Hôm nay là sinh nhật của Sergei Esenin, thi sĩ tóc vàng mà các thành viên chủ đề này yêu mến. Xin giới thiệu một bài thơ mà thi sĩ sáng tác khi còn trẻ, thơ chưa nhuốm vẻ buồn bã, bi quan.

* * * Сергей Есенин Темна ноченька, не спится, Выйду к речке на лужок. Распоясала зарница В пенных струях поясок. На бугре береза-свечка В лунных перьях серебра. Выходи, мое сердечко, Слушать песни гусляра! Залюбуюсь, загляжусь ли На девичью красоту, А пойду плясать под гусли, Так сорву твою фату. В терем темный, в лес зеленый, На шелковы купыри, Уведу тебя под склоны Вплоть до маковой зари. 1911

* * * Sergei Esenin Đêm tối sẫm dịu dàng, không ngủ được. Tôi bước ra bãi cỏ nhỏ ven sông Có tia chớp cởi thắt lưng bỏ xuống Giữa những tia nước sủi bọt trắng bong. Cây bạch dương trên mô đất như ngọn nến Lấp lánh dưới trăng như phủ bạc ròng. Trái tim tôi yêu thương bé bỏng, Hãy nghe đàn guxli trải tơ lòng! Hay tôi sẽ ngắm nhìn, say đắm Thiếu nữ tuổi xuân đẹp tựa ngọc châu. Nếu đàn guxli gọi tôi ra nhảy múa, Tôi sẽ xé khăn voan em đội trên đầu. Vào ngôi nhà tối, hay vào rừng xanh biếc Tới cánh đồng cỏ óng mượt gọi mời, Tôi sẽ đưa em theo những sườn đồi Cho đến tận bình minh màu anh túc. 1911

Thơ
 

Diễn đàn vắng nên em có thể phát biểu thật thà mà không sợ hãi như hồi xưa rằng thì là sao em khó xúc động với thơ tả cảnh thiên nhiên dù là thiên nhiên Nga đi nữa, một bài thơ em nghĩ nó phải súc tích và có một ý tưởng chủ đạo độc đáo nào đó, chứ cứ bàng bạc ánh trăng với lại đồi núi, cánh đồng... xong rồi hết! Thì dù có là thi sĩ nổi tiếng cỡ Esenin em cũng không thấy ấn tượng :emoticon-0107-sweat

Cảm ơn các bác đã dịch thơ nhé, vì cảm xúc của người dịch đã từng sống & đắm mình trong thiên nhiên Nga, khác hẳn với cảm xúc của một độc giả bất kỳ nào đó, nên có người yêu và người thì thấy bình thường cũng là đương nhiên.:emoticon-0155-flowe

Thi phẩm Đêm tối trời, không sao ngủ được (Тёмна ноченька, не спится) vốn không có tiêu đề, được thi sĩ Sergey A.Yesenin cảm tác vào năm 1911 - khi ông vẫn còn là một tác gia vô danh.

(nguyên bản) Тёмна ноченька, не спится, Выйду к речке на лужок. Распоясала зарница В пенных струях поясок. На бугре берёза-свечка В лунных перьях серебра. Выходи, моё сердечко, Слушать песни гусляра ! Залюбуюсь, загляжусь ли На девичью красоту, А пойду плясать под гусли, Так сорву твою фату. В терем тёмный, в лес зелёный, На шелковы купыри, Уведу тебя под склоны Вплоть до маковой зари.

(bản dịch của Tạ Phương) Đêm tối trời, không sao ngủ được, Tôi đi ra đồng cỏ phía bờ sông. Các tia chớp nhoáng nhoàng đùa cợt Trong những quầng bọt nước vút lên không. Trên gò đất cây bạch dương – nến thắp Giữa ngời ngời ánh bạc của vầng trăng. Nào hãy ra đi, trái tim ta bé bỏng, Nghe khúc ca của người đánh huyền cầm ! Có phải vì mải ngắm nhìn mê đắm Nhan sắc tuyệt vời người thiếu nữ trong đêm, Mà tôi lao vào vòng cùng nhảy nhót Trong tiếng huyền cầm, xé khăn cưới của em. Đến tòa tháp tối đen, đến khu rừng xanh thẳm, Đến những thảm hoa thơm dịu, yên lành, Tôi sẽ mang em qua dốc, qua ghềnh Cho đến bình minh thắm màu hoa anh túc.

