Có ai làm ơn tìm hộ em lời bài Гопака của Буря
link đây
bài này tiếng Ukraine nên mò mãi cũng ko tìm ra đc

Các bác giúp cháu tìm bản mp3 của bài Quê hương (Ukraine) với ! cháu tìm mãi trên mạng mà không thấy. Hồi trước nghe bài đó đàn bằng Ghita trên Ký sự trở lại Volga hay quá !
Còn đấy là bản cháu đàn bằng Mandolin :D
http://www.mediafire.com/?dzmtdmw1mnm
Chỗ cháu hơi ồn nên thu âm không tốt lắm, mọi người thông cảm :emoticon-0111-blush

РЕВЕ ТА СТОГНЕ ДНIПР

украинская народная песня
Слова Т. Севценко


Реве та стогне Днiпр широкий,
Сердитий вiтер завива,
Додолу верби гне високi,
Горами хвилю пiдiйма

I блiдний мiсяць на ту пору
Iз хмари де-де виглядав.
Неначе човен в синiм морi,
То виринав, то потопав

Ще третi пiвнi не спiвали,
Нiхто нiгде не гомонiв.
Сичi в гаю перекликались,
Та ясен раз у раз скрипiв...

---


Mời bạn xem Clip:



Hoặc tải file mp3 ở đây

Bác TLV có bài Tổ quốc không nhỉ? Cho Kalinka xin được không?

- Lời của bài hát: Xem trang 1 topic này

- Link tải ở đây

Bác nào có bài Ru con dân ca Nga không ? VN mình việt hóa nó ra bài này :

http://8xstudio.com/forum/showthread.php?t=6245

Em xin cảm ơn

Đó không phải là dân ca Nga. Nguyên gốc là tác phẩm của Johannes Brahms trong bản- Op.49 No.4 Wiegenlied / Lullaby



Xem thêm lời tiếng Anh:

Lullaby and Goodnight

(Brahms' Lullaby)
Written By: Johannes Brahms

Lullaby, and good night,
With pink roses bedight,
With lilies o'erspread,
Is my baby's sweet head.
Lay you down now, and rest,
May your slumber be blessed!
Lay you down now, and rest,
May thy slumber be blessed!

Lullaby, and good night,
You're your mother's delight,
Shining angels beside
My darling abide.
Soft and warm is your bed,
Close your eyes and rest your head.
Soft and warm is your bed,
Close your eyes and rest your head.

Sleepyhead, close your eyes.
Mother's right here beside you.
I'll protect you from harm,
You will wake in my arms.
Guardian angels are near,
So sleep on, with no fear.
Guardian angels are near,
So sleep on, with no fear.

Lullaby, and sleep tight.
Hush! My darling is sleeping,
On his sheets white as cream,
With his head full of dreams.
When the sky's bright with dawn,
He will wake in the morning.
When noontide warms the world,
He will frolic in the sun.

Thank bác, vậy mà em cứ tưởng là nhạc dân ca Nga :(

Đầu năm đi lang thang blog của bạn bè người quen, giang hồ tứ phương, bỗng gặp lại bài hát "Khu vườn của ta". Một bài dân ca Nga (thế thì ai mà biết nguồn gốc ra đời của nó được) do giọng soprano Victoria Ivanova thể hiện. Có rất ít thông tin về bà trên mạng, nhưng Nina thích - bài hát và giọng hát đều trong trẻo, ngây thơ như tuổi trẻ, không một chút hoa mỹ nhưng vẫn quyến rũ (hay quá hoa mỹ đến nỗi tai trâu như mình không nhận ra?).


Download: “Уж, ты сад” – Русская народная песня – Виктория Иванова (Uzh, ty sad (Khu vườn của ta) – Dân ca Nga – Victoria Ivanova – soprano).

Уж ты сад, ты мой сад, Сад зелёненький, Что так рано цветёшь, Осыпаешься? Ты куда, милый мой, Собираешься? Не во путь ли, во поход, Во дороженьку? Ты со всеми людьми Распрощаешься, А со мною молодой Всё ругаешься. Не ругайся, не бранись, Скажи: “Милая, прощай!” Скажи: “Милая, прощай, Уезжаю в дальний край.” .

Khu vườn của ta ơi Nhà ngươi vốn xanh tươi Cớ sao bừng nở sớm, Để giờ khô héo rồi? Và anh, anh yêu thương Sửa soạn đi đâu thế? Lên đường ra chiến trường? Hay cất bước tha hương? Chào từ biệt xóm làng. Nhưng với em bé bỏng Chắc vẫn như mọi khi Lại những lời gắt gỏng. Đừng mắng em, anh ơi Hãy nói rằng: “ Tạm biệt! Em yêu dấu của tôi, Tôi phải đi xa rồi…” YIH dịch

Tôi tình cờ nghe được bài hát vui "Задумал да старый дед", mời các bạn cùng nghe ở đây nhé:

Летят
 

Sếu, ngỗng, vịt... dường như bài hát nào về những thứ biết bay đều hay.

Летят утки
(русская народная песня)





Летят утки, летят утки и два гуся.
Ох, кого люблю, кого люблю – не дождуся.

Я влюбилась, я влюбилась, молодая.
Ох, знать, судьба, знать, судьба моя такая.

Мил уехал, мил уехал за Воронеж.
Ох, теперь его, теперь его не воротишь.

Когда, милый, когда, милый, бросать станешь,
Ох, не рассказы… не рассказывай, что знаешь.

Ох, как трудно, ох, как трудно расстаются –
Ох, глазки смотрят, глазки смотрят, слезы льются.

Цветет колос, цветет колос, к земле клонит,
Ох, по милому, по милому сердце ноет.

Улетай на крыльях ветра từ vở Opera Prince Igor, trình bày: Наталья Морозова



Улетай на крыльях ветра
Ты в край родной, родная песня наша,
Туда, где мы тебя свободно пели,
Где было так привольно нам с тобою.
Там, под знойным небом,
Негой воздух полон,
Там под говор моря
Дремлют горы в облаках;
Там так ярко солнце светит,
Родные горы светом заливая,
В долинах пышно розы расцветают,
И соловьи поют в лесах зеленых,
И сладкий виноград растет.
Там тебе привольней, песня,
Ты туда и улетай

Khi đàn sếu bay - Летят журавли / Cranes are Flying



Мне кажется порою, что солдаты
С кровавых не пришедшие полей,
Не в землю нашу полегли когда-то,
А превратились в белых журавлей.

Они до сей поры с времен тех дальних
Летят и подают нам голоса.
Не потому ль так часто и печально
Мы замолкаем глядя в небеса?

Летит, летит по небу клин усталый,
Летит в тумане на исходе дня.
И в том строю есть промежуток малый -
Быть может это место для меня.

Настанет день и журавлиной стаей
Я поплыву в такой же сизой мгле.
Из-под небес по-птичьи окликая
Всех вас, кого оставил на земле.

Мне кажется порою, что солдаты
С кровавых не пришедшие полей,
Не в землю нашу полегли когда-то,
А превратились в белых журавлей.

Thật ra thì "Улетай на крыльях ветра" có tên là "Половецкие пляски" có lẽ là trích đoạn nổi tiếng nhất trong vở "Công tước Igor" của nhà soạn nhạc A.Borodin, nên không thể xếp vào loại dân ca được. Mình thì vẫn thấy lý tưởng nhất là dàn dựng với hợp xướng nữ kèm cả ballet, chính vì thế mà khi nghe nói Nhà hát Giao hưởng và Nhạc vũ kịch TPHCM trình diễn không có ballet là mình mất hẳn hứng thú.


Cho nên các version của các ca sĩ solo mình nghe đều từ tai nọ sang tai kia, vì phần trình bày của họ không nhiều sắc thái như dàn hợp xướng được, đã thế phần đệm xập xình của dàn nhạc điện tử vốn không làm mình cảm tình.

Ой, да не вечер; dân ca Cô-dắc



Ой, да не вечер, да не ве-ечер.
Мне малым-мало спало-ось.
Мне малым-мало спалось,
Ой, да во сне привиделось.
Мне малым-мало спалось,
Ой, да во сне привиделось.

Мне во сне вчера привиделось
Будто конь мой вороной
Разыгрался, расплясался,
Ой, разрезвился подо мной.
Разыгрался, расплясался,
Ой, разрезвился подо мной.

Ой, налетели ветры злы-ые,
Да с восточной стороны,
И сорвали черну шапку
С моей буйной головы.
И сорвали черну шапку
С моей буйной головы.

А есаул-то наш догадлив был,
Он сумел сон мой разгадать.
Ой, пропадет он говорил мне
Твоя буйна голова.
Ой, пропадет он говорил мне
Твоя буйна голова.

Ой, да не вечер, да не ве-ечер.
Мне малым-мало спало-ось.
Мне малым-мало спалось,
Ой, да во сне привиделось.
Мне малым-мало спалось,
Ой, да во сне привиделось.

