Незнайка пришел к Цветику и сказал: -- Слушай, Цветик, научи меня сочинять стихи. Я тоже хочу быть поэтом. -- А у тебя способности есть? -- спросил Цветик. -- Конечно, есть. Я очень способный, -- ответил Незнайка. -- Это надо проверить, -- сказал Цветик. -- Ты знаешь, что такое рифма? -- Рифма? Нет, не знаю. -- Рифма -- это когда два слова оканчиваются одинаково, -- объяснил Цветик. -- Например: утка -- шутка, коржик -- моржик. Понял? -- Понял. -- Ну, скажи рифму на слово "палка". -- Селедка, -- ответил Незнайка. -- Какая же это рифма: палка -- селедка? Никакой рифмы нет в этих словах. -- Почему нет? Они ведь оканчиваются одинаково. -- Этого мало, -- сказал Цветик. -- Надо, чтобы слова были похожи, так чтобы получалось складно. Вот послушай: палка -- галка, печка -- свечка, книжка -- шишка. -- Понял, понял! -- закричал Незнайка. -- Палка -- галка, печка -- свечка, книжка -- шишка! Вот здорово! Ха-ха-ха! -- Ну, придумай рифму на слово "пакля", -- сказал Цветик. -- Шмакля, -- ответил Незнайка. -- Какая шмакля? -- удивился Цветик. -- Разве есть такое слово? -- А разве нету? -- Конечно, нет. -- Ну, тогда рвакля. -- Что это за рвакля такая? -- снова удивился Цветик. -- Ну, это когда рвут что-нибудь, вот и получается рвакля, -- объяснил Незнайка. -- Врешь ты все, -- сказал Цветик, -- такого слова не бывает. Надо подбирать такие слова, которые бывают, а не выдумывать. -- А если я не могу подобрать другого слова? -- Значит, у тебя нет способностей к поэзии. -- Ну, тогда придумай сам, какая тут рифма, -- ответил Незнайка. -- Сейчас, -- согласился Цветик. Он остановился посреди комнаты, сложил на груди руки, голову наклонил набок и стал думать. Потом поднял голову кверху и стал думать, глядя на потолок. Потом ухватился руками за собственный подбородок и стал думать, глядя на пол. Проделав все это, он стал бродить по комнате и потихоньку бормотал про себя: -- Пакля, бакля, вакля, гакля, дакля, макля... -- Он долго так бормотал, потом сказал: -- Тьфу! Что это за слово? Это какое-то слово, на которое нет рифмы. -- Ну вот! -- обрадовался Незнайка. -- Сам задает такие слова, на которые нет рифмы, и еще говорит, что я неспособный. -- Ну, способный, способный, только отстань! -- сказал Цветик. -- У меня голова разболелась. Сочиняй так, чтобы был смысл и рифма, вот тебе и стихи. -- Неужели это так просто? -- удивился Незнайка. -- Конечно, просто. Главное -- это способности иметь. Незнайка пришел домой и сразу принялся сочинять стихи. Целый день он ходил по комнате, глядел то на пол, то на потолок, держался руками за подбородок и что-то бормотал про себя. Наконец стихи были готовы, и он сказал: -- Послушайте, братцы, какие я стихи сочинил. -- Ну-ка, ну-ка, про что же это стихи? -- заинтересовались все. -- Это я про вас сочинил, -- признался Незнайка. -- Вот сначала стихи про Знайку: Знайка шел гулять на речку, Перепрыгнул через овечку. -- Что? -- закричал Знайка. -- Когда это я прыгал через овечку? -- Ну, это только в стихах так говорится, для рифмы, -- объяснил Незнайка. -- Так ты из-за рифмы будешь на меня всякую неправду сочинять? -- вскипел Знайка. -- Конечно, -- ответил Незнайка. -- Зачем же мне сочинять правду? Правду и сочинять нечего, она и так есть. -- Вот попробуй еще, так узнаешь! -- пригрозил Знайка. -- Ну-ка, читай, что ты там про других сочинил? -- Вот послушайте про Торопыжку, -- сказал Незнайка. Торопыжка был голодный, Проглотил утюг холодный. -- Братцы! -- закричал Торопыжка. -- Что он про меня сочиняет? Никакого холодного утюга я не глотал. -- Да ты не кричи, -- ответил Незнайка. -- Это я просто для рифмы сказал, что утюг был холодный. -- Так я же ведь никакого утюга не глотал, ни холодного, ни горячего! -- кричал Торопыжка. -- А я и не говорю, что ты проглотил горячий, так что можешь успокоиться, -- ответил Незнайка. -- Вот послушай стихи про Авоську: У Авоськи под подушкой Лежит сладкая ватрушка. Авоська подошел к своей кровати, заглянул под подушку и сказал: -- Враки! Никакой ватрушки тут не лежит. -- Ты ничего не понимаешь в поэзии, -- ответил Незнайка. -- Это только для рифмы так говорится, что лежит, а на самом деле не лежит. Вот я еще про Пилюлькина сочинил. -- Братцы! -- закричал доктор Пилюлькин. -- Надо прекратить это издевательство! Неужели мы будем спокойно слушать, что Незнайка тут врет про всех? -- Довольно! -- закричали все. -- Мы не хотим больше слушать! Это не стихи, а какие-то дразнилки. Только Знайка, Торопыжка и Авоська кричали: -- Пусть читает! Раз он про нас прочитал, так и про других пусть читает. -- Не надо! Мы не хотим! -- кричали остальные. -- Ну, раз вы не хотите, то я пойду почитаю соседям, -- сказал Незнайка. -- Что? -- закричали тут все. -- Ты еще пойдешь перед соседями нас срамить? Попробуй только! Можешь тогда и домой не возвращаться. -- Ну ладно, братцы, не буду, -- согласился Незнайка. -- Только вы уж не сердитесь на меня. С тех пор Незнайка решил больше не сочинять стихов. |
Trích:
Cảm nhận ban đầu của Nina và sự chấp nhận giữ "Mùa hè rớt" cho bản dịch của mình là đúng đấy, dù cho người ta có trừ đi của mình đến 99% :emoticon-0136-giggl:emoticon-0102-bigsm:emoticon-0116-evilg:emoticon-0107-sweat. Giờ thì Geo không những ủng hộ Nina, mà con "neo" Mùa hè rớt vào bản dịch của mình nữa, kèm theo 1 dấu sao (*) chú thích: Tiêu đề bài thơ "Mùa hè rớt" do nhà thơ, dịch giả Bằng Việt sử dụng lần đầu tiên. Vì thế version mới của Geo sẽ là: MÙA HÈ RỚT (*) Có một mùa đất trời lạ lắm Nóng thật dịu êm, nắng chẳng chói chang, Mùa hè rớt – Nôm na đời gọi thế Đẹp mơ màng, chẳng kém tiết xuân sang. Tơ nhện nhẹ nhàng như khói vương vương Trên má, trên môi… khi ta bước qua đường. Tiếng lảnh lót - bầy chim bay chiều muộn ! Vẻ răn đe - hoa thắm đến rỡ ràng ! Những cơn mưa như trút nước đã ngừng, Đồng lặng, tối sau vụ mùa vàng rực… Chỉ một ánh nhìn giờ cũng ngời hạnh phúc, Ghen tuông ít hơn, nhưng đắng cay hơn… Ôi rớt hè ! - Ngươi thật bao dung, Và sáng láng, ta vui mừng đón nhận… Nhưng tình ta đâu? Xốn xang, ta hỏi gặng, Mà rừng lặng im, sao cứ chớp chớp hoài… Kìa, vệt sao băng rực rỡ cháy ngang trời Như số phận, đã tới rồi, phút kết… … Chỉ đến bây giờ, bây giờ, ta mới biết Cánh yêu, thương, tha thứ, chia tay… ------------------ (*) Tiêu đề bài thơ “Mùa hè rớt” do nhà thơ, dịch giả Bằng Việt sử dụng lần đầu tiên. |
