Để duy trì sự cân bằng quyền lực giữa hai dòng họ đối nghịch ấy, Elizaveta đã nhìn ra ngoài nước Nga để chọn lấy ứng viên của mình gả làm vợ cho cháu trai bà, Đại công tước (Grand Duke) Piotr (tức Ekaterina). Tuy nhiên, bà quay trở lại với hai đại gia đình vào thời điểm mười năm sau. Elizaveta sửa chữa sai lầm trong cuộc hôn nhân giữa Piotr và Ekaterina để hai người này có thể làm tròn trách nhiệm hôn nhân và có con bằng cách sắp xếp một kế hoạch rất nhạy cảm (so sensitive) đến nỗi nó (kế hoạch ấy) bị xóa khỏi (left out) ấn bản cuốn hồi ký cuối cùng của Ekaterina của Viện Hàn lâm Nga (the Russian Academy). Năm 1753, cháu gái của Elizaveta là Mme. Choglokova đã nêu ý kiến rằng Ekaterina nên có một người tình và đề xuất hai người: “L.N.” và “S.S.”. Cân nhắc tới tầm quan trọng cốt lõi của nhà Naryshkin và nhà Saltykov trong công cuộc cai trị của dòng họ Romanov, Elizaveta đã tìm ra một giải pháp hợp lý và đáng kể (respectable and reasonable), mặc dù không chính thống, để giúp ổn định triều đại bằng cách giàn xếp một cuộc dan díu (affair) với hoặc là Lev Naryshkin, hoặc là Seigei Saltykov. Nhờ thế Elizaveta có thể nhận Paul làm người kế vị không hợp pháp nhưng lại hợp lý cho tương lai (could accept Paul as a possibly illegitimate future heir). (Bản thân trường hợp Elizaveta cũng không hợp pháp, vốn đã từng là trở ngại cho một đám cưới hoàng gia – Elizabeth herself was illegitimate, which had been an impediment to a royal marriage – câu này em chịu không dịch được - danngoc). Eketerina hồi tưởng rằng cuộc tình này với Saltykov là một việc cần thiết và được lưu lại trong lời mô tả những tình nhân của mình mà bà đã viết cho Potemkin (cũng là một tình nhân nổi tiếng của Ekaterina- danngoc).

Bản thân Elizaveta Petrovna là con của Petr I và Ekaterina Alekseevna (nữ hoàng Ekaterina I trong tương lai), tuy nhiên, lúc cô sinh ra thì mẹ cô mới chỉ là người tình của Piotr I. Đó là lý do mà trong tài liệu của danngoc lại viết

Elizabeth herself was illegitimate, which had been an impediment to a royal marriage

Theo mình, câu này nên dịch -
Bản thân Elizaveta cũng là đứa con được sinh ra lúc cha mẹ chưa kết hôn chính thức, điều này là trở ngại trong việc [Piotr I muốn] gả cô cho một thành viên [nào đó] của hoàng tộc [Pháp]

Nhân nói về Ekaterina II, lại nói về Hermitage, mình nhớ lại một giai thoại

Một quan chức nước ngoài ngạc nhiên vì bộ sưu tập phong phú của Hermitage, bèn hỏi
- Không biết nữ hoàng lấy đâu ra nhiều tiền mua hiện vật thế nhỉ?

Câu hỏi này đến tai nữ hoàng Ekaterina II, bà cười
- Cứ nói là đêm đêm tôi đi ăn trộm.

Trong cuốn hồi ký này, Ekaterina giải thích làm cách nào bà đã nắm bắt và sử dụng hệ thống những mối quan hệ mà trong đó cả phụ nữ lẫn nam giới đều giữ những vai trò rất quan trọng và hữu ích. Do đó năm 1757 Ekaterina đã sắp xếp một cuộc hôn nhân nhằm cải thiện mối quan hệ của bà với nhà Razumovsky, dòng họ của người tình và người chồng bí mật của Elizaveta, chi phí do gia đình một người tình khác của Elizaveta, nhà Shuvalov. Hai gia đình đó kình chống nhau kịch liệt trong cuộc chiến giành giật quyền kế vị.