Phần trình bày cũng bài hát này của Пелагея, một ca sĩ theo phong cách folk-pop
http://www.pelagea.ru/



Пелагея и Дарья Мороз


http://www.pelagea.ru/images/news/1002.jpg

Các post này là của Bác TLV và Bác tuntin đưa lên mạng internet.
Em xin trích sao lại dưới đây. Bác nào có nhu cầu xem bản gốc đầy đủ, thì xin tham khảo theo nguồn sau ạ:
http://nhaccachmang.net/forum/index....ic=3111&st=280


1. Bài của Bác TLV (cũng là chủ của topic này)

Màn tuyết trắng xóa bay tỏa khắp nơi…

Tôi không hiểu sao mà bài hát khi dịch ra lại có lời như vậy. Bài hát gốc là bài dân ca hát trong đám cưới, nói về sự chia ly, không gì chia cắt được chúng ta, chỉ có cái chết mới chia lìa…
Bài hát tôi nghe lần đầu trong tập 1 bộ phim Con đường đau khổ, dựa theo tiểu thuyết cùng tên của nhà văn Nga Aleksei Tolstoi do xưởng Mosfilm làm năm 1957-1959. Bộ phim làm sát theo cốt chuyện cũng gồm 3 tập: Hai chi em, Năm 1918, Buổi sáng ảm đạm.
Sau này Con đường đau khổ cũng được quay lại thành phim truyền hình nhiều tập vào năm 1974 nhưng tôi không thích bằng bộ phim đầu tiên.
Khi xem Hai chị em tôi rất ấn tượng với bài hát trong phim, do một cô bé hát rong hát, bên cạnh là người đàn ông sử dụng thùng đĩa hát quay tay... Tất nhiên khi đó tôi chưa biết tiếng Nga để hiểu nội dung bài hát nhưng rất thích giai điệu, và khung cảnh trong phim.

Mời các bác xem đoạn clip có bài hát trích từ trong phim:
http://www.youtube.com/watch?v=BJVA5h4iKM8

Sau này tôi có dịp tiếp xúc với bài hát tiếng Việt có tên là Tuyết rơi. Qua khảo cứu giai điệu tôi thấy trùng khớp với bài hát trên. Tôi chưa từng nghe ca sĩ nào hát bài hát này, xin đưa lời ca mà tôi biết. tôi tin có nhiều bác biết bài này:

Tuyết rơi

Làn tuyết trắng xóa bay tỏa khắp nơi
Thùy dương nghiêng nghiêng trong tuyết rơi
Đất trời vang tiếng mưa cùng gió gào
Hàng cây xác xơ tiêu điều

Giặc đi bắn giết bao hồn thác oan
Làng thôn quê hương bao tóc tang
Gió gào như tiếng kêu hờn oán hờn
Thù quân ác kia hung tàn

Màn tuyết trắng xóa kia phải tan ra
Bình minh vươn lên trên núi xa
Đất này ghi công ơn người anh hùng
Mồ xanh tuyết rơi không chờ

--

Giờ đây, có dịp xem đi xem lại Con đường đau khổ 1957 – 1959, nhất là đoạn có bài hát, tôi đã hiểu được lời ca và gốc gác.

Lời tiếng Nga:

Разлука ты разлука - Русская народная песня

Разлука, ты, разлука,
Чужая сторона.
Никто нас не разлучит,
Лишь мать-сыра земля.

Все пташки-канарейки
Так жалобно поют,
А нам с тобой, мой милый,
Забыться не дают.

Зачем нам разлучаться,
Зачем в разлуке жить?
Не лучше ль повенчаться
И жить да не тужить?

Разлука, ты, разлука,
Чужая сторона.
Никто нас не разлучит,
Лишь мать-сыра земля.


Mời các bác tải bài hát đầy đủ do ca sĩ Ткачев Александр hát:
Ткачев Александр — Разлука ты разлука

Xin cảm ơn các bác đã quan tâm…

Bài của Bác tuntin:

Разлука, ты разлука…

Xin nói ngay từ đầu tạp luận: bài viết này của em chỉ để minh họa thêm bài của Bác TLV (người ta vẫn nói là vẽ rắn thêm chân ấy mà). Bởi vì em vốn rất yêu thích bản dân ca Nga “Разлука, ты разлука…”, nay lại được Bác TLV tìm lại ký ức theo bản dịch (để hát) bằng tiếng Việt; nên em nghĩ phải viết một bài như là một lời cảm ơn chân thành để đáp lại sự chia sẻ vô tư của Bác TLV.

I.

Văn bản mà Bác TLV đã đưa ra là văn bản rút gọn, cô đọng và thông dụng nhất trên toàn cõi nước Nga hiện nay. Nó gồm có 3 đoạn khác biệt:

Разлука, ты разлука,
Чужая сторона.
Никто нас не разлучит,
Лишь мать-сыра земля.

Все пташки-канарейки
Так жалобно поют,
А нам с тобой, мой милый,
Забыться не дают.

Зачем нам разлучаться,
Зачем в разлуке жить?
Не лучше ль повенчаться
И жить да не тужить?

Theo văn bản này, nhiều ca sỹ đã trình bày bài hát. Tất nhiên là đại đồng, tiểu dị…
Có người (hoặc nhóm nhạc) thay đổi chữ này, hoặc thay đổi chữ khác. Có người (hoặc nhóm nhạc) hát chỉ có 3 đoạn, hoặc thêm vào đoạn lặp lại đoạn đầu…

Văn bản này theo như em tìm hiểu được thì bắt đầu lan truyền rộng rãi từ những năm đầu tiên của thế kỷ 20. Lần đầu tiên nó được thu thanh là ngày 02/05/1916 và ghi đĩa nhạc vinyl 78 v/ph do một hãng của Mỹ “Victor Talking Machine Co.”, với một giọng ca tenor người Nga M.Palamak (М.Паламарь) cùng với “King's Orchestra” (Оркестр Кинга).

http://i236.photobucket.com/albums/f...aTyRazluka.jpg

Xin mời các bác nghe bản thu ghi âm “Rasluka” từ đĩa nhạc vinyl 78 v/ph do M.Palamak (М. Паламарь) trình bày.

http://www.mediafire.com/?171zph2nwft884t

...

Về bài hát này Bác TLV đã đưa bản ghi thu âm của Alexandr Tkachev, em xin phép Bác TLV lọc bớt nhiễu, xì, rè và post lại dưới đây.
Xin mời các bác nghe bản thu ghi âm “Razluka Ty Razluka” do Alexandr Tkachev (Александр Ткачев) trình bày.

http://www.mediafire.com/?6lwvaawa67lax97


Có một bản ghi thu âm theo đúng giọng dân ca. Xin mời các bác nghe bản thu ghi âm “Razluka Ty Razluka” do Andrey Korchevsky và tốp nữ Đài PT Mayak (Андрей Корчевский и женский вок анс Радио Маяк) trình bày.

http://www.mediafire.com/?1ydcd9zlwubmsus


Những bản thu ghi âm sau đây, em xin cung cấp để các bác tham khảo. Tất cả đều đệm bằng nhạc cụ guitar và mỗi người mỗi vẻ mười phân vẹn mười.

Bài hát này do Zhanna Bichevskaya (Жанна Бичевская) trình bày.

http://www.mediafire.com/?wa21nytbq36ci8o

Bài hát này do Alexandr Volokitin (Александр Волокитин) trình bày.

http://www.mediafire.com/?89ppric5dnb2zpm

Bài hát này do Oleg Michyaev & Konstantin Tarasov (Олег Митяев & Константин Тарасов) trình bày.

http://www.mediafire.com/?ouqjkovddqibg2g

Bài hát này do Sergey & Natalya Rusanovy (Сергей и Наталья Русановы) trình bày.

http://www.mediafire.com/?exb8cartzm98xj4


Những bản thu ghi âm sau đây là do các nhóm nhạc trình bày trên sàn diễn, trong lễ hội…có dàn nhạc đệm, em xin cung cấp để các bác tham khảo.

Bài hát này do Nhóm Sedmaya Voda (Седьмая вода) trình bày.

http://www.mediafire.com/?741pnbuwt5jfmhq

Bài hát này do Tachyana Bulanova (Татьяна Буланова) trình bày.

http://www.mediafire.com/?t2tio6c3xo3wpix


Đặc biệt nhất là nhóm nhạc rock Nautilus Pompilius (Наутилус Помпилиус) có hai bản thu. Một bản “a cappella” và một bản hòa âm phối khí nghe rất rock. Xin mời các bác tham khảo.

Bài hát này do Nhóm nhạc Rock Nautilus Pompilius (Наутилус Помпилиус)
trình bày “a cappella” để mở đầu (Эпиграф) cho chương trình Razluka.
http://www.mediafire.com/?tnvy05gv1hn1iqo

Bài hát này do Nhóm nhạc Rock Nautilus Pompilius (Наутилус Помпилиус) trình bày.
http://www.mediafire.com/?l5nbaewqns32a5x

II.

Như Bác TLV đã đưa ra văn bản “Разлука, ты разлука” rút gọn nói trên, vậy văn bản không phải rút gọn của bài dân ca này như thế nào?

Em đã tìm kiếm và sưu tầm khá lâu và mặc dù tự xác định rằng một bản dân ca thì bao giờ chẳng có nhiều dị bản, em vẫn rất ngạc nhiên về sự phong phú của nó. Hầu như mỗi vùng miền đều có một bản riêng và chúng đều khác nhau.

