Nước Nga trong tôi

Nước Nga trong tôi (http://diendan.nuocnga.net/index.php)
-   Thi ca (http://diendan.nuocnga.net/forumdisplay.php?f=30)
-   -   Ba phút sự thật và các bài thơ khác của Evtushenko (http://diendan.nuocnga.net/showthread.php?t=116)

Nina 05-05-2009 16:41

Bạn que_iem ơi, Nina nói thật là không dám góp ý gì cho bản dịch của bạn. Lý do vẫn như cũ :), bài gốc của Evtushenko vừa lên gân, vừa chơi chữ, vừa ... đủ thứ, tóm lại là rất mệt mỏi :emoticon-0136-giggl.

Còn nếu bỗng dưng bạn mệt mỏi đến mất ngủ, thì Nina bonus cho bạn một clip nhé :), để bạn thấy rằng không phải chỉ mình bạn không ngủ được!


que_iem 05-05-2009 19:22

Cám ơn chị Nina rất nhiều!!!!!!!!!! Nghe xong mà em thấy nhẹ cả người ;)), có chút động lực cố ngồi thêm tứ nữa, xong rồi mới ra làm mấy vại bia cho hả nóng!!!!!!!

Hồ Trương 08-06-2009 07:12

Bài viết này của HT trên Blog từ ngày 28 tháng 10 năm 2008. Sau khi nhà thơ Evgeny Evtushenko trở về nước Nga, cùng các nghệ sĩ nổi tiếng Nga tổ chức đêm biểu diễn tại nhà hát lớn Matxcova kỷ niệm sinh nhật lần thứ 75 của mình. Đã có nhiều bài báo viết về ông, về cuộc đời sáng tác và tình ái của nhà thơ đa tài này. Có bài viết xem ông như một vị anh hùng, biểu tượng tinh thần vĩ đại của người Nga, Xô viết, nhưng có bài viết lại thương thay cho số phận “đoản mệnh” trong sự nghiệp sáng tác của ông…. Thậm chí, họ còn lên tiếng giúp ông, bênh vực cái “lý lẽ riêng” mà có thể đến giờ ông vẫn không oán trách gì về chế độ đã hà khắc và không dung nạp ông là đất nước Xô viết của những năm tháng ông còn sống và làm việc trên chính mảnh đất của Tổ quốc mình. Trên diễn đàn 3N này, HT chỉ muốn nhắc lại cảm xúc rất thật về con người này, một nhà thơ yêu nước chân chính. Có thể sẽ có nhiều góc nhìn khác nhau cho một vấn đề ai đó đưa ra. Với anh Phạm Xuân Nguyên thì anh ấy nhìn nhận theo ý thứ 2, còn anh Nguyễn Quang Lập thì anh ấy chỉ hỏi HT ”Nếu cho em chọn một trong hai nhà thơ này thì em chọn nhà thơ nào?” Có lẽ mọi người khó hiểu vì sao Bọ Lập lại hỏi HT như vậy? Một trong hai nhà thơ Bọ Lập so sánh với Evtushenko là nhà thơ nào vậy? Đó là NVC. Anh ấy nói ngay :”Bọ không thích Evtushenko”. OK, đó cũng là một cách nhìn của cánh nhà văn nhà báo. Chúng ta cũng có cách nhìn khác, đúng không? Mạo muội mọi người, xin được đưa bài viết này vào diễn đàn 3N, biết đâu HT lại tìm thấy đồng minh của mình nhỉ ?

Đà nẵng, ngày 28 tháng 10 năm 2008
Evgenhi Evtushenko- Nhà thơ Xô viết cuối cùng
Chân dung một nhà thơ suốt một đời đi tìm cái đẹp, đi tìm chân lý , một nhà thơ đa tình, hôm nay được nhìn dưới một góc nhìn khác của … người ta nhắc đến nhà thơ Nga E. Evtushennko trên nhiều trang báo Thế giới, trong đó có báo Việt, thậm chí trên cá các trang blog các nhân:
http://phamxuannguyen.vnweblogs.com/post/1958/99871
Đọc xong, HT cảm thấy nghẹn thở và buồn!
Evgeny Evtushenko là một trong những nhà thơ Nga và Xô Viết của thế kỉ 20 được đọc nhiều nhất . Với ông, cho đến khi kết thúc cuộc đời vẫn : “Tôi chỉ một lòng yêu đất nước Nga”.
18/7 vừa qua, nhà thơ Nga nổi tiếng Evgueni Evtushenko đã chính thức kỷ niệm lần thứ 75 Ngày sinh của mình, bằng một đêm thơ sôi động ở Viện Bảo tàng Bách khoa Moskva. Dù đã quá sâu ở độ tuổi xưa nay hiếm, nhưng giọng đọc thơ của vị trưởng lão thi ca Nga vẫn rất nồng nàn và đắm đuối với cuộc sống và tình yêu, dẫu những suy tư tình cảm của ông bây giờ đã mặn chát những nỗi niềm thế sự. Những ai lên sân khấu đều hướng tới nhà thơ đã sống 75 năm với đầy ắp những sự kiện mà trong đó có cả tình yêu, cả những mối quan hệ rất phong phú, đa dạng và không đơn giản giữa thi sĩ với với phụ nữ. Trả lời câu hỏi “Có tình yêu vĩnh cửu không?”, nhà thơ Evtushenko nói: - Sẽ không thể có lời giải đáp cho câu hỏi này. Tình yêu là tình cảm mãnh liệt nhất. Nếu con người không được thể nghiệm nó, thì thật vô cùng bất hạnh và anh ta phải tìm cách thay thế bằng những hưng phấn và tình cảm khác: đó là tình bạn, sự âu yếm và sex. Nhưng tất cả cái đó không thể thay thế Tình yêu được. Mối quan hệ tương hỗ giữa tâm hồn và thể xác thường mang đến cho con người không chỉ nối đau khổ dằn vặt, mà cả niềm hạnh phúc. Đây là câu hỏi không thể giải đáp, là vấn đề của muôn thủa. Tôi khuyên các bạn trẻ hãy biết cách tìm, giữ và nhân lên gấp bội tình yêu.
Mặc dù đã rất từng trải trong tình trường nhưng tới tuổi 75, Evtushenko vẫn giữ nguyên trong lòng mình một tình cảm dịu dàng đối với phụ nữ. Ông nâng niu hiện tại nhưng không hắt hủi quá khứ. Với ông, người phụ nữ nào đã yêu ta đều luôn là thân quý với ta. Ông đánh giá phụ nữ cao hơn đàn ông, thậm chí có lần ông đã viết: "Những người đàn ông tuyệt vời nhất, đó là… phụ nữ!".
Nhưng trên hết và quí giá nhất đối với Evtushenko vẫn là Tổ quốc. Điều này đã thể hiện ở một trong những câu thơ mà thi sĩ đã đọc trước công chúng trong đêm thơ-nhạc:
Thơ Evtushenko có sự gắn quyện khăng khít giữa tinh thần trách nhiệm công đân cao cả và chất trữ tình sâu lắng. Thi sĩ của thế kỉ 20 ở Nga rất nhạy cảm với tất cả những gì diễn ra quanh ông và kịp thời phản ứng với những diễn biến đó. Vì thế, trong nhiều năm ông được mệnh danh là “nhà thơ thời cuộc” có đầu óc phê phán.
Tôi yêu nước Nga không phải vì thể chế chính trị, mà tôi yêu nước Nga bởi các tác phẩm Nga bất hủ, của nền văn học Nga vĩ đại, của thiên nhiên Nga đẹp tuyệt vời và những con người thân thiện mà tôi đã từng được sống và gặp gỡ. Chúng ta có thể chối bỏ điều đó không khi những mạch ngầm trong ta cũng được nuôi dưỡng bởi nó? Nhưng những gì hôm qua ta biết về sự sụp đổ của cả hệ thống chính trị vĩ đại của XV cũ, kéo theo một loạt các bí mật về “ lãnh tụ “ bị phanh phui, và hôm nay là câu chuyện kể của nhà thơ E. Evtushennko, để rồi người ta nghi ngờ về cái gọi là “CNXH ?”, về “những kẻ cầm quyền trong cái thể chế CT đó ?”. Đau đớn thay ! Nhưng nếu nói về riêng cá nhân nhà thơ E. Evtushennko, ông đã được nhiều đấy chứ: Ông có được một tình yêu với 1 người phụ nữ (điệp viên) mà cho đến khi chết ông ấy vẫn ko phủ nhận tình yêu ấy ” nàng mới chính là người phụ nữ Âu châu duy nhất của đời tôi, theo đúng nghĩa đầy đủ nhất của từ này". Nhưng Ông đã kịp nhận ra đằng sau tình yêu đó là 1 âm mưu chính trị, cả xã hội như bầy sói, trong đó có cả sói đực và sói cái….Nhưng Ông ko trách nàng. Nhà thơ là vậy chăng (?). Ông hiểu, các bài thơ chống tiêu cực của ông là đối trọng cho 1 thế lực ngầm mà ko phải bất cứ người dân nào cũng nhận ra. Đó là cái được thứ 2. Cái được thứ 3: Cho dù Ông còn sống hay đã chết,thì những dự báo về sự suy thoái tất yếu của ô về XH XV (cũ) đã được công chúng ghi nhận. Đó là điều dù có chết Ông cũng cam lòng. “Sự quan tâm đôi khi quá đà của xã hội đối với Evtushennko, đã không chỉ một lần dẫn tới những câu chuyện bi hài”. Ông đã chấp nhận nó. Khát vọng chinh phục, thuyết phục cuộc đời tin vào lẽ phải, tin vào những giày vò sáng tạo, nghiệt ngã nhưng thanh cao của Ông có lẽ luôn là điểm tựa bền vững để ông tiếp tục hành trình đi tới điểm hẹn cuối cùng của một đời thi sĩ. Vậy, tại sao chúng ta ko nhìn nước Nga với chân dung của những con người như Evtushennko? Chúng ta cứ mải mê đi tìm cái thứ vớ vẩn, trong các bài học “ Pervưi Uroc” ( bài học đầu tiên ) rằng : “Vì sao bạn học tiếng Nga? Vì đó là tiếng nói của Lê nin vĩ đại, tiếng nói của Hoà bình và Hữu nghị, của tình đoàn kết, của quê hương Cách mạng tháng 10 Nga vĩ đại “. Chúng ta đã bị ru ngủ bởi cái thứ đạo đức đó? Chúng ta đã không thể thay đổi được lịch sử này.
Phải chăng theo các dịch giả và nhà văn: VN đang ở giai đoạn của những năm 60 thế kỷ XX của nước Nga, với đầy rẫy bầy sói dữ. Sẽ có bao nhiêu nhà văn, nhà thơ, nhà báo như Evtushennko, sẽ bị “bóng ma CNXH”đánh bật chất “cộng sản” ra khỏi họ? Theo cách nói của tác giả (Nhưng chính quyền xô viết đã làm đủ cách để đánh bật "chất xô viết" đó ra khỏi tôi). Xin phép ko bình nhiều về việc này.
Hiện, vẫn còn rất nhiều người Nga muốn tìm sự an ủi trong thơ của Ông: ”Những biến cố chính trị dần bị quên lãng nhưng tiếng nói thủ thỉ mà xót xa của lương tâm luôn đồng hành cùng những người lương thiện”, và tìm đến thơ ông như tìm đến với sự “ trở về “ với Tổ quốc, nước mẹ Nga vĩ đại./.

hungmgmi 14-06-2009 10:55

Evgheny Evtushenko đựoc Chile trao tặng Huân chương cao quý nhất mang tên Bernardo O'Higgins

(Theo Newsru)
http://image.newsru.com/pict/id/larg...0612132802.gif

Hôm thứ Năm 11/6/2009 vừa qua, tại dinh thự tổng thống La Moneda ở thủ đô Santiago, tổng thống Chile Michelle Bachelet đã trao tặng nhà thơ Nga nổi tiếng E.Evtushenko huân chương cao quý nhất của Chile mang tên Bernardo O'Higgins -người chỉ huy lực lượng giải phóng Chile, chấm dứt nền cai trị của Tây Ban Nha tại đất nước này.
Huân chương này được trao tặng cho Evtushenko, để ghi nhận những đóng góp của nhà thơ trong việc phát triển qua hệ giữa 2 dân tộc Nga và Chile.
Dinh thự La Mondela có nhiều duyên nợ với Evtushenko, bởi tại đây năm 1973, tổng thống Chile Sanvador Alende-người bạn và cũng là độc giả của nhà thơ đã hy sinh. Nhiều năm sau đó, khi chế độ độc tài Pinoche sụp đổ, Evtushenko đã đứng trên ban công dinh thự này đọc thơ cho hàng ngàn độc giả Chile. Ban công đó, cũng chính là nơi tổng thống Alende đã nói những lời cuối cùng với đồng bào của mình trước khi bị sát hại.
Cách đây không lâu, tại Chile đã xuất bản cuốn sách của Evtushenko mang tên "Cuộc dao chơi trên những mái ngói".