Đám cưới của Lev Naryshkin đã tạo cho tôi một tình bạn thắm thiết hơn bao giờ hết với Bá tước Razumovsky, người thực sự biết ơn tôi vì đã sắp xếp một mối tốt và môn đăng hộ đối đến vậy cho cháu gái họ (who were truly grateful to me for having procured such a good and advantageous match for their niece), và vì họ chẳng phải vướng chút bực bội nào khi được xếp ở chiếu trên so với nhà Shuvalov (nor were they at all upset to have gotten the upper hand over the Shuvalovs), những người thậm chí không được phép phàn nàn về về điều này và buộc phải tỏ vẻ lờ đi nỗi xấu hổ của mình (who were not even able to complain about it and were obliged to conceal their mortification). Nhưng đó cũng là một ưu ái khác mà tôi đã thu xếp cho họ (This was yet one more advantage that I had obtained for them)

@danngoc: dịch cái thứ văn chương này mệt bã cả mình.

Những dòng trên của Ekaterina không đề cập tới một vấn đề hiển nhiên bất thành văn: cả nhà Razumovsky lẫn nhà Shuvalov đều muốn cải thiện mối quan hệ đang tiến triển trong thời gian gần đây của họ, tức là gia đình các tình nhân của đấng tối cao, và nhà Razumovsky giành được nhiều thanh thế và quyền lực trong mối liên hệ với họ nhà Naryshkin hơn hầu hết các dòng họ khác, do đó đã vượt lên một cách đáng kể so với các dòng họ đối địch. Nhà Shuvalov sau này đã kết thông gia với nhà Saltykov. Ekaterina cũng không đề cập đến việc để đáp lại sự ủng hộ của bà, Kirill Razumovsky đã trở thành một cánh tay đắc lực tổ chức cuộc biến chính của bà. Do đó, mối quan hệ thông gia giữa các dòng họ quý tộc đã hình thành thứ chìa khóa cần thiết để giúp ta hiểu được các sự kiện kịch tính tại triều đình cũng như sự thăng trầm liên tục của vị thế của Ekaterina trong cuộc tranh giành ngôi vị luôn tiến triển phức tạp đã tạo nên bối cảnh của cuốn hồi ký cuối cùng này.

1. Mikhail anh của Bestuzhev-Riumin cưới Anna Gavrilovna Golovkina (mất năm 1751), cha bà này Gavrill Golovkin là cháu con cô con cậu của Natalia Kirillovna Naryshkina. Mẹ của Kurakin, Kseniia Fedorovna Lopukhina (1677-98) là em gái của vợ cả của Piotr Đại đế, Evdokiia.

2. Cả Elizaveta lẫn Ekaterina, sau khi trở thành góa phụ, đều không người nào chính thức lập gia đình thêm nữa, nhưng tình nhân của họ đã đóng một vai trò tương tự (như phu quân) trong giới cai trị (for the ruling class).

Mình thì mình thấy, trong số các bài mà bạn nirvana đã viết trên diễn đàn NNN, mỗi bài có đúng một dòng, hầu như không có giá trị xây dựng các chủ đề tương ứng, nếu như không nói là làm loãng các chủ đề có giá trị, và làm các thành viên hy vọng có gì đó có ích trong các chủ đề này bị hụt hẫng.

Quay trở lại chủ đề - tình nhân của Ekaterina II còn giúp bà thực hiện cuộc đảo chính và giết chồng để lên ngôi nữ hoàng

Do đó mà có giai thoại sau. Khi mà con trai của Ekaterina II (tức vua Pavel I tương lai) đi du lịch châu Âu ở cương vị hoàng thái tử, thì tại kinh đô một nước nào đó (Pháp, Ý, Áo, vv) hoàng gia tiếp đón mời Pavel đi xem vở kịch Hamlet. Tuy nhiên, anh kép chính đã từ chối, vì "tôi không muốn đóng vai Hamlet trước ngài Hamlet nước Nga" - ý bóng gió là Pavel cũng ở tình cảnh bị giết cha ngay trước mũi.