Chào các bác,
Thấy các bác thảo luận sôi nổi về bài thơ "Mùa hè rớt", em sực nhớ đến có một bài viết về chủ đề này ở đâu đó mà em đã đọc (không biết là có phải ở trên 4rum NNN của chúng ta không). Nhờ "cụ Gu-gân" tìm giúp, em phát hiện ra đó là bài viết của bác Thụy Anh. Không biết bác này đã tham gia NNN với chúng ta chưa nhưng em nhớ hình như trên trang chủ có lần nào đó đã đăng bài của bác này (vậy mà sao bác ấy không tham gia vào "chủ đề" vốn đã từng được bác ấy nhắc đến nhỉ?). Em rất có ấn tượng về bài viết này nên xin được post lên đây để các bác cùng tham khảo. Trích:
|
Trích:
Thụy Anh có nick Hoa Xuyên Tuyết, từng tham gia Forum NNN cũ, nhưng lâu nay không thấy xuất hiện nữa. Chắc nàng rất bận bịu công việc nơi khác. |
Trích:
Thế cho nên em không sửa gì trong bản dịch, vì em cũng có một tràng ba hoa giải thích tại sao dùng cụm từ Mùa hè rớt của Bằng Việt rồi mà :) |
Trích:
Còn Nina thì yên tâm rồi, vì đã có một "tràng hoa" :emoticon-0155-flowe:emoticon-0155-flowe:emoticon-0155-flowe, nên không phải lăn tăn gì nữa! |
Trích:
Về Bài thơ cuộc đời (Người dịch: (Không rõ)) Đừng nhắc nữa em ơi Lỗi lầm thời quá khứ. Ngôi sao bùng đốm lửa Đâu còn nữa màu xanh. Con chim nhỏ chuyền cành Cũng bay theo tiếng hát, Tím một chiều giá buốt Hoa sặc sỡ lo âu. Dòng sông trôi về đâu Nói làm chi cho khổ Tình yêu con thuyền nhỏ Buồm trôi nơi xa khơi. Gặp gỡ, rồi chia phôi Yêu thương rồi oán trách Bây giờ đã xa cách Nhắc lại mà làm chi. Thời gian mãi trôi đi Buồn vui thành kỷ niệm Bài thơ là câu chuyện Của ban đầu tình yêu. |
Thưa các bác, sau khi đọc bài của bác Geo và lục lọi trên mạng, em thấy bài viết này, vẫn của tác giả Thụy Anh. Do có liên quan đến đề tài mà chúng ta đang bàn luận, em khuân vác về đây.
http://www.thivien.net/viewwriting.php?ID=556 Trong văn chương từ xưa đến nay, không hiếm những nhầm lẫn về tác giả, tác phẩm mà chúng ta vẫn hay gọi là kỳ án hay nghi án văn chương. Ở bài viết này, tôi xin nói đến trường hợp một số bài thơ đã và đang được gắn liền với tên tuổi của nữ sĩ Nga Olga Berggoltz. Là một người hâm mộ nhà thơ và có cất công tìm hiểu một phần di cảo thơ văn của bà, tôi muốn góp chút ý kiến nhằm cải chính một vài “nghi án” liên quan đến những thi phẩm rất quen thuộc, vốn được coi là của bà. 1. Đầu tiên là về hai bài thơ, được rất nhiều bạn đọc - trong số đó, có những thành viên nhiều diễn đàn thơ văn - cho rằng tác giả của chúng là Olga Berggoltz. Thậm chí, một trong hai bài thơ đó còn được in trang trọng một cuốn niên giám về Phụ nữ nào đó dưới tên của Olga. Đó là bài “Anh đi tìm em trên bán đảo Bancăng” của tác giả Khổng Văn Đương, một lưu học sinh Việt Nam từng học tập tại Romania. Điều này, về sau đã được làm rõ trên báo chí. (*) Tuy vậy, không ít địa chỉ trên mạng, các bạn trẻ vẫn tiếp tục nhầm lẫn. Đến hôm nay, đọc bài thơ này, tôi chợt nhớ có lần trên diễn đàn 3M, có bạn đã tự tin phán rằng, đó là sáng tác của Olga Berggoltz. Thông tin trên mạng lan rất nhanh, gần như ít ai nghĩ đến chuyện kiểm chứng nó, khiến một lần nữa, nữ sĩ Olga lại “được” đứng tên một tác phẩm “chưa chắc” đã phải của bà. Sở dĩ ở đây tôi nói “chưa chắc”, vì chưa dám khẳng định rằng mình thuộc nằm lòng hết các tác phẩm của nữ sĩ này. Song, có rất nhiều điều khiến tôi cảm nhận rằng, đó không phải là hơi thơ của Olga, kể cả là qua một bản dịch: NHỮNG NGƯỜI ĐÃI CÁT TÌM VÀNG Trên những dòng sông thế giới có những kẻ đãi cát tìm vàng năm tháng dài kiên nhẫn bền gan nhặt từng mười phần một người đãi vàng không bao giờ nóng ruột năm tháng không hề nghiền nát niềm tin tôi không tìm vàng, tôi chỉ tìm tình em vất vả gấp trăm nghìn lần đãi cát cát ở bờ sông lấy bao nhiêu chẳng được người ở thế gian chẳng của riêng mình tìm được một người yêu xây một mối tình rung động, yêu thương, giận hờn, nung nấu lúc điên cuồng như nước biển trào dâng lúc âm thầm như sương đọng long lanh không dám động sợ tan thành giọt nước người đãi vàng quý chút vàng tìm được anh thương em, anh quý mỗi nụ cười gom góp bao nhiêu để có một cuộc đời có giây phút rạng ngời hạnh phúc đời quá chua cay anh biến chua cay thành sức mạnh cho đường đi dài rộng thênh thang đời éo le nhiều ngõ dọc đường ngang anh kiêu hãnh vững vàng bước tới vì bên anh có tay em đón đợi bàn chân anh không mỏi bao giờ tôi từng lọc từng ý nghĩ vần thơ trăn trở suốt đêm dài thao thức để ca ngợi một mối tình đẹp nhất mà khó khăn hơn đãi cát tìm vàng. Đọc những tập thơ, ký, kịch bản của Olga Berggoltz xuất bản trong nhiều năm, tôi chưa một lần bắt gặp bài thơ nào bà viết đứng ở vị trí người con trai. Có thể tôi chưa được đọc hết, nhưng theo tôi được biết, nhân vật “tôi” trữ tình trong thơ Olga luôn luôn là nữ. Thơ tình của bà không nhiều. Những bài thơ viết trước khi bà bị rơi vào vòng oan ức thường mê đắm say sưa, nhưng không hề đơn giản. Chúng có tầng, có lớp, có thấp thoáng hình ảnh người con gái Nga đôi bím tóc vàng, có dòng Neva, ánh sao băng, những con đường mòn đầy hoa cỏ dại của rừng Nga, có tiếng lau sậy bên