Не жалею, не зову, не плачу
Сергей Есенин

Не жалею, не зову, не плачу,
Все пройдет, как с белых яблонь дым.
Увяданья золотом охваченный,
Я не буду больше молодым.

Ты теперь не так уж будешь биться,
Сердце, тронутое холодком,
И страна березового ситца
Не заманит шляться босиком.

Дух бродяжий! ты все реже, реже
Расшевеливаешь пламень уст
О, моя утраченная свежесть,
Буйство глаз и половодье чувств!

Я теперь скупее стал в желаньях,
Жизнь моя, иль ты приснилась мне?
Словно я весенней гулкой ранью
Проскакал на розовом коне.

Все мы, все мы в этом мире тленны,
Тихо льется с кленов листьев медь...
Будь же ты вовек благословенно,
Что пришло процвесть и умереть.

Kính nhờ các bác dịch nghĩa giùm bài thơ trên (không dịch thành thơ).
Xin cảm ơn trước rất nhiều.

Đời "và" Thơ!
Có thể nói rằng đó là 1 triết lý cao siêu mà cuộc đời mỗi người cần nhận thức...
Giữa cuộc sống này đầy lo toan, bon chen, những ích kỷ cá nhân... và ai cũng vậy tư tưởng cá nhân luôn là chủ đạo hướng đến xây dựng cho riêng mình.
Nhưng... cuộc đời luôn cần phải có chất thơ "và" đó là sự song hành cần phải có trong cuộc sống, đó là lý do trên thế giới này thời đại nào cũng luôn tồn tại những nhà thơ làm đẹp cho đời... :)
Em luôn mong muốn trong cuộc đời mỗi chúng ta chất "thơ "sẽ nhiều hơn trong đời sống mỗi người:). Hãy sống biết tha thứ, "và" biết yêu thương chân thành trong cuộc đời, dẹp bỏ những ích kỷ cá nhân. Diễn đàn NNN cũng vậy cần sự đoàn kết, gắn kết tình cảm chung mỗi người của 1 "Nước Nga trong tôi" yêu quý, đó chính là chất "thơ" trong cuộc sống.
- Báo cáo các bác NNN em nghĩ vây, nhưng mong các bác đừng ai thơ nhiều lãng mạn như em :) 3 vợ thì rất mệt.. hic :(

Bác mgi69: em rất băn khoăn với lời đề nghị của bác. Do bản tính đa nghi thôi - không biết nếu mình dịch nghĩa thì có bị ném đá không, nên em ... không dịch :)

Sợ gì chị Nina!!! chị sợ thì để em...nếu có chõ nào sai sót chị chỉnh lại cho em là OK rồi.
đây gửi bác mgi69:theo đúng yêu cầu của bác không dịch thành thơ
Tôi không tiếc , không kêu, không khóc
Sécgei Exenhin
Tôi không tiếc , không kêu, không khóc
Mọi thứ sẽ qua đi như khói từ nhũng cây táo trắng
Bị bao phủ bởi màu vàng còm cõi
Tôi sẽ không còn trẻ nữa

Em giờ đây cũng không còn đua tranh
Trái tim thui chột bởi sự lãnh đạm
Và bức tranh in hoa của thế giới bạch dương
Không lôi cuốn(những cuộc) dạo chơi bằng những bước chân trần

Linh hồn lang thang! Em càng ngày càng ít
Lay động ngọn lửa của miệng(mỉm cười)
Ôi, sự linh động của tôi đã mất đi
Ánh mắt ngang tàng, cơn lũ của cảm xúc(nay còn đâu)!

Tôi giờ đây trở lên hà tiện hơn trong mong muốn
Cuộc sống của tôi hay em trong mơ?
Dường như trong buổi sáng sớm ồn ã
Tôi đã phi trên lưng ngựa hồng.