1. Chẳng hạn, bản của vùng Voronezh (Воронеж):

Гуляла я в садочке,
Гуляла в зеленом,
Искала те слядочки,
Где с милым шла вдвоем.

Все пташки-канарейки
Так жалобно поют,
А нам с тобой, мой милый,
Разлуке отдают.

Разлука ты разлука,
Чужая сторона,
Никто нас не разлучит
Ни солнце, ни луна,

А только нас разлучит
Сырая мать земля.
Зачем нам разлучаться,
Зачем в разлуке жить?

А лучше нам свенчаться,
Семейной жизнью жить.
Семейной жизнью жить,
Любовью дорожить.


2. Ở Belorussya (Белоруссия) nơi những người Bạch Nga sinh sống, bài hát có định dạng như sau:

Разлука, ты, разлука,
Чужая сторона...
Никто нас не разлучит,
Лишь мать сыра земля.

Все пташки, канарейки
Так жалобно поют -
А нам с тобой, мой милый,
Разлуку все дают.

Зачем нам разлучаться,
Зачем в разлуке жить?
Не лучше ль обвенчаться
Друг другом дорожить?

Моя рука писала,
Не зная для кого,
А сердце мне сказало:
Для милого свово.

Подружка моя Катя,
Соперница моя,
Зачем же ты отбила
Милого у меня?

Подружка моя Катя,
Соперница моя,
Люби мово ты друга,
Люби его, как я.


3. Người ta đã sưu tầm được tại Issyk (Иссык), vùng của những người Kazak Alma-Ata (Алма-Ата) một bản thế này:

Все пташки-канарейки,
Все жалобно поют,
А нам с тобой, друг милый,
Разлуку придают.

Разлука, ты, разлука,
Чужая сторона,
Никто нас не разлучит –
Ни солнце, ни луна.

Зачем нам разлучаться,
Зачем в разлуке жить?
Не лучше ль повенчаться
И друг друга любить.

Và ở Talgara (Талгара), bài hát này còn thêm một đoạn nữa:

Сережа, ты, Сережа,
Сережа пастушок,
Сыграй-ка ты, Сережа,
В серебряный рожок.


4. Ở vùng Kuzma-Kezsky (Кузьма-Кезский), thuộc nước Công hòa Tự trị Udmurchya (Удмуртия), người ta tìm thấy một văn bản như sau:

На что меня мать родила,
На что господь создал.
Лучше бы убило,
К земельке придало.

Все пташки – канарейки
Сколь жалобно поют.
Нам с тобой, друг милый,
Разлуку придают.

Разлука, ты, разлука,
Чужая сторона.
Никто нас не разлучит:
Ни солнце, ни луна.

Зачем нам разлучаться,
Зачем в разлуке жить.
Лучше повенчаться,
С любовью вместе быть.

Рука моя писала,
Не знаю для чего.
Сердечко мне сказало:
Для дружка своего….

Tiếp tục thêm từ một cuộc khảo sát quy mô về dân ca trên toàn lãnh thổ Udmurchya (Удмуртия), người ta còn tìm thấy hàng chục dị bản của bài dân ca này. Sau đây em chỉ xin chép thêm một văn bản:

Цветочек, ты мой цветочек,
Цветешь ты хорошо.
Дружок, ты мой дружочек,
Живешь ты далеко.

Зеленая могила
Травою заросла,
Молоденька девчонка
Мальчишку родила.

На что меня мать родила,
На что меня создал Бог?
Кого любить хотела,
Того мне не дал Бог.

Цветочки на речке
Песню жалобну поют,
Песню жалобно поют,
Нам разлуку придают.

Разлука, ты разлука,
Чужая сторона,
И никто нас не разлучит:
Ни солнце, ни луна.

И никто нас не разлучит:
Ни солнце, ни луна.
А только нас разлучит
Сырая мать-земля.


5. Em chỉ nêu một số ví dụ và cũng không dám làm phiền thêm các bác vì nếu chép hết những văn bản khác nhau của bài dân ca này thì có lẽ phải tới đơn vị số hàng trăm. Sau đây, em xin giới thiệu một văn bản đặc biệt gắn liền với tên tuổi một nghệ sỹ “chân đất” vùng Pskov (Псков), bà Olga Fedoseevna Sergeeva (Ольга Федосеевна Сергеева). Bà đã có ảnh hưởng rất to lớn tới những ca sỹ hát dân ca hiện nay tại Nga,

Ольга Федосеевна Сергеева.

Olga Fedoseevna Sergeeva sinh ngày 27/09/1922, mất ngày 12/08/2002, khi còn sống ngụ tại làng Perelazy (Перелазы), vùng Usvyatsky (Усвятский район), miền Pskov (Псковская область). Bà là một nghệ sỹ nổi bật, trở thành một thần tượng âm nhạc dân gian của đất nước Nga ngay sau khi nghệ sỹ Andrey Tarkovsky (Андрей Тарковский) quay bộ phim Nostalgya (Ностальгия) về những bản dân ca Nga qua giọng hát của bà. Từ bộ phim này, ngày nay, hình ảnh Olga Fedoseevna Sergeeva chính là biểu tượng của tính chất thuần Nga (Знак Русского).

Xin mời các bác nghe Olga Fedoseevna Sergeeva (Ольга Федосеевна Сергеева) trình bày bài dân ca này, với một văn bản của vùng Pskov và không có nhạc đệm:

http://www.mediafire.com/?r9a3hqjam1gt1d6


Желала б я, желала
Полётной пташкой быть,
Слетала б я туда,
Где мой милый спить.

Слетала б я туда,
Где мой милый спить,
И села ж ба я к боку,
И стала говорить.

И села ж ба я к боку,
И стала говорить:
Проснись, проснись, мой милый,
Проснись, мой дорогой!

Проснись, проснись, мой милый,
Проснись, мой дорогой!
Все пташки-канарейки,
Все жалостно поють,

Все пташки-канарейки,
Все жалостно поють
А, милый, нам с тобою
Разлуку придають.

А, милый, нам с тобою
Разлуку придають.
Зачем нам разлучаться,
Зачем в разлуке жить,

Зачем нам разлучаться,
Зачем в разлуке жить,
А лучше обвенчаться
И друг друга й любить.

А лучше обвенчаться
И друг друга й любить.
Разлука й ты, разлука,
Чужая й сторона,

Разлука й ты, разлука,
Чужая й сторона,
Никто й нас не разлучить –
Ни солнце й ни луна,

Никто й нас не разлучить –
Ни солнце й ни луна,
А только, друг, разлучить
Сырая мать-земля.

Cũng hát theo đúng văn bản này là Yulya Smirnova (Юля Смирнова), có nhạc đệm là một cây bayan (nhạc cụ loại arcordeon của Nga), một bộ nhạc cụ gõ và một sênh của nhóm nhạc dân gian hiện đại Yach (Ять). Xin mời các bác nghe tham khảo.

http://www.mediafire.com/?527bw1a48nir4n6

Evgenya Smolyaninova (Евгения Смольянинова), nữ ca sỹ hát nhạc dân gian của Nga hiện nay, sinh ra và lớn lên tại Novokuznetsk (Новокузнецк). Xin mời các bác nghe bài hát này theo văn bản vùng Novokuznetsk, lời có khác một chút với bản trên:

http://www.mediafire.com/?b0bgj9buuptgd43


Желала б я, желала
Полётной пташкой быть,
Слетала б я туда,
Где мой миленький спить.

И села ж ба я к боку,
И стала говорить:
Проснись, проснись, мой милый,
Проснись, мой дорогой!

Проснись, проснись, мой милый,
Проснись, мой дорогой!
Остать свою могилу,
Покинь ты свой покой.

Все пташки-канарейки,
Так жалостно поють,
А, нам с тобою милый,
Разлуку придають.

Разлука ты, разлука,
Чужая сторона,
Никто нас не разлучить –
Ни солнце ни луна,

Никто нас не разлучить –
Ни солнце ни луна,
А только нас разлучить
Лишь мать – сырая земля.

Зачем нам разлучаться,
Зачем в разлуке жить,
Не лучше ль обвенчаться
И друг друга любить.

III.

III.1. Một điều kỳ lạ là bài dân ca “Разлука ты, разлука” này có rất nhiều bản cải biên dựa trên motif nhạc và cú pháp của nó (Переделка на мотив "Разлука ты, разлука"). Em xin giới thiệu một vài bản sau đây. Tất nhiên cũng như bài dân ca gốc, nói chung là ca từ các bản cải biên cũng là “đại đồng tiểu dị”.


1. Bài hát Afonka (Афонька) do Evgeny Evdokimov (Евгений Евдокимов) trình bày.

http://www.mediafire.com/?pxmwba2ykqamyo3


Жила я на деревне,
Была я девка – кровь,
Не ведала, не знала,
Почто была любовь.
Припев:
Почто было влюбляться,
Почто было любить,
Уж лучше б не встречаться
И горьких слез не лить.

Я встретила Афоньку,
Насупротив он жил,
Трехрядною гармонькой
Мне голову вскружил.
Припев.

Любовь сильнее перцу,
Как встанет у ворот
И ну давай по сердцу
Наяривать начнет.
Припев.

Уехал мой Афонька,
И стал не мил мне свет.
Оставил мне на память
Свой вылитый портрет.
Припев.