đầm lầy, những sân ga cô quạnh buổi chiều tà, v. v. Những thi phẩm sáng tác sau năm 1938 mang nối đau âm thầm, tuy vẫn trong trẻo và sôi nổi, kể cả những bài thơ sau này được nhiều người gọi là “thơ công dân”, thơ “khẩu hiệu”. Không bài nào thiếu hình ảnh đặc trưng cho nước Nga như những cánh rừng thân trắng lá xanh, chiếc gàu bạch dương, rặng anh đào, cây thùy dương… Vì những lý do ấy, bài thơ trên - hoàn toàn không có một hình ảnh, ý tứ nào gần gũi với tâm hồn Nga của Olga - cho tôi cảm nhận rõ rệt rằng, đó không phải là thơ viết ra từ ngòi bút sôi nổi yêu đời nhưng cũng mang nỗi đau day dứt trong tâm của nữ sĩ người Nga này. 2. Hai “nghi án” khác gián tiếp liên quan đến tên tuổi của Olga Berggoltz. VỀ "BÀI THƠ CUỘC ĐỜI" (được coi là do Bằng Việt dịch) Đừng nhắc nữa em ơi Lỗi lầm thời quá khứ. Ngôi sao bùng đốm lửa Đâu còn nữa màu xanh. Con chim nhỏ chuyền cành Cũng bay theo tiếng hát, Tìm một chiều giá buốt Hoa sặc sỡ lo âu. Dòng sông trôi về đâu Nói làm chi cho khổ Tình yêu con thuyền nhỏ Buồm trôi nơi xa khơi. Gặp gỡ, rồi chia phôi Yêu thương rồi oán trách Bây giờ đã xa cách Nhắc lại mà làm chi. Thời gian mãi trôi đi Buồn vui thành kỷ niệm Bài thơ là câu chuyện Của ban đầu tình yêu. Bài thơ này cũng được “phát tán” qua mạng, xuất phát từ một vài bản chép trong sổ tay của những người yêu thơ từ thập kỷ 70, trong đó có dòng chú thích: “Bài thơ Kornilov gửi Olga Berggoltz để đáp lại bài "Bài thơ cuộc đời" của bà”. Thế nhưng, xét theo năm mất của nhà thơ Kornilov (1938) và năm Olga viết bài "Gửi Kornilov” mà nhà thơ Bằng Việt đặt tên là "Bài thơ cuộc đời" (1940) thì câu trả lời cho “nghi án” này đã quá rõ ràng: tác phẩm ấy không phải do ngòi bút của nhà thơ tài danh và bạc mệnh ấy viết, đơn giản vì khi ấy ông đã qua đời! Vì thế, cho dù trong bài thơ “Về "Bài thơ cuộc đời” trên có nhắc đến rất nhiều những chi tiết quen thuộc từng xuất hiện trong thơ Olga (“ngôi sao bùng đốm lửa…”, “hoa sặc sỡ lo âu”) thì đó cũng không phải là cơ sở để nói rằng đây là thi phẩm của nhà thơ. Rất tiếc, thông tin phát tán trên mạng, chẳng có gì kiểm chứng được. Trong cuốn “Thơ trữ tình thế giới” do nhà thơ Bằng Việt dịch và giới thiệu (Nhà xuất bản Văn học, 2005), tôi cũng không thấy có mặt bài thơ này, mặc dù ở những nơi khác mà nó xuất hiện, người ta vẫn ghi bên cạnh bài thơ dòng chữ: “Người dịch: Bằng Việt”! Một bài thơ khác cũng gây nên những hoài nghi về nguồn gốc của nó, là bài “Chuyện mười năm trước”: CHUYỆN MƯỜI NĂM TRƯỚC (Người dịch: chưa rõ) Chỉ có một lần thôi, Em hỏi anh im lặng, Thế mà em hờn giận, Để chúng mình xa nhau. Biết đi đâu về đâu, Con thuyền không bến đợi? Ôi cây xanh tình đời, Có nghe lòng ta gọi? Những mùa xuân đã qua, Tiếng ve về thổn thức, Gió thổi vào đêm hè, Kể chuyện mười năm trước. Chỉ có một lần thôi, Em hỏi anh im lặng, Thế mà em hờn giận, Để chúng mình xa nhau. Nơi tình yêu bắt đầu, Cũng là điều khó nhất ! Trái tim dù biết hát, Nhưng tình đời dễ đâu ! Những đôi lứa yêu nhau, Có nghe tôi kể lại, Chỉ một lần trót dại, Thế mà thành chia phôi. Chỉ có một lần thôi, Em hỏi, anh im lặng... Trên nhiều diễn đàn, thậm chí tuyển thơ, người ta thường ghi chú rằng đó là tác phẩm của một tác giả Bessonov nào đó, người yêu Olga! Nhưng thông tin này cũng có cơ sở để bác bỏ, vì trong tất cả các ghi chép, hồi ký của Olga và của những người đương thời, chưa ai nhắc đến nhân vật kỳ lạ này. Rất có thể do một sự nhầm lẫn nào đó từ phía người Việt. Người Nga hẳn không thể ngờ rằng nhà thơ nữ Olga Berggoltz của họ đã có thêm một mối tình nữa, mối tình do những người yêu quý Olga ở Việt Nam “thêu dệt” nên! Cho đến khi, một số người lại gán bài thơ ấy cho Kornilov, người chồng đầu tiên của Olga. Âm hưởng bài thơ, theo tôi, rất gần gũi với cách viết của người Việt Nam: những “con thuyền không bến đợi”, những “tiếng ve”, “đêm hè”… khiến tôi chạnh nghĩ, phải chăng đây là thi phẩm của người Việt? Thêm nữa, văn phong và giọng thơ của cả hai bài thơ trên (“Về bài thơ cuộc đời” và “Chuyện mười năm trước”) hoàn toàn không phải của Kornilov! Boris Kornilov (1907-1938) là một nhà thơ sớm nổi danh, hồn thơ phóng khoáng, chịu ảnh hưởng rất lớn của Yesenin, song vẫn có những đột phá riêng, gần như không theo khuôn mẫu nào cả, nhất là về vần điệu. Những bài viết về Olga sau khi họ chia tay, tình cảm nồng nàn bị nén giữa những giận hờn, day dứt: ... Thôi thế là xong. Khi người đã lên đường Anh chạnh nghĩ, chỉ có điều không nói Anh nghĩ về dòng sông, về sân ga anh đã tới Và về miền đất của mình giống hệt một nhà ga…. (trích “Que diêm nhỏ cháy bùng rồi tắt lịm..." *) giữa những hằn học, bất cần: Tôi sẽ im, không còn tin nữa Vào tình yêu. Cô ấy đã đi rồi Theo bông tuyết đầu mùa.. Chao, diệu vợi Những nhảm nhí tràn vào óc tối hoang mang ... Chia tay em, tôi sẽ cúi đầu chào Thoải mái nhé em, được một mình một bóng Tặng lại tôi chai dầu thơm mùi nóng Kỷ niệm tôi cả những thỏi son môi Bóng đèn cong quầng sáng mặt bàn tôi Giường tôi nằm trên tầng ba cô độc Còn cần gì nữa đâu? Hai lăm xuân lộc ngộc Giờ tôi đã vui và dễ chịu lắm rồi. ("Tôi sẽ im, không còn tin nữa", 1933) và cả những ghen tuông, giận dỗi: Người thương ơi, em tìm được ai rồi? Mà ngân nga bài ca trong trẻo Thủ thỉ tâm tình, thay thế cho kẻ U uẩn một thời… là tôi Em đã hôn ai rồi Bên dòng Dunai, bên dòng Oka nước mát? … (trích “Tôi từng có người thương”, 1935) Trích dẫn những câu thơ trên để thấy rằng, giọng thơ của Boris Kornilov không êm ả như những gì ta đọc được trong “Về bài thơ cuộc đời” và “Chuyện mười năm trước”. Cái lý “gặp gỡ, chia phôi… nhắc lại làm chi”… không nằm trong “logic thơ” của ngòi bút sắc sảo này. Hơn nữa, cũng để thấy rằng, Olga