Tất cả chúng ta,tất cả đang thối rữa trong thế giới này,
Những chiếc lá phong vàng lặng lẽ rơi…
Em hãy luôn cầu chúc
Rằng phồn vinh sẽ đến rồi chết.( kiểu như thấy Pari rồi chết ấy!!!....:emoticon-0116-evilg)

Bác không cần đa nghi như thế. Tôi chỉ muốn tìm những ý hay nhất để đưa vào phần dịch nghĩa cho bài hát của nhà thơ mà thôi. Tôi đã thử dịch nhưng kiểu gì cũng không xuôi nên đành kính nhờ các bác.
Nhiều lần tôi xem các bản dịch trong 4rum, phát hiện ra rằng: mình có cố nghĩ cũng không tìm được những nghĩa hay, chuẩn ... như các bác đã dịch. Vì vậy mới phải cầu cứu các bác đấy.
Các bác đừng nghi ngại gì nhé.

Cám ơn các bác trước rất nhiều

Xin cảm ơn bác chumkhengot đã cho bản dịch rất hay.

Cũng rất mong các bác khác cho biết cách dịch của mình

Xin cám ơn

(nguyên bản) Тихо струится река серебристая В царстве вечернем зеленой весны. Солнце садится за горы лесистые. Рог золотой выплывает луны. Запад подернулся лентою розовой, Пахарь вернулся в избушку с полей, И за дорогою в чаще березовой Песню любви затянул соловей. Слушает ласково песни глубокие С запада розовой лентой заря. С нежностью смотрит на звезды далекие И улыбается небу земля.

(bản dịch của Nguyễn Viết Thắng) Dòng sông bạc đang trôi trong yên lặng Trong màu xanh của một buổi chiều xuân Còn mặt trời sau đồi rừng ghé xuống Và mặt trăng nhô ra cái sừng vàng. Phía Tây phủ dải băng màu hồng đỏ Người thợ cày rảo bước trở về nhà Bên kia đường, phía trong khu rừng nhỏ Bài hát tình yêu họa mi thánh thót ca. Hoàng hôn ân cần nghe bài hát thâm sâu Từ phía Tây một dải băng hồng đỏ Mặt đất dịu dàng nhìn ngắm những ngôi sao Và mỉm cười với bầu trời trên đó.

Đọc một bài thơ Việt, chúng ta có thể ít nhiều cảm nhận được cái hay và hiểu được nội dung của bài thơ... Nhưng nếu đọc một bản dịch từ thơ nước ngoài thì thường gặp tình trạng là không hiểu rõ nội dung bài thơ viết về điều gì, hay nói cách khác là không hiểu tác giả định nói về điều gì. Nếu ta đọc từng câu thơ (nguyên tác và bản dịch) thì thấy bản dịch không có gì sai, các từ, các nghĩa đều được dịch đúng cả. Tuy nhiên khi đọc cả bài thì thì câu trên không khớp với câu dưới, bản dịch cho cảm giác không liền mạch từ đầu đến cuối và không truyền được ý tứ của người viết đến người đọc.
Các cuộc trao đổi về bản dịch trong diễn đàn của chúng ta luôn làm sáng tỏ được nhiều cái hay, diễn đạt được ý tứ của tác giả, cũng như truyền được tình cảm của tác giả đến người đọc. Chính vì thế, đây là một chủ đề rất hấp dẫn và rất bổ ích đối với riêng tôi (nếu bác nào đã đọc qua trao đổi về cách dịch bài hát “Два берега” thì có thể phần nào tán đồng với tôi ở điểm này).
Riêng với bài thơ “Не жалею, не зову, не плачу” của Сергей Есенин thì tôi càng muốn có được bản dịch tiếng Việt gần với ý tứ của tác giả nhất. Rất tiếc là hình như không có mấy bác muốn dịch bài này, hay là ý tứ của bài không hợp “gu” chăng ? ...
Tuy vậy, tiện đây, tôi cũng xin mời các bác nghe lại bài hát này qua trình bày của ban nhạc “Голубые гитары” và ban nhạc “Орэра”.

