Vâng, trong ngôn ngữ học, nguồn gốc rất quan trọng, giúp hiểu được nhiều điều về tiếng nói hiện đại. Có cả một ngành chuyên nghiên cứu về lĩnh vực này (этимология). Tuy nhiên, trong quá trình phát triển, nhiều đơn vị ngôn ngữ xa dần, thậm chí mất hẳn mối liên hệ với nguồn gốc của mình.

Cảm ơn bác Dmitri Tran đã cung cấp xuất xứ của thành ngữ "В ногах правды нет". Em không biết sự tích này, giờ được ngẫm nghĩ, thấy vô cùng thú vị.

Em dịch ra tiếng Việt, dựa trên lời giải thích sau (nguồn: www.rusaying.ru/russkie-posloviczy-i-pogovorki):

Vì vậy, em mới đưa ra câu nói tương đương có sắc thái hài hước trong tiếng Việt hiện đại. Theo em, nghĩa của câu "В ногах правды нет" chắc đã có những thay đổi so với nguồn gốc ban đầu và nó gần với nghĩa "Ngồi đi, có ai đánh thuế chỗ đâu!". Những ví dụ được đưa ra đều do các nhà văn Nga (Xô viết) khá nổi tiếng sử dụng.

Bởi thế tôi có nói là "dịch sai đâu"!. Tôi viết là "... đề nghị các bác xem lại câu này" để ta khỏi mất những nghĩa hay khác.

Đương nhiên, dịch như vậy sang tiếng Việt có ý hài hước trong ngữ cảnh đó, dịch thế là tốt nhất rồi. Nhưng nếu cho trường hợp đá bóng nêu trên (trong những hoàn cảnh để phê phán rất hay nói kiểu ấy, tôi còn nhớ "nhập tâm" nữa là) thì không thể áp dụng được. Hoặc trong đoạn đối thoại ví dụ cuối post của tôi thì cách nói của người Nga ý nhị hơn dịch sang tiếng Việt....

Ngôn ngữ rất đa dạng và phức tạp vậy, cho nên tôi chỉ dám nêu nghĩa, phân tích thêm, còn việc tìm thành ngữ tiếng Việt tương đương là "trách nhiệm" của bác.:emoticon-0102-bigsm

Ồ, có ai nói sai đâu, bác? Mỗi người chỉ giải thích phương án lựa chọn của mình thôi.
Em vẫn đang ngẫm nghĩ xuất xứ của câu thành ngữ mà bác đưa ra để tìm thêm các phương án tương đương nữa trong tiếng Việt mà. Thành ngữ đa nghĩa rất phổ biến trong tất cả các ngôn ngữ.

мне надоели ваши субъективные, односторонние оценки :emoticon-0107-sweat
Сами посмотрите слова, которые я выделил!

В них содержится полное противоречие!

В свою очередь, после того как увидел это предложение :“В ногах правды нет" không thể dịch là “Có ai đánh thuế chỗ đâu?” ,я просто попытался доказать, что "перевод" дяди Мужика был правилен (вы это тоже признали своими словами ). А я не говорил, что других объяснений, значений или эквивалентных единиц во Вьетнамском языке этой пословицы больше нет. Так что будьте внимательнее когда вы оцениваете что -то, связанное с другим! Я прошу вас!не "говорите одно, а делаете другое!":emoticon-0150-hands

P/s: А что касается вышеуказанных вами иных речевых ситуаций пословицы “В ногах правды нет" то я думаю что это ее другие переносные значения, которые возникли при ее употреблении в конкретных речевых ситуациях. (Это просто мое мнение).

Кстати простите вы меня пожалуйста за то что я так прямо высказал свои слова. Но я не могу пережить от ваших оценок про меня ,если я молчу!:emoticon-0150-hands

Nếu một ý kiến của mình được người khác bàn luận, mổ xẻ, SM thấy rất thích, kể cả khi ý kiến của người khác chưa chuẩn, chưa đúng chăng nữa. Qua ý kiến của nhiều người, bao giờ ta cũng thu lượm được nhiều hơn cái mình có, và tri thức ta được phong phú hơn.

Chưa bao giờ SM cảm thấy tức tối và dỗi bõ vì điều đó, vì như thế chỉ có tổn thọ... SM trân trọng cách tiếp nhận ý kiến người khác của bác Muzhik.