Berggoltz và Boris Kornilov có thời gian sống chung rất ngắn ngủi, nhưng chuyện hai người chia tay không đơn giản là “một lần trót dại: anh hỏi, em yên lặng”. Lý do họ chia tay, cho đến tận bây giờ vẫn được những nhà nghiên cứu tiểu sử phân tích và phỏng đoán. Một trong những giả thiết đặt ra, đó là sự khó hòa hợp giữa hai con người tài hoa, nhạy cảm trong khi cuộc sống sinh hoạt khi ấy đầy rẫy những khó khăn… Qua những “nghi án” vừa nêu trên đây, tôi nghĩ: chúng ta may mắn được sống trong một thời đại “mở” về thông tin, có điều kiện tiếp xúc với thông tin nhiều chiều. Song, nếu không có bản lĩnh tiếp nhận và xử lý thông tin, không sàng lọc, so sánh, đã vội tin theo, và, thậm chí còn tiếp tục góp phần “dĩ ngoa truyền ngoa” thì thật là nguy hiểm. Như trong trường hợp này, còn thật đắc tội với hai nhà thơ mà chúng ta yêu mến! (***) Ghi chú: (*) "Nhà thơ Khổng Văn Đương và mối tình đẹp trong ký ức" ("VnExpress" ngày 23-1-2005) (**) Các bản dịch trong bài không đề tên dịch giả, là của người viết bài này. (***) Để có thêm thông tin và "rộng đường dư luận", người viết bài này đã xin thỉnh giáo nhà thơ, dịch giả Bằng Việt về những dịch phẩm được coi là của ông kể trên. Ông cho biết: hai bài thơ trên chắc chắn không phải của Olga Berggoltz và cũng không phải của một Bessonov nào cả. Và, cũng không phải ông đã dịch các bài đó. Thụy Anh (LB Nga) |
Trích:
Đoạn sau của Berggoltz cũng có thể hiểu như sau (diễn giải chứ không phải dịch sát): Giờ đây em không cần chi nữa, hết tất cả rồi, nên cũng chẳng còn gì để mất thêm. Anh từng là người gần gùi, mến yêu, từng là bạn... Nhưng giờ đây thậm chí cả ba "chức danh" ấy đều không còn nữa, không thể gọi là người gần gũi, người thân và đơn giản là bạn (như trước) nữa. Hiểu như thế hợp logic hơn, vì nếu đúng là 2 người trước kia kể cả đơn thuần là bạn cũng không, thì hẳn là cô gái chẳng cất công đi như thế làm gì. Tự đặt mình vào địa vị một người không phải là bạn, mình chỉ biết "anh ta" sơ sơ, liệu mình có cất công đến tận thành phố xa xôi để tìm gặp không? - kể cũng hơi khó. Ничего не нужно было,- значит, нечего терять: даже близким, даже милым, даже другом не назвать. Còn cái nguyên nhân cô gái thấy không cần gì nữa, thì có thể là do cô đã phát hiện ra điều gì đó ở chàng trai, một thay đổi nào đó chẳng hạn. Do vậy những điều định nói tiếp cô ấy nghĩ sẽ không nói nữa, chẳng để làm gì. Riêng 2 câu "Я не все тебе сказала, но теперь уж не скажу" (Em chưa nói hết tất cả với anh, nhưng bây giờ nghĩ không cần nói nữa) cũng nói lên một điều, trước kia hai người phải là bạn, mà là bạn gần gụi chứ (đã nói bao nhiêu chuyện, chỉ có chưa trao gửi những lời quan trọng cuối cùng thôi). Mạn đàm vài lời để "hạ hỏa" cơn giận của Cá Măng thôi. Chính Geo cũng không tin lắm vào những "lý lẽ" của mình. :emoticon-0102-bigsm:emoticon-0136-giggl:emoticon-0127-lipss Nhưng dù có thể có vài sơ suất nào đấy, bài "Mùa lá rụng" vẫn là một trong những bản dịch xuất sắc của Bằng Việt, của làng thơ VN. MÙA LÁ RỤNG Mùa thu ở Mátxcơva người ta thường treo những tấm biển trên các đại lộ, với dòng chữ: "Tránh đừng động vào cây, mùa lá rụng" Những đàn sếu bay qua. Sương mù và khói toả. Matxcơva lại đã thu rồi! Bao khu vườn như lửa chói ngời, Vòm lá sẫm ánh vàng lên rực rỡ Những tấm biển treo dọc trên đại lộ Nhắc ai đi ngang dù đầy đủ lứa đôi Nhắc cả những ai cô độc trong đời: "Tránh đừng động vào cây, mùa lá rụng" Ôi trái tim, trái tim một mình tôi Đập hồi hộp giữa phố hè xa lạ Buổi chiều kéo lang thang mưa giá Khẽ rung lên bên khung cửa sổ sáng đèn Ở đây tôi cần ai khi xuôi ngược một mình? Tôi có thể yêu ai? Ai làm tôi vui sướng? "Tránh đừng động vào cây, mùa lá rụng" - Nhắc suốt đường cũng chỉ bấy nhiêu thôi! Nếu không có gì ao ước nữa trong tôi Thì có nghĩa chẳng còn gì để mất Anh từng ở đây, từng là người thân nhất Sao phút này làm người bạn cũng không? Tôi chẳng hiểu vì sao cứ ngùi ngẫm trong lòng Rằng sẽ phải xa anh vĩnh viễn Anh - con người không vui, con người bất hạnh Con người đi đơn độc quá trong đời Thiếu cẩn trọng chăng? Hay chỉ đáng nực cười? Thôi, hãy biết kiên tâm, mọi điều đều phải đợi Diu dàng quá, dịu dàng không chịu nổi! Mưa thầm thì rơi mãi lúc chia ly Mưa tối rầm nhưng ấm áp nhường kia Mưa run rẩy trong sáng ngời chớp loá... Anh hãy cố vui lên dù con đường hai ngả Tìm hạnh phúc bình yên trong ấm áp cơn mưa!... Tôi ra ga, lòng lặng lẽ như xưa Một mình với mình thôi, chẳng cần ai tiễn biệt Tôi không thể nói cùng anh đến hết Và bây giờ còn biết nói gì thêm! Cái ngõ con đã tràn ngập màu đêm Những tấm biển dọc đường càng thấy trống: "Tránh đừng động vào cây, mùa lá rụng..." |
Thưa các bác,
Cái đoạn thơ Ничего не нужно было,- значит, нечего терять: даже близким, даже милым, даже другом не назвать. thì em hiểu có hơi khác bác Geobic một chút - diễn nôm ra như sau Bây giờ em cảm thấy chẳng cần gì, có nghĩa là chả có gì để mất cả: vì bây giờ anh chả phải người thân, chả phải người yêu, thậm chí còn không thể gọi anh là bạn được kia mà (chậc chậc, hay là tại anh mượn tiền mà đòi mãi cóc chịu trả :D, em đùa tý) Tất nhiên ta hiểu là có một cái gì đó mà cô gái - nhân vật trữ tình vừa mới biết, nên mới dẫn đến cái suy nghĩ như thế - đoạn này em hoàn toàn đồng ý với bác Geobic. |
Còn cái bài thơ "Về Bài thơ cuộc đời" thì chắc chắn không phải của Boris Kornilov (vì ông đã chết trước khi Olga Berggoltz viết 2 bài thơ "Gửi Kornilov" và "Mùa hè rớt" - theo chỗ em biết thì bài "Mùa hè rớt" viết năm 1956). Em thì không sành trong đoạn ngửi văn thơ, song rõ ràng về ý tưởng cũng như tứ thơ thì bài "Về Bài thơ cuộc đời" quá đơn giản, thua xa về độ sâu sắc so với "Gửi Kornilov" và "Mùa hè rớt".