Bác Mgi 69 viết:
Riêng với bài thơ “Не жалею, не зову, не плачу” của Сергей Есенин thì tôi càng muốn có được bản dịch tiếng Việt gần với ý tứ của tác giả nhất. Rất tiếc là hình như không có mấy bác muốn dịch bài này, hay là ý tứ của bài không hợp “gu” chăng ? ...
sau khi nghe hát, em lại liều lần nữa dịch bài này thành một bài gần với thơ hơn , bác xem có tiêu hóa được không nhé! :

Không nuối tiếc , không khóc than rầu rĩ

Secgei Exenhin
Không nuối tiếc , không khóc than rầu rĩ
Tất cả qua đi như ảo ảnh khói sương
Trên hàng táo phủ một màu vàng úa
Như tuổi trẻ đời tôi đang lần lữa héo mòn

Em giờ đây không còn tranh chua nữa
Lãnh đạmdần dần thui chột trái tim kia
Và cả bức màu của thế giới bạch dương
Không cuốn hút bước chân trần dạo gót

Như kẻ lãng du! Em càng ngày càng ít
Mỉm miệng cười đốt cháy những con tim
Ôi , cả sự linh hoạt của tôi nay cũng mất
Ánh mắt ngang tàng,lòng nhiệt huyết biết đâu tìm!

Tôi trở nên hà tiện cả ước mơ
Cuộc sống thực của tôi hay là đang mơ nhỉ?
Dường như trong sớm mai ồn ã
Trên lưng ngựa hồng.thẳng bước tôi phi.

Trong thế giới đang tàn có cả chúng ta
Cứ lặng lẽ lá phong vàng rơi rụng…
Và tôi biết em vẫn luôn cầu chúc
Trước khi chết một lần đượcgặp tình yêu

Сергeй А. Есeнин Серебристая дорога, Ты зовешь меня куда ? Свечкой чисточетверговой Над тобой горит звезда. Грусть ты или радость теплишь ? Иль к безумью правишь бег ? Помоги мне сердцем вешним Долюбить твой жесткий снег. Дай ты мне зарю на дровни, Ветку вербы на узду. Может быть, к вратам господним Сам себя я приведу.

Nguyễn Viết Thắng dịch Con đường ánh bạc Ngươi gọi ta đi đâu ? Ngôi sao như ngọn nến thắp Đang chiếu sáng trên đầu. Vui hay buồn ngươi đang làm cho ấm ? Hay là đang muốn chạy tới điên cuồng ? Hãy giúp ta bằng con tim mùa xuân Để ta yêu tuyết của ngươi cứng rắn. Hãy cho ta bình minh làm xe trượt, Và một cành liễu nhỏ buộc dây cương. Có thể lắm, đến cổng trời chót vót Ta tự mình, tới đó, dẫn ta lên.

Сергeй А. Есeнин Над окошком месяц. Под окошком ветер. Облетевший тополь серебрист и светел. Дальний плач тальянки, голос одинокий - И такой родимый, и такой далекий. Плачет и смеется песня лиховая. Где ты, моя липа ? Липа вековая ? Я и сам когда-то в праздник спозаранку Выходил к любимой, развернув тальянку. А теперь я милой ничего не значу. Под чужую песню и смеюсь и плачу.

Nguyễn Trọng Tạo dịch Bên cửa sổ một ánh trăng. Bên cửa sổ một ngọn gió. Thổi vào cây bạch dương - cây nến cây bạc của tôi. Tiếng khóc cô đơn xe trượt tuyết xa xôi - Sao mà thân thuộc, sao mà xa lạ. Bài hát âm ỉ : khóc và cười. Ở đâu rồi cây đa của tôi - cây đa thế kỷ ? Ở đâu rồi một ngày xưa trong buổi lễ Tôi cùng người yêu, xe trượt tuyết đổ kềnh ? Và bây giờ đối với người yêu, tôi chẳng là gì. Tôi khóc, tôi cười trong bài hát không hề thân thuộc.

Сергeй А. Есeнин Я ль виноват, что я поэт Тяжелых мук и горькой доли, Не по своей же стал я воле - Таким уж родился на свет. Я ль виноват, что жизнь мне не мила, И что я всех люблю и вместе ненавижу, И знаю о себе, чего еще не вижу, Ведь этот дар мне муза принесла. Я знаю - в жизни счастья нет, Она есть бред, мечта души больной, И знаю - скучен всем напев унылый мой, Но я не виноват - такой уж я поэт.