Sự việc bắt đầu đơn giản thế này: Tôi ấn vào link trong post của Siren thì thấy câu đó, Tôi biết nguồn gốc nên đưa ra để mọi người xem thêm cho hết nghĩa. Tôi không đưa phân tích của mình để khỏi mang tiếng "múa rìu qua mắt thợ" vì nhiều bác ở đây sâu sắc về ngôn ngữ tiếng Việt hơn.

Sau cái post đồ sộ của bác với những câu "Em xin lưu ý chút là...", "thực ra em cũng không hiểu lắm mối liên quan giữa xuất xứ này", "Như vậy qua phân tích tình huống sử dụng chứng tỏ nghĩa của 2 câu này là tương đương nhau" có ý "vất vào sọt rác" xuất xứ của tôi đưa ra và kết luận "như đinh đóng cột".
Vì khái niệm "Tương đương" dùng cho các đối tương như nhau trong mọi hoàn cảnh, còn ở đây chỉ giống trong 1 trường hợp, cho nên tôi liên tưởng đến việc xem con voi.
Thế thôi, các chi tiết khác để mọi người bình luận.

Riêng câu này "мне надоели ваши субъективные, односторонние оценки" thì bác chuẩn bị tinh thần nhé: tôi sẽ cho bác "надоесть" luôn nếu tôi còn thấy bác lý luận dài dòng (nói hơi thô là lý luận vớ vẩn), đưa ra ý kiến thiếu chính xác làm người khác có thể hiểu nhầm về cách dùng tiếng Nga. Tôi không ác cảm gì với bác cả, thậm chí còn phục sự tận tâm và ham hiểu biết của bác, nhưng vì quý trọng tiếng Nga và không muốn để cho ai vô tình "làm hỏng" nó trên diễn đàn này..
P.S. Tôi sẽ không bàn luận thêm về trường hợp này vì quan điểm các bên đã rõ ràng, thêm nữa cũng chẳng có ích gì.

Kóc hoàn toàn đồng ý là không nên bàn luận kiểu suy diễn, cảm tính bằng "tư duy kiểu VN" về ngoại ngữ nói chung, tiếng Nga nói riêng! Kiểu suy diễn như vậy thì ngay cả tiếng Việt thôi cũng đã đủ để "choảng nhau" vì cách hiểu là khác nhau phụ thuộc vào hoàn cảnh, giới tính, học vấn, nghành nghề, vùng lãnh thổ....

oh! vâng! em xin nhận khuyết điểm là đã đưa ra cụm từ "tương đương" trong trường hợp này là không chính xác, đáng lẽ phải nói là "соответствующие единицы" mới đúng. Nhưng nếu bác nói thẳng thắn ngay từ đầu là em phải dùng cụng từ này thì mới đúng. Thì chắc chắn em xin tiếp thu ngay, chính bác cũng nói em là người tận tâm, ham hiểu biết phải không ạ?. Nếu bác giảng giải cụ thể , đưa ra chính kiến của mình (mà em thấy tâm phục khẩu phục,thấy đúng) thì em đâu dám cãi. Nhưng không, đằng này bác đưa ra những nhận xét "bóng gió " khó hiểu, gây cho em sự bức xúc. Chính vì thế em mới nói câu trên. Hơn nữa việc bác tự nhận xét là em phủ nhận cái xuất xứ bác đưa ra là phiến diện,bác tự gây nên ức chế cho bác, em chỉ dám nói là xuất xứ có thể không trùng với ý nghĩa hiện tại là điều dễ hiểu,do ngôn ngữ luôn biến đổi, chứ em có dám phủ nhận cái gì của bác đâu?

Nhưng bác cũng không hề nhận bác sai! Và rõ ràng bác không đúng hoàn toàn, trong cách dùng từ phía trên, như bài post trên em đã nói rõ tại sao em đưa ra chứng minh, bác nói câu: không thể "dịch" là [B]"có đánh thuế chỗ đâu" được[/B] không phải bác đã khẳng định là "dịch" thế là sai ạ? trong khi đó nó hoàn toàn đc "dịch'' như thế! Nói có sách, em đã dẫn chứng sách ra rồi ạ!