Do đó, theo như em đoán mò, thì cả bài "Chuyện mười năm trước" và "Về bài thơ cuộc đời" có lẽ là của các tác giả Việt Nam viết nên, sau khi đọc và bị quyến rũ bởi 2 bản dịch rất hay của Bằng Việt. |
Trích:
"Em già nhiều, còn nhận ra nữa không anh" - Câu này đúng ra là Em đã già đến mức anh chẳng nhận ra đâu. (Я так постарела, что ты не узнаешь.) Từ ý trên, OB dẫn đến cuối khổ sau, nội dung là: "Nhưng nếu - em tin - anh sẽ quay trở lại / Nếu anh còn có thể nhận ra" (Но если — я верю — вернешься обратно / но если сумеешь узнать, — ý nói BC vẫn nhận ra OB mặc dù bà đã già thêm, đã đổi khác, chứ không phải như Butgai dịch: "Nhưng nếu như anh quay bước trở về Nếu như anh dám vượt qua để biết..." Câu "Trái đất kia dù chia nửa vẫn tròn vành" có vẻ là một câu "bịa"? - Không ăn nhập với mạch của đoạn thơ. "Nên bây giờ - anh đã đúng đó anh, Hỡi tình đầu, hỡi tình em xa cách" - (Теперь — ты прав / мой первый и пропащий). Có thể hiểu là khi viết bài thơ này. OB chỉ biết là BC đã bị bắt, và biến mất khỏi đời bà. Bà không có thông tin gì cả. Con tim đau thương thốt lên: Ơi người (yêu) đầu tiên, con người đã biến mất (khỏi đời em). (Không phải "tình em xa cách". Bà chỉ đơn thuần nói về người từng là mối tình đầu tiên, giờ người đó đã rời xa, không còn tin tức nữa - và thật đau xót, trên thực tế, ông đã bị bắt, sau bị tử hình vì bị vu là "phản cách mạng". Có lẽ rất lâu sau đo OB mới biết tin này). Hai câu “пою другое / плачу о другом…” - Đã nhiều người bàn đến, không nhắc lại ở đây. "Tuổi trẻ dại khờ, muôn thuở vẫn vậy thôi!" - Câu này cũng không phản ánh đúng tinh thần của nguyên tác: Và tuổi trẻ, như xưa, bao giờ vẫn đúng! (и молодость по-прежнему права). :emoticon-0150-hands Người dịch tất nhiên có quyền sáng tạo, và buộc phải sáng tạo mới có bản dịch hay. Với tinh thần Bútgai mong muốn "góp ý cho nhau" trong diễn đàn, Geo mạo muội có và lời. Cũng mong muốn Bútgai hoàn thiện bản dịch của mình để hiến cho NNN 1 bài dịch tốt nhất có thể có. |
Trích:
|
Có bài thơ hay mà ngắn, Geo xin post lên, mời dịch, hợp với trường phái 5 phút đấy.:emoticon-0102-bigsm:emoticon-0136-giggl:emoticon-0155-flowe
Во имя лучшего слова Vì một lời hay nhất Во имя лучшего слова, одного с тобою у нас, ты должен влюбиться снова, сказать мне об этом сейчас. Смотри, ты упустишь время! Тяжелой моей любви счастливое, гордое бремя, не медля, обратно зови. Ты лучшей не сыщешь доли, высот не найдешь других, ибо в ней - последняя воля, последний воздух Двоих. 1949 |
Trích:
Ý đầu tiên: em đã già... là một câu có ngữ pháp đơn giản, Butgai cũng hiểu như vậy, nhưng muốn đẩy cấp độ biểu cảm lên bằng một câu hỏi thay cho câu cảm thán chứ không thấy sai nghĩa. Về 2 câu:Но если — я верю — вернешься обратно / но если сумеешь узнать, Nếu theo ý bác Geo nếu anh quay lại thì anh sẽ nhận ra thì sẽ phải là если сумеешь, узнаешь (chia động từ và dấu phẩy) và khi OB thêm 1 lần Но если nữa ở câu đó chắc là để nhấn mạnh là cái если đó chưa được giải tỏa ở ngay câu đó mà là ở dưới Vì vậy, cái — я верю — Butgai để xuông khổ dưới vì nó liền mạch nói về cái sự tin của OB Về trái đất...: Butgai muốn mượn câu nói của Galileo Dù sao trái đất vẫn quay để diễn tả ý của OB: Trái đất luôn luôn tròn nên lời anh nói luôn luôn dúng. Không biết cách hiểu 2 câu đó của Butgai có gi sai không?! мой первый и пропащий: Hỡi mối tình đầu và đã qua của tôi được diễn đạt bằng câu thơ: Hỡi tình đầu, hỡi tình em (đã) xa cách thì nhà cháu nghĩ là chấp nhận được. (cái này bác Geo hơi khó tính đấy nhé) Câu cuối cùng, đúng là chữ dại khờ hơi chủ quan Nhưng theo suy diễn của Butgai suốt mạch bài thơ thì OB mở đầu bằng già, sau đó nói đên những hồi tưởng về tuổi trẻ và thừa nhận là BK đã đúng. Rồi lại nói về bọn trẻ ở khổ cuối cùng: dù biết là lãng mạn, phi thực tế... nhưng tuổi trẻ là thế, không thể khác, không thể suy nghĩ như khi đã trưởng thành. Họ vẫn lại rơi vào vết xe đổ của chính bà: mơ mộng về Nhêva, sóng nước... để rồi khi mất mát xảy ra mới hối tiếc về cái thực tế. Có lẽ Butgai chưa lột tả được hết cái по-прежнему là nếu không như vậy thì thì không gọi là tuổi trẻ: nhiều khi sai mà vẫn tưởng mình đúng, và nó đúng vì đó là cái mà tuổi trẻ nghĩ, nó đúng vào cái thời điểm người ta nghĩ |
Trích:
Tuy nhiên, về diễn giải cái vụ chưa là bạn hay đã từng là bạn thì gượng ép quá. Nguyên bản OB viết là chưa từng thì trách nhiệm của người dịch là chuyển tải đúng (hoặc gần đúng) chữ đó, suy diễn thế nào tùy cảm nhận và hiểu biết của người đọc, chứ không nên áp đặt ý chủ quan của mình vào để thay đổi 180 độ từ gốc. Theo butgai biết thì đúng là 2 người chưa có gì: cùng sôgs ở 1 thị trấn, khi lớn lên thì cô gái thầm yêu chàng trai, nhưng chưa kịp thổ lộ thì chàng trai lên Moscow làm việc. Sau nhiều tháng đắn đo, cô gái quyết định tìm chàng trai để nói lên nỗi lòng, nhưng khi đến đó thì lại thấy chàng trai đang tay trong tay (hay ăn tối gì đó) rất vui vẻ với 1 cô gái khác. Vì thế, cô gái lặng lẽ ra về và nhủ thầm như ta đã thấy: Mình thật lạ, anh ta có là gì đâu, chẳng gần gũi, chưa thân thiết, thậm chí là bạn đơn thuần cũng không. Vậy mà ta vẫn thổn thức trong lòng. Hiểu như thế thì Butgai sẽ cho rằng tình yêu của cô gái là đơn phương, chứ không như "luật sư" Bằng Việt "kết tội" chàng trai Diễn giải kiểu như bác Geo thì rất vô cùng vì nó thiếu căn cứ từ bối cảnh cũng như từ chính các đoạn khác của bài thơ (Nếu thế thì cũng có thể hiểu như Nina là chàng trai vay tiền rồi quịt nên cô gái không thèm nói nữa) Nó cũng na na cái vụ dành cho người yếu đuối: Nếu gọi phái yếu là phái yếu đuối thì chắc chỉ có... Bằng Việt (hay là bác Geo đổ oan cho bác Bằng Việt). Nó còn kỳ quặc hơn cả khi gọi Hội Phụ nữ Việt nam là Hội Đàn bà Việt nam Đành rằng vào cái buổi "thóc cao gạo kém" khi mà nhà nhà, người người còn phải lo chạy ăn, nghĩ xem hôm nay bán thịt "phiếu trẻ em" hay "tem người lớn" mà có những tâm hồn nghĩ được thơ và cống hiến cho thơ như vậy thì rất đáng trân trọng. Nhưng cũng không nên tuyệt đối hóa và gượng ép khi diễn giải và bình luận... Cũng như hồi xưa, cái gì của Liên xô cũng hay, cũng nhất... Nhưng đó chỉ là goc nhìn của xã hội ta thời đó, khi mà điện thì không có, TV chỉ phát 3 tiếng mỗi ngày trên 1 kênh duy nhất, đài chỉ có TNVN là chính thống thì nhà cháu cũng thấy những vần thơ của BV là món ăn tinh thần không thể thiếu và không có gì để so sánh, đặc biệt là khi nhà cháu khôg biết tiếng Nga hoặc biết nhưng cũng không có bản gốc để mà đọc. Ý Butgai không phai chê thơ bác BV vì không thể chê nổi, thơ BV rất hay. Chỉ có điều nên đặt nó đúng vào chỗ của nó: THƠ BẰNG VIỆT, phỏng theo Olga Berggoltz. Không nên để một tầng lớp độc giả nào đó hiểu nghĩa từ DỊCH đồng nghĩa với phóng tác theo ý mình, thậm chí có thể cho phép sai lệch 180 độ với bản gốc. (Và cũng khôg làm khổ những độc giả trung thành như bác Geo phải "phân trần" với độc giả khác.:emoticon-0102-bigsm:emoticon-0102-bigsm:emoticon-0102-bigsm |
Во имя лучшего слова <table><tr><td valign="top">
Во имя лучшего слова, одного с тобою у нас, ты должен влюбиться снова, сказать мне об этом сейчас. Смотри, ты упустишь время! Тяжелой моей любви счастливое, гордое бремя, не медля, обратно зови. Ты лучшей не сыщешь доли, высот не найдешь других, ибо в ней - последняя воля, последний воздух Двоих. 1949 </td><td valign="top">Nhân danh lời đẹp nhất Nhân danh một lời kia đẹp nhất Một lời thôi riêng giữa hai ta Ngỏ lời đi anh ơi nên thế Nói với em ngay tức khắc đi mà! Kìa anh ơi anh đang lỡ dịp! Chần chừ chi, gọi lại đi anh, Gánh tình em nặng nhưng trong đó Kiêu hãnh và hạnh phúc trào dâng! Điều hoàn hảo anh sẽ không kiếm được, Đỉnh cao nào kia anh sẽ chẳng tìm ra, Vì lúc đó là tột cùng trí lực, Là không gian cùng tận của Đôi ta. 1949 </td></tr></table> |
Gửi Butgai
@ Butgai.