Siren 12-07-2009 21:32

" Cách duy nhất có thể vĩnh viễn tiêu diệt chiến tranh là phải thay đổi tâm lý con người. Những ai đã bay ra ngoài trái đất, nhìn thấy trái đất trong toàn bộ vẻ đẹp và sự mảnh dẻ của nó, thì tâm lý sẽ thay đổi đi. Thoạt tiên chỉ có dăm ba người như vậy, nhưng rồi sẽ có hàng trăm , hàng triệu người. Bấy giờ chúng ta sẽ có một nền văn minh khác, một nhân loại khác. Họ sẽ biết quý vẻ đẹp của đất đai, biết quý mùi vị của hoa quả theo một cách hoàn toàn khác..
Rồi ông mỉm cười và nghĩ:
"và chắc hẳn có người sẽ nhớ lại " trên bầu trời đêm có một thiên thần đang bay..."
( Tháng Tám 1973- Những miền trái chín, Evgheni EVTUSHENKO)

Nina 12-07-2009 22:40

СТАРЫЙ ДРУГ
 
Bài thơ này của anh Evtushenko tự dưng lại ... trình bày theo kiểu bậc thang, làm cho mình mất thời gian ... tìm cách thể hiện :)


СТАРЫЙ ДРУГ

Евгений Евтушенко

Мне снится старый друг,
который стал врагом,
но снится не врагом,
а тем же самым другом.
Со мною нет его,
но он теперь кругом,
и голова идет
от сновидений кругом.
Мне снится старый друг,
крик-исповедь у стен
на лестнице такой,
где черт сломает ногу,
и ненависть его,
но не ко мне, а к тем,
кто были нам враги
и будут, слава Богу.
Мне снится старый друг,
как первая любовь,
которая вовек
уже невозвратима.
Мы ставили на риск,
мы ставили на бой,
и мы теперь враги —
два бывших побратима.
Мне снится старый друг,
как снится плеск знамен
солдатам, что войну
закончили убого.
Я без него — не я,
он без меня — не он,
и если мы враги,
уже не та эпоха.
Мне снится старый друг.
Он, как и я, дурак.
Кто прав, кто виноват,
я выяснять не стану.
Что новые друзья?
Уж лучше старый враг.
Враг может новым быть,
а друг — он только старый...
1973
Người bạn cũ

Evgeny Evtushenko

Tôi mơ thấy người bạn cũ,
bây giờ đã hóa kẻ thù,
Nhưng trong mơ, anh không phải kẻ thù,
mà vẫn là người bạn cũ.
Bây giờ anh không bên tôi nữa ,
nhưng lại ở khắp nơi,
tôi nhức cả đầu,
vì giấc mơ làm chóng mặt.
Tôi mơ thấy người bạn cũ,
đang kêu gào thú tội bên tường
trên những bậc thang dốc đứng,
chắc quỷ sứ cũng gẫy chân,
và sự căm thù của anh,
không phải thù tôi,
thù những người đã là kẻ địch
và sẽ vẫn là kẻ địch, lạy Chúa tôi
Tôi mơ thấy người bạn cũ,
như mối tình đầu,
sẽ chẳng bao giờ,
còn quay trở lại.
Chúng ta quyết định mạo hiểm,
chúng ta hy vọng vào trận đánh,
và bây giờ, chúng ta hóa kẻ thù -
hai người anh em kết nghĩa khi xưa.
Tôi mơ thấy người bạn cũ,
như mơ tiếng lá cờ reo
của những người lính
kết thúc chiến tranh chẳng mấy tự hào.
Không có anh – tôi chẳng là tôi
không có tôi – anh không là anh nữa
và nếu như ta là kẻ thù
thì kỷ nguyên đã chẳng còn như trước.
Tôi mơ thấy người bạn cũ.
Cả tôi lẫn anh đều ngốc nghếch.
Ai đúng, và ai có lỗi
bây giờ tôi chẳng quan tâm.
Bạn mới ư?
Kẻ thù cũ còn hơn
Kẻ thù có thể là mới
còn bạn – chỉ có thể là bạn cũ thôi…
1973

cây sồi 04-03-2010 09:35

Thơ dịch
 
Evghenhi Evtushenko

Em của anh,
như con tầu về bốn hướng.
Anh yêu em,
rộng, lớn, bao la.
Hướng thứ nhất,
em là người vợ.
Hướng thứ hai,
là chị của anh.
Hướng thứ ba,
em thành con gái
xua tuổi già, giúp anh mãi thanh xuân.
Hướng thứ tư,
em trong vai mẹ
sống lại qua người vợ ân cần

cây sồi 04-03-2010 09:52

thơ dịch
 
Evghenhi Evtushenko
ĐÁM ĐÀN ÔNG KHÔNG HIẾN DÂNG CHO ĐÀN BÀ
Đám đàn ông không hiến dâng cho đàn bà,
họ uống phụ nữ, như nốc vốt ca, gấp gáp,
xin Chúa tha thứ, nếu họ có say quá,
ngứa ngáy tay, lôi phụ nữ ra đấm đạp ngay.

Sự dịu dàng của đàn ông có là điểm yếu không?
Dâng hiến là è cổ, còng lưng như nô lệ?
Quen trò vũ phu, đàn ông chỉ vồ, thích chộp,
vầy vò ngay cả tâm hồn họ, như bóp ngực đàn bà.

Trong cuộc đời, tôi kịp đến đôi nơi,
nhưng có lẽ, với đàn bà, tôi chỉ như em gái,
với họ, tôi thích đơn giản là âu yếm
thích vuốt ve cả lúc thức lẫn trong mơ.

Lỗi phạm nhiều, tôi đều ăn năn bằng sự dịu dàng,
còn phụ nữ có lỗi với tôi đều được bỏ qua cả
các ngón tay tôi, trên người họ, nhẹ nhàng vấp ngã
khi lang thang qua các đốt sống lưng và những nốt ruồi.

Đàn bà sẵn sàng nâng tôi lên từ chỗ chết rồi
trên thế giới, họ không phản bội một ai hết,
khi họ can đảm nhìn tôi vào mắt
và đòi tôi làm điều kì tích trên đời.

Họ ra tay cứu tôi lúc khó khăn
và tôi thận trọng, không phải không có cớ
là bạn bí mật, tôi quen lắng nghe họ
kể cho tôi nghe bao chua chát bực bõ về đàn ông.

Đức Chúa và nước Nga không tạo ra đám đàn ông
để họ dìm nhau trong nước mắt.
Như người phụ nữ ẩn trong lốt đàn ông thật
tôi hiến dâng tôi cho người phụ nữ tôi thương.
2004

Old Tiger 04-03-2010 10:28

Chào mừng bạn Cây Sổi đến với Diễn đàn NNN. Rất mừng là chúng ta lại có thêm một mem yêu thơ Nga trên Diễn đàn.

Chỉ xin bạn chú ý một tý là bạn cần ghi rõ những bài thơ của Evghenhi Evtushenko bạn up lên đây do bạn dịch hay ai dịch? Cần ghi rõ tác giả để mọi người có thể làm tài liệu tham khảo.

Hơn nữa trong Chủ đề về thi ca cũng đã có "Thớt" về thơ của Evghenhi Evtushenko. Bạn nên tiếp tục "Thớt" đó chứ không nên mỗi một bài thơ mở ra một "Thớt" như thế những người chịu trách nhiệm trong diễn đàn sẽ phải mất công gom lại.

Chúc bạn mạnh khỏe và thành công!

Bạn tham khảo tại đây: http://diendan.nuocnga.net/showthread.php?t=116&page=2

cây sồi 04-03-2010 14:07

Tôi mới đăng nhập lần đầu, nên chưa thông thạo lắm. Tôi tên là Tùng Cương có dịch độ 20 bài của Evtushenko, chưa biết đưa vào mục nào. Mong ban quản trị thông cảm. Gửi thử 2 bài, nếu Ban quản trị đồng ý, tôi gửi tiếp. Có cần gửi bản Nga không?
Chào

Nina 04-03-2010 14:55

Bạn Cây sồi à

Nếu bạn có bản tiếng Nga thì đăng lên càng tốt chứ, không phải ai cũng dễ dàng đoán ra bài tiếng Nga mà.

cây sồi 04-03-2010 17:49

Chào Nina
Rất xin lỗi, tôi làm phiền Nina, tôi hỏi: muốn gửi thơ dịch của Evtushen ko thì gửi "thớt'' nào? Tôi tìm mục gửi bài mà không thấy.Có thể gửi vài bài một lúc được không?

hungmgmi 04-03-2010 18:10

Đây đã là topic dành riêng cho các bài thơ của Evtushenco rồi, bạn cây sồi cứ post các bản dịch của mình vào đây thôi. Bạn nhớ post thêm cả phần tiếng Nga để mọi người cùng tham khảo nhé. Cảm ơn bạn!

cây sồi 05-03-2010 09:23

thơ dịch
 
Evghenhi Evtushenko

Người dịch Tùng Cương

Мне говорят –
ты смелый человек.
Неправда.
Никогда я не был смелым.
Считал я просто недостойным делом
унизиться до трусости коллег.
Устоев никаких не потрясал.
Смеялся просто над фальшивым,
Дутым.
Писал стихи.
Доносов не писал.
И говорить старался всё, что думал.
Да,
защищал талантливых людей.
Клеймил бездарных,
лезущих в писатели.
Но делать это, в общем, обязательно,
а мне твердят о смелости моей.
О, вспомнят с чувством горького стыда
потомки наши,
раправляясь с мерзостью,
то время
очень странное,
когда
простую честность
называли смелостью!
1960

NGƯỜI TA BẢO

Người ta bảo:
Tôi là người dũng cảm.
Không phải rồi.
Tôi can đảm gì đâu.
Thật đơn giản tôi coi không xứng đáng
hạ mình đến mức hèn nhát của bạn nghề.
Không vi phạm dù một điều quy chế.
Chỉ giễu cười tệ dối trá,
thổi phồng.
Thơ vẫn viết.
Không hại người, ngầm trình báo.
Cố nói gì mình nung nấu trong đầu.
Tôi bênh vực những hiền tài, người giỏi.
Lên án ai kém tài lại chui Hội nhà văn.
Làm việc đó, nói chung, là phải đạo,
vậy mà ai cũng bảo tôi dũng cảm đáng khen.
Ôi trời hỡi,
con cháu ta có lúc,
sẽ phanh phui thói nhơ nhuốc hôm nay
sẽ nhớ tới, thật đắng cay, xấu hổ,
về cái thời
cực nhí nhố
là đây:
chỉ đơn giản tính thẳng ngay
lại gọi là đầy dũng cảm!
1960






DƯỚI BÓNG CÂY DƯƠNG LIỄU ĐANG NỈ NON

Dưới bóng cây dương liễu đang nỉ non
tôi dạo bước trên bờ sông, mải nghĩ:
Có cách gì để người yêu hạnh phúc nhỉ?
Phải chăng tôi không thể làm gì hơn?