Lần này bác lại nói rằng lập luận của em là "vớ vẩn" trong khi bác không đưa ra lý do nào là thuyết phục em cả (ngoài việc em dùng từ ''tương đương" không chuẩn xác, thì em đã nhận mình sai rồi) hay chí ít cũng nhận mình thiếu sót. Kể cả những bài post trước bác cũng không đưa ra được. Bác chỉ bảo ''tôi dịch tài liệu cấp nhà nước, đồng thời có 10 năm ở cố định với người Nga" vân vân rồi bác luôn đưa ra các lời nói rất bóng gió, như "изобретать велосипед" ....Tính cách của em trên mạng cũng như ngoài đời,thoải mái, hòa đồng, không bao giờ để bụng, giận xong sẽ quên ngay nhưng em rất không thích kiểu nói "bóng gió", "mỉa mai" em chỉ muốn thẳng thắn đưa ra ý kiến, như thế sẽ hiểu nhau và sẽ dễ sống hơn.

Thưa các bác!
Đây là topic "Thành ngữ Nga" mà cứ diễn biến như thế này thì không hiểu sẽ thành ngữ gì? Đề nghị mọi người tập trung vào chuyên môn. Tôi sẽ xóa những nội dung hoặc những bài không liên quan đến chủ đề sau post này.
Trân trọng!

Hơi đi quá thật, nhưng cũng trong khuiôn khổ thôi, vì nói để bảo vệ thành ngữ cũng quan trọng không kém việc hiểu nó.
Ví dụ, tôi có nhìn thấy ở đâu đó dịch từ "самовар" là "Ấm lò sa-mô-va". Muốn sửa nhưng ngại bị đánh giá là xét nét. Làm gì có chữ "lò" ở đây, đó là vì nhìn trên phim cũ, thấy ở nông thôn đun bằng củi, ống thông hơi to bự. Còn người Nga chủ yếu dùng самовар điện do Tula sản xuất đã 50 năm nay, có khác gì ấm thường ngoài hình dáng và khóa vặn.
Đã lâu rồi, hồi tôi còn nhỏ, đọc sách thấy viết là "ấm sa-mô-va". Ta cứ dùng như vậy, việc gì phải bịa thêm để các em học sinh mới học tiếng Nga nhầm!?.

Меньше денег - меньше хлопот.

Ăn thịt bò lo ngay ngáy - Ăn mắm cáy ngáy o o...:emoticon-0136-giggl

Мужик богатый - что бык рогатый.

Nông phu có của – bò mộng có sừng

(Cấu này phải bác MU dịch mới chuẩn :emoticon-0136-giggl)

Dạ! đúng là giờ làm bằng điện, nhưng mà ngày trước nữa thì nó được đốt bằng than bên trong đấy ạ! Từ ấm lò em không tự bịa ra đâu ạ! Thầy em bảo nó đc dịch ra là như thế đấy ạ!

Có thể bạn không bịa ra, nhưng SM nghĩ dịch ẤM SAMOVA là quá đủ, dù nó được đun bằng điện hay đốt than bên trong. Nguyên tắc dịch thuật là kiệm lời (chữ), có lẽ vì thế "ấm lò samova" là phương án dịch rất hiếm gặp.

При сытости помни голод, а при богатстве - убожество

Hãy nhớ đói khi no - Nằm giường lò so nhớ ổ rơm ướt.

(Tạm dịch vì không tìm được thành ngữ tương đương)

Các bác nói chuyện ấm samovar, làm em nhớ ngay đến bài em mới đọc được gần đây về chuyện tại sao ngày xưa người Nga đun ấm samovar thường dùng than củi, chứ không dùng củi (chính xác là nếu không có than củi mới dùng củi để đun).

Lý do chính là nếu đun bằng than củi thì quá trinh phân phối nhiệt lượng trong ống đun (hì, không phải ống may so điện to tướng uốn vòng vèo ở đáy ấm bây giờ) sẽ phù hợp với định luật Ác-si-mét: chỗ nóng nhất sẽ nằm ở ổ nhiệt, tức là phần ống phía dưới ở đáy ấm, khi nước sôi phần nước sôi, nhẹ hơn, sẽ chuyển lên trên bốc hơi, phần nước lạnh hơn và nặng hơn sẽ bị dồn xuống dưới và lại tiếp tục bị đun nóng và bị đẩy lên trên... Nhờ đó nước trong ấm luôn được tuần hoàn và được đun nóng đều, khiến ấm samovar đun than có hiệu suất lên tới ít nhất 70%.