Nếu Butgai cho là bị “mổ xẻ”, có lẽ Geo sẽ không bao giờ làm làm cái việc ấy nữa. Trong forum này, Geo từng nhận được sự góp ý chí tình của rất nhiều người, và vì thế cũng gạn đi được rất nhiều những hạt sạn trong các bản dịch của mình. Về điều đó, Geo luôn biết ơn chân thành NNN. Đã chót viết rồi, Geo đành viết tiếp, như một bức thư trả lời. Bởi vì Geo biết But gai cũng như Geo là những người theo trường phái dịch trung thành với nguyên tác, nghĩa là càng gần nguyên tác càng tốt. Vì vậy Geo mới có mấy ý đóng góp về tiểu tiết (chi tiết) như vậy, mong muốn Butgai hoàn thiện bản dịch đã rất tốt của mình. Đơn giản thế thôi. Nếu như theo gợi ý của Butgai, bài “Mùa hè rớt” Bằng Việt cho vào tuyển tập thơ của mình, dù dưới có viết thêm dòng (Phỏng theo O. Berggoltz), Geo sợ rằng như thế vẫn phạm tội đạo thơ đấy. Và điều đó đang bị lên án nặng. Bài ấy dù thế nào, Geo vẫn cho là bản dịch khá chuẩn xác. Riêng bài “Gửi Boris Cornilov” của BV thì coi là phỏng dịch cũng được. Butgai viết “Nếu gọi phái yếu là phái yếu đuối thì chắc chỉ có... Bằng Việt (hay là bác Geo đổ oan cho bác Bằng Việt)" Geo không đổ oan cho Bằng Việt đâu, vì bác ấy chưa bao giờ gọi phái yếu là phái yếu đuối cả. Đó là đọc hai câu thơ rất hay: “Mùa hè rớt cho những người yếu đuối Cứ ngỡ ngàng như mới bắt đầu xuân” Geo hiểu ngay ông này đã khéo chuyển nghĩa chữ бабье лето (Mùa hè của Các Bà) vào câu thơ Việt. Nếu viết “Mùa hè rớt cho những người phụ nữ / Cứ ngỡ ngàng như mới bắt đầu xuân” thì hình như chất thơ bị giảm mất ½. Về bài trả lời Cá Măng, Geo có cẩn thận nói ở phía cuối, là mình cũng không tin những “lý luận” của mình là chính xác. Chỉ là 1 ý kiến thôi. Về đại thể Geo đồng ý với câu diễn nôm của Nina: Bây giờ em đã cảm thấy chẳng cần gì, có nghĩa là chả có gì để mất nữa: vì bây giờ anh chả phải người thân, chả phải người yêu, thậm chí còn không thể gọi anh là bạn được nữa. Nhưng có điều trước kia họ chưa từng là bạn, không từng thân thiết như ý của Butgai, cần phân tích thêm. Những cảm nhận của Geo trình bày lần trước là dựa vào logic bài thơ, có thể đúng, có thể sai. Còn những ý kiến của geo góp cho bài dịch của Butgai, xin vẫn được bảo lưu. Về câu đầu tên “Em đã già…” thì Butgai có thể hiểu, nhưng câu dịch đã không như ý trong nguyên tác. Câu này Bằng Việt cũng mắc “lỗi” ấy, nếu như có thể gọi là lỗi (mà không phải do Geo phát hiện ra đâu, mà là 1 Mem khác). Về 2 câu: Но если — я верю — вернешься обратно / но если сумеешь узнать,Điều Geo muốn nói là cả ở đây, cách hiểu hoặc diến đạt của Butgai có gì đó na ná như Bằng Viêt: Nhưng ví thử em tin, anh còn quay trở lại Thì một ngày nào anh sẽ hiểu ra (BV) "Nhưng nếu như anh quay bước trở về Nếu như anh dám vượt qua để biết..." (BG) Đọc 2 câu dịch trên, người đọc không thể hiểu là “anh” sẽ “biết”, sẽ “hiểu ra” cái gì? Geo không có ý nhấn gì vào chữ “Nếu như” đâu. Theo Geo, ở đây tác giả không muốn nói đến “biết” hay “hiểu ra”, mà là “nhận ra”. Ý này liên thông khổ thơ đầu: Diễn nôm là “Em đã già đến mức mà anh không nhận ra được / Hay anh vẫn nhận ra, hãy nói em nghe!” . Còn ở đoạn này thì “Nếu, em tin, anh còn quay trở lại / Nếu anh còn có thể nhận ra” – có ý là nếu BC còn có thể nhận ra OB khi bà đã già đi nhiều thì… v.v.. Geo cảm nhận thế, đúng sai xin mọi người góp ý thêm. (cả 3 lần OB đều dùng chung 1 động từ узнать). Câu về trái đất Geo chỉ thấy Butgai dùng 1 hình ảnh không ăn nhập với bài thôi. Geo hiểu tác giả muốn nói là thời gian vùn vụt trôi, chúng ta sống trên 1 Trái đất đang quay vùn vụt, mà không nhận/nhìn thấy được (như con gụ “ngủ” trong trò chơi trẻ con ấy)… (Trái đất vẫn quay vòng mà không nhìn thấy được – diến nôm). Cũng không rõ Geo hiểu có đúng không, vì thế muốn được bàn luận. Butgai viết ”мой первый и пропащий: Hỡi mối tình đầu và đã qua của tôi được diễn đạt bằng câu thơ: Hỡi tình đầu, hỡi tình em (đã) xa cách thì nhà cháu nghĩ là chấp nhận được. (cái này bác Geo hơi khó tính đấy nhé)” - kể ra thì cũng hơi khó tính ... Geo nghĩ mối tình đầu (tình yêu) của tôi và мой первый и пропащий hình như có hơi khác nhau ! Ở đây OB không đề cập đến mối tình đầu, mà đề đến người tình, người yêu đầu tiên (là BC), mà người ấy đã chia tay, đã ra đi, thậm chí lúc ấy bà quá biết ông đã bị bắt, bị đưa đi tù đày, chỉ có điều không biết đi đâu, sống chết ra sao (trên thực tế bài thơ được viết sau khi BC đã bị xử tử). Đúng là có trường hợp mối tình đầu và người yêu đầu có thể đồng nghĩa khi viết thơ, nhưng trong trường hợp này thì không. Nhìn chung là như vậy. Geo bảo lưu ý kiến, xin bàn luận tiếp. Còn Butgai, tất nhiên bạn hoàn toàn có quyền bảo lưu ý kiến của mình. Dù sao Geo vẫn mong muốn Butgai hoàn thiện thêm để có bản dịch tuyêt vời hơn:emoticon-0150-hands |
Bác Geo ơi, từ mổ xẻ nhà cháu dùng ở đây là rất hãnh diện đấy ạ: còn gì sung sướng hơn khi được một người dày dạn như bác "mổ xẻ". Nghi ngoe dịch thơ, có người đọc đến là may rồi, để ý đến đã sung sướng rồi, lại còn được bác cất công "mổ xẻ", phân tích...:emoticon-0150-hands