Người tôi thương vẫn luôn chưa vừa lòng:
của cải, đàn con, xem phim, thăm viếng.
Nàng cần có cả con người tôi dâng hiến,
tôi hiến dâng nàng trọn vẹn từ lâu.

Cùng thời đại, tôi gánh vác non sông
đôi vai đã cứng khô, rệu rã.
tôi không để người thương vai một chỗ,
nơi gục vào khóc trút bỏ giận buồn.

Không tặng hoa, chỉ biết tặng nếp nhăn,
cơm áo gạo tiền đùn lên vai họ,
vậy mà cánh đàn ông gian ngoan, phản bội vợ.
còn người yêu chỉ nuốt hận buồn đau.

Làm gì đây đem hạnh phúc cho người yêu?
Mang gì đến đặt bên chân tặng họ
nếu mới chỉ lần đầu tiên nếm thử,
đã cho nàng quả cuộc sống bị sâu ăn?

Vui sướng gì khi chọc giận người yêu
ta thường dễ làm họ đau vô cớ?
Ai cũng biết cách làm người yêu đau khổ,
Nhưng làm gì để họ hạnh phúc – chẳng ai hay.
1981


Nỗi sợ hãi
Nỗi sợ hãi ở Nga đang dần chết,
chúng giống như bóng ma hiện những năm xưa,
như cửa nhà thờ luôn có mươi bà già
ở đâu đó đang chờ xin miếng bánh.

Tôi nhớ chúng khi lộng hành dối trá
đang cầm quyền, làm mưa làm gió khắp nơi.
Nỗi sợ như cái bóng theo người khắp đó đây,
chúng len lỏi trong dân đen, quan chức.

Họ kín đáo kẹp kìm, hù doạ
lệnh ban ra cấm đoán đủ mọi điều.
Lúc đáng im – họ bắt phải gào,
khi cần thét – họ yêu cầu nín lặng.

Nỗi sợ hãi bóp chặt tim ớn lạnh.
chỉ cần nhớ lại đã thấy sởn da gà,
sợ có người ngầm trình báo về ta,
sợ cả tiếng người ngang qua gõ cửa mạnh.

Sợ bắt chuyện với người ngoại quốc?
Thế đã đành! Chuyện với vợ thì sao?
Sống trong ta một nỗi sợ lớn lao
sau diễu hành, ta đối diện cùng im lặng.

Ta không sợ dựng xây trong rét lạnh,
sẵn sàng lao vào chiến trận, đạn bom,
nhưng đôi khi lại sợ hãi phát run,
phải tiếp chuyện với chính bản thân ta, càng sợ.

Cầu nước Nga được tự do rộng rãi,
nhưng hãy luôn nhớ tháng ngày kinh hãi không xa,
nước Nga vượt được bao nỗi sợ âu lo
và vun giữ đức kiên trung quả cảm.

Vốn quý nhất của ta là lương tâm đấy.
Ta có điều mong hết thảy mọi người:
Lương tâm là điều duy nhất đáng sợ thôi,
Không sợ một ai, ngoài lương tâm ta có.

Cầu không một ai ở nước Nga khôi phục lại
tra tấn đòn roi , giá treo cổ người.
Nếu vẫn còn nỗi sợ ở trên đời
chỉ là sợ phải dối lừa người khác.

Và lúc viết những dòng này trước mắt
đôi khi, tự nhiên, tôi rất vội vàng,
Dòng thơ này, tôi viết, nỗi sợ duy nhất còn mang
sợ không viết hết sức mình qua ngòi bút.
1962



DƯ VỊ
Dư vị hạnh phúc đọng lại một chút, nhưng đắng chát.
Trái tim đập không đều, dấu hiệu sắp chia xa.

Nhưng ái tình làm chiếc giường thêm ấm áp,
ta vẫn còn chơi được trò “kéo xẻ, cò cưa”
và phả nhẹ vào làn tóc em, nghe nồng cháy:
“Trời ơi, thật tuyệt vời! Em tôi thấy thích không?”

Dư vị hạnh phúc đọng lại một chút, nhưng đắng chat.
Ánh sáng ban mai thường rất dữ dằn.
Hạnh phúc thì thầm lúc đêm gào thét.

Mạnh hơn cái chết là tuyệt vọng
dường như nó đẩy ta về với mẹ, thời bé bỏng,
ước thèm được ngã, được rúc vào lòng mẹ ta
đến tuổi gần đất, sợ hãi, ta mới hiểu ra:
cuộc sống qua chẳng để lại dư vị.
2006

cây sồi 06-03-2010 13:53

thơ dịch
 
Evghenhi Evtushenko
Người dịch: Tùng Cương

ЕСТЬ ПРЯМОТА
Есть прямота,
как будто кривота,
она внутри самой себя горбата.
Жизнь перед ней
безвинно виновата
за то, что так рисунком не проста.

Побойтесь жизнь спрямлять
не понимая что,
можно выпрямленьем согнуть,
что иногда
в истории прямая
меж точками двумя –
длинейший путь
1979

CÓ CÁI THẲNG…
Có cái thẳng,
nhìn tưởng cong, như lệch
vốn bên trong
nó đã chệch, vẹo xiên.
Chính cuộc đời
đành mang lỗi, oan khiên:
Không đơn giản –
tranh hiện lên không rõ rệt.

Anh đừng nắn
đời mình cho thẳng tuột,
không hiểu rằng,
uốn thế có thể bẻ gục một người,
rằng đôi lần
lịch sử cho thấy rồi:
Cái đoạn thẳng nối liền hai điểm kết
lại chính là đường dài nhất trên đời.


НАВЕРНО
Наверно, с течением дней,
я стану ещё одиней.

Наверно, с течением лет
Пойму, что меня уже нет.

Наверно, с течением веков
Забудут, что был я таков.

Но лишь бы с течением дней
не жить бы стыдней и стыдней.

Но лишь бы с течением лет
двуликим не стать, как валет.

И лишь бы с течением веков
не знать бы на могиле плевков.
1984

CÓ THỂ LÀ…
Có thể là, ngày lại ngày dần trôi
Cuộc đời tôi càng thấy thêm đơn chiếc.

Có thể là, năm tiếp năm đi hết,
Tôi hiểu ra mình đã chết trên đời.

Có thể là, nhiều thế kỷ vụt trôi,
Người đời sau, về tôi, quên không biết.

Nhưng tôi ước: ngày lại ngày đi hết,
Sống bình yên, không xấu hổ, ăn năn.

Nhưng tôi mong: năm tiếp năm qua nhanh,
Không phải làm quân bài gian – hai mặt.

Và tôi ước: nhiều thế kỷ qua vùn vụt,
Không một ai đến nhổ toẹt mộ phần tôi.
1984

УХОДЯТ МАТЕРИ
Уходят наши матери от нас,
уходят потихонечку,
на цыпочках,
а мы спокойно спим,
едой насытившись,
не замечая этот страшный час.
Уходят матери от нас не сразу,
нет, -
нам это только кажется ,
что сразу.
Они уходят медленно и странно,
шагами маленькими
по ступеням лет.
Вдруг спохватившись нервно в кой-то год,
им отмечаем шумно дни рожденья,
но это запоздалое раденье
ни их,
ни наши души не спасёт.
Все удаляются они,
все удаляются.
К ним тянемся,
очнувшись ото сна,
но руки вдруг о воздух ударяются –
в нём выросла стеклянная стена!
Мы опоздали.
Пробил страшный час.
Глядим мы со слезами потаёнными,
как тихими суровыми колоннами
уходят наши матери от нас…
1960

MẸ RA ĐI
Mẹ chúng ta đang rời bỏ chúng ta,
mẹ lặng lẽ đi xa,
nhón chân mà bước,
còn chúng ta ngủ say mê mết,
bụng căng cứng, no nê
không nhật thấy phút giây khủng khiếp ấy.
Mẹ chẳng đi ngay đâu đấy,
không mà, -
Ta chỉ cảm thấy là
mẹ đi xa nhanh quá.
Mẹ ra đi chầm chậm và lạ thường,
bước từng bước nhỏ,
theo từng nấc thang tuổi tác.
Rồi một năm
ta giật mình hoảng hốt nhớ ra
tổ chức linh đình ngày sinh của mẹ,
nhưng làm lễ lạt như thế là muộn quá rồi
không cứu được mẹ,
chẳng làm nhẹ trong người nỗi ân hận.
Mẹ chúng ta cứ ra đi,
và vẫn đi xa thôi.
Chúng ta vội níu kéo người
khi tỉnh ngủ,
nhưng tay ta chợt đấm vào không khí, chơi vơi –
mọc trước mặt ta là bức tường thuỷ tinh trong suốt!
Chúng ta đã muộn.
Giờ khủng khiếp nhất đã điểm rồi.
Chúng ta vội nhìn theo, nuốt thầm nước mắt,
như hàng cột nghiêm khắc, kiệm lời,
mẹ chúng ta đi xa rồi, xa mãi…
1960

ИРОНИЯ
Двадцатый век нас часто одурачивал.
Нас как налогом ложью облагали.
Идеи с быстротою одуванчиков
от дуновенья жизни облетали.

И стала нам надежной обороною,
как едкая насмешливость – мальчишкам,
не слишком затаённая ирония,
но впрочем обнаженная не слишком.

Она была стеной или плотиною,
защиту от потока лжи даруя,
и руки усмехались, аплодируя,
и ноги усмехались, маршируя.

Могли писать о нас, экранизировать
написанную чушь – мы позволяли,
но право надо всем иронизировать
мы за собой тихонько оставляли.

Мы возвышались тем, что мы презрительны.
Всё это так, но если углубиться,
ирония, из нашего спасителя
ты превратилась в нашего убийцу.

Мы любим лицемерно, настороженно.
Мы дружим половинчато, несмело,
и кажется нам наше настоящее
лишь прошлым притворившимся умело.

Мы мечемся по жизни. Мы в истории.
как Фаусты, заранее подсудны.
Ирония с усмешкой Мефистофеля,
как тень за нами следует повсюду.

Напрасно мы расстаться с нею пробуем.
Пути назад или вперёд закрыты.
Ирония, тебе мы душу продали,
не получив за это Маргариты.
Мы заживо тобою похоронены.
Бессильны мы от горького познанья,
и наша же усталая ирония
сама иронизирует над нами.
1961
SỰ MỈA MAI
Thế kỷ hai mươi thường đùa lỡm chúng ta.
Bắt ta dối trá như khai thuế.
Bao tư tưởng sinh sôi nhanh như hoa bồ công anh mùa hạ
bay khắp nơi, lấy hơi thở từ cuộc sống mà ra.

Sự mỉa mai là tường thành vững chắc của ta
như lời giễu cợt chua cay với đám coi trai lớn,
một sự mỉa mai không thâm sâu quá đáng,
nhưng, nói chung, không dễ bóc trần ra.

Sự mỉa mai là thành luỹ hay đập ngăn
giúp ta thoát khỏi dòng thác mang dối trá,
tay vẫn vỗ, mà tay cười khảy,
chân diễu hành, mà chân vẫn cười gian.

Người ta viết về ta, đưa lên phim
chuyện vô bổ - ta luôn cho phép,
nhưng quyền nói móc về mọi thứ khác
ta im lìm giữ lại cho phép ta làm.

Ta thấy mình ở thế cao vì tỏ ý coi khinh.
Mọi điều đúng như vậy, nhưng nếu nghĩ sâu hơn một chút.
Mỉa mai hỡi, người từ vai cứu tinh ta trước,
nay lại thành kẻ giết chết ta luôn.

Ta yêu thương, cũng giả dối, canh chừng,
Ta kết bạn, cũng nửa vời, không mạnh mẽ,
Và hiện tại của ta mà ta lại nghĩ
chỉ là quá khứ vờ vĩnh khéo thôi.