Теперь сижу и плачу,
И горько слезы лью,
И маленькому сыну
Тихонько говорю:
Припев.


2. Thêm một bài cũng tương tự như “Afonka” nhưng lần này thì lấy ngay câu đầu tiên làm tựa đề bài hát “Zhyla Ya Na Derevne” (Жила я на деревне). Bài hát này do Svetlana Besedina (Беседина Светлана) trình bày.

http://www.mediafire.com/?cyqf7m1x0q455s8


Жила я на деревне,
Была я девка кровь,
Не ведала, не знала,
Что это за любовь.
Изведала, узнала,
В столицу жить пошла,
И там любви науку
Я только лишь нашла.
Припев:
Зачем было влюбляться,
Зачем было любить,
Уж лучше бы не знаться,
Чем после слезы лить.

Я встретила Афоню,
Насупротив нас жил,
Двухрядною гармонью
Мне голову вскружил.
Любовь, что крепче перцу,
Как станет у ворот,
И как ножом по сердцу
Наигрывать начнет.
Припев

Роман недолго длился,
Пришел любви конец,
Мой миленький уехал,
Сгубил меня подлец.
Уехал и оставил
Мне маленький предмет,
Ну словно бы на память
Свой маленький портрет.
Припев

Четвертый год сыночку,
Ну что за молодец!
Подстрижен под гребенку,
Ну вылитый отец.
И он с отца Афони
Пример стал тоже брать,
На маленькой гармони
Начнет наигрывать.
Припев


3. Bài hát này “Marusia Otpravilas” (Маруся отравилась) do Nhóm “Kabare Bezumnogo Piero” (Кабаре Безумного Пьеро) trình bày.

http://www.mediafire.com/?5q2eziv8tiibz03


Вот вечер вечереет,
Работницы идут.
Маруся отравилась,
В больницу повезут.

В больницу привозили
И клали на кровать,
Два доктора с сестрицей
Старались жизнь спасать.

"Спасайте, не спасайте,
Мне жизнь не дорога,
Я милого любила,
Такого подлеца".

Пришли ее подружки,
Хотели навестить,
А доктор отвечает -
Без памяти лежит.

Пришла ее мамаша,
Хотела навестить,
А доктор отвечает -
Мол, при смерти лежит.

Пришел к ней друг любезный,
Хотел он навестить,
А доктор отвечает -
В часовенке лежит.

Ходил милок в часовню,
Там черный гроб стоит,
А в этом черном гробе
Марусенька лежит.

"Маруся ты, Маруся,
Открой свои глаза,
А если не откроешь -
Умру с тобой и я".

"Маруся ты, Маруся,
Открой свои глаза!",
А сторож отвечает -
Давно уж померла.

Вот вечер вечереет,
Колышется трава.
Маруся отравилась,
Маруся померла!


4. Thêm một bài về Marusia nữa “Marusia Otpravilas” (Маруся отравилась)

Bản này do Kyra Smirnova (Кира Смирнова) trình bày.

http://www.mediafire.com/?inig6qnq8l54n84

Bản này thì không rõ do ai (Unknown) trình bày, nhưng nghe thì cũng rất được.

http://www.mediafire.com/?5yox66bge3ngtor

Bản này do Yelizaveta Kushak (Елизавета Кушак) trình bày trực tiếp trên kênh TV5 của Nga, ngày 10/01/2009.

http://www.mediafire.com/?4te8ybso8b7o6xl


Как солнце закатилось,
Умолк шум городской,
Маруся отравилась,
Вернувшися домой.

В каморке полутемной,
Ах, кто бы ожидал,
Цветочек этот скромный
Жизнь грустно покидал.

Измена, буря злая,
Яд в сердце ей влила.
Душа ее младая
Обиды не снесла.

Ее в больницу живо
Решили отвезти,
Врачи там терпеливо
Старалися спасти.

- К чему старанья эти!
Ведь жизнь меня страшит,
Я лишняя на свете,
Пусть смерть свое свершит.

И полный скорби муки
Взор к небу подняла,
Скрестив худые руки,
Маруся умерла.


5. Thêm một bài về Marusia nữa “Zhyla Byla Marusia” (Жила-была Маруся). Bài này do Gennady Zavolokin (Геннадий Заволокин) trình bày.

http://www.mediafire.com/?503b06ikxca0f1r


Жила-была Маруся.
Марусе двадцать лет.
Марусю погубили.
Маруси больше нет.

Гулял с ней три недели,
Потом сказал ей так:
- Неужто вы в самом деле
Рассчитываете на брак?

- Ах, без тебя, мой милый,
Мне жизнь вдвойне хужей! –
И в грудь себе вонзила
Шишнадцать столовых ножей.

Мотор колеса крутит,
Под ним шуршит трава.
Маруся в институте
Сиклифасовскава.

Вокруг собрались люди –
Шишнадцать ученых мужей
И тащат с Маруськиных грудей
Шишнадцать столовых ножей.

- Таскайте, ах таскайте,
Я жизнью довольна вполне,
Шишнадцатый ножик оставьте,
Оставьте, пожалста, во мне.

Марусю в крематорий
На тракторе везут,
А ухажер Марусин
С утра уж тут как тут.

- Я сам ей жизнь испортил,
Во всем виноват я сам.
Отсыпьте, пожалуйста, в портфель
Мне пеплу четыреста грамм!


…


III.2. Không chỉ được cải biên sang những bài hát về tình yêu như trên đã dẫn, những nhà chí sỹ yêu nước, những con người không cam tâm sống dưới chế độ Sa hoàng bạo tàn thống trị nước Nga đã dùng bài dân ca này làm nền để nói lên những quan điểm cách mạng của mình. Những chiến sỹ anh dũng ngoài mặt trận trong lửa đạn vẫn dùng bài dân ca này thể hiện nội tâm, tình cảm phong phú giữa hai trận chiến đấu, trong nội chiến khốc liệt hay trong cuộc chiến tranh vệ quốc anh hùng chống phát xít Đức…


1. Bài “Nagaika” (Нагайка) sáng tác khoảng những năm 1901—1902, là một ví dụ về việc tố cáo những xót xa đau khổ dưới chế độ hung bạo của Sa hoàng.

Нагайка.
Неизвестный автор (на мотив "Разлука ты разлука")

Нагайка, ты нагайка,
Тобою лишь одной
Романовская шайка
Сильна в стране родной.

На жалобы, на стоны
Голодных русских масс
Один ответ у трона:
Лупить нагайкой нас.

Царит нагайка всюду,
Ну что же, все равно
Ей царя Иуду
Спасти не суждено.

Нагайка не разбита,
Но злоба крепнет в нас,
И скоро паразита
Пробьет последний час.

Уже под красно знамя
Встает народ на бой -
Царь будет свергнут нами
Со всей его ордой.


2. Hay là bài “Nikto tak ne srazhalsya, kak milyi na voine” (Никто так не сражался, как милый на войне), với ca từ “hài hước” pha chút “chế giễu”…nhưng vẫn nói lên được những đau thương mất mát trong cuộc nội chiến giành và giữ chính quyền Xô viết non trẻ.

Никто так не сражался, как милый на войне.
Неизвестный автор (на мотив "Разлука ты разлука")

Не ветер в поле воет,
Военный гром гремит…
Никто так не сражался,
Как милый на войне,
Он пули не боялся,
Всё думал обо мне.

Пришло письмо печально,
Что милый мой убит,
Убит, убит, изранен,
В чистом поле лежит.
Убит, убит, изранен,
В чистом поле лежит.

Была бы вольной пташкой,
Слетала бы туда,
Собрала б кости вместе,
Во гробичек склала.
Во гробичек сложила,
Земельке предала.

На том на самом месте
Построю монастырь,
Сошью я платье черно,
Монашенькой пойду.
Второе – голубое,
С милым гулять пойду.

Монашенькой быть можно,
Но пташкой никогда.
Все пташки канарейки,
Все жалобно поют,
А нам с тобой, мой милый,
Разлуку придают.

Разлука ты, разлука,
Чужая сторона,
Никто нас не разлучит
Ни солнце, ни луна.
Только нас разлучит
Сырая мать-земля.

Не ветер в поле воет,
Военный гром гремит.
Никто так не сражался,
Как милый на войне.
Никто так не сражался,
Как милый на войне.


3. Một văn bản nữa trong cuộc nội chiến. Bài “Toska, Oh, I mne razdosada” (Тоска, ох, и мне раздосада).

Тоска, ох, и мне раздосада
Неизвестный автор (на мотив "Разлука ты разлука")

Тоска, ох, и мне раздосада
По улице идет.
Люблю я, ох, и размилого,
Как мать своего дитё.
Никто так, ох, и не страдает,
Как милай на войне.

Он пушки, ох, и заряжает,
Всегда он впереди.
Одна лишь пуля, ох, злодейка,
Пронзила грудь ему.

Убит, убит, размилый,
Под кустечком лежит.
Его шинель, его фуражка
На кустечке висит.

Желала я бы, желала
Возлетной пташкой быть,
Вспорхнула бы, ох, полетела,
Могла бы разбудить,
Будила, ох, я бы будила,
Мой милый крепко спит.