À quên chưa nói, vì lý do dễ hiểu mà dưới thời Ekaterina II, vở Hamlet không được dàn dựng ở Nga. Và nói chung, Pavel I không thuộc dòng họ Romanov, đến giờ người ta vẫn chưa thống nhất, ai là cha của Pavel, nhưng chắc chắn đó không phải là vua Piotr III. Tình hình lúc đó rất cần một người thừa kế ngai vàng, cả nữ hoàng Elizaveta Petrovna và Ekaterina đều hiểu, nên chẳng quan tâm đến chuyện, Pavel là con của ai

PHẦN 1



Vận may không phải là mù quáng như mọi người vẫn hình dung. Nó thường là kết quả của một loạt những bước hành xử chính xác và được suy xét đúng đắn (a long series of precise and well-chosen steps that precede events) để dẫn tới các sự việc mà bầy lũ tầm thường (the common herd - le vulgaire) không thể nhận thức được. Chính bởi mỗi người có phẩm chất, cá tính và tư cách đạo đức khác nhau nên các kết quả đạt được càng khác biệt nhau (In people it is also more specifically the result of qualities, of character, and of personal conduct). Để ví dụ cụ thể, tôi xin viết ra đây một tam đoạn luận* như sau:

Phẩm chất và cá tính là tiền đề cơ bản

Tư cách đạo đức là phần phụ tiếp sau

Còn may mắn hay bất hạnh, chỉ là kết cục

Xin dẫn đây hai ví dụ tiêu biểu

Của Catherine đệ nhị

Và Pierre đệ tam, thật đối ngược nhau

* Trong nguyên bản Ekaterina viết là “sollicisme” (viết đúng phải là solécisme) thay vì “syllogisme”. Một solecism, mỉa mai thay, lại có nghĩa là “một thể thức hay một lối dùng không chuẩn”. Còn một syllogism là một lối suy luận với các giả thuyết chính và phụ để dẫn tới một kết luận. - Chú thích của sách.

1728-43

Thời niên thiếu và nền giáo dục tiếp nhận tại Holstein của Piotr III; quyền kế vị ngôi báu nước Nga


Mẫu thân Piotr III, con gái đức Piotr đệ nhất, đã qua đời vì lao phổi khoảng hai tháng sau khi sinh hạ ngài tại thị trấn nhỏ Kiel vùng Holstein, trong nỗi tuyệt vọng vì phải đày đọa đến sống nơi đấy (being consigned to live there) và vì cuộc hôn nhân thật bất hạnh*. Karl Friedrich, Công tước (Duke +) xứ Holstein, cháu ruột (nephew) của Charles XII vua Thụy Điển, đồng thời là cha của Piotr III, là một hoàng tử (prince) yếu ớt, xấu xí, lùn, oặt ẹo (sickly) và nghèo. Ông này mất năm 1739 để lại con trai, người lúc ấy mới 11 tuổi, dưới quyền giám hộ của người chú Adolf Friedrich, Giám mục (Bishop) xứ Lübeck và Công tước (Duke) xứ Holstein, kể từ khi việc chọn người kế vị ngai vàng Thụy Điển đã là kết quả của những cuộc bàn luận sơ bộ của Hòa ước Åbo theo đề nghị của Nữ hoàng Elizaveta**.


* Năm 1725, Anna (1708-1728) con gái của Piotr Đại đế (1672-1725) với vợ kế là Ekaterina đệ nhất (1684-1727), đã lấy Karl Friedrich Công tước xứ Holstein-Gottorp, cũng là người mang quyền kế vị ngai vàng Thụy Điển. Piotr III sinh ngày 21 tháng Hai (N.S.) (không biết N.S. là gì-danngoc), còn mẹ ông này mất ngày 15 tháng Năm 1728 (N. S.).

+ Dịch tới đây thì em rối thực sự, không biết phải hiểu Duke và Prince là thế nào. Có lẽ Duke phải là “Công tước xứ tự trị” còn “Prince” là “Công tước thân vương” chăng? Mà cũng có lẽ, Prince là tước của những vương quốc phong kiến tập quyền, còn Duke chỉ có ở những lãnh thổ tự trị nằm chung trong Holy Roman Empire (Đế quốc La Mã thần thánh) chăng? – Danngoc

** Tháng Tám năm 1743, Hòa ước Åbo đã kết thúc cuộc chiến tranh do Thụy Điển khởi đầu vào tháng Bảy 1741 khi diễn ra cuộc tranh giành ngôi báu sau cái chết của Nữ hoàng Anna năm 1740. Dưới chiêu bài ủng hộ Nữ hoàng Elizaveta trong cuộc biến chính của bà, Thụy Điển hy vọng giành lại vùng Baltic đã mất vào tay nước Nga sau Hòa ước Nystadt (1721). Tuy nhiên, Elizaveta đã phản công, chiếm được một phần Phần Lan mà sau này bà nhượng lại theo Hòa ước Åbo để đổi lấy quyền được đưa người do mình chọn lên ngôi báu Thụy Điển (in exchange for naming her candidate to the Swedish throne). Adolf Friedrich (sinh 1710), hoàng thân-giám mục (prince-bishop) xứ Lübeck (1727-1750) và là vua Thụy Điển (1751-1771), là chú ngoại của Ekaterina. Trong một bức thư viết năm 1750, Ekaterina đã bí mật cam đoan với mẹ mình là “những mối quan tâm của chú kính yêu cũng chính là của con” – Chú thích của sách.