Chúng ta lăn lội ở trên đời. Chúng ta là lịch sử rồi.
Như Phauxtơ, đã mang tội ngay từ hồi khởi thuỷ.
Sự mỉa mai với nụ cười khảy của Mêphixtôphen đó
như cái bóng theo đuổi ta ở khắp mọi nơi.

Ta thử chia tay với sự mỉa mai mà vô ích rồi.
Đường tiến, đường lui đều khép lại cả.
Mỉa mai hỡi, ta bán linh hồn cho ngươi có giá
vậy mà trả giá rồi, không nhận lại được Margarita.

Chúng ta bị sự mỉa mai chôn sống chết tươi.
Đành bất lực vì đắng cay thừa nhận:
Chính sự trớ trêu của ta đã mỏi mệt
lại quay ra mai mỉa lại đúng ta thôi.
1961

Пришли иные времена.
Взошли иные имена.

Они толкаются бегут.
Они врагов себе пекут,
приносят неудобства
и вызывают злобства.

Ну а зато они – “вожди”,
и их девчонкиждут в дожди
и вглядываясь в сумрак,
украдкой брови слюнят.

А где же, где твои враги?
Хоть их опять искать беги.
Да вот они – радушно
кивают равнодушно.

А где твои девчонки , где?
Для их здоровья на дожде
опасно не иначе -
им надо внуков нянчить.

Украли всех твоих врагов.
Украли лёгкий стук шагов.
Украли чей-то шёпот.
Остался только опыт.

Но что же ты загоревал?
Скажи – ты сам не воровал,
не заводя учёта,
всё это у кого-то?

Любая юность – воровство.
И в этом – жизни волшебство:
ничто в ней не уходит,
а просто переходит.

Ты не завидуй . Будь мудрей.
Воров счастливых пожалей.
Ведь как ни озоруют,
их тоже обворуют.

Придут иные времена.
Взойдут иные имена.
1963

THỜI ĐẠI KHÁC MÀ TỚI


Thời đại khác mà tới,
Nổi lên tên tuổi khác xưng hùng.

Họ xô đẩy, chen chạy tứ tung.
Họ nướng luôn kẻ thù cho chết,
Họ mang lại bao nhiêu bất tiện,
Gây bao nhiêu oán giận, bất tuân.

Nhưng được điều, họ lên “lãnh tụ” của dân,
đám con gái đợi họ, mưa tầm mưa tã,
chăm chắm nhìn bóng đêm tối quá
kín đáo dùng nước miếng tô đậm lông mày.

Thế kẻ thù của ông ở đâu đây?
Thì lại chạy đi tìm ngay ra chúng.
Kẻ thù ở cạnh đây. Họ sung sướng
gật đầu nét mặt độn ngây.

Thế đám đàn bà nhà ông ở đâu đây?
Tuổi họ độ này không ra mưa được.
Sức họ chẳng đủ làm việc gì khác
Ngoài việc ở nhà trông cháu chắt thôi.

Họ dọn ngay kẻ thù của ông rồi.
Dọn sạch tiếng chân người đi nhẹ nhõm.
Dọn sạch tiếng ai thì thầm, lõm bõm.
Chỉ còn lại một nhúm kinh nghiệm cuộc đời.

Nhưng thế thì ông đau khổ nỗi gì đây?
Ông nói ngay: chính ông không gây trộm cướp
chẳng ghi sổ sách làm bằng,
đem về nhà mình tất cả thứ này của ai?

Ai khi nhỏ chả có lần ăn trộm rồi.
Trong cuộc sống, đấy là điều huyền diệu nhất.
Trong đời sống, không việc gì đã làm mà biến mất,
chúng chỉ thay hình, đổi chất mà thôi.

Xin ông đừng tị ghen. Mà nên rộng mở nhìn đời
Hãy thương những người trộm cắp gặp may rồi thoát tội.
Chính những kẻ dù ngỗ ngược, dù bặm trợn
sẽ có ngày bị cuộc đời cướp đòi lại trả người.

Sẽ chuyển sang thời đại khác thôi.
Sẽ nổi dậy xưng hùng là tên tuổi khác
1963

РАНЫ
Был я столько раз так больно ранен,
добираясь до дому ползком,
но не только злобой протаранен -
можно ранить даже лепестком.

Ранил я и сам – совсем невольно
нежностью небрежной на ходу,
а кому –то после было больно,
словно босиком ходить по льду.

Почему иду я по руинам
самых моих близких дорогих,
я так больно и легко ранимый
и так просто ранящий других…
1972
NHỮNG VẾT THƯƠNG
Đã bao lần tôi bị đánh mang chấn thương,
về được đến nhà, thường bò lê bò lết,
tôi bị đánh không chỉ vì sự độc ác thôi đâu, -
một cánh hoa cũng có thể gây thương tích.

Đánh người khác do chính tôi không cố ý,
chỉ vì sự nhẹ nhàng, lơ đãng mà thôi,
và sau đó có người bị thương đau quá
như đi chân trần trên băng đá lạnh trơn.

Vì sao tôi đang đi giữa đống hoang tàn
của chính những người thân, yêu quý nhất,
vì tôi là người dễ bị đánh thành tật thương
và chính tôi cũng vô tình gây đau cho người khác.
1972

cây sồi 06-03-2010 13:57

thơ dịch
 
Evghenhi Evtushenko
Người dịch: Tùng Cương

CЛУЧАЙНЫЕ СВЯЗИ

Случайные связи,
они порицаются став
синонимом грязи
у грязи самой на устах.

И лженедотроги,
надменные губы поджав,
в пожарной тревоге
мужьям залезают в пиджак.

Взрывается ярость,
когда еам находит рука
записочку адрес -
любую улику греха.

Упреки в разврате,
они по-судейски грозны,
как будто в растрате
священной семейной казны.

Пусть лучше запомнят:
развратнее нет ничего
спать с мужем законным,
когда ты не любишь его.

Но разве развратен
тот случай, совсем не слепой,
что так безвратен
и всё-таки вечно с тобой?

Проездом, пролётом
тот случай – прекрасен и дик-
тебя над болотом
возносит – пускай хоть на миг.

В метро, в электричке,
в толпе, тебя взявшей в кольцо,
среди обезлички
вдруг выплыет чьё-то лицо.

И жизнь без нажима
лишь горло cжимая тебе
вдруг неудержимо
вас бросит друг к другу в толпе

Что будет – потёмки,
но выплакать легче тоску
ещё незнакомке
и всё же – почти двойнику.

Честней очерствованья,
когда вы с женой как враги, -
тот брак на мгновенье –
зато без измен и ругни.

И разве случайна
такая случайная связь,
которая тайно
мерцает всю жизнь тебе снясь?

При той дешевизне
занудства с которым слились –
случайности жизни,
быть может, и есть её смысл.

И пусть обличают
порочат бесстыдно стыдя –
без слова “случайность”
нет слова другого – “судьба”.
1973

NHỮNG QUAN HỆ TÌNH CỜ

Những quan hệ tình cờ
thường là bị chê trách,
chúng đồng nghĩa với rác rưởi
mà miệng lưỡi rác bẩn hay dùng.

Những người đàn bà ra vẻ chính chuyên
mím môi cao ngạo
như có cháy, lao bổ lao báo
lục tìm túi áo các ông chồng.

Cơn tức giận nổi lên đùng đùng,
khi tay người tìm thấy
một mẩu giấy thư, một địa chỉ
hay bất kì tang chứng tội lỗi vừa xong.

Trách móc tội lăng nhăng
lên án giọng quan toà, chì chiết
cứ như đánh mất hết tiệt
cả tiền bạc của gia đình thiêng liêng.

Họ nên nhớ kĩ hơn:
người vợ hư hỏng nhất
là lúc ngủ với chồng có hôn thú
mà chẳng yêu chồng.

Nhưng phải chăng là lăng nhăng
một lần hoàn toàn không mù quáng
cũng không thể có lần thứ hai gặp lại
và dù sao vẫn mãi mãi theo cô.

Một lần tiện đường đi máy bay
cái dịp ngẫu nhiên, tuyệt vời và hoang dã
giữa đầm lầy, cô được dâng bế lên cao quá,
dù chỉ trong thoáng giây.

Trên xe lửa, trên tầu điện ngầm
trong đám đông vây cứng cô ở giữa
những người chẳng biết tên, không quen mặt
bỗng nổi lên khuôn mặt một người.

Và cuộc đời không hề chịu sức ép nào
chỉ hơi thít nhẹ vào cổ,
bất chợt, không cưỡng lại được nữa
ném hai người vào nhau giữa đám đông.

Sẽ có điều gì- trời tối bưng,
nhưng thương khóc cho nỗi buồn, để san bớt
cho một người đàn bà chưa quen biết,
thì dễ dàng hơn – ta kể cho người giống hệt ta nghe.

Thế còn đứng đắn hơn thái độ đã cạn lòng
khi chồng với vợ là hai người thù ác
tuy cuộc hôn nhân chỉ kéo dài trong chốc lát,
bù lại, không phải phản bội và cãi vã nhau.

Và phải chăng đây cũng là tình cờ
quan hệ ngoài luồng như thế
vẫn kín đáo
lập loè sáng, suốt đời hiển hiện trong mơ.

Khi nhàm chán bám chặt vào cuộc sống lứa đôi
con người không thích nữa,
thì các quan hệ tình cờ đó
có khi lại là ý nghĩa của cuộc đời.

Và cứ để họ lên giọng làm bẽ bàng
bôi nhọ, vạch mặt một cách vô lối-
không có từ “tình cờ”
thì chẳng có từ khác là “duyên số”.
1973


НЕВЕРИЕ В СЕБЯ НЕОБХОДИМО
Да разве святость влезть при жизни в святцы?
В себя не верить – всё-таки святей.
Талантлив, кто не трусит ужасаться
мучительной бездарности своей.

Неверие в себя необходимо,
необходимы нам тиски тоски,
чтоб тёмной ночью к нам входило
и обдирало звездами виски,
чтобы вваливались в комнату трамваи,
колесами проехав по лицу,
чтобы верёвка страшная, живая,
в окно влетев плясала на лету.

Необходим любой паршивый призрак
в лохмотьях напрокатных инровых,
а если даже призраки капризны,-
ей-богу не капризнее живых.

Необходим среди болтливой скуки
смертельный страх произносить слова
и страх побриться –
будто бы сквозь скулы
уже растёт могильная трава.

Необходимо бредить неулежно,
провалиться прыгать в пустоту.
Наверно, лишь отчаявшись, возможно
с эпохой говорить начистоту.

Необходимо бросив закорюки,
взорвать себя и ползать при смешках,
вновь собирая собственные руки
из пальцев закатившихся под шкаф.

Необходима трусость быть жестоким
и соблюденье маленьких пощад,
когда при шаге к целям лжевысоким
раздавленные звезды запищат.

Необходимо с голодом изгоя
до косточек обгладывать глагол.
Лишь то кто по характеру – из голи
перед брезгливой вечностью не гол.

А если ты из грязи да и в князи,
раскняжь себя и сам сообрази,
насколько раньше меньше было грязи,
когда ты в настоящей был грязи.

Какая низость – самоуваженье.
Создатель поднимает до высот
лишь тех кого при крошечном движенье
ознобом неуверенность трясет.

Уж лучше вскрыть ножом консервным вены,
лечь забулдыгой в сквере на скамью,
чем докатиться до комфорта веры
в особую значительность свою.

Благословен художник сумасбродный,
свою скульптуру смаху раздробя,
голодный и холодный – но свободный
от веры унизительной в себя.
1982

CẦN CÓ ĐỨC THIẾU TỰ TIN

Liệu có cần, khi còn sống, đã chen chân vào hàng ngũ thánh thần?
Có đức thiếu tự tin, dù sao nữa, lại đáng cần hơn hẳn.
Người tài giỏi là kẻ không hèn biết sợ hãi
cái bất tài đến đau đớn của mình.