4. Xin thêm một văn bản xuất hiện trong thời kỳ chiến tranh vệ quốc (chiến tranh thế giới thứ 2). Bài “Ne vernulsia…” (Не вернулся...). Và em sẽ xin stop ngay phần III.2. này lại, không lạm dụng thời gian của các bác nữa ạ.

Не вернулся...
Неизвестный автор (на мотив "Разлука ты разлука")

Вторая мировая
Закончилась война.
Но ты, моя родная,
Не дождалась меня.

В Карпатах под горою
Нашёл я свой приют.
Я утром там, весною,
Закончил свой маршрут.

Весна ворвалась в горы,
А я ворвался в ад.
Там с выстрелами споры
Вёл два часа подряд.

Их было очень много:
Прицельных и шальных.
Ах, жизнь, ты - недотрога,
Не в чести ты у них.

Во цвете оборвалась
Жизнь юная моя.
А мне в мечтах казалось,
Что счастье ждёт меня.

Увы, мне выпал жребий,
Как жаль не одному,
В расцвете быть в ответе
За страшную войну.

Весна слезой рассветной
Омыла душу мне.
А я в свой миг последний
Подумал о тебе …


III.3. Dân gian – bao giờ cũng đúng là dân gian. Dù muốn hay không thì vẫn lưu truyền thành ngữ, tiếu lâm, những bài ca dao, những bài dân ca…phong cách cũ nhưng mà lời mới, ý mới. Trong dân gian hiện đại của Nga thì ngay đến thời điểm này cũng vô số kể những bài hát dựa theo bài dân ca này, mà không hiểu tại sao, đa số chủ đề lại là châm biếm, hài hước, vui nhộn …

1. Đây là một ví dụ:

Разруха ты, разруха,
Несчастная страна!
Никто нам не поможет –
Америка одна

Thêm một ví dụ:

Так жизнь проносится,
А счастья нет и нет.
Уж тело просится
На Братское от бед

Và thêm nữa:

Ты снова смотришь гордо –
Уверен и красив.
Уйдёт из сердца мука,
Опять душа вольна!

……

2. Có một bản khá dài, sáng tác bởi Iosif Aleshkovsky (Иосиф Алешковский) và do chính ông trình bày. Xin các bác tham khảo ở đây.

http://www.mediafire.com/?2bdunq35u71c5bd


Эрнесто Че Гевара - Кубинская разлука.
На мотив "Разлука ты разлука".

Эрнесто Че Гевара
Гавану покидал,
Поскольку легкой жизни
Он сроду не видал.

"Прощай, родная Куба,
Прощай, мой вождь Фидель,
Прощай, мой министерский,
Мой кожаный портфель!"

"Хоть курочку в дорогу
Возьми!" — кричат друзья.
Сказал Гевара строго:
"Мне курочку нельзя.

Мне курочку не надо,
Я в нищую суму
Кусочек рафинада
Кубинского возьму.

Возьму его я с собою,
До гроба пронесу,
А если будет горько,
Возьму и пососу".

Разлука ты, разлука,
Чужая сторона.
Марксистская наука
Теперь ему жена.

Старшой сынок — Гизенга,
А младший — Хо Ши Мин,
И деверь — каждый честный
Китайский гражданин.

Как призрак по Европе,
Че Африкой прошел,
Нигде покоя сердцу
Своему не нашел.

Хотел свалить Сукарну,
Но вылетел в трубу,
Зато в бурлящем Конго
Свалил Касавубу.

Тираны, трепещите!
Мужайтеся, рабы!
Эх! Придет вам избавленье
От классовой борьбы.

Удачного момента
Че ждет в одной стране
И платит алименты
Покинутой жене.

1964


III.4. Qua 3 mục của phần III này vừa nêu trên, em nhận thấy:

1. Có rất nhiều bài hát cải biên từ bản gốc “Разлука ты, разлука”, trong đó có cả những bài không nói về tình cảm, tình yêu…mà còn nói về nhiều nội dung phong phú khác nhau.

2. Từ căn cứ này, xin phép trở lại bản dịch ra tiếng Việt mà Bác TLV đã kỳ công ghi chép lại:

Tuyết rơi

Làn tuyết trắng xóa bay tỏa khắp nơi
Thùy dương nghiêng nghiêng trong tuyết rơi
Đất trời vang tiếng mưa cùng gió gào
Hàng cây xác xơ tiêu điều

Giặc đi bắn giết bao hồn thác oan
Làng thôn quê hương bao tóc tang
Gió gào như tiếng kêu hờn oán hờn
Thù quân ác kia hung tàn

Màn tuyết trắng xóa kia phải tan ra
Bình minh vươn lên trên núi xa
Đất này ghi công ơn người anh hùng
Mồ xanh tuyết rơi không chờ

Em cho là:
- Có thể đây là bản dịch từ tiếng Nga, mà nguồn gốc là một bản cải biên nào đó mà hiện nay em chưa tìm thấy.
- Có thể đây là một bản phóng tác dựa theo bài dân ca “Разлука ты, разлука” của Nga do một người Việt nam tự đặt, nhằm mục đích “minh họa” cho một “chủ đích” nào đó, ví dụ như lồng vào một vở kịch Nga lời Việt chẳng hạn…

3. Dựa theo bản tiếng Việt của Bác TLV cung cấp, em đã đi tìm kiếm trên mạng Internet và ra một kết quả rất kỳ lạ:

Bước vào thời kỳ kháng chiến chống Pháp, cũng là lúc chúng ta tiếp nhận những ca khúc đến từ các nước XHCN, trong đó có đề tài mùa Đông. Hai bài hát có ấn tượng ở đề tài này là “Tuyết tan” (trong phim “Hai chị em”-Liên xô) và “Tuyết bay” (phim “Bạch mao nữ”-Trung Quốc). Bài hát Nga thật hay, giai điệu chậm rãi và bi thương khi mô tả cảnh hoang tàn của mùa Đông nước Nga trong những ngày đầu của cuộc chiến chống phát xít:

Mùa tuyết trắng xoá bay toả khắp nơi
Thùy dương nghiêng nghiêng trong tuyết rơi
Gió gào như tiếng muôn lời oán hờn
Thù quân ác kia tham tàn

Nguồn: http://daidoanket.vn/PrintPreview.aspx?ID=3873
Báo Đại Đoàn Kết, ngày 27/10/2009.


So sánh với bản của Bác TLV đã chia sẻ thì em thấy:

- Bài hát này theo như báo “Đại Đoàn Kết” thì lại có tên là “Tuyết tan” trong khi bản của Bác TLV thì ghi là “Tuyết rơi”
(Em không nói về ca từ vì “tam sao thất bản” khó có thể nhận định gì được ạ).

- Câu này thì báo “Đại Đoàn Kết” sai hoàn toàn khi nói về bài hát Nga:
“Bước vào thời kỳ kháng chiến chống Pháp, cũng là lúc chúng ta tiếp nhận những ca khúc đến từ các nước XHCN, trong đó có đề tài mùa Đông. Hai bài hát có ấn tượng ở đề tài này là “Tuyết tan” (trong phim “Hai chị em”-Liên xô) và “Tuyết bay” (phim “Bạch mao nữ”-Trung Quốc)”.
Bài “Gió bấc thổi, hoa tuyết bay” trong phim “Bạch Mao Nữ” (xin lưu ý không phải là “Tuyết bay” đâu ạ) thì đúng là tới Việt nam trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp, nhưng bài “Tuyết tan” (Tuyết rơi?) trong phim “Hai Chị Em” (tức là bài dân ca “Razluka Ty Razluka” mà chúng ta đang nói đến trong bài tạp luận này) thì không cách nào có thể xuất hiện vào thời điểm kháng chiến chống Pháp, vì theo khảo cứu của Bác TLV (đã được kiểm chứng), thì bộ phim này sản xuất năm 1957 – 1959.

- Phim “Con đường đau khổ”, phần 1 “Hai Chị Em”, không phải là “mô tả cảnh hoang tàn của mùa Đông nước Nga trong những ngày đầu của cuộc chiến chống phát xít” như báo “Đại Đoàn Kết” viết, mà chính là đang kể về xã hội của người dân nước Nga trước năm 1918 (vì phần 2 bộ phim là “Năm 1918”).

- Và lời bài hát này trong phim cũng không phải là ca từ “mô tả” mà báo “Đại Đoàn Kết” đã chép ở trên. Ở trong phim, nó chính là ca từ thông dụng, văn bản rút gọn của bài dân ca tiếng Nga mà do Bác TLV sưu tầm và ghi lại trong bài viết của mình. Các bác có thể tự mình kiểm chứng qua link đến youtube mà bác TLV đã chỉ ra ở trên.

IV.

IV.1. Thật là thú vị khi công thức cú pháp “Razluka, Ty Razluka” (Разлука ты, разлука) lại rất có ảnh hưởng không chỉ tới những bài hát theo phong cách của bài dân ca này, mà còn tới rất nhiều những bài thơ (kể cả của những tác giả danh tiếng), để rồi những bài thơ này cũng lại có thể cải biên theo nhạc điệu của “Разлука ты, разлука”. Em chỉ xin trích sau đây một vài bài thơ của các tác giả danh tiếng (cho nó vui), chứ “nhiều chữ” quá không thích hợp với một forum về “ca nhạc”.