Còn việc phỏng thơ thì ý em nói chung cách "dịch" của bác BV thôi, chứ không riêng bài nào. Cũng có bài bác ấy dịch tương đối sát Nhân tiện có đoạn này trong bài Mùa lá rụng của BV dịch, em không thể hiểu nổi, hy vọng "nhà BV học" có thể giải đáp: Ôi trái tim, trái tim một mình tôi Đập hồi hộp giữa phố hè xa lạ Không hiểu Phố hè giữa mùa lá rụng là sao? Hay là hè phố mà bác BV đảo lại cho đúng luật bằng trắc??? Hay là phố Thu nhưng do tay đánh máy nào gõ nhầm? Vẫn biết là “на вкус и цвет товарища нет” nên ở đây nhà cháu chỉ bàn về dịch thôi, chứ không bàn về thơ hay hay không hay... |
Trích:
Khi Geo định dịch lại bài Mùa hè rớt mà BV đã dịch (Geo đã post trình làng NNN rồi đấy), đã có 1 dịch giả rất giỏi góp ý thẳng với Geo: "Anh nên tránh bài ấy ra, không thể nào đạt được như BV đã làm đâu". Rồi anh ấy chỉ cho Geo vài chỗ, Geo chỉ còn biết tâm phục, khẩu phục. Dịch chơi để thử sức thì "vô tư", những để đạt được một thành công nào đó thì thực sự Geo tự biết mình không làm nổi, nên cứ để "ngỏ" vậy thôi. Mọi người trong Forum từng được đọc bài "Vầng trăng dụ dỗ kẻ mộng du" của Svetaeva do BV dịch, mới thấy hết cái tài của thầy "phù thủy" dịch thuật này. Câu "Đập hồi hộp giữa phố hè xa lạ" mà Bútgai hỏi, theo geo thì căn cứ vào bản tiếng Nga, nó không gắn với mùa hè nào cả. Trong nguyên tác là "в переулочке чужом!", nghĩa "nôm" là trong ngõ hẻm xa lạ. Còn vì sao BV viết thế, thì phải hỏi chính ông, và một khi ông đã viết thế, ngõ hẻm biến thành phố hè, có nghe được không thì phải hỏi độc giả, trong đó có chúng ta. Với tư cách 1 độc giả, Geo nghĩ, nếu không quá câu nệ về từng con chữ, từng dấu chấm phẩy thì có thể hiếu phố là phố, hè là hè. Hai thứ đó nếu để hè phố thì chỉ có 1 nghĩa, còn để ngược lại thì là phố và hè, nghĩa là những "con đường, những nơi có thể đi tại một đô thị nào đó). Chỉ có điều BV không để dấu phẩy giữa hai chữ đó. (Mà thực ra, có quan niệm dấu phẩy chỉ cốt để ngắt nhịp đọc thôi). Ở Pháp có nhà thơ Apollinaire không đánh một dấu nào trong tất cả các bài thơ của mình, còn ở VN ngày càng xuất hiện nhiều những tập thơ, trong đó tên tác giả, tên tập thơ và cả chữ đầu các câu thơ đều viết chữ thường (không viết hoa). Theo Geo, khi dịch thơ, BV không chú ý nhiều đến tiểu tiết, ông chú trọng hồn thơ. Khi bắt được cái hồn ấy ông đã bay theo, vì vậy có lúc đi khá xa... Chính bài Gửi Cornilov ông đã đi quá xa, mà một số người coi nó là bài phỏng dịch. Geo cũng đồng ý như vậy. Với bài ấy, Geo nghĩ có thể dịch sát hơn, để "đối trọng" với bản dịch bay bổng và có những chỗ đi quá xa kia. Nhân đây, geo xin post 1 phương án dịch bài thơ ấy của mình, tuân thủ những gì Geo nói trên kia. Biết là nói dễ hơn làm, lực bất tòng tâm, nhưng cũng mạnh dạn. Xin được góp ý để sửa chữa tiếp tục. <table><tr><td valign="top"> Ольга Берггольц Борису Корнилову …И все не так, и ты теперь иная, поешь другое, плачешь о другом… Б. Корнилов 1. О да, я иная, совсем уж иная! Как быстро кончается жизнь… Я так постарела, что ты не узнаешь. А может, узнаешь? Скажи! Не стану прощенья просить я, ни клятвы — напрасной — не стану давать. Но если — я верю — вернешься обратно, но если сумеешь узнать, — давай о взаимных обидах забудем, побродим, как раньше, вдвоем, — и плакать, и плакать, и плакать мы будем, мы знаем с тобою — о чем. 1939 2. Перебирая в памяти былое, я вспомню песни первые свои: «Звезда горит над розовой Невою, заставские бормочут соловьи…» …Но годы шли все горестней и слаще, земля необозримая кругом. Теперь — ты прав, мой первый и пропащий: Пою другое, плачу о другом… А юные девчонки и мальчишки, они — о том же: сумерки, Нева… И та же нега в этих песнях дышит, и молодость по-прежнему права. 1940 </td><td valign="top">Olga Berggoltz GỬI BORIS CORNILOV …Và vạn vật đổi thay, em nay cũng khác, Em hát khác xưa, khóc về người khác… B. Cornilov 1. Đúng, em khác xưa, đã khác xa rồi! Sao nhanh quá một đời người ngắn ngủi… Em đã già, chừng anh không nhận nổi, Hay vẫn nhận ra, hãy nói, nghe anh? Em không thề nguyền - biết là vô nghĩa, Cũng chẳng cầu xin lầm lỗi được tha. Nhưng nếu - em tin - anh còn quay lại nữa, nếu anh còn có thể nhận ra, - Thì mọi bận lòng mình sẽ cho qua, như những ngày xưa, lại bên nhau dạo bước, - mình sẽ khóc, sẽ khóc và sẽ khóc, về những điều - thầm kín, giữa hai ta. 1939 2. Giờ nghĩ lại tháng ngày xa đó, em nhớ sao những khúc hát đầu tiên: “Ngôi sao cháy trên Nê-va rựng đỏ, tiếng họa mi lảnh lót vùng ven…”(1) … Năm tháng trôi, cay đắng, ngọt bùi thêm, Trái Đất vẫn xoay từng vòng lặng phắc, Giờ - anh đúng, người yêu đầu, đã đi khỏi đời em: Em hát đã khác xưa, đã khóc về người khác… Nay từng cặp gái trai bên Nê-va sánh bước, cũng như xưa - ánh hoàng hôn, sóng nước long lanh… Chúng sung sướng đắm chìm trong khúc hát, và tuổi trẻ muôn đời vẫn đúng vậy, ơi anh! 1940 ----------------------- (1) Vùng Ven – Ngoai ô Lêningrad, nơi Olga Berggoltz sống thời trẻ với mối tình đầu ngắn ngủi cùng Boris Cornilov, cũng là nơi họ chia tay nhau, mãi mãi... </td></tr></table> |
Trích:
Kiêu hãnh và hạnh phúc trào dâng! Bài dịch sát và quá hay. Không biết nói gì hơn! Nhưng ai đáng được phần thưởng đây? :emoticon-0155-flowe:emoticon-0136-giggl |
Trích:
Dịch thơ hay đến không ngờ. |
Em rất cảm ơn bác Đan Thi đã góp ý vô cùng xác đáng! Dùng "ngỏ lời" nghe mượt mà hơn nhiều!