Con người cần có đức thiếu tự tin,
cần những gọng kìm để kẹp ghim chặt nỗi buồn lại,
để một tối đêm, bầu trời bước vào nơi ta ở
dùng các vì sao cào cấu nát thái dương ta
để từng đoàn xe điện lao thẳng vào nhà
lăn bánh thép chà xát ta khắp mặt,
để sợi dây khủng khiếp sống động
bay qua cửa sổ vào, múa nhảy trên đầu ta.

Cần bất kỳ ma quỷ xấu xí nào
trong trang phục đi thuê, diễn trò, rách rưới,
cho dù bóng ma có quái đản đến mấy
lạy trời, chúng cũng không tai quái hơn ma sống đâu mà.

Giữa đám người đang huyên náo phát buồn
cần nỗi sợ nói thành lời đến phát khiếp
và sự sợ hãi phải cạo râu sạch –
vì dường như từ hai gò má
đã chui ra đám cỏ mọc trên mồ.

Ta cũng cần mê sảng đến mức phải lang thang
phải vấp ngã, phải nhảy vào khoảng không trống hoác.
Mà có lẽ, chỉ tuyệt vọng rồi, mới dám
nói chuyện cùng thời đại một cách thẳng băng.

Ta còn cần vứt đi mọi mánh khoé, mưu mô
để làm nổ chính ta, và bò đi trong tiếng cười nhạo,
từ những ngón tay đang giấu sâu dưới gầm tủ
ta thu về lắp lại đủ bàn tay.

Ta cũng cần sự hèn hạ làm kẻ nhẫn tâm
và làm cả dăm việc khoan dung nho nhỏ,
khi tiến tới các mục tiêu giả danh cao cả
những ngôi sao bị nghiền nát đang rên rỉ khóc than.

Ta cũng cần cái đói của người bị bỏ rơi
để gặm nhắm ngôn từ đến hạt lõi.
Chỉ có kẻ thực chất xuất thân từ nghèo đói
đứng trước trường tồn kinh tởm, mới thấy mình không ở trần.

Và nếu ông đánh đu lên quan chức từ đất bùn
hãy từ bỏ quan chức đi và tự suy nghĩ:
những ngày trước, bùn dơ còn ít hơn, ít lắm,
chứ bây giờ, ông đang tắm giữa bùn đen.

Thật thấp hèn cái thái độ tự tôn.
Đức tạo hoá chỉ nâng ai lên cao độ
người chỉ cần một chuyển động nho nhỏ
cái không tự tin đã làm họ phát run.

Thà dùng dao mở đồ hộp cắt đứt ven ra
thà làm kẻ đáng bỏ đi, ghế vườn hoa, nằm vật vã,
còn hơn bò lê tới tiện nghi, nhà cao cửa rộng của
thói tự tin vào ý nghĩa đặc biệt của mình.

Đáng khen thay nhà điêu khắc ngông cuồng
dám đập nát bức tượng hao hao, mình vừa tạc,
anh ta đói và rét - nhưng tự do thật sự
không chạy theo thói tự tin đáng xỉ nhục vô cùng.
1982

ВЕЧНОЕ ВЕНЧАНИЕ
То мы рассоримся по-зверски,
то счастливы, то вновь отчаемся,
то мы все в той же самой церкви,
и все венчаемся венчаемся.

И Библия в литых застежках
шуршит под голоса протяжные,
и у друзей в руках затекших
парят короны наши тяжкие.

И всем святым на обозренье,
родившись братьями-обидчиками,
два довенчальные творенья
жужжат во всю автомобильчиками.

Тебе всё прочее неважно.
Ты так горда что ты обвенчана,
и неуверенно-отважна,
как первая на свете женщина.

Я так люблю вплывать глазами
в твоё лицо, в глаза венчальные,
и кто надел – не знаем сами -
нам наши кольца обручальные.

У счастья горький вкус испуга.
Стоим смирно подле вечности.
Как нам не разлюбить друг друга?
Лишь под защитой подвенечности.

Но эта предопределённость
не разведёт и не разрубит нас.
Сумеет вечной быть влюблённость
лишь бы осталась неразлюблённость.

Что нежность – это тоже счастье,
хотя бывает от отчаянья,
застенчивость усталой страсти,
и наше вечное венчание.
2004

LỄ CƯỚI TRỌN ĐỜI
Khi chúng ta cãi vã nhau như súc vật,
khi sung sướng, khi lại tuyệt vọng dài,
khi người người kéo đến một nhà thờ,
và tất cả đua nhau làm lễ cưới.

Sách kinh thánh đóng trong gáy đúc
lật trang nghe loạt xoạt trong tiếng hát ngân nga,
vương miện nặng chịch của ta nhẹ bay
trong cánh tay bạn bè đang tê cứng.

Hướng về các vị thần làm chứng
hai con người từ trước ngày lễ cưới với nhau
số trời ghép đôi họ, bắt vừa ghét, vừa yêu,
đang hết sức kêu vo vo bằng tiếng còi xe nhức óc.

Em chẳng cần biết đến những điều gì khác.
Em tự hào mình đã làm lễ cưới nhà thờ
em tỏ ra can đảm, vẻ chưa tự tin
như người phụ nữ đầu tiên trên trái đất.

Anh rất thích được bơi bằng đôi mắt
len vào khuôn mặt em, đôi mắt đã làm lễ kết hôn
và ai đeo, chính ta có biết đâu,
lên ngón tay hai ta nhẫn cưới.

Hạnh phúc có mùi vị đắng cay, sợ hãi.
Chúng ta đứng nghiêm bên sự vĩnh viễn trường tồn,
làm sao ta không chán yêu nhau suốt đời?
Chỉ dựa vào việc ta đã làm lễ cưới.

Nhưng chính cái là định mệnh ấy
không thể chia lìa và ngăn cách đôi ta.
Sự đắm say nhau liệu có thể dài lâu
điều cần nhất phải yêu nhau không chán.

Chuyện chăn gối là gì? Đây cũng là hạnh phúc
tuy rằng nhiều lúc do tuyệt vọng mà làm,
là sự e ngại do đam mê đã mệt rã rời
và là lễ cưới ở nhà thờ để ăn đời, ở kiếp.
2004

Nina 06-03-2010 17:24

Bạn cây sồi có phải là dịch giả Tùng Cường không nhỉ, hay là người hâm mộ dịch giả? Mình muốn hỏi thế để dễ bề xưng hô, cũng như muốn hỏi xem mình có tư cách nhận xét, góp ý, phát biểu cảm tưởng về các bản dịch đã, đang và sẽ được đăng lên không ấy mà.

USY 06-03-2010 19:02

Mời bạn cây sồitham khảo cách chia cột trong diễn đàn để post bản dịch và bản gốc của thơ song song, vừa đỡ tốn diện tích, vừa để mọi người dễ đọc và thưởng thức bản dịch:
Bạn nhấn vào ô C1 phía bên trên khung soạn thảo, cùng hàng với các dấu hiệu chỉnh font đậm, nghiêng, gạch chân, ô C1 là ô thứ ba kể từ lề phải tính vào, nằm giữa ô YuoTube và ô C2. Khi bạn nhấn vào ô đó sẽ có 1 ô khác mở ra, trong đó có 1 ô trắng và con trỏ của bạn đang nhấp nháy ở ô trắng đó, bạn đánh vào đó số 0 và nhấn OK hoặc ENTER. Lúc này trong khung soạn thảo của bạn đã xuất hiện đoạn code sau: [TABLE1] [/TABLE1] , với con trỏ đang ở vị trí giữa hai dấu TABLE1, bạn hãy copy và dán bài thơ gốc tiếng Nga vào đó (hoặc bản dịch của bạn, nếu bạn thích bản dịch ở cột trái, thơ gốc ở cột phải).
Sau đó bạn thoát con trỏ ra khỏi khuông TABLE1 và lập tức nhấn ô C2 bên trên cạnh ô C1 lúc nãy (nhớ đùng đánh dấu cách nhé, chỉ cần con trỏ ở ngoài khuông TABLE 1 thôi. Sau khi bạn nhấn ô C2 thì trong khung soạn thảo của bạn hiện tiếp đoạn code sau: với con trỏ của bạn đang nhấp nháy ở giữa hai khuông [/TABLE2], bạn copy và dán nốt bản dịch của bạn (hoặc bài thơ nguyên gốc) vào đó, thoát con trỏ ra ngoài khuông và nhấn ENTER để kết thúc việc post bài.
Bạn có thể xem lại bài viết để chỉnh dòng cho bản gốc và bản dịch hoàn toàn song song nhau trong 2 cột thơ. Chúc bạn thành công.
Tôi xin post lại 1 bài thơ bạn đã dịch để bạn tham khảo ở post sau nhé:

cây sồi 06-03-2010 21:42

Cám ơn
 
Chào Nina và Usy
Tôi là lính mới, nên chưa thạo việc, rất cám ơn các chỉ dẫn của các bạn. Các bạn cứ ghóp ý, sai đâu, tôi sẽ sửa đấy. Tôi mê thơ nhà thơ này, dịch khá nhiều để xem cho vui và đỡ quên tiếng Nga. Muốn mọi người cùng đọc và trao đổi kinh nghiệm. Tôi hơi kém vi tính, nên học dần dần.
Cám ơn và Chào.

USY 06-03-2010 21:57

РАНЫ

Евгений Евтушенко

Был я столько раз так больно ранен,
добираясь до дому ползком,
но не только злобой протаранен -
можно ранить даже лепестком.

Ранил я и сам – совсем невольно
нежностью небрежной на ходу,
а кому –то после было больно,
словно босиком ходить по льду.

Почему иду я по руинам
самых моих близких дорогих,
я так больно и легко ранимый
и так просто ранящий других…
1972
NHỮNG VẾT THƯƠNG

Evghenhi Evtushenko

Đã bao lần tôi bị đánh mang chấn thương,
về được đến nhà, thường bò lê bò lết,
tôi bị đánh không chỉ vì sự độc ác thôi đâu, -
một cánh hoa cũng có thể gây thương tích.

Đánh người khác do chính tôi không cố ý,
chỉ vì sự nhẹ nhàng, lơ đãng mà thôi,
và sau đó có người bị thương đau quá
như đi chân trần trên băng đá lạnh trơn.

Vì sao tôi đang đi giữa đống hoang tàn
của chính những người thân, yêu quý nhất,
vì tôi là người dễ bị đánh thành tật thương
và chính tôi cũng vô tình gây đau cho người khác.
(Người dịch: Tùng Cương)

cây sồi 08-03-2010 09:30

cám ơn
 
Chào USY
Cám ơn sự hướng dẫn chi tiết. Tôi sẽ làm thử theo bạn. Tôi định làm lại từ đầu, sau đó, nếu được, thì xóa các bản cũ đi. Có được không?
Mong các bạn thông cảm, vì gây thêm phiền hà cho các bạn.
Chào.

cây sồi 08-03-2010 10:17

thơ dịch
 

CÓ THỂ LÀ…
Có thể là, ngày lại ngày dần trôi
Cuộc đời tôi càng thấy thêm đơn chiếc.

Có thể là, năm tiếp năm đi hết,
Tôi hiểu ra mình đã chết trên đời.

Có thể là, nhiều thế kỷ vụt trôi,
Người đời sau, về tôi, quên không biết.

Nhưng tôi ước: ngày lại ngày đi hết,
Sống bình yên, không xấu hổ, ăn năn.

Nhưng tôi mong: năm tiếp năm qua nhanh,
Không phải làm quân bài gian – hai mặt.

Và tôi ước: nhiều thế kỷ qua vùn vụt,
Không một ai đến nhổ toẹt mộ phần tôi.
1984
НАВЕРНО
Наверно, с течением дней,
я стану ещё одиней.

Наверно, с течением лет
Пойму, что меня уже нет.

Наверно, с течением веков
Забудут, что был я таков.