1. Chuyện (có lẽ là giai thoại) kể lại rằng:
Năm 1861, Lev Nikolaevich Tolstoi có một cuộc tranh cãi khá gay gắt với Ivan Sergejevich Turgenev, chút nữa thì có thễ dẫn tới một cuộc đấu súng.
Lâu lâu sau chuyện này, I.S.Turgenev có viết một bài thơ có tên là “Razluka” (Разлука) theo đúng motif của bài dân ca và trong một bức thư của mình gửi cho Polina Viardo, ông đã đề cập đến vụ xung đột với L.N.Tolstoi và về bài thơ “Razluka”, ông khẳng định:
“Rồi thì cả Lev Nikolaevich cũng sẽ tới ngày lìa đời nhưng “Razluka” thì sẽ không bao giờ chết, người ta sẽ còn đọc nó và sẽ còn hát nó”.

Đây là bài thơ của Ivan Turgenev.

Иван Тургенев – “Разлука”

О разлука, разлука!
Как ты сердцу горька.
Терзает его скука,
Сожигает тоска!

Где бывалая сила?
Увы, где прежний я?
Меня ты разлюбила...
Но не кляну тебя!

1868.


2. Hoặc như bài thơ của nhà thơ quen thuộc người Nga, Nikolay Gumilev (Николай Гумилев).

Николай Гумилев – “Почтовый чиновник”

Ушла... завяли ветки
Сирени голубой,
И даже чижик в клетке
Заплакал надо мной.

Что пользы, глупый чижик,
Что пользы нам грустить,
Она теперь в Париже,
В Берлине, может быть.

Страшнее страшных пугал
Красивым честный путь,
И нам в наш тихий угол
Беглянки не вернуть.

От Знаменья псаломщик
В цилиндре на боку,
Большой, костлявый, тощий,
Зайдет попить чайку.

На днях его подруга
Ушла в веселый дом,
И мы теперь друг друга,
Наверное, поймем.

Мы ничего не знаем,
Ни как, ни почему,
Наш мир необитаем,
Неясен он уму.

А песню вырвет мука,
Так старая она:
"Разлука ты, разлука,
Чужая сторона!"

1916.

Và xin mời các bác nghe Alexandr Novikov (Александр Новиков) trình bày bài “Pochtovyi Chinovhik” (Почтовый чиновник) cải biên theo bài dân ca “Разлука ты, разлука”.

http://www.mediafire.com/?n5b1c40ird8dk67


3. Đây là bài thơ của Arseny Tarkovsky (Арсений Тарковский) tên là “Syreny Vy, Syreny” (Сирени вы, сирени).

Арсений Тарковский – “Сирени вы, сирени”.

Сирени вы, сирени,
И как вам не тяжел
Застывший в трудном крене
Альтовый гомон пчел?

Осталось нетепенье
От юности моей
В горячей вашей пене
И в глубине теней.

А как дохнет по пчелам
И пробежит гроза
И ситцевым подолом
Ударит мне в глаза -

Пройдет прохлада низом
Траву в коленях гнуть,
И дождь по гроздьям сизым
Покатится, как ртуть.

Под вечер - ведро снова,
И, верно, в том и суть,
Чтоб хоть силком смычковый
Лиловый гул вернуть.

1958

Và xin mời các bác nghe Viktor Melnikov (Виктор Мельников) trình bày bản “Syreny Vy, Syreny” (Сирени вы, сирени), cải biên theo bài dân ca “Разлука ты, разлука”.

http://www.mediafire.com/?qfxrc821uk93nu6

…..


IV.2. Xin nói riêng cá nhân em, thì em thích bài dân ca này với văn bản sau đây ạ. Nó rất dân gian và nhiều ý nghĩa.

Володя, ты Володя,
Вишневенький цветок,
Возьми меня, Володя,
В зелененький садок.

Там пташечки на ветке
Так жалобно поют,
А нас с тобой, Володя,
К разлуке придают.

Разлука, ты разлука,
Чужая сторона,
Никто нас не разлучит:
Ни солнце, ни луна.

Зачем нам разлучаться,
Зачем в разлуке жить?
А лучше повенчаться,
Друг друга полюбить.

Однажды я сидела,
Смотрю, смотрю в окно,
Вижу: идет Ваня
С красавицей другой.

И тут я не стерпела,
Вскочила на крыльцо
И громко закричала:
- Отдай, подлец, кольцо.

Отдай, подлец, колечко,
Возьми свою любовь,
Ты высушил сердечко
И выпил мою кровь.

- Крови твоей я не пил,
Голубушка моя,
Ты подойди поближе,
Я обниму тебя.

Девчонки, вы девчонки,
Слабы ваши сердца,
Вы любите всем сердцем,
Словами - никогда.

Мальчишки, вы мальчишки,
Холодные сердца,
Вы любите словами,
А сердцем - никогда.


IV.3 Sau đây là một bản dịch, tương đối tốt, bài dân ca “Разлука ты, разлука”, 3 đoạn, từ tiếng Nga sang tiếng Anh. Phần lời có ý nghĩa khác với văn bản của Bác TLV (Cũng là một dị bản cho bài dân ca này).

Разлука, ты разлука, чужая сторона.
Никто нас не разлучит, лишь мать сыра земля.
Separation, separation, you're foreign strange land.
Nobody can separate us but father - wet sand.

Всегда, всегда навеки, так жалобно пою.
Да нас с тобою, милый, разлуке предаю.
Forever and ever I sing this sadly song
We'll separate, my darling, and it will be so wrong.

Зачем же разлучаться, зачем в разлуке жить?
Не лучше ли расстаться, друг друга позабыть?
So why the separation should be between us, why?
If we can just forget it, and simply say “good-bye?


IV.4. Có những nguồn đánh giá bài “Разлука ты, разлука” là 1 trong số 20 bài dân ca hay nhất của Nga. Em xin tặng các bác bản Music Instrumental. Bác nào khó ngủ, tối mở ra êm ái dễ nghe (!).

http://www.mediafire.com/?qynp2sbzsrtrgpi

…

Em xin kết thúc tại đây về bản dân ca “Разлука ты, разлука”. Một lần nữa xin thành thực cảm ơn những gợi ý của Bác TLV đã giúp em viết nên bài tạp luận này.

Xin cảm ơn các bác đã quan tâm.


Ghi chú của dubravka: Em định post lên thành một bài, nhưng forum không nhận, nên phải chia ra thành những phần nhỏ như bản gốc.

Bản tạp luận này của bác mà được bác chèn thêm các phân tích về nội dung, ý nghĩa ca từ, nguyên nhân ra đời dị bản và nhạc điệu của các dị bản thì dễ dàng lấy được ít nhất một cái Candidat - Master về Ngữ văn Nga đấy ạ! :D

Bác minminixi có nghĩ là em đang "khoe chữ" hay không? Em đăng bài này lên nhằm một mục đích khác đấy ạ.

Xin cảm ơn Bác minminixi đã quan tâm.

Em thả dây nhử mồi câu con tép khác mà không ngờ lại được "con cá vàng" này.
Bản dịch của Bác USY phải không ạ??? Nếu chính của Bác USY, thì cho em xin, Bác nhé!!!
Em không dám đòi hỏi nhiều vô hạn độ đâu ạ. Em không phải là "vợ ông lão đánh cá'!

Em xin cảm ơn Bác thêm một lần nữa ạ.

Bác USY dịch hay tuyệt rồi. Câu đầu bài này О разлука, разлука! thể hiện ngạc nhiên trong cảm thán, ý tứ sau chủ yếu như lời tự sự. Thử thêm một con cá để bác Dubravka câu cho đỡ lẻ cặp: giữ luôn số từ và vần "a" cuối mỗi câu xem sao nhé:

Разлука Иван Тургенев О разлука, разлука! Как ты сердцу горька. Терзает его скука, Сожигает тоска! Где бывалая сила? Увы, где прежний я? Меня ты разлюбила... Но не кляну тебя! 1868.

Chia xa! Ivan Tuôcghenhep Vẫn là chia xa, là chia xa! Mà ngươi tim hỡi cứ xót xa. Chán chường thêm khiến người mòn mãi, Đau thương lại cháy hóa tro xa! Hỏi đi đâu sức sống ngày qua? Hỏi mãi ta còn đâu chính ta? Em chẳng còn yêu như từng đã… Nhưng lòng ta đâu hận thu ba! 1868

Vụ này thì bác nói đúng quá - em được mẹ em gọi là "cá vàng" từ ngày xưa, căn cứ vào đặc điểm nhận dạng "cửa sổ tâm hồn":emoticon-0116-evilg:emoticon-0136-giggl
Còn những bài "lẩn thẩn dịch thơ" của em thì bác dubravka biết quá rõ còn gì: bác mang đi đâu cho em cũng được, kể cả ra chợ Bắc Qua ạ! "Hàng hóa" của em bao giờ cũng gọn nhẹ.:emoticon-0102-bigsm
Em cảm ơn bác luôn ủng hộ và ưu ái em.:emoticon-0155-flowe
Thay lời cảm ơn em tặng bác bản này:

Володя, ты Володя, Вишневенький цветок, Возьми меня, Володя, В зелененький садок. Там пташечки на ветке Так жалобно поют, А нас с тобой, Володя, К разлуке придают. Разлука, ты разлука, Чужая сторона, Никто нас не разлучит: Ни солнце, ни луна. Зачем нам разлучаться, Зачем в разлуке жить? А лучше повенчаться, Друг друга полюбить. Однажды я сидела, Смотрю, смотрю в окно, Вижу: идет Ваня С красавицей другой. И тут я не стерпела, Вскочила на крыльцо И громко закричала: - Отдай, подлец, кольцо. Отдай, подлец, колечко, Возьми свою любовь, Ты высушил сердечко И выпил мою кровь. - Крови твоей я не пил, Голубушка моя, Ты подойди поближе, Я обниму тебя. Девчонки, вы девчонки, Слабы ваши сердца, Вы любите всем сердцем, Словами - никогда. Мальчишки, вы мальчишки, Холодные сердца, Вы любите словами, А сердцем - никогда.