Bùi Huy Bằng dịch Phải chăng tôi có lỗi, vì tôi là nhà thơ Của số phận đắng cay và những thống khổ vô bờ, Theo ý nguyện của chính mình tôi không đành bỏ dở - Khi sinh ra đời tôi đã vương vấn với hồn thơ. Phải chăng tôi có lỗi, nên đời chẳng mỉm cười, Bởi tôi yêu và cũng ghét mọi người tất thảy, Và tôi biết về mình, điều gì còn chưa thấy, Dẫu nàng thơ đã ban tặng tôi niềm mê say. Tôi biết rằng - hạnh phúc trong đời không hiện diện, Đời có ảo ảnh, có mộng mơ của tâm hồn suy biến, Tôi cũng biết - thơ tôi thê lương làm tất cả muộn phiền, Nhưng tôi đâu có lỗi - tôi là nhà thơ như thể an nhiên.

Сергeй А. Есeнин Все живое особой метой Отмечается с ранних пор. Если не был бы я поэтом, То, наверно, был мошенник и вор. Худощавый и низкорослый, Средь мальчишек всегда герой, Часто, часто с разбитым носом Приходил я к себе домой. И навстречу испуганной маме Я цедил сквозь кровавый рот : "Ничего ! Я споткнулся о камень, Это к завтраму все заживет". И теперь вот, когда простыла Этих дней кипятковая вязь, Беспокойная, дерзкая сила На поэмы мои пролилась. Золотая словесная груда, И над каждой строкой без конца Отражается прежняя удаль Забияки и сорванца. Как тогда, я отважный и гордый, Только новью мой брызжет шаг... Если раньше мне били в морду, То теперь вся в крови душа. И уже говорю я не маме, А в чужой и хохочущий сброд : "Ничего ! Я споткнулся о камень, Это к завтраму все заживет".

Tạ Phương dịch Phàm những cuộc đời kỳ lạ Đã được định đoạt từ xưa, Nếu tôi không thành nhà thơ Hẳn đã trở thành trộm cắp. Tuy gầy guộc và nhỏ thấp Vẫn cầm đầu lũ trẻ ranh, Mỗi bận trở về nhà tranh Mũi, tai thường bê bết máu. Mẹ thoáng thấy tôi, sợ hãi Còn tôi nói rít qua môi : "Con va vào hòn đá đấy, Chỉ sớm mai lành ngay thôi". Giờ đây những trò nghịch cũ Dường như đã tắt ngấm rồi, Nhưng lời hỗn hào, hoang dã Lại tràn đầy trang thơ tôi. Cả đống những lời vàng ngọc Tuôn ra trên giấy từng trang, Phản ánh một thời quá vãng Của thằng oắt con ngang tàng. Như xưa, tôi vẫn can trường Vẫn tự hào từng bước dấn, Xưa người đấm tôi xưng mặt, Nay hồn ngập máu chứa chan. Và tôi không nói với mẹ, Mà với bọn người gian manh : "Chẳng sao ! Ta va vào đá, Chỉ sớm mai thôi lại lành".

Сергeй А. Есeнин Весна на радость не похожа, И не от солнца желт песок. Твоя обветренная кожа Лучила гречневый пушок. У голубого водопоя На шишкоперой лебеде Мы поклялись, что будем двое И не расстанемся нигде. Кадила темь, и вечер тощий Свивался в огненной резьбе, Я проводил тебя до рощи, К твоей родительской избе. И долго, долго в дреме зыбкой Я оторвать не мог лица, Когда ты с ласковой улыбкой Махал мне шапкою с крыльца.

Tạ Phương dịch Mùa xuân chẳng giống niềm vui, Không bởi mặt trời cát vàng như thế. Da em nhuốm màu gió sương quê mẹ Sáng ánh lớp tơ kiều mạch trên đồng. Kế bên hồ nước biếc trong, Trên thảm cỏ xanh ngăn ngắt, Chúng mình thề mãi có đôi Chẳng thể có gì chia cắt. Bóng tối chòng chành, chiều khép Cuộn thành bức khảm lửa hung, Anh tiễn em đến khu rừng, Nơi có ngôi nhà cha mẹ. Và thật lâu, trong chập chờn mộng mị Gương mặt em cứ sáng rỡ, chẳng nhòa, Khi em đứng dịu dàng cười mỉm Vẫy mũ chào anh từ dưới mái hiên nhà.