Но лишь бы с течением дней
не жить бы стыдней и стыдней.

Но лишь бы с течением лет
двуликим не стать, как валет.

И лишь бы с течением веков
не знать бы на могиле плевков.
1984
[/TABLE1]

cây sồi 08-03-2010 10:28

cám ơn
 
Xin cám ơn bạn Hồ Trương đã động viên!

cây sồi 08-03-2010 16:43

thơ dịch
 

Есть прямота

Евгений Евтушенко
Есть прямота,
как будто кривота,
Она внутри самой себя горбата.
Жизнь перед ней
безвинно виновата
за то, что так рисунком не проста.
Побойтесь жизнь спрямлять,
не понимая, что
можно спрявленьем согнуть,
что иногда
в истории прямая
меж точками двумя
– длиннейший путь
1979
CÓ CÁI THẲNG…
Evghênhi Evtushenko
Có cái thẳng,
nhìn tưởng cong, như lệch
vốn bên trong
nó đã chệch, vẹo xiên.
Chính cuộc đời
đành mang lỗi, oan khiên:
Không đơn giản –
tranh hiện lên không rõ rệt.

Anh đừng nắn
đời mình cho thẳng tuột,
không hiểu rằng,
uốn thế có thể bẻ gục một người,
rằng đôi lần
lịch sử cho thấy rồi:
Cái đoạn thẳng nối liền hai điểm kết
lại chính là đường dài nhất trên đời.
Tùng Cương dịch

[/TABLE1]

cây sồi 09-03-2010 10:30

thơ dịch
 

KHÔNG NÊN NÓI

Evghênhi Evtushenko
Không nên nói với trẻ em sai sự thật,
đừng nên khuyên trẻ tin chuyện lọc lừa,
không nên để trẻ đinh ninh trên trái đất
toàn bình yên, sung sướng chốn thiên đường.

Đừng nhồi nhét, chỉ chạy theo ý muốn,
khiến trẻ nuôi mộng tưởng, trên cát, xây lâu đài,
không dạy trẻ phải tin hoài những thứ
chính chúng ta không tin nữa lâu rồi.

Kẻ dối trẻ làm trẻ thêm cô độc
khiến chúng nhầm lẫn danh dự với ô danh.
Cứ để trẻ không chỉ thấy những gì sẽ đến
mà còn nhìn rõ chuyện đang diễn ra.

Giọt mật ngọt dối lừa là thuốc độc trong cháo,
xin chớ tha tội dối trá trên đời,
vì con cái không bao giờ tha lỗi
cho mẹ cha bỏ qua tội dối lừa.
Tùng Cương dịch
НЕ НАДО ГОВОРИТЬ
Евгений Евтушенко
Не надо говорить неправду детям,
не надо их в неправде убеждать,
не надо уверять их, что на свете
лишь тишь, да гладь да божья благодать.

Не надо по желанью своему
морочить их несбыточными снами –
Учить не надо верить их тому,
чему уже давно yже верим сами.

Солгавший детям детство детям обезлюдеет,
подсунет им бесчестье, словно честь.
Пусть видят же не только то, что будет,
пусть видят ясно видят то, что есть.

Сладинка лжи –отрава в манной каше,
риск лживый не прощайте у кутят
и нас потом воспитанники наши
за то, что мы прощали, не простят.
1952-1989
[/TABLE1]

cây sồi 10-03-2010 08:44

thơ dịch
 


И В ДЕТЯХ ПРАВДЫ НЕТ…

Евгений Евтушенко

И в детях правды нет…
В них тоже есть притворство.
Война как эскимо
для них в кино сладка.
В них –крошечный вождизм,
в них чёрное проворство
расталкивать других
локтями у лотка.
Когда я вижу в них
жестокости зачатки,
конечно, их самих
я, вовсе, не виню
в том, что они порой
волчаты – не зайчатки,
хотя у них пока бескровное меню.
Что старый подхалим!
но лет пяти подлиза,
но ябеда лет в семь-
вот что меня страшит.
Мой сын, чем хочешь стань-
xотя бы футболистом,
но человеком будь!
И это всё решит.
Поверь, что я тебя
ни чем не опозорил
Не сразу ты поймёшь,
но в пору зрелых лет,
что лишь отцовский страх
кощунственно позволил
сказать такую ложь:
“И в детях правды нет…”
1974
TRONG TRẺ CON, KHÔNG CÒN SỰ THẬT

Evghênhi Evtushenko

Trong trẻ con, không còn sự thật,
trẻ cũng quen dối trá mất rồi.
Xem phim ảnh, có cảnh ngoài chiến trận
như ăn kem ngọt lạnh mà thôi.
Chúng sớm thích thói đòi làm tướng,
cũng đã quen láu cá, tinh ranh,
dám xuống tay hạ nhanh người khác
trên đường đi, không muốn bị chen.
Cứ mỗi lúc, ngắm nhìn đám trẻ
thấy nhú lên mầm mống bạo hành,
tôi, tất nhiên, với riêng lũ trẻ,
không hề quy tội chúng, chung chung.
Chúng nhiều lúc, đã như sói nhỏ,
không còn là bầy thỏ hiền ngoan,
tuy thực đơn bữa ăn của trẻ
chưa có bài uống máu, gặm xương.
Chúng chưa phải già dơ thớ lợ!
nhưng đã quen nịnh bợ, mới lên năm,
nhưng sáu, bẩy tuổi đã ngầm hớt lẻo.
Đấy là điều làm tôi phải hãi hùng.
Con trai hỡi, có làm gì khi lớn,
dù theo nghề đá bóng trên sân,
khuyên con hãy làm người trước đã.
Đấy mới là cái quyết định thành công.
Con hãy tin, cha không làm gì cả,
khiến con trai phải xấu hổ vì cha.
Ngay lập tức, chắc con chưa thể hiểu,
nhưng trưởng thành, con sẽ phải nhận ra
chỉ có nỗi âu lo của cha mẹ
mới cho mình quyền hạ nhục, nói ngược câu ca:
“Về đến nhà, đừng ra hỏi trẻ…”
Tùng Cương dịch

[/TABLE1]

cây sồi 10-03-2010 14:34

thơ dịch
 

TRÊN THẾ GIỚI KHÔNG CÓ NGƯỜI TẺ NHẠT

Evghênhi Evtushenko

Trên thế giới không có người tẻ nhạt.
Số phận con người như lịch sử hành tinh.
Mỗi tinh tú một nét riêng khác biệt,
không có hai hành tinh nào giống hệt nhau.

Nếu ai đó sống cuộc đời lặng lẽ
và đã quen cảnh im tiếng thế này,
anh ta cũng thành hay với người khác,
nhờ có riêng tính thầm lặng của mình.

Ai cũng có thế giới riêng giữ kín.
Trên đời này có giây phút tuyệt hay.
Trên thế giới có một giờ khủng khiếp,
nhưng chúng ta đâu được biết hoàn toàn.

Và nếu có một con người vừa chết,
chết cùng anh cả bông tuyết đầu mùa,
cả nụ hôn đầu, lần đánh nhau thứ nhất…
Anh mang theo hết mọi thứ ra đi.

Vẫn còn lại những cầu đường, sách vở,
những ô tô, những tranh vẽ, thơ ca,
có nhiều thứ đúng còn đang lưu lại,
vẫn có gì đó mãi mãi mất đi!

Đây là luật của cuộc chơi tàn khốc.
Con người không chết, chỉ các thế giới biến đi.
Ta càng nhớ những người bình thường, lầm lỗi.
Mà thực ra, ta biết gì tới họ đâu?

Ta có biết về anh em, bè bạn,
Ta biết gì về người thương duy nhất của ta?
Ngay chính cả người cha thân yêu nhất
ta đinh ninh biết hết, mà thật chẳng biết gì.

Người khuất núi dần…Đều không trở lại.
Vậy là thế giới bí mật không thể hồi sinh.
Và cứ mỗi lần diễn ra như vậy,
tôi thèm thét gào vì những gì vĩnh viễn mất đi.
Tùng Cương dịch
ЛЮДЕЙ

Евгений Евтушенко

Людей неинтересных в мире нет.
Их судьбы – как истории планет.
У каждой всё особое, своё
и нет планет, похожих на неё.

А если кто-то незаметно жил
и с этой незаметностью дружил,
он интересен был среди людей
самой неинтересностью своей.

У каждого – свой тайный личный мир.
Есть в мире этом самый лучший миг.
Есть в мире этом самый страшный час,
но это всё неведомо для нас.

И если умирает человек,
с ним умирает первый его снег,
и первый поцелуй, и первый бой…
Всё это забирает он собой.

Да, остаются книги и мосты,
машины и художников холсты,
да многому остаться суждено,
но что – то ведь уходит всё-равно!

Таков закон безжалостной игры.
Не люди умирают, а миры.
Людей мы помним, грешных и земных.
А что мы знали, в сущности, о них?

Что знаем мы про братьев, про друзей,
что знаем о единственной своей?
И про отца родного своего
мы, зная всё, не знаем ничего.

Уходят люди… Их не возвратить.
Их тайные миры не возродить.
И каждый раз мне хочется опять
от этой невозвратности кричать.
1961
[/TABLE1]

cây sồi 11-03-2010 09:54

thơ dịch
 

XIN ĐỪNG PHÍ

Evghênhi Evtushenko

Xin đừng phí thời gian nhớ điều ác
bởi tự do trong ta chỉ rước phiền hà.
Quỷ tha đi, cái ác quấy rầy công tác,
và, nói chung, gây rắc rối vô cùng.

Với điều thiện, hãy ghi lòng, vì ơn Chúa,
người xung quanh luôn giúp đỡ chân tình.
Và thêm nữa, khi muốn làm điều thiện,
ta đâu cần bỏ thật lắm thời gian.
Tùng Cương dịch
НЕ ТРАТЬ ВРЕМЯ

Евгений Евтушенко

Не трать время, чтобы помнить зло.
Мешает это внутренней свободе.
мешает просто – чёрт возьми!- работе,-
ну в общем это хлопотно зело.

Помните добро, благодаря
за ласку окружающих и бога.
На это дело, к стати говоря,
времени уйдёт не так уж много
1964
[/TABLE1]

cây sồi 11-03-2010 09:59

thơ dịch
 

GIỚI HẠN

Evghênhi Evtushenko

Tất mọi thứ trên đời đều hữu hạn:
cả tình yêu, sự kiên nhẫn, khối óc lẫn con tim,
cả vũ trụ bao la tưởng luôn vô hạn.
Nhà thơ ơi, anh đau đớn uổng công,
khi sức lực, tuổi đời anh không phải là vô tận.
Anh hãy tin: chẳng đáng giận, phiền lòng.

Còn câu chuyện người xấu chơi cười khẩy:
Nghe như nhà thơ sức viết cạn rồi,-
Xin anh chớ bận lòng và tức tối,
Tới hạn rồi, anh vẫn đủ mạnh thôi.
Thiên tài mấy cũng đều là hữu hạn-
Chỉ có sự đểu cáng của con người là vô tận, vô cùng.
Tùng Cương dịch
ПРЕДЕЛ

Евгений Евтушенко

Предел на белом свете всему:
Любви, терпенью, сердцу и уму
и мнимой беспредельности просторы.
Тебя напрасно мучает, поэт
небеспредельность сил твоих и лет.
Поверь в ней никакого нет позора.