Vova, Volodia, Đóa anh đào thân mến, Chàng hãy mang em đi, Tới vườn xanh xanh thắm. Chim non đậu trên cành Rầu rĩ đang chiêm chiếp Còn chàng với em đây Bị người ta chia cắt. Chia cẳt ư, chia cắt, Nghe lạ lẫm làm sao Đôi ta sao tách rời: Dẫu mặt trăng, mặt trời. Sao ta phải lìa nhau, Phải sống trong xa cách? Hãy kết tóc xe tơ, Sống răng long đầu bạc. Xưa có lần ngồi chơi, Dõi mắt qua cửa sổ, Em thấy Vania Dắt một cô nào đó. Thế là không nén nổi, Em lao thẳng ra hiên Hét lạc giọng với chàng: - Trả nhẫn đây, đồ đểu. Trả nhẫn đây, đồ đểu, Lấy lại tình của mi, Mi làm héo tim ta Máu ta mi uống cạn. - Máu nàng ta không uống, Chim câu nhỏ của ta Em hãy lại gần đây Ta ôm em âu yếm Ôi các nàng thiếu nữ Tim các nàng mong manh Các nàng yêu bằng tim, Không yêu bằng lời lẽ. Lũ trai kia thật tệ, Tim các người lạnh băng, Không biết yêu bằng tim Chỉ đầu môi chót lưỡi.

Hay quá.
Hoan hô Bác USY.
Được Bác đã cho phép, em cũng xin luôn bản dịch này.
Xin cảm ơn rất nhiều ạ.

Bài trước, nhân có sự giới thiệu của Bác TLV, em đã trình bày với các bác một bản dân ca Nga “Разлука, ты, разлука” được đưa vào trong tập phim “Hai Chị Em” (Сестры) của bộ phim “Con Đường Đau Khổ” (Хождение по мукам).

Hôm nay, em xin giới thiệu với các bác bản “Однажды морем я плыла”, bài dân ca được lấy làm nhạc nền chủ đạo, xuyên suốt bộ phim hài của Nga “Dịch Vụ Trung Hoa” (Китайский сервиз) sản xuất năm 1999.

http://i236.photobucket.com/albums/f...iskyServiz.jpg

Sheet bản nhạc đây ạ:


http://i236.photobucket.com/albums/f...YaPlyla001.jpg

http://i236.photobucket.com/albums/f...YaPlyla002.jpg


Bài dân ca này khác hẳn với các bài dân ca Nga khác thông dụng ở Việt nam. Cũng giống bản “Разлука, ты, разлука” nó trình bày một khuôn mặt Nga không phải như “nhẫn nhịn”, buồn khổ... ca ngợi làng quê, đồng ruộng…mà là một giọng “quyết liệt” biết cách vươn lên trong mọi hoàn cảnh của tình yêu, cuộc sống…

Trên mạng internet hiện có rất nhiều bản ghi video, audio của bài dân ca này. Em xin giới thiệu thêm để các bác tham khảo một bản khá hay và khá khó tìm, do ca sỹ Svetlana Valerevna (Светлана Валерьевна) trình bày.

Xin mời các bác nghe tham khảo ở đây:

http://www.mediafire.com/?jbpp3c44d2y35xp


1. Однажды морем я плыла
На пароходе том,
Погода чудная была
Но вдруг начался шторм.
Ай-яй, в глазах туман,
Кружится голова,
Едва стою я на ногах,
Но я ведь не пьяна.

2. А капитан приветлив был,
В каюту пригласил,
Налил шампанского бокал
И выпить предложил.
Ай-яй, в глазах туман,
Кружится голова,
Едва стою я на ногах,
Но я ведь не пьяна.

3. Бокал я выпила до дна,
В каюте прилегла,
И то, что с детства берегла,
Ему я отдала.
Ай-яй, в глазах туман,
Кружится голова,
Едва стою я на ногах,
Но я ведь не пьяна.

Ай-яй, в глазах туман,
Кружится голова,
Едва стою я на ногах,
Но я ведь не пьяна.

4. А через год родился сын,
Морской волны буян,
И кто же в этом виноват,
Конечно, капитан.
Ай-яй, в глазах туман,
Кружится голова,
Едва стою я на ногах,
Но я ведь не пьяна.

5. С тех пор прошло немало лет,
Как морем я плыла,
А как увижу пароход,
Кружится голова.
Ай-яй, в глазах туман,
Кружится голова,
Едва стою я на ногах,
Но я ведь не пьяна.

6. Умейте жить, умейте пить
И всё от жизни брать,
Ведь всё равно когда-нибудь
Придётся умирать.
Ай-яй, в глазах туман,
Кружится голова,
Едва стою я на ногах,
Но я ведь не пьяна ...


Người trình bày bài hát này trong bộ phim “Китайский сервиз” là một nữ danh ca hát nhạc dân gian ăn khách hiện nay của Nga. Đó là ca sỹ Evgenya Smolyaninova (Евгения Смольянинова) mà em cũng đã giới thiệu trong loạt bài về “Разлука, ты, разлука” nêu trên.

Xin mời các bác nghe tham khảo ở đây:

http://www.mediafire.com/?meoa4okja0iuv4a


1. Однажды морем я плыла
На пароходе раз,
Погода чудная была,
Вдруг буря поднялась.
Ай-яй, в глазах туман,
Кружится голова,
Едва стою я на ногах,
Но я ведь не пьяна.

2. А капитан красивый был,
В каюту пригласил.
Налил шампанского, вина
И выпить предложил.
Ай-яй, в глазах туман,
Кружится голова,
Едва стою я на ногах,
Но я ведь не пьяна.

3. И только выпила вина,
Немного прилегла,
И всё, что с детства берегла,
Ему я отдала.
Ай-яй, в глазах туман,
Кружится голова,
Едва стою я на ногах,
Но я ведь не пьяна.

4. И ровно в срок родился сын -
Морской волны буян.
А кто же в этом виноват?
Конечно, капитан.
Ай-яй, в глазах туман,
Кружится голова,
Едва стою я на ногах,
Но я ведь не пьяна.

5. Умейте жить, умейте пить,
И все от жизни брать,
Ведь всё равно когда-нибудь
Придётся умирать.
Ай-яй, в глазах туман,
Кружится голова,
Едва стою я на ногах,
Но я ведь не пьяна.


Xin cảm ơn các bác đã quan tâm.

Ngẫu nhiên bạn Figaro đăng cái clip này lên facebook:


Mình thì chẳng hiểu sao lại tin rằng dịch dân ca dễ hơn dịch thơ thông thường…

Матушка, что во поле пыльно? - Матушка, матушка, что во поле пыльно? Сударыня матушка, что во поле пыльно? - Дитятко милое, кони разыгралися. - Матушка, матушка, на двор гости едут, Сударыня матушка, на двор гости едут! - Дитятко милое, я тебя не выдам! - Матушка, матушка, на крылечко идут, Сударыня матушка, на крылечко идут! - Дитятко милое, не бойсь, не пужайся… - Матушка, матушка, в нову горницу идут, Сударыня матушка, в нову горницу идут! - Дитятко милое, я тебя не выдам! - Матушка, матушка, за столы садятся, Сударыня матушка, за столы садятся! - Дитятко милое, не бойсь, не пужайся! - Матушка, матушка, образа снимают, Сударыня матушка… Меня благословляют… - Дитятко милое, господь с тобою!

Mẹ ơi, có gì trên đồng cuộn bụi? - Mẹ, mẹ ơi, trên cánh đồng ta, Có cái gì cuộn bụi xa xa? - Con yêu quý, ngựa đang phi đấy. - Mẹ, mẹ ơi, khách đang đến nhà, Mẹ yêu ơi, khách đến nhà ta! - Mẹ sẽ không nhường con cho họ! - Mẹ, mẹ ơi, khách đến bên hiên, Mẹ yêu ơi, khách đứng trên thềm - Con yêu quý, đừng lo, đừng sợ… - Mẹ, mẹ ơi, họ đi vào phòng khách, Mẹ yêu ơi, vào phòng khách nhà ta! - Mẹ sẽ không nhường con cho họ! - Mẹ, mẹ ơi, họ ngồi vào bàn tiệc Mẹ yêu ơi, bàn tiệc chật khách ngồi! - Con yêu quý, đừng lo, đừng sợ… - Mẹ, mẹ ơi, họ tháo tranh thánh xuống Mẹ yêu ơi… họ chúc phúc cho con… - Con yêu ơi, chúa phù hộ cho con!