N.S. ở đây là New Style of Date, tức là theo lịch Grigorian. Số là lịch Grigorian bắt đầu thay thế lịch Julian trong các nước thiên chúa giáo từ năm 1592, tuy nhiên ở Anh, xứ Wales, Ireland cùng các nước liên quan, thì sự thay đổi này diễn ra vào năm 1752. Do đó mà trong các tài liệu tiếng Anh có kiểu ghi N.S này, đúng là bọn không dùng hệ SI có khác, rắc rối.

Theo tớ thì cả Duke lẫn Prince đều là tước vị quý tộc gần tương đương nhau, nhưng tên gọi là tùy theo lịch sử, truyền thống thôi. Còn về đất đai, đúng ra thì các lão này phải có đất quản lý, thu lợi tức, tuyển quân, vân vân, nhưng do hoàn cảnh lịch sử mà sau này có khi các lão chỉ còn mỗi cái danh nghĩa.

Tôi xin các bác giảm bớt nhiệt độ, và không nên có những lời miệt thị nhau trên diễn đàn. Không nên để tình hình trở nên xấu đi nữa, cần tránh những công kích cá nhân không đáng có. Xin chân thành cảm ơn sự hợp tác, và mong muốn chúng ta luôn sẽ có những tình yêu đẹp đối với nhau.

Gửi bạn Danngoc và các thành viên NNN,

Thiết nghĩ, những bài viết, tranh luận xung quanh nội dung bạn Danngoc không muốn một số thành viên NNN xem chủ đề này đã được mọi người và chủ topic thảo luận rất nhiều và có lẽ tất cả đều hiểu vấn đề nằm ở đâu. Nội dung tranh luận đang dần tiến đến những bài viết không hay mang tính chất đả kích lẫn nhau, lạc đề quá nhiều mà không đi đến một kết luận chung.

Do đó, BQT quyết định sẽ xóa tất cả các bài viết nằm ngoài nội dung chủ đề mà bạn Danngoc đang thực hiện, đồng thời rất mong các thành viên không tiếp tục bình luận theo chủ đề này nữa. Mọi bài viết sau đây không nằm trong nội dung topic sẽ được coi như spam và bị xóa mà không báo trước.

Gửi bạn "noi voi bon ngu lam gi": đề nghị bạn liên lạc với BQT để thay đổi tên tài khoản. Nếu sau 2 ngày không nhận được liên lạc của bạn đến BQT, BQT sẽ tự đổi tài khoản của bạn hoặc xóa tài khoản.

Trân trọng,

BQT NNN

Xin BQT xóa tiếp các post số 46, 50, 53 và 54 cho gọn gàng topic, trước khi có thể tiếp tục chủ đề này. Xin chân thành cám ơn BQT.

Những đóng góp của bạn từ những ngày đầu cho NuocNgaNet, không bao giờ bị quên lãng. Cũng mong bạn có những cư xử xứng đáng với những sự tôn trọng đang được giành cho những đóng góp đó.

Tuy nhiên không được xóa thì nghe có vẻ không khiêm tốn lắm nhỉ?

Thật cảm kích vẫn có người nhớ đến tại hạ. Tuy nhiên tại sao lại phải nặng nề vậy? Nếu bài của bạn viết hay dịch hay, không cấm được ai đó vào "đọc lén"; còn nếu dở, thì có nài nỉ chắc gì bạn đã được tung hô?

Dù bạn có bị xua đuổi ở đâu, thì quay về, NNN vẫn coi bạn như người nhà nhưng chưa về khách đã lấn át chủ, có vẻ không ổn lắm nhỉ?

Nhân đây xin có nhời "trách yêu" BQT, rằng đã có những lời lẽ của chủ topic gọi ai đó là "ngụy quân tử" hay một vài khái niệm cao siêu gì đó (kiểu "ngã mạn" :emoticon-0136-giggl) - BQT ơi, việc gì mà phải xóa??? :emoticon-0100-smile