А то, что ухмыляется подлец:
мол, вот он исписался наконец-
Пусть это будет от тебя отдельно.
Ты на пределе, а не скудел.
Есть у любого гения –предел-
лишь подлость человечья беспредельна.
1972
[/TABLE1]

cây sồi 12-03-2010 09:09

cám ơn
 
Chào USY
Cám ơn USY, hungmgmi và các bạn khác đã xem mục này.
Tôi muốn hỏi thêm là một số bài có dấu hiệu để sửa, có bài thì không. Tôi muốn sửa lỗi dịch dòng, thay cách diễn đạc khác- mà chưa biết làm. Hình như, cột chia đôi hơi chật, nên tôi muốn đẩy thành bậc thang, mà không thành.Trang 3, có bài, tôi đã chuyển sang loại 2 cột, vì không biết cách xóa, nên tạm chịu, sợ tốn chỗ của các bạn.
Tạm biệt

cây sồi 12-03-2010 09:30

thơ dịch
 

KHI THÌ CAY ĐỘC

Evghênhi Evtushenko

Khi thì cay độc, khi dễ bị tổn thương,
người bảo vệ và quan toà của tôi đó,
người yêu dấu của tôi nói rõ:
em đã thôi yêu cả bản thân em.

Người đàn bà đôi khi ở bước cùng đường
dường như họ bị dồn vào kho hàng cũ
thầm sợ mình bị xấu đi, già khú,
căm ghét trò nhẫn tâm của những chiếc gương.

Người yêu tôi do tôi đã, đang nặn nhào
em nặn lại tôi theo số phận
không có lẽ, người yêu ơi, em cũng
hết yêu tôi, như chán yêu chính em?

Thời gian luôn mưu mô, ghét ghen,
chống lại tuổi xanh và sắc đẹp.
Nhưng trong mắt tôi, thời gian dừng lại,
đọng mắt tôi người phụ nữ tốt nhất là em.

Cuộc chia xa mời gọi, đùa rỡn tôi
nhưng tôi muốn vào em, như muốn về nhà quá.
Em yêu hỡi, đừng cho phép mình nhé
để tôi chán yêu em và thậm chí, em chán em.
Tùng Cương dịch
ТО ЯЗВИТЕЛЬНАЯ

Евгений Евтушенко

То язвительная, то уязвимая,
мой защитник и мой судья,
мне сказала моя любимая,
что она разлюбила себя.

Есть у женщин моменты загнанности,
будто сунули носом в хлам,
тайный ужас от собственной запусти,
злость к безжалостным зеркалам.

Мною вылепленная, мной лепимая,
меня вылепившая, как судьба,
неужели ты тоже, любимая,
разлюбила меня, как себя?

Время – это завистливый зоговор
против юности и красоты.
Но в глазах моих время замерло,
и в них лучшая женщина – ты.

Так зазывно играют разлуки мной,
но в тебя я хочу, как домой.
Не позвольте себе стать разлюбленной
мной
и даже тобою самой.
2005

[/TABLE1]

Nina 12-03-2010 10:24

Bạn Cây sồi ơi

Trích:

То язвительная, то уязвимая,
Câu này mình nghĩ nghĩa của nó phải là - lúc thì mồm miệng cay độc, lúc thì lại dễ bị tổn thương bạn à

Nina 12-03-2010 10:31

Mình vốn không thích thơ của Evtushenko lắm, nhưng bài này thì ngắn, nên cũng xin góp vui một bản dịch nhé


НЕ ТРАТЬ ВРЕМЯ

Евгений Евтушенко

Не трать время, чтобы помнить зло.
Мешает это внутренней свободе.
мешает просто – чёрт возьми!- работе,-
ну в общем это хлопотно зело.

Помните добро, благодаря
за ласку окружающих и бога.
На это дело, к стати говоря,
времени уйдёт не так уж много
1964
ĐỪNG PHÍ THỜI GIAN

Evgeny Evtushenko

Đừng phí thời gian nhớ những điều độc ác
Điều đó làm phiền tự do ở trong ta
Điều đó khiến anh không làm việc tốt
Và nói chung, chuyện ấy quá ngầy ngà

Hãy nhớ điều tốt, khi tạ ơn Thượng đế
Những người xung quanh, vì ấm áp chân tình
Và nhân tiện, để làm việc đó
Chẳng tốn thời gian nhiều lắm đâu anh
1964

cây sồi 12-03-2010 14:08

cám ơn
 
Chào Nina
Cám ơn bạn đã góp ý chính xác trong bài "Khi thì cay độc..'.Tôi đã sửa dòng này.
Hy vọng, nhiều người dịch một bài, ta sẽ có bản dịch tôt nhất.
Tạm biệt

cây sồi 04-05-2010 09:09

thơ dịch
 




ÂN NGHĨA
Evghenhi Evtushenko

Sao có thể
để chuyện này kéo dài mãi?
Có cái gì
như thể cái bất công…
Hỏi khi nào
và ở đâu nay thành mốt:
“Người sống bị lãng quên,
người chết được quan tâm”
Con người ta khom lưng xuống,
tu rượu say.
Người nối người
cứ chia tay đi mãi
và dành cho lịch sử, người sống
đọc điếu văn rõ ân tình
về người chết
chỉ ở nhà thiêu xác…
Cái gì bắt
Maiakôpxki phải tự sát?
hỏi vì sao
ông cầm súng tự bắn mình?
Khi ông còn
tiếng nói và hình hài
lúc còn sống
đáng ra mời ông hưởng
dù một chút ân tình, ân nghĩa.
Nhưng người sống
chỉ gây lắm phiền hà
chỉ khi chết
mới thưởng lời ân nghĩa.
Tùng Cương dịch
НЕЖНОСТЬ
Евгений Евтушенко

Разве же можно,
чтобы всё это длилось?
Это какая –то несправедливость.
“Живым – равнодушие,
Внимание – мёртвым”
Люди сутулятся,
Выпивают.
Люди один за другим
выбывают
и произносятся для истории
нежные речи о них –
в крематории
Что Маяковского жизни лишило?
Что револьвер ему в руки вложило?
Ему бы –
при всём его голосе,
внешности-
дать бы при жизни
хоть чуточку нежности.
Люди живые –
они утруждают.
Нежностью только за смерть награждают.


[/TABLE1]

cây sồi 04-05-2010 09:14

thơ dịch
 

LƯƠNG TÂM CẮN RỨT
EVGHENHI EVTUSHENKO
Ta đang sống, không lo cho ngày phải chết
nên ta quên không biết xấu hổ với lương tâm.
Chính lương tâm như vị thánh vô hình
luôn có mặt khắp nẻo đường trần thế.

Bầy con cháu đang lang thang khắp chốn
bị quàng vai, với cây gậy cầm tay,
đau nhức lương tâm là nỗi đau khác thường
trên mảnh đất thật bất lương với họ.

Đi từ bờ rào nhà này sang ngõ nọ,
từ thềm nhà này tới bậu cửa nhà kia,
họ cứ đi như hành khất, người mù
mang trong ngực chỉ có hình tượng Chúa.

Có phải họ đã lầm bầm trách móc
dùng móng tay kín đáo gõ liên hồi
vào cửa sổ nhà những người nông nô,
đập vào cửa dinh Sa hoàng bằng nắm đấm.

Có phải họ trên xe tam mã phi mệt quá
đã phóng nhanh đưa Puskin trong bão tuyết tối đen,
chở Đôxtôiepxki về nơi tù giam,
nói nhỏ với Tônxtôi: “Nên bỏ chạy!”.

Lũ đao phủ hiểu rất nhanh câu chuyện:
Kẻ lương tâm dằn vặt rồi gây sự phiền hà
Lương tâm giằng xé là điều nguy nan,
Phải đánh bật lương tâm đi, mới không có người dằn vặt.

Nhưng giống những tiếng kèn xung trận
làm chuyển rung nhà lũ đao phủ đêm đêm
Lương tâm cắn rứt là cơn đau triền miên
đã xâm nhập vào tim gan quân đao phủ.

Thế là kẻ bảo kê lũ dối trá,
những con người mất danh dự từ lâu
mà cho dù họ còn có lương tâm đâu
nhưng vẫn bị giống như lương tâm giằng xé.

Khi trái đất luôn luôn có chuyện:
không một ai là vô tội, trắng trong,
vẫn có người nghe được tiếng lương tâm:”Mình đã làm gì?”
Ta có thể làm việc gì cho đất nước.

Tôi chẳng tin nhà tiên tri phỏng đoán,
không tin có Rôma thứ hai hay thứ một ngàn
tôi tin tiếng kêu khe khẽ:”Các anh làm gì đây?”
tôi tin tiếng kêu cay đắng:”Ta đang làm gì thế?”

Tôi xin hôn đôi tay anh đen xạm,
của đức bất tin, nơi ranh giới trượt trơn,
nhức nhối lương tâm là cơn đau thanh cao
vì niềm tin cuối cùng tôi níu chặt.
Tùng Cương dịch
МУКИ СОВЕСТИ
Eвгений Евтушенко

Мы живём, умереть не готовясь,
забываем поэтому стыд,
но мадонной невидимой совесть
на любых перекрестах стоит.

И бредут её дети и внуки
при бродяжьей клюке и суме.
Муки совести – странные муки
на бессовестной к стольким земле.

От калитки опять до калитки,
от порога опять на порог,
они странствуют, словно калики,
у которых за пазухой – бог.

Не они ли с укором бессмертным
тусклым ногтем стучали тайком
в слюдяные окошечки смердов,
а в хоромы царей – кулаком?

Не они ли на загнанной тройке
мчали Пушкина в темень пурги
Достоевского гнали в остроги
и Толстому шептали: “ Беги!”

Палачи понимали прекрасно:
Тот, кто мучится, тот баламут.
Муки совести – это опасно.
Выбьем совесть, чтоб не было мук.

Но как будто набатные звуки,
Сотрясая их кров по ночам,
муки совести – грозные муки
проникали к самим палачам

Ведь у тех, кто у кривды на страже,
кто давно потерял свою честь,
если нету и совести даже –
муки совести вроде бы есть.

И покуда на свете на белом,
где никто не безгрешен, никто.
в ком-то слышится: “Что я наделал?”
Можно сделать с землёй кое-что.

Я не верю в пророков наитья
во второй или в тысячный Рим,
верю в тихое: “Что вы творите?”
верю в горькое: “Что мы творим?”

Я целую вам тёмные руки
у безверья на скользком краю,
муки совести – светлые муки
за последнюю веру свою.
1966

[/TABLE1]

cây sồi 15-05-2010 10:37

thơ dịch
 




Đỏ và Đen
EVGENHI EVTUSHENKO


Ở Brianshina có một ngôi làng nhỏ
xưa gọi theo tên cũ là làng Đen
rồi chính quyền dưới thời Lê nin
ra mệnh lệnh bắt đổi tên thành Đỏ.

Đang bay lượn con gì? Chim ưng đỏ.
Mũi dân say rượu củ cải đỏ rồi,
áo người làng thắm đỏ máu rơi,
nhưng chúng tôi không ai đỏ mặt vì xấu hổ.

Có phải cái giá của máu đổ
là say sưa khổ nhục trần đời,
nó cưỡng bức lịch sử của chúng tôi
được gọi cơn cuồng đổi tên tất cả.

Giờ, tôi đang ở làng Đỏ.
Ở đây vui vẻ ít thôi,
nhưng tôi thấy buồn cả người,
ngồi nhai dưa chuột kêu rau ráu.

Vẫn như trước, làng tối đen, tối quá,
trong cửa hàng, người làng, toàn là thứ ăn vay,
người là người của thế giới thứ ba.
Chúng ta là thế giới thứ tư. Từ thứ ba – ta rớt hạng.

Đã đổ xuống cái bệ đỡ
cho tượng xe tam mã phóng nhanh như chim của Gôgôn,
cũng đổ nghả đổ nghiêng
đám tượng ngựa đang bị đói.

Làng Đỏ suốt ngày huyên náo
đàn ngỗng nháo nhác, gầy còm,
ngồi ghế dài, chuyện trò lai rai
là mấy mẹ, mấy bà đầu bạc trắng.
Đầu họ một màu tóc trắng
nỗi đau dai dẳng, dằng dai.

“Chuyển lời cho Matxcơva nhé, con ơi
tất cả dân làng bị bỏ rơi hồi bé,
đã bỏ sức vào nơi hầm mỏ
vậy mà ai đó ở trung ương về
cuỗm sạch tiền than chuồn đi đâu.
Gửi tặng cho làng đây, từ Mỹ,
tiền cứu tế, giúp dân.
Hỏi tiền nhân đạo đâu rồi?
Tiền đã hoá thành phân chuồng hết.