Em sẽ chỉnh lại, xin phép bác cho em mượn từ "ngỏ lời" này của bác trong bản dịch nhé.:emoticon-0102-bigsm |
Bản dịch Gửi Kornhiliov của bác Geo thật tuyệt vời
|
Trích:
Vậy là còn mệt với Bài thơ cuộc đời này. GỬI BORIS CORNILOV 1. Đúng, em khác xưa, đã khác xa rồi! Sao nhanh quá một đời người ngắn ngủi… Em đã già, chừng anh không nhận nổi, Hay vẫn nhận ra, hãy nói, nghe anh? Em không thề nguyền - biết là vô nghĩa, Cũng chẳng cầu xin lầm lỗi được tha. Nhưng nếu - em tin - anh còn quay lại nữa, nếu anh còn có thể nhận ra, - Thì mọi bận lòng mình sẽ cho qua, như những ngày xưa, lại bên nhau dạo bước, - mình sẽ khóc, sẽ khóc và sẽ khóc, về những điều - thầm kín, giữa hai ta. 1939 2. Giờ nghĩ lại tháng ngày xa đó, em nhớ sao những khúc hát đầu tiên: "Ngôi sao cháy trên Nê-va rựng đỏ, tiếng họa mi lảnh lót vùng ven…"(1) … Năm tháng trôi, cay đắng, ngọt bùi thêm, Trái Đất vẫn xoay từng vòng lặng phắc, Giờ - anh đúng, người yêu đầu, đã đi khỏi đời em: Em hát đã khác xưa, đã khóc về người khác… Nay từng cặp gái trai bên Nê-va sánh bước, cũng như xưa - ánh hoàng hôn, sóng nước long lanh… Chúng sung sướng đắm chìm trong khúc hát, và tuổi trẻ muôn đời vẫn đúng vậy, ơi anh! 1940 ----------------------- (1) Vùng Ven – Ngoai ô Lêningrad, nơi Olga Berggoltz sống thời trẻ với mối tình đầu ngắn ngủi cùng Boris Cornilov, cũng là nơi họ chia tay nhau, mãi mãi... |
<table><tr><td valign="top">Ольга Берггольц
Борису Корнилову …И все не так, и ты теперь иная, поешь другое, плачешь о другом… Б. Корнилов 1. О да, я иная, совсем уж иная! Как быстро кончается жизнь… Я так постарела, что ты не узнаешь. А может, узнаешь? Скажи! Не стану прощенья просить я, ни клятвы — напрасной — не стану давать. Но если — я верю — вернешься обратно, но если сумеешь узнать, — давай о взаимных обидах забудем, побродим, как раньше, вдвоем, — и плакать, и плакать, и плакать мы будем, мы знаем с тобою — о чем. 1939 2. Перебирая в памяти былое, я вспомню песни первые свои: «Звезда горит над розовой Невою, заставские бормочут соловьи…» …Но годы шли все горестней и слаще, земля необозримая кругом. Теперь — ты прав, мой первый и пропащий: Пою другое, плачу о другом… А юные девчонки и мальчишки, они — о том же: сумерки, Нева… И та же нега в этих песнях дышит, и молодость по-прежнему права. 1940 </td><td valign="top">Olga Berggoltz GỬI BORIS KORNILOV …Mọi thứ chẳng như xưa, em nay cũng khác, Em khóc về ai kia, hát câu hát khác rồi... B. Kornilov 1. Ồ, em khác, khác hẳn khi xưa ! Cuộc sống này trôi đi nhanh hết lạ. Em già thế này, chắc anh chẳng nhận ra Hay nhận được, biết đâu, anh nhỉ? Em sẽ không cầu xin tha thứ, Cũng chẳng thề bồi - vô nghĩa thôi anh. Nhưng em tin - nếu như anh quay lại, nếu anh còn nhận được ra em, - thì mình sẽ quên đi hờn giận, sẽ lang thang sóng bước như xưa, - và sẽ khóc, khóc, và khóc nữa, khóc vì đâu, hai ta biết rõ mà. 1939 2. Lần giở lại ký ức ngày xưa đó, em nhớ về những bài hát đầu tiên: “Ngôi sao cháy trên Neva ráng đỏ, tiếng họa mi gù trên rẻo phố thành Len…” … Nhưng năm tháng qua đi, ngày càng cay càng ngọt Trái Đất này vẫn bát ngát mênh mông, Bây giờ đây anh ơi - anh đúng, hỡi người đầu của em, người đi chẳng quay về. Em hát khác, khóc về người khác… Những chàng trai trai cô gái trẻ trung vẫn hát khúc ca xưa về Neva, chiều muộn... câu ca ấy vẫn ngập tràn vui sướng, và tuổi thanh xuân vẫn luôn đúng, muôn đời. 1940 </td></tr></table> Em xin trình các bác bản dịch này, Và thú thật ngày hôm nay em mới xem ngọn ngành bản gốc để dịch nó ra tiếng Việt. Có mấy từ em thấy nghĩa nó có phần hơi khác với bản dịch của bác Geo: - соловьи бормочут không thể là hót lảnh lót được, vì đây là tiếng gù đặc trưng của đôi chim mái chim trống (ta thường gặp từ bồ câu gù nhiều hơn), nên em dịch là họa mi gù - земля необозримая кругом: trái đất đâu đâu cũng vẫn mênh mông như thế (chứ không phải nói nó quay hay đứng gì đó:emoticon-0102-bigsm) - пропащий: theo em, đây là từ chỉ người đã đi, không có cách gì làm người ta trở lại được. Từ này là từ dân dã (разг.), nếu chỉ vật thì là vật "bị mất toi", chỉ người thì là người "đi béng mất, không hòng vời lại được", chứ chẳng liên quan gì đến chuyện mất tích , không tin tức hay chết của B.K. cả:emoticon-0111-blush . Hiểu như thế này thì có thể "thông suốt" chỗ mắc mớ mà các bác đã tranh luận mấy hôm trước về thời điểm bài thơ viết khi O.B không có tin tức về B.K. hay có biết chuyện ông đã chết hay không, vì đơn giản từ này ở đây không chỉ nghĩa "đang mất tích". Thế nên em dịch bài thơ này ra như thế. Mong các bác cho ý kiến.:emoticon-0100-smile |
Hì hì, chỉ có chữ "thành Len" là hơi ... ép vần thôi chị ạ :)
"và tuổi thanh xuân vẫn luôn đúng, muôn đời." - em rất thích câu này! Sao lúc dịch em không nghĩ ra nhỉ :D :D |
Trích:
http://slovari.yandex.ru/dict/petert...BA%D0%B8%D0%B5 Ôi ôi, Nina ơi, tớ lại chưa chắc vào cái từ заставкие соловьи là hoạ mi trên phố Zastavskaya đâu, thôi cứ kệ, cho nó là họa mi ngoại ô đi. Nhưng cái câu dịch ấy của tớ thì cũng chả sửa nữa, hì hì... mệt rồi! |
Trích:
Còn việc bà làm bài thơ này vào lúc ông đã bị xử tử rồi, tất nhiên là sự thật "ngoài thơ". Bà không biết điều đó nên trong thơ mới có câu "Nếu - em tin - anh còn quay trở lại...". Bà đã hy vọng vào điều không bao giờ còn có thể nữa. |
| Giờ Hà Nội. Hiện tại là 04:38. |
Powered by: vBulletin v3.8.5 & Copyright © 2026, Jelsoft Enterprises Ltd.
VBulletin ® is registered by www.nuocnga.net license.