Trong khi đó nếu dùng củi để đun, kể cả quả thông khô, thì sự phân phối nhiệt lượng trong ấm lại khác: ống đun sẽ nóng nhất ở phần thắt hẹp, tức là phần trên, và phần nước nóng nhất sẽ ở phía trên ấm gần nắp chứ không phải ở phần đáy ấm. Phần nước đó sôi mà không được luân chuyển trong ấm. Khi ta thấy ấm reo và sôi không có nghĩa là trà trong ấm đã có thể sẵn sàng để uống :emoticon-0100-smile, thật ra khi đó phần nước phía dưới ấm chưa thật sôi để có thể làm chín trà.

Thêm vào đó buồng đốt của ấm đun bằng củi còn hay bám nhựa than và bồ hóng làm bẩn ấm. Hiệu suất của ấm samovar đun củi chỉ vào khoảng 15%.

http://img0.liveinternet.ru/images/a...6_SAMOVAR1.gif

Mời các bác xem cụ thể ở đây:
http://www.moscowsamovar.ru/index.ph...a0001&flag=rus

Riêng về việc dich từ "samovar" em cũng thấy chỉ nên dịch "ấm samovar là đủ, không cần tả rõ "ấm lò" làm gì, nếu không lại phải dịch "ấm lò tự đun" thì còn chết nữa, hehe...

Em nhớ có đọc một câu như thế này:

Được mùa chớ phụ ngô khoai
Đến khi thất bát lấy ai bạn cùng.

Cũng có thể dịch là:
Một miếng khi đói bằng một gói khi no.

dạ em cũng chỉ nói là thậm chí đã có phương án dịch như thế! em đưa ra các phương án dịch cho một cái gọi là từ đặc thù (слово - реалия)(từ mô tả thực thể văn hóa) và cамовар là một trong những từ như thế! Nếu như nó giống một cái ấm bình thường thì dịch ấm thôi, sao phải phiên âm là gì cho nó mệt!:(

Tôi còn có "món nợ" với bác MURIC nữa.
Vì trong nhiều bài viết bác ấy có những ý kiến mới, độc đáo,... nên các cụm từ đó thường nằm ở trang đầu trên công cụ tìm kiếm của Google (có nghĩa là bác đó đem lại nhiều lợi ích kinh tế cho máy chủ (server) mà ta thuê cho DĐ). Nhờ đó, khi tôi tìm các kiễu dùng từ tiếng Việt để dịch cho chuẩn thì vào bài của bác MURIC. Nếu không có các câu cú của bác ấy, mặc dù thường xuyên trên mạng, tôi còn lâu mới biết trên thế giới internet có tồn tại 1 ốc đảo NNN.
Còn cái này " trân trọng cách tiếp nhận ý kiến người khác của bác Muzhik" thì khỏi phải bàn. Nếu ai cũng như bác ấy thì Chủ nghĩa Cộng sản đã là hiện thực từ lâu rồi, ít nhất là trên NNN.

Để khỏi thêm 1 post nữa, nhờ các bác xem, trong trường hợp này:
«Точно, в ногах правды нет!» - покритиковали форварда, не забивщего с одного метра в пустые ворота. dịch là "Đúng là chân không có mắt" có được không? (có "mắt cá chân" nhưng không có mắt, giống như xuất xứ: "thú nhận thì có mà sự thật thì không"))

Chân thành cảm ơn bác Dmitri Tran! Nhờ có bác mà em mới biết là mình cũng có ích cho cộng đồng. Em thực sự thấy ấm áp.

Trường hợp cụ thể bác nêu trên, người Việt hâm mộ bóng đá dùng một cụm từ ngắn gọn nhưng rất "ấn tượng": Đồ chân thối!

Em thấy phương án của bác Nina là hợp nhất tại thời điểm này.
Phương án của bác USY ngẫm nghĩ thật kỹ và xa thì cũng có vẻ giông giống. Nghĩa gần nhất là: Sự giúp đỡ kịp thời, đúng lúc, đúng đối tượng có ý nghĩa hơn và được đánh giá cao hơn.