Thôi được, dân làng sẽ khắc vượt
tiền gửi là tiền nước ngoài,
nhưng nửa năm trời, đợi hoài
đồng tiền của ta là giấy lộn (tiền gỗ).

Quê hương đâu có là mẹ.
Quê hương chỉ đáng hạng con.
Chuyện trên biết hiểu ra sao?
Với người ở đây, vùng đồi nhỏ.

Nghĩa là cuộc chơi vô bổ
lấy đỏ thay cho tên đen?
Theo mưu điều ác, nên khắp nơi,
ở đâu cũng lòi cái đen tối.

Có thể chính tôi là một phần tội lỗi?
Đã sống quen xu nịnh, quen hèn?
Làm sao còn dám nhìn mặt các mẹ, các bà đây,
các bà mẹ già nua, đầu bạc trắng
xấu hổ ghê, xấu hổ lắm
mà đường đi cấm chẳng thấy đâu.

Chính người làng đã bị bỏ rơi,
nhà nào cũng họ Matrenhin,
vẫn nghe tiếng lương hưu của họ
đang quay tít vòng trong nhà băng đấy.

Chính người làng đã đè nén nhau
không tiên đoán được điều gì, ngoài tối đen,
xuyên qua lớp đất đồi đỏ ngoèn, lép nhép
chui lên chỉ thấy tối đen, tối quá.

Không thể làm ngơ đâu, Brianshina ơi,
kiểu lao dịch nào theo sắc màu,
và nếu họ lại chơi ba màu sắc
thì đấy đúng là điềm gở chắc.

Lịch sử mà lặp lại là nguy nan.
Thì từ xưa, sách vở vẫn nói luôn:
“Trên đầu ta, nỗi nhục tam sắc
phơ phất lá cờ đói nghèo”.
(Lời trích rút từ G.Ađammôvich
như vết thương xưa nhức nhối đau.

Nước Nga lại thấy bóng đêm trước rạng đông.
Liệu có ngày, một sâu rượu, tay không,
ở cái làng đã đổi tên Tam sắc
vẫn không chịu đọc Đgioixơ dù bị tra tấn.

Bọn nhíp chào đón hả hê
nhạc pôp xanh - đỏ -nâu,
thôi chẳng kiếm tìm mua Bêlinxky và Gôgôn nữa,
chỉ tha chở về toàn Marinhina cả.

Bằng gót chân, cảm nhận có cục nghẹn chặn ngang
của quê hương đất mẹ đã gắn bó thân quen,
tôi đem chiếu cho đám cao bồi ở Ôklahôma xem đấy
phim “Đàn sếu bay qua”, tôi thấy phát khóc.

Mọi việc đã làm đều không phải mưu mô,
mà chính là thất bại của ngay chúng ta,
khiến ta cảm giác ông Xakharôp
chưa hề sống ở nước Nga nữa.

I xaievich là bậc kỳ tài
mà chịu cảnh làm người ngoài ở ngay nước mình.
Xtalin thì từ lâu đã chết
lại hiện hữu hơn Xôngienhisưn đang sống.

Phải chăng tất cả những người tử vì đạo của ta
đều ngây thơ chết trong cuộc đấu tranh
và chúng ta không cần cho ai cả
mà tôi nghĩ, chính ta chả cần ta nữa.

Đành cam phận, ta sống vui vẻ, nhát hèn,
chính ta đã phản bội một điều lớn lao.
Ta đã đặt mọi thứ vào tên “đỏ”,
tất cả hoá ra chỉ có “đen tối”.
Tùng Cương dịch



КРАСНОЕ И ТЁМНОЕ
ЕВГЕНИИ ЕВТУШЕНКО


На Брянщине было укромное
село под названием Тёмное.
Село указанием властным
назвали при Ленине Красным.

Кто реяли? Красные соколы.
У пьяниц носы были свекольны.
Промокли от крови шинели,
но мы от стыда не краснели.

А разве той крови стоила
позорнейшая из маний -
насилующая историю
мания переназваний?

А я в Красном селе
и чуть-чуть навеселе,
но совсем по-грустному
огурцом похрустываю.

А село как прежде тёмное-тёмное.
В магазинах и на людях всё заемное,
все какие-то ошмётки третьемирные.
Мы четвёртый мир. Из третьего мы вырваны.

Развалился облучок
птицы-тройки Гоголя.
Завалились на бочок
лошади от голода.

В селе Красное галдят
доходяги-гуси,
а на лавочках сидят
белые бабуси.
Седина их выбелила,
а вот боль не выболела.



“Передай Москве, милок,
все мы в детстве угнатые.
В шахтах вкалывали впрок.
да ктось в центре уволок
деньги наши угольные.
Слали нам из США
помочь гуманозную.
Где она? Да как ушла
в жижицу навозную.

Ладно мы переживём
деньги иностранные,
но полгода ждём-пождём
наши деревянные.

Нам уж Родина не мать.
Родина нам дочка.
Как всё это понимать
Здеся, с бугорочка?

Значит, вся игра напрасная –
Тёмное менять на Красное?
И везде по воле зла
темнота повылезла.

Может я сам – часть зла?
Жил, виляя, труся?
Как мне вам глядеть в глаза,
белые бабусиЁ
Стыдно, стыдно,
а пути не видно.

Мы сами собой проворонены.
Все наши дворы –Матренины,
и слышится пенсий их шорох,
крутящихся в банках оффшорных.

Мы сами собой угнетённые.
Ничто, кроме тьмы, не пророча,
всплывает всё тёмное тёмное
сквозь липкие красные клочья.

А не всё равно тебе, Брянщина,
какая по цвету барщина,
и если играют в три цвета,
то это дурная примета.

Опасно увлечьcя повтором.
Ведь сказано было и как:
“Над нами трёхцветным позором
полощется нищенский флаг”.
(Цитата из Г. Адамовича,
как рана давняя, ноющая)

Вновь тьма на Руси дорассветная,
Не станет убогий пропойца
в селе под названьем Трёхцветное
читать и под пытками Джойса.

Подростки приветствуют с гоготом
попсу серо-буро-малиновую
и вместо Белинского с Гоголем
с базара несут Маринину.

Подошвами чувствуя комья
приросшей родимой земли,
я, плача, кручу в Оклахоме
ковбоям Летят журавли.

Всё то, что случилось – не заговор
а собственный наш провал,
такой, что как будто Сахаров
в России не существовал.

Исаевич стал виртуален
в своей стране как не свой.
Реальнее мёртвый Сталин
чем Солженицын живой.

Неужто все наши мученики
наивно сгорали в борьбе,
и мы не нужны никомушеньки –
по-моему, даже себе.

Смирились мы, труса празднуя.
Мы предали нечто огромное.
Мы ставили всё на “красное”
а выпало снова “тёмное”.
1999


cây sồi 24-05-2010 10:31

thơ dịch
 

SỰ BIẾT ƠN
Evghênhi Evtushenkô

Em bảo anh:”Bé đã ngủ rồi”,
kéo tấm màn che nôi con nằm cho kín,
đưa tay tắt đèn trần, dáng bối rối,
người rúm lại, áo ngoài rơi xuống ghế ngồi.

Anh với em không nói về tình yêu.
Em thầm thì điều gì, nói nghe lúng búng,
không rõ âm “r”, như vướng nuốt nho trong họng,
sau hàm răng trắng bóng, trắng tinh.

“Anh biết rằng em phỉ nhổ từ lâu
cuộc đời em. Bỗng tự nhiên ra cùng quẫn!
Em là đàn ông mặc váy. Thân ngựa chở nặng.
Giờ bỗng lại là phụ nữ. Nực cười không?”




Phải biết ơn -anh coi là nghĩa vụ của anh.
Khi đi tìm sự bảo vệ ở người không được ai bảo vệ,
anh vùi mình, gồng người lên như sói,
trong đống chăn đầy tin tưởng của em.

Nhưng em như sói con bị xua đuổi, cô đơn,
nước mắt đầm đìa, thì thào bên tai anh không ngớt,
rằng em biết ơn anh nhiều lắm,
làm anh xấu hổ lạnh toát sống lưng.

Anh muốn ôm em bằng cả đống vần thơ,
vẻ lúng túng, lúc mặt tái đi, khi đỏ lựng,
nhưng một phụ nữ! đang cám ơn anh! đấy chứ
vì anh là đàn ông, đã dịu dàng quá với em!


Làm sao có thể vậy trên thế giới này?
Quên mất trọng trách hàng đầu của người phụ nữ,
ta xoá chỗ họ đi. Ta hạ thấp họ xuống
cho ngang bằng, bình đẳng với cánh đàn ông.

Một thời kì hay hớm làm sao
được chuẩn bị, thật oan nghịêt, qua bao thế kỷ:
đàn ông giống đàn bà ở cái gì đó,
đàn bà lại y hệt như đám đàn ông.

Ôi Đức Chúa, anh thấy nếp vai em
thụt sâu trong những ngón tay anh, trông đói gầy và trần trụi,
và đôi mắt của giống người trên đời chưa từng gặp
gào thét lên, khi biến thành mắt đàn bà!

Bóng chạng vạng rồi phủ lên nửa phần mắt em.
Đang loé sáng, âm thầm, như nến cháy…
Đức Chúa ơi! Người đàn bà cần quá ít-
Chỉ cầu được coi là phụ nữ mà thôi.
Tùng Cương dịch
БЛАГОДАРНОСТЬ
Евгений Евтушенко

Она сказала:” Он уже уснул”,-
задернув полог над кроваткой сына,
и верхний свет неловко погасила
и, съежившись, халат упал на стул.

Мы с ней не говорили про любовь.
Она шептала что-то, чуть картавя,
звук “р”, как виноградину, катая
за белою оградою зубов.

“А знаешь: я ведь плюнула давно
на жизнь свою. И вдруг так огорошить!
Мужчина в юбке. Ломовая лощадь.
И вдруг – я снова женщина. Смешно?”

Быть благодарным – это был мой долг.
Ища защиты в беззащитном теле,
зарылся я, зафлаженный, как волк,
в доверчивый сугроб её постели.

Но как волчонок загнанный, одна,
она в слезах мне щёки обшептала
и то, что благодарна мне она,
меня стыдом студёным обжигало.

Мне б окружить её блокадой рифм,
теряться, то бледнея, то краснея,
но женщина! Меня! Благодарит!
за то что я! Мужщина! Нежен с нею!

Как получиться в мире так могло?
Забыв про смысл певопричинный,
мы женщину сместили. Мы её
унизили до равенства с мужчиной.

Какой занятный общества этап,
коварно подготовленный веками:
мужчины стали чем-то вроде баб,
а женщины – почти что мужиками.

О Господи, как сгиб её плеча
мне вмялся в пальцы голодно и голо,
и как глаза неведомого пола
преображались в женские глаза.

Потом их сумрак полузаволок.
Они мерцали тихими свечами…
Как мало надо женщине – мой Бог!
чтобы её за женщину считали
[/TABLE1]

Nina 24-05-2010 10:34

Bác Cây sồi ơi, em sợ là bác dùng đại từ "em" trong bài trên có phần chưa hợp lý lắm - tác giả dùng ngôi thứ ba mà.

cây sồi 24-05-2010 15:40

về từ em
 
Chào Nina
Cám ơn đã xem và góp ý. Tôi cũng băn khoăn. Nhưng hai từ EM ANH trong tiếng Việt phân biệt ngôi không rõ lắm.Vừa là ngôi thứ 1, cả ngôi 3. Cho tôi nghĩ thêm nhé.


Giờ Hà Nội. Hiện tại là 22:47.

Powered by: vBulletin v3.8.5 & Copyright © 2026, Jelsoft Enterprises Ltd.
VBulletin ® is registered by www.nuocnga.net license.