1 người bạn giới thiệu cho cháu bài hát này.
Чёрный ворон, что ты вьёшься
Над моею головой?
Ты добычи не добьёшься,
Чёрный ворон, я не твой!

Что ж ты когти распускаешь
Над моею головой?
Иль добычу се́бе чаешь?
Чёрный ворон, я не твой!

Отлети в мою сторонку,
Скажи маменьке моей,
Ей скажи, молви любезно,
Что за родину я пал.

Отнеси платок кровавый
К милой любушке моей.
Ей скажи — она свободна,
Я женился на другой.

Калена́ стрела венчала
Нас средь битвы роковой.
Вижу, смерть моя приходит,
Чёрный ворон, я не твой!

Вижу, смерть моя приходит
Чёрный ворон, весь я твой...

Do vốn tiếng Nga còn hạn chế nên cháu muốn nhờ các bác dịch giúp ạ.

Hôm nay mình thấy lời đề nghị dễ thương này của Polyushko Pole. Nhưng mà bài hát buồn quá...

Чёрный ворон Руская Народная Казачья Песня Чёрный ворон, что ты вьёшься Над моею головой? Ты добычи не добьёшься, Чёрный ворон, я не твой! Что ж ты когти распускаешь Над моею головой? Иль добычу се́бе чаешь? Чёрный ворон, я не твой! Отлети в мою сторонку, Скажи маменьке моей, Ей скажи, молви любезно, Что за родину я пал. Отнеси платок кровавый К милой любушке моей. Ей скажи — она свободна, Я женился на другой. Калена́ стрела венчала Нас средь битвы роковой. Вижу, смерть моя приходит, Чёрный ворон, я не твой! Вижу, смерть моя приходит Чёрный ворон, весь я твой...

Quạ đen Dân ca cô dắc Nga Quạ đen ơi cớ sao Bay lượn mãi trên đầu? Đừng chờ mồi quạ ạ, Ta không của ngươi đâu! Cớ sao ngươi xòe móng Xòe vuốt ở trên đầu? Hay nghĩ mồi ngon đấy? Ta không của ngươi đâu! Bay về quê ta nhé Nói với mẹ yêu thương Nói dịu dàng quạ hỡi, "Con chết vì quê hương". Hãy đem khăn thấm máu Cho người thương của tôi "Nàng tự do rồi đấy. Hắn lấy người khác rồi." Một mũi tên nóng bỏng Làm đám cưới chiến trường Cái chết đang gần tới, Quạ, ta chẳng của ngươi! Cái chết đang gần tới Quạ, ta là của ngươi...

Chắc phải sửa câu này:
Động từ венчать có nhiều nghĩa (thứ tự theo sự phổ biến):
1. Đội lên đầu vòng hoa hay những gì dạng vòng tượng trưng cho vinh quang;
2. Kết thúc xong một việc gì đấy. Thường hay nói "... венчается успехом" hay "Успех венчает мои начинания", hoặc như câu tục ngữ "Конец венчает дело".
3. Lễ trao nhẫn cưới ở Nhà thờ theo nghi thức tôn giáo.

Cho nên 2 câu trên ý là: "Một mũi tên nóng bỏng đã kết liễu chúng tôi giữa chiến trường tàn khốc"

Chậc, bác Dmitri Tran ạ, nghĩa của một câu phải hiểu trong văn cảnh toàn bài. Hiểu theo cách của bác thì em thấy hơi thiếu logic - hãy bảo người yêu của tôi rằng nàng hãy lấy người khác đi vì "Một mũi tên nóng bỏng đã kết liễu chúng tôi (người yêu cũ của nàng) giữa chiến trường tàn khốc". Theo em thì cách hiểu này không hay lắm, nên em chẳng thấy lý do gì để sửa.

2 câu:
Ей скажи — она свободна,
Я женился на другой.
là cách nói tránh, cũng như người Việt hay nói trong trường hợp tương tự. Nó lại ở đoạn trên, tức là ý có phần độc lập với đoạn tiếp theo.
Thêm nữa, trong câu
Калена́ стрела венчала
Нас средь битвы роковой
dùng từ "нас" chứ không là "меня". Nghe như là đám cưới tập thể: 1 viên đạn "cưới" cả chúng tôi?!

Nhưng thôi, văn học là vậy, sự hiểu rất phong phú: Ai thích gì thì cứ hiểu theo cách của mình cũng là lẽ thường tình!

Tùy bác thôi, em thấy ý hai đoạn hoàn toàn không độc lập với nhau.

Chưa kể xét về ngữ nghĩa thì cái nghĩa "làm phép cưới" cũng chẳng phải là kém phổ biến lắm của động từ ВЕНЧАТЬ

http://gramota.ru/slovari/dic/?lop=x...CD%D7%C0%D2%DC
Còn cái câu "стрела венчала нас" thì em cũng chẳng thấy có nghĩa gì là đám cưới tập thể cả. Đã là làm phép cưới thì chắc là phải làm cho hai người, chứ chẳng nhẽ làm phép cưới cho có một người thì mới không phải đám cưới tập thể.

Mũi tên nóng bỏng ở đây thực hiện công việc của vị cha cố trong lễ kết hôn: đặt vòng hoa lên đầu chú rể và cô dâu. Chú rể là anh lính, cô dâu là cái chết. нас ở đây chỉ là 2 đối tượng: anh lính và cái chết. Anh lính kết hôn với cái chết - rất logic với lời nhắn nhủ của anh với người yêu ở quê hương là anh đã cưới người khác rồi. Tính nhân văn,lòng cao cả là ở chỗ này!

Bài dân ca thật hay. Bác Nina dịch rất sát. Tuy nhiên em cũng chưa ưng từ “đám cưới”, nhưng quả thật chưa tìm được từ khác, song chắc chắn không phải là “giết”, “kết thúc” hay đại loại như vậy.

Bài "Quạ đen" Cô-dắc này cũng giống như bài Ой то не вечер, có đến vài chục phiên bản khác nhau về lời và cách phối khí. Có những bản phần lời hoàn toàn khác biệt so với bản là dân ca ở đây.

Em kết nhất cách trình bày như thế này, bản này có phần lời khác nhiều bản trên:

Đồng ý với bác Mu dích. Em đề xuất thay từ "đám cưới" bằng "kết duyên"

Cám ơn bác hadym đã gợi ý tưởng. Em đưa ra phương án này:
Mũi tên thù nóng bỏng
Se duyên giữa chiến trường
Cái chết đang gần tới,
Quạ, ta chẳng của ngươi!

Chẳng biết có được như phương án dịch của bác Nina không. Nhưng dù sao cũng là một sự lựa chọn.

Câu cuối: Quạ, ta chẳng của ngươi @ Mu dích hoặc Quạ ta là của ngươi @ Bác Nina em thấy hơi gượng. Quạ là giống chim vệ sinh xác chết, chỗ nào có dấu hiệu của xác chết thì chỗ đấy có quạ xuất hiện. Nên chăng ta thay thế con quạ bằng con khác, hoặc biểu tượng khác mà vẫn giữ được ý của bài thơ?
Nếu là dân ca nga thì dịch theo kiểu lục bát cũng hay. Ở đây các bác tài ba, em cũng định mon men dịch thử nhưng vẫn còn hơi e ngại.

Nhưng mà bài thơ gốc đã viết là quạ rồi mà bác hadym, làm sao thay được! Ý của bài dân ca theo mình thì khá đơn giản - đó là những suy nghĩ của người lính bị thương nặng trên chiến trường, và thấy quạ bay trên đầu. Hiển nhiên anh ta biết là quạ đang chờ cái chết của anh, và ban đầu anh vẫn còn sức, nên rất hiên ngang:

Чёрный ворон, я не твой!
Ta không của ngươi đâu!

Có lẽ so sánh hơi khập khiễng, nhưng Nina có cảm nhận như là tình yêu cuộc sống trong anh lính lên tiếng vậy.

Tiếp theo là những suy nghĩ của anh lính về người mẹ, về người yêu, và đến cuối bài, cảm thấy sức lực rời dần, và cái chết đã đến rất gần thì anh thốt lên:

Quạ, ta là của ngươi!

thì đó là chấp nhận hiện thực thôi. Trần trụi, không hoa mỹ, thực tế như cuộc sống. Tuy nhiên việc chấp nhận sự thực này qua giọng hát cũng thể hiện cảm xúc bi tráng - cái chết của người anh hùng, can đảm đối mặt với cái chết như là nó vốn có, can đảm đối mặt với thực tế, tất cả những điều này khiến cho người đọc và người nghe đồng cảm xúc với nhân vật trữ tình của bài hát. Cũng không nên quên, đây là một bài dân ca cô dắc - những người cô dắc thiện chiến và yêu tự do.

Do đó ở đây phải là hình ảnh loài chim gắn với cái chết, không thể là con gì khác được, nó làm hỏng ý của bài gốc. Mà bài gốc đã là quạ, thì người dịch cũng nên